Cilësia e ujit të pijshëm, ujërave nëntokësorë dhe ujërave të liqeneve dhe lumenjve duhet të përmirësohet në Zvicër. Këshilli Federal hapi të mërkurën një konsultim mbi një projekt-ligj në këtë drejtim. Afati i konsultimit zgjat deri më 12 mars 2026.

Mbrojtja e ujit është thelbësore për njerëzit, kafshët, bujqësinë dhe ekonominë, theksoi Ministri i Mjedisit, Albert Rösti, në një deklaratë për mediat në Bernë. Është e domosdoshme që këto ujëra të jenë sa më pak të ndotura.

Projekti përfshin disa ndryshime. E para ka të bëjë me vlerat kufizuese për substancat aktive që përdoren në pesticidet. Aktualisht, këto vlera janë përcaktuar për 19 substanca nga perspektiva ekotoksikologjike.

Këshilli Federal po shton shtatë substanca të tjera në listë, të cilat janë zbuluar në ujërat zviceranë vitet e fundit në përqendrime që nuk garantojnë më mbrojtjen e bimëve dhe kafshëve. Megjithatë, ai nuk vendos vlera kufizuese për tre substanca të tjera që nuk mund të zëvendësohen për mbrojtjen e kulturave bujqësore.

Qeveria ka vlerësuar interesat e prodhimit ushqimor kundrejt mbrojtjes së burimeve ujore për substancat që nuk kanë alternativë, komentoi ministri. Por ai shtoi se nuk ka “arsye për t’u shqetësuar” për ujin e pijshëm që mund të mos jetë i pastër. “Sasia është minimale.”

Nëse këto vlera tejkalohen, kantonet duhet të ndërmarrin masa. Në rast të tejkalimeve të përsëritura dhe të mëdha, Konfederata duhet të rishikojë regjistrimin e pesticideve përkatëse dhe të sigurojë mbrojtjen e duhur të bimëve dhe kafshëve që jetojnë në ujë.

Trajtimi i ujërave të ndotura dhe kanalizimet

Një ndryshim i dytë kërkon që kantonet dhe komunat të pajisin impiantet e trajtimit të ujërave të ndotura deri në vitin 2050, në mënyrë që të lëshojnë më pak përbërës nitrogjeni dhe përbërës organikë në ujë dhe të emetojnë më pak oksid azoti, i cili është i dëmshëm për klimën, në atmosferë.

Financimi aktual për masat e heqjes së elementëve gjurmë duhet gjithashtu të rregullohet. Qëllimi është mbrojtja e njerëzve dhe mjedisit nga ndikimet negative dhe parandalimi i tejkalimit të vlerave kufizuese, sipas Këshillit Federal. Zvicra ka 700 impiante trajtimi ujërash, të cilave i janë lidhur praktikisht të gjithë banorët.

Një tjetër ndryshim ka të bëjë me detyrimin e fermave bujqësore për t’u lidhur me sistemin publik të kanalizimeve. Aktualisht, përjashtim kanë vetëm ato që kanë një numër të madh lopësh ose derrash, dmth tetë lopë qumështi ose 60 derrash për rritje.

Tani përjashtimi do të zgjerohet edhe për fermat me kafshë të tjera. Konkretisht, kjo korrespondon me rreth 50 dele, 800 pula vezë ose pesëmbëdhjetë kuaj.

Për herë të parë, Këshilli Federal do të vendosë objektiva për rritjen maksimale të kostove të kujdesit shëndetësor për periudhën 2028–2031. Qëllimi është të mbahet nën kontroll shpenzimi i sigurimeve shëndetësore të detyrueshme, një shqetësim kryesor për qytetarët zviceranë, transmeton albinfo.ch.

Ligji i ri, që hyn në fuqi më 1 janar, është miratuar si kundërpropozim ndaj iniciativës për kontrollin e kostove. Një komision i posaçëm do të monitorojë zhvillimet dhe do të rekomandojë masa për të siguruar arritjen e objektivave.

Para se të përcaktojë objektivat, Këshilli Federal do të konsultohet me siguruesit, përfaqësuesit e të siguruarve, kantonet dhe ofruesit e shërbimeve, për të siguruar kujdes shëndetësor cilësor dhe ekonomik.

Familjet e viktimave të sulmeve të 7 tetorit në Izrael kanë depozituar këtë javë një padi kundër platformës së këmbimit të kriptomonedhave Binance, duke e akuzuar atë se ka lehtësuar transaksione financiare ndërmjet Hamasit dhe organizatave të tjera islamiste.

Padia, e dorëzuar në Shtetet e Bashkuara, nuk e akuzon Binance vetëm për lehtësimin e transaksioneve për Hamasin; ajo e mban kompaninë përgjegjëse për sulmet e 7 tetorit dhe ato që pasuan, duke argumentuar se ajo ka kontribuar drejtpërdrejt dhe materialisht në to.

Paditësit – mes tyre më shumë se 300 amerikanë që kanë humbur të afërm, apo kanë familjarë të plagosur ose rrëmbyer nga Hamasi – synojnë gjithashtu edhe themeluesin e platformës. Ata dyshojnë se ai krijoi me qëllim një sistem që i shmanget ligjeve kombëtare përmes një “selie lëvizëse”, duke mundësuar pastrim parash dhe duke tërhequr terroristë, trafikantë dhe mashtrues.

Sanksione të mëparshme

Kjo nuk është hera e parë që Binance dhe themeluesi i saj, Changpeng Zhao, akuzohen për krijimin e një mekanizmi financimi në favor të Hamasit dhe Xhihadit Islamik Palestinez.

Para këtij rasti të ri, një hetim i autoriteteve amerikane kishte zbuluar se platforma ishte përdorur për pastrim parash, çka çoi në vitin 2023 në një gjobë prej më shumë se 4 miliardë dollarësh dhe në dënimin me burg të themeluesit të saj.

Falja presidenciale e diskutueshme

Në tetor 2025, presidenti amerikan Donald Trump i dha Changpeng Zhao-së një falje, duke deklaruar se ai kishte qenë viktimë e luftës së administratës Biden kundër kriptomonedhave – pa përmendur lidhjet e tij me Binance.

Disa muaj më herët, fondi emirates MGX kishte kryer një transaksion duke përdorur një monedhë digjitale të krijuar nga kompania World Liberty Financial, e mbështetur nga familja Trump, për të blerë një pjesë prej 2 miliardë dollarësh në Binance.

Një test i realizuar mbi lodra prej pelushi të destinuara për fëmijët nën 3 vjeç ka zbuluar një numër të madh mospërputhjesh me standardet e sigurisë. Kjo bie në kontrast të fortë me lodrat e blera në dyqanet fizike në Zvicër, të cilat rezultuan shumë më të sigurta.

“Ekziston një rrezik real mbytjeje dhe, për rrjedhojë, rrezik vdekjeje”: vlerësimi i Patrick Edder, kimisti kantonal i Gjenevës, është i qartë. Pikërisht në laboratorin e tij u testuan 20 lodra prej pelushi për programin e RTS “À Bon Entendeur”, në bashkëpunim me revistën “Bon à Savoir”. Gjysma e produkteve u porosit nga faqe të huaja interneti, gjysma tjetër u ble në dyqane fizike në Zvicër.

Këto lodra prej pelushi duhet të jenë të përshtatshme për fëmijët nën 3 vjeç, pasi nuk mbajnë asnjë kufizim moshe në etiketat e tyre. Por nga 20 produktet e testuara, 6 nuk e kaluan testin mekanik. “Ky standard bazohet në atë që një fëmijë mund të bëjë,” shpjegon Patrick Edder. “Ne imitojmë forcën e tyre duke provuar të shkëpusim pjesët e forta, si sytë apo hundët. Më pas simulojmë madhësinë e ezofagut për të vlerësuar nëse objekti mund të gëlltitet.”

Forca e qepjeve testohet gjithashtu me presion prej 90 newtonësh. Fëmijët nuk duhet të kenë mundësi të hyjnë në kontakt me mbushjen e brendshme, për të shmangur çdo rrezik mbytjeje, transmeton albinfo.ch.

Nga gjashtë lodrat jo të sigurta, pesë ishin porositur nga faqet kineze Shein, Temu dhe AliExpress. Këto produkte u vlerësuan se paraqesin rrezik “vdekjeprurës”, por nuk i nënshtrohen ligjit zviceran. “Ne nuk kemi asnjë mjet ligjor kundër faqeve që ndodhen në një vend tjetër,” shprehet kimisti kantonal i Gjenevës. “Këto produkte porositen vërtet në rrezikun e konsumatorit.”

Platformat e shitjes japin një version tjetër. Përballë rezultateve të testit, ato deklaruan se siguria është prioritet i lartë dhe se produktet jo të përputhshme janë hequr menjëherë nga katalogu i tyre. Zëdhënësi i Shein, Robin Kiely, tha se “të gjithë furnitorët dhe partnerët tanë janë të detyruar të respektojnë ligjet dhe rregulloret në fuqi në tregjet ku shesim, përfshirë Zvicrën.”

Një lodër tjetër jo e përputhshme u ble në një panair në Lozanë: një imitim i modelit “Labubu” nga marka Pop Mart. Duart dhe këmbët e saj shqiteshin tepër lehtë. “Në tregun zviceran, produktet problematike shpesh vijnë nga shitës jo të specializuar,” vëren Edder gjatë inspektimeve zyrtare. “Njerëzit importojnë mallra pa njohur kërkesat ligjore ose pa pasur mundësi t’i testojnë.”

Ndërkohë, të dhjetë lodrat e blera në dyqanet fizike zvicerane i kaluan testet me sukses. Ato u blenë në Otto’s, Lidl, King Jouet, Maxi Bazar, Coop City, Manor, Migros, Fnac dhe Franz Carl Weber. E njëjta gjë vlen edhe për dy lodrat e blera në platformën Wish.

Të gjitha lodrat u dërguan gjithashtu në laboratorin Testex në Zyrih për të testuar praninë e substancave të dëmshme që mund të shfaqen në përbërësit rezistentë ndaj flakës. Të gjitha produktet rezultuan të përputhshme në këtë aspekt.