Një muaj paraburgim për pilotin kroat dhe të dashurën serbe

Gjykata e Qarkut të Splitit ka vendosur një muaj paraburgim pilotin kroat dhe të dashurën e tij, serben nga Kosova, të dy të dyshuar për spiunazh.

Sipas vendimit të gjykatës, masa e paraburgimit u mor për shkak të rrezikut që të dy të ndikojnë në dëshmitarë ose të shkatërrojnë prova.

Ndërkohë, gruaja serbe është vendosur në mbajtje edhe për shkak të rrezikut të arratisjes, pasi ajo është shtetase e huaj në Kroaci, njoftoi media kroate “ Index ”.

Ata janë marrë në pyetje të mërkurën dhe po hetohen nga policia kroate dhe Europoli, transmeton albinfo.ch.

Dyshohet se piloti, i cili ka shërbyer më parë në KFOR, i ka dhënë të dashurës së tij informacione rreth lëvizjeve të trupave të KFOR-it, të cilat më pas ajo i ka përcjellë Listës Serbe.

Yakin tregon pse nuk e ftoi Hajdarin

Trajneri i “Helvetikëve”, Murat Yakin tregon arsyen pse nuk e ftoi lojtarin Albian Hajdarin, që tashmë është duke u kërkuar me ngulm nga Kosova.

“Kemi rënë dakord. Pasi e kishte një verë të vështirë dhe transferimi vonë te Hoffenheim, ai dëshiroi të përqendrohej te klubi. A jam i shqetësuar? Ne kemi një plan për të, por do ta trajtojmë pas ndeshjeve të shtatorit”, deklaroi Yakin në konferencën për media.

Industria automobilistike shkurton 51.500 vende pune

Rënia e vazhdueshme e shifrave të punësimit në prodhimin gjerman vazhdon, me industrinë e automobilave të vlerësuar të vendit që kryeson, sipas një studimi të ri të gjigantit të kontabilitetit EY (të njohur më parë si Ernst & Young) bazuar në të dhënat e zyrës së statistikave qeveritare, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

EY regjistroi humbjen e afërsisht 51.500 vendeve të punës në industrinë e automobilave në harkun kohor të një viti, e barabartë me 6.7% të fuqisë punëtore totale të sektorit. Kjo përfaqëson pothuajse gjysmën e 114.000 vendeve të punës industriale të humbura në të njëjtën periudhë.

Fenomeni gjithashtu duket se po përshpejtohet: që nga viti 2019, para pandemisë COVID-19, afërsisht 112.000 vende pune janë eleminuar në industrinë e automobilave në Gjermani, pothuajse gjysma e tyre në 12 muajt e fundit.

Eksportet drejt Shteteve të Bashkuara dhe Kinës tashmë po bien me shpejtësi, dhe mosmarrëveshjet e ripërtërira tarifore me të dy vendet nuk ka gjasa të ndihmojnë.

SHBA e Kina kontribuojnë në humbjen e vendeve të punës në industrinë e automobilave

Shitjet e kompanive industriale gjermane ranë me 2.1 përqind në tremujorin e dytë të vitit 2025, shumë mbi rritjen negative të përgjithshme prej 0.3 përqind.  Vetëm industria e elektronikës përmirësoi shitjet e saj gjatë tremujorit, ndërsa të ardhurat e kompanive të automobilave ranë me 1.6%.

Eksportet në Shtetet e Bashkuara, tregu më i madh i vetëm i Gjermanisë, ranë me rreth 10%. Jan Brohriker i, gjiganti i kontabilitetit,  EY parashikon se “nuk ka përmirësim në horizont”, duke pasur parasysh futjen nga Presidenti Donald Trump të tarifave doganore të reja, pak më të larta prej 15% për automjetet.

Por rënia e ndjeshme e eksporteve në Kinë po ndikon gjithashtu në industrinë automobilistike. Tregu i dytë më fitimprurës i eksportit të Gjermanisë, Kina, ka rënë në vendin e gjashtë në renditje, me një rënie vjetore prej 14% në tremujorin e fundit.

“Shtetet e Bashkuara dhe Kina janë aktualisht një burim i madh shqetësimi”, tha Brohriker. ” Tregu kinez ka qenë prej kohësh veçanërisht tërheqës për industrinë e automobilave, me marzhe shumë të larta fitimi. Por ndërkohë, situata ka ndryshuar, veçanërisht për prodhuesit e huaj të automobilave: kërkesa po bie në mënyrë drastike dhe shitjet po pakësohen.”

BE-ja dhe Kina kohët e fundit janë përfshirë në një betejë tarifash, veçanërisht në lidhje me automjetet elektrike kineze më të lira, dhe industria e automobilave në rritje të shpejtë e Kinës po përmbush gjithnjë e më shumë kërkesën e brendshme.

Tarifat amerikane ushtrojnë presion mbi prodhuesit gjermanë të automobilave

Kompanitë e mëdha si Mercedes-Benz, Volkswagen, Audi, Bosch, Continental, ZF dhe Porsche kanë nisur të gjitha programe për uljen e kostove, dhe këto ulje shpesh fillojnë në Gjermani, jo në objektet e prodhimit jashtë vendit.

“Prodhuesit gjermanë të automobilave dhe prodhuesit e pjesëve po reagojnë logjikisht ndaj situatës së vështirë të industrisë me një përpjekje për uljen e kostove”, thotë Brohriker i EY. “Rënia masive e fitimeve, kapaciteti i tepërt i prodhimit dhe dobësimi i tregjeve të eksportit i bëjnë të pashmangshme uljet e konsiderueshme të vendeve të punës, veçanërisht në Gjermani, ku janë përqendruar pozicionet e menaxhimit, administrimit dhe kërkim-zhvillimit”.

EY parashikon që rënia e punësimit do të vazhdojë, duke përmendur planet e vazhdueshme të ristrukturimit dhe uljes së kostove që do të vazhdojnë të çojnë në pushime nga puna. Ajo gjithashtu parashikon një të ardhme më sfiduese për të rinjtë.

“Industria e automobilave dhe sektori i inxhinierisë mekanike po punësojnë shumë më pak të rinj sesa në të kaluarën”, tha z. Brohriker. “Tregu i punës për inxhinierët e rinj po bëhet i vështirë dhe shumë prej tyre do të duhet të ndryshojnë karrierë. Do të shohim një rritje të papunësisë midis të diplomuarve në universitet, diçka që Gjermania nuk e ka parë prej kohësh.”

Yakin flet për Avdullahun

Trajneri i ekipit kombëtar zviceran, Murat Yakin, u pyet se sa i zhgënjyer ishte për vendimin e futbollistit të Hoffenheimit, Leon Avdullahut.

“Për aq sa mund të shoh, ne kemi punuar shumë për të që nga pranvera. Sigurisht, me kalimin në Bundesligë, ai tani ka pritjet e tij. Ndjeva se nuk ishte e lehtë për të. Duhet ta pranojmë që ai vendosi të ndryshojë ekipin e tij kombëtar.” Sigurisht, ka njëfarë zhgënjimi, tha Yakin. “Interpretimi im është se ai ka shumë konkurrencë në qendër të fushës dhe dëshiron të luajë menjëherë. Mendoj se është për të ardhur keq”, deklaroi Yakin në konferencën për media.

Leon Avdullahu vendosi të luajë për Kosovën dhe mund të debutojë pikërisht ndaj Zvicrës më 5 shtator.

Zvicra shpall listën për ndeshjen ndaj Kosovës

Murat Yakin ka shpallur listën për dy ndeshjet e muajit shtator, ku Zvicra do të përballet me Kosovën dhe Slloveninë, shkruan albinfo.ch.

Në listë ndodhen edhe dy mesfushorët shqiptarë, Granit Xhaka dhe Ardon Jashari.

Ndeshja kundër Kosovës do të zhvillohet më 5 shtator në Bazel, derisa sfida ndaj Sllovenisë më 8 shtator.

Zgjedhjet Lokale në Maqedoni në rrezik të dështimit

Në Maqedoninë e Veriut, kryeministri Hristijan Mickoski paralajmëroi se Qeveria mund të emërojë komisionarë, nëse zgjedhjet lokale nuk japin rezultat.

Kjo mund të ndodhë sidomos në komunat e vogla, ku ka pak votues ose shumë njerëz janë larguar jashtë vendit, thonë analistët.

Nëse as pas raundit të dytë të zgjedhjeve nuk zgjidhet kryetari i një komune, Komisioni Shtetëror Zgjedhor (KSHZ) në Maqedoninë e Veriut duhet ta njoftojë Qeverinë e vendit.

Në atë rast, brenda 15 ditësh, Qeveria do të emëronte një komisionar, që do t’i kishte të gjitha kompetencat e kryetarit të komunës.

Pastaj, Qeveria do ta njoftonte Kuvendin, i cili, brenda 60 ditësh, do të shpallte zgjedhje të reja në atë komunë.

E gjithë kjo është e rregulluar kështu me nenin 134 të Kodit Zgjedhor në Maqedoninë e Veriut.

Zgjedhja e komisionarit nuk ka kritere të veçanta, por zakonisht ai zgjidhet nga komuna ku jeton. Dhe, mandati i tij është i përkohshëm, derisa të zhvillohen zgjedhjet e reja, raporton Evropa e Lirë, transmeton albinfo.ch.

Njoftimi i Mickoskit pasoi vendimin e Komisionit Shtetëror Zgjedhor për të lehtësuar pjesëmarrjen e kandidatëve të pavarur, me vetëm dy nënshkrime, në zgjedhjet lokale të 19 tetorit.

Kjo ngriti shqetësime se fleta e votimit mund të bëhet shumë e gjatë dhe e ngatërruar.

“Çdo gjë është e mundur. Fleta e votimit mund të jetë 7-8 metra e gjatë, për të penguar qytetarët që të dalin. Por, dua të paralajmëroj se sipas Kushtetutës dhe ligjit, nëse zgjedhjet nuk janë të suksesshme, Qeveria emëron komisionarë”, tha Mickoski.

Si zgjidhen kryetarët e komunave dhe këshilltarët në Maqedoninë e Veriut?

Për të zgjedhur kryetarin e komunës në rundin e parë, duhet të votojë së paku një e treta e votuesve të regjistruar.

Nëse asnjë kandidat nuk merr shumicën e nevojshme, rundi i dytë zhvillohet mes dy kandidatëve më të votuar në rundin e parë. Kandidati që fiton më shumë vota në rundin e dytë, zgjidhet kryetar.

Nëse as pas rundit të dytë nuk zgjidhet kryetari, KSHZ-ja e njofton Qeverinë dhe Qeveria ndërhyn sipas ligjit.

Për zgjedhjen e këshilltarëve nuk kërkohet pjesëmarrje minimale. Ulëset në këshill ndahen sipas numrit të votave që merr secila listë kandidatësh.

Skenari i zgjedhjeve të pasuksesshme, i mundshëm në komunat më të vogla

Analistët politikë paralajmërojnë se zgjedhjet për kryetarë komunash në Maqedoninë e Veriut mund të dështojnë në disa komuna më të vogla – sidomos në ato që janë më të prekura nga emigracioni.

“Nuk pres që në një numër të madh komunash të mos arrihet pragu. Por, në komunat më të vogla, ku ka pak interes për të votuar, abstenimi mund të çojë në dështim të procesit. Këto zakonisht janë zona me popullsi shumë të vogël. Nuk pres që kjo të ndodhë në Shkup apo në qytetet e mëdha”, thotë Aleksandar Novakovski, ish-kryetar i Komisionit Shtetëror Zgjedhor, për Radion Evropa e Lirë.

Ai paralajmëron, gjithashtu, për rreziqet nga numri i madh i kandidatëve dhe mundësinë e manipulimeve. “Shpresojmë që këto të mos ndodhin. Por, nëse ndodhin, mund të ketë pasoja serioze në përpunimin e të dhënave, kosto financiare dhe fletëvotime tepër të gjata. Po ashtu, mund të rrezikohet fshehtësia e votës, si dhe të ketë shumë ankesa. Nga përvoja ime, keqpërdorimet janë të mundshme. Për shembull, një parti që e di se nuk mund të fitojë në një komunë, mund t’u thotë mbështetësve të saj të regjistrohen si kandidatë. Imagjinoni 1.000 kandidatë në një fletëvotim…”, thotë Novakovski.

Analisti politik, Sefer Selimi, thotë se deklarata e kryeministrit Mickoski për mundësinë e emërimit të “të besuarve” të Qeverisë, në rast se dështojnë zgjedhjet lokale, duket më shumë si një mënyrë për t’i dekurajuar kandidatët e pavarur.

Sipas tij, partitë tradicionale gjithmonë kanë vendosur pengesa shtesë për pjesëmarrjen e tyre.

“Mundësia për të emëruar të besuar qeveritarë është shumë e vogël. Edhe nëse ndodh, përsëri duhet të ketë zgjedhje, ku qytetarët vendosin, e jo kryeministri”, thotë Selimi.

Kriteret për pjesëmarrjen e kandidatëve të pavarur në zgjedhje duhej të përcaktoheshin përmes ndryshimeve në Kodin Zgjedhor. Kryetari i Kuvendit, Afrim Gashi, thirri një seancë të jashtëzakonshme më 16 gusht, por propozimi nuk u miratua.

Kuvendi pritet të mbajë edhe dy seanca para nisjes së fushatës për zgjedhjet lokale  më 2 dhe më 12 shtator.

Kondarko: Kemi mekanizma për të siguruar mbarëvajtjen e zgjedhjeve

Kryetari i Komisionit Shtetëror Zgjedhor të Maqedonisë së Veriut, Boris Kondarko, tha se edhe nëse ka numër të lartë të kandidatëve të pavarur  pasi tani u mjaftojnë vetëm dy nënshkrime për të garuar,  KSHZ-ja i ka mekanizmat për të siguruar mbarëvajtjen e zgjedhjeve.

Ai pranoi se numri i lartë i tyre mund ta bëjë procesin më të kushtueshëm, por tha se nuk do ta pengojë organizimin.

“Do të shohim pas afatit të dorëzimit të listave, më 13 shtator, se sa kandidatë do të regjistrohen, sa do t’i plotësojnë kushtet dhe sa do të konfirmohen. Ne do t’i përshtatim fletëvotimet në mënyrë që të respektohen të drejtat e të gjithëve”, tha Kondarko për Radion Evropa e Lirë.

Në vitin 2021, dy komuna në Maqedoninë e Veriut – Mavrovë-Rostushë dhe Qendra Zhupa  mbetën pa kryetarë komune dhe u drejtuan përkohësisht nga përfaqësues të emëruar nga Qeveria.

Në rundin e parë, zgjedhjet nuk u zhvilluan me sukses, sepse në votime morën pjesë vetëm rreth 25 për qind e qytetarëve  shumë më pak se pragu i kërkuar.

Në rundin e dytë, në Mavrovë-Rostushë, kandidati u tërhoq, ndërsa në Qendrën Zhupë përsëri nuk u arrit numri i nevojshëm i votuesve.

Shaqiri, i kënaqur me lojën, por i dëshpëruar me eliminimin

Baseli nuk arriti të hyjë në grupet e Ligës së Kampionëve, pasi në “Play-off” u mposht nga Copenhageni 2:0, derisa takimi i parë në Zvicër kishte përfunduar 1:1.

Kapiteni i Baselit, Xherdan Shaqiri është shprehur i kënaqur me paraqitjen në Kopenhagë, transmeton albinfo.ch.

“Mendoj se jemi mbajtur mirë. Statistikat e thonë këtë po ashtu. Por nuk mund të sigurosh asgjë me statistika në futboll. Për fat të keq nuk ia dolëm të shënojmë gol, që do të ishte shumë i rëndësishëm. Jemi mbajtur mirë dhe detajet vendosën ndeshjen”, ka thënë Shaqiri.

“Në këtë nivel çdo gjë ndëshkohet rëndë. Është dëshpëruese. Është dashur t’ia dalim, por nuk e arritëm. Na duhen disa ditë për t’u kthyer dhe për të analizuar se çka shkoi mirë e çka keq. Por është një kampanjë e mirë edhe në Ligën e Evropës”, ka theksuar Shaqiri.

BE heq tarifat për mallrat amerikane, hap rrugën për uljen e tarifave të makinave

Bashkimi Evropian planifikon të heqë të gjitha tarifat për mallrat industriale nga Shtetet e Bashkuara deri në fund të kësaj jave, duke përmbushur kërkesën e ish-Presidentit Donald Trump. Ky hap mund të lehtësojë më pas uljen e tarifave amerikane për eksportet e makinave evropiane.

Komisioni Evropian gjithashtu do të ofrojë tarifa më të favorshme për disa produkte bujqësore dhe peshq nga SHBA-ja. Aktualisht, tarifat për makinat evropiane në SHBA janë 27.5%, por sipas marrëveshjes së re ato mund të ulen në 15% për shumicën e produkteve, përjashtuar makinat derisa BE-ja të heqë tarifat për mallrat industriale. Nëse ky vendim miratohet deri në fund të gushtit, tarifat e reja për makinat do të vlejnë retroaktivisht nga 1 gushti.

Makinat janë një nga produktet kryesore evropiane në tregun amerikan, ku vetëm Gjermania eksportoi makina dhe pjesë këmbimi me vlerë 34.9 miliardë dollarë në 2024. Për të përshpejtuar procesin, Komisioni Evropian nuk do të bëjë një vlerësim të plotë të ndikimit, por do të publikojë menjëherë propozimin.

Zyrtarët evropianë pranojnë se marrëveshja përfiton më shumë SHBA-në, por e shohin të rëndësishme për stabilitetin e kompanive evropiane.

 

 

Akuzat për lidhje të UÇK-së me krimin, Dimal Basha reagon

Sot gjatë ditës në mediat e Kosovës është raportuar për një punim akademik të vitit 2012, ku bashkautor është kryetari i sapozgjedhur i Kubendit të Kosovës Dimal Basha.

Në këtë punim të vitit 2012 Dimal Basha dhe profesoresha Jana Arsovska nga Kolegji i Drejtësisë Penale “John Jay” sipas raportimeve, Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) dyshohet se ka pasur bashkëpunim me kriminelë shqiptarë brenda dhe jashtë Kosovës, përfshirë aktivitete të dyshimta financiare.

Raportimet bazohen në akuza të agjencive perëndimore të zbatimit të ligjit, të cilat sipas punimit, evidentonin lidhje midis UÇK-së dhe grupeve kriminale gjatë periudhës së ngritjes së saj.

Pas publikimeve, Basha reagoi duke sqaruar se punimi është shkruar kur ai ishte student dhe se mban përgjegjësi vetëm për kapitullin III, që trajton depërtimin e Islamit fundamentalist në Evropën Juglindore, me fokus në Kosovë. Ai theksoi se pjesa tjetër e punimit i përket vetëm autores Arsovska, e cila ka dërguar një demantim zyrtar duke konfirmuar se Basha dorëzoi për publikim vetëm kapitullin e tij.

“Unë e çmoj thellësisht luftën dhe sakrificën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Nuk ekziston asnjë përmbajtje e shkruar nga unë që bie ndesh me këtë vlerë të shenjtë,” tha Basha, duke kërkuar falje për shqetësimin e qytetarëve dhe duke bërë thirrje që temat kaq të ndjeshme të trajtohen me kujdes dhe saktësi.

Ndërkohë, organizata OVL-UÇK reagoi, duke i konsideruar raportimet si denigruese dhe fyese ndaj Ushtrisë Çlirimtare dhe duke theksuar se ato cenojnë dinjitetin e institucioneve. Ngjarja ka rikthyer debatet mbi mënyrën se si historia e UÇK-së prezantohet në media dhe akademi.

Baseli dhe Shaqiri jashtë Ligës së Kampionëve pas humbjes ndaj Copenhagenit

Kampioni i Zvicrës, Baseli, është eliminuar nga faza e plejofit të Ligës së Kampionëve pas humbjes ndaj kampionit danez, Copenhagen. Pas barazimit 1:1 në ndeshjen e parë në Zvicër, Copenhageni arriti fitore 2:0 në ndeshjen e kthimit të zhvilluar mbrëmë në Danimarkë.

Golat për skuadrën daneze u shënuan nga Andreas Cornelius në minutën e 46-të dhe Youssoufa Moukoko nga penalltia në minutën e 84-t. Me këtë fitore, Copenhageni siguroi vendin në fazën grupore të Ligës së Kampionëve, ndërsa Baseli do të vazhdojë garën në Europa League.

Xherdan Shaqiri ishte në fushë deri në minutën e 87-të për Baselin, ndërsa Albian Ajeti u aktivizua nga stoli në minutën e 69-të.

Ky rezultat përfaqëson një pengesë të rëndësishme për Baselin dhe lojtarët e tij zviceranë, që tani do të duhet të përqendrohen në sfidat e Europa League për sezonin e ri.

Dritat UV në sallonet e thonjve rrisin rrezikun e kancerit të lëkurës?

Bukuria në kosto të shëndetit? Thonjtë artificialë po bëhen shumë të popullarizuar. Shumë gra shkojnë rregullisht në sallone për të bërë manikyr me xhel, i cili thahet me dritë UV. Ky praktikë konsiderohet një faktor rreziku për zhvillimin e kancerit të lëkurës. Por sa i rrezikshëm është ky trend?

Sipas studiuesve, ekspozimi i shpeshtë ndaj rrezeve UV gjatë procesit të tharjes së xhelit mund të dëmtojë lëkurën dhe të rrisë rrezikun për kancer. Megjithatë, ekspertët rekomandojnë masa parandaluese: përdorimi i kremrave me faktor mbrojtës, dorezave të posaçme dhe kufizimi i frekuencës së manikyrave me xhel.

Komentet e lexuesve tregojnë shqetësim: disa preferojnë të shmangin thonjtë akrilikë dhe primerin, ndërsa të tjerë theksojnë se ngjitësit për thonjtë artificialë mund të jenë të ashpër dhe të dëmtojnë thonjtë natyralë.

Ekspertët theksojnë: edhe pse teknologjia e re e tharjes së shpejtë TPO është e ndaluar në disa vende, kjo nuk zvogëlon ekspozimin ndaj dritës UV gjatë procesit të manikyrave.

Hysen Durmishi emërohet ushtrues detyre i ministrit të MMPHI-së

Pas dorëheqjes së ministrit Liburn Aliu, Hysen Durmishi është caktuar ushtrues detyre i Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës në Kosovë. Deri më tani, Durmishi ka shërbyer si zëvendësministër.

Në një njoftim, Zyra e Kryeministrit thekson se Albin Kurti e ka uruar Durmishin për përgjegjësinë e re dhe i ka dëshiruar suksese në detyrë. Aliu dha dorëheqjen pas zgjedhjes së Dimal Bashës si kryeparlamentar, duke argumentuar se zgjedhja nuk ishte në përputhje me idealet e tij për Republikën.

 

SBB do të marrë deri në 40 trenë të rinj me leasing për trafikun e largët

SBB planifikon të marrë me leasing deri në 40 trenë të shpejtë për linjat ndërkombëtare drejt Italisë dhe Francës, duke shmangur blerjen e tyre për shkak të situatës së vështirë financiare. Modeli i leasing-ut ofron fleksibilitet dhe mundëson kalimin tek trenat e rinj pas 15 vitesh.

Trenat do të ndërtohen sipas specifikimeve të SBB-së, por pronësia do të mbetet tek kompania leasing-u, ndërsa SBB do të paguajë një tarifë mujore plus një margjinë për ofruesin. Tenderi për leasing-un është publikuar tashmë, dhe CEO i SBB-së, Vincent Ducrot, do ta shpjegojë më hollësisht në konferencën gjysmëvjetore me mediat.

Sipas SBB-së, leasing-u është një zgjidhje për të kursyer shpenzime, ruajtur likuiditetin dhe ruajtur fleksibilitetin, ndërsa lidhjet me Londrën mbeten sfiduese për shkak të kontrolleve kufitare jashtë zonës Schengen.

Kina realizon transplantimin e parë të mushkërive të derrit te njeriu

Një ekip kërkimor kinez ka kryer me sukses transplantimin e një mushkërie të majtë të modifikuar gjenetikisht nga një derr miniaturë Bama tek një person me tru të vdekur, duke shënuar rastin e parë të këtij lloji në botë. Ky hap mund të ndihmojë në zvogëlimin e mungesës së organeve për donatorë.

Derri dhurues ishte modifikuar në gjashtë pika gjenetike për të ulur rrezikun e refuzimit imunitar. Pas operacionit, mushkëritë funksionuan normalisht për 9 ditë pa shenja refuzimi ose infeksioni.

Ekipi synon të përmirësojë trajtimet gjenetike dhe anti-refuzimin për të zgjatur mbijetesën e organeve. Një teknikë e re pa intubim është gjithashtu në testim për të reduktuar dëmtimet gjatë ventilimit.

Studimi u realizua sipas standardeve etike dhe ligjore, me pëlqimin e familjes së pacientit, dhe u ndërpre në ditën e nëntë sipas kërkesës së tyre.

Ksenotransplantimi konsiderohet një nga fushat më sfiduese në mjekësi, veçanërisht për mushkëritë për shkak të ndjeshmërisë së tyre dhe kontaktit të vazhdueshëm me ajrin. Kina ka qenë në krye të këtij kërkimi, pas transplantit të parë të mëlçisë së derrit të modifikuar vitin e kaluar.

Shqipëri: Nga shtatori, kalimi në tunelin e Llogarasë do të jetë me pagesë

Qeveria e Shqipërisë njofton se nga 15 shtatori, kalimi në Tunelin e Llogarasë do të ketë tarifë 10 euro për vajtje-ardhje për automjetet. Më parë, ministrja e Infrastrukturës kishte deklaruar se qarkullimi do të ishte falas deri në fund të sezonit turistik.

Tuneli, me gjatësi 5.9 km, zvogëlon ndjeshëm kohën e udhëtimit nga Dukati drejt Palasës  nga 45 minuta sa nevojitej përmes Qafës së Llogarasë, tani përshkrohet për vetëm 7 minuta. Projekti përfshin dy tunele, ku njëri shërben si tunel emergjence dhe mund të aktivizohet sipas nevojës gjatë fluksit të turistëve.

Menaxhimi i pagesave dhe mirëmbajtja e sistemit do të bëhet nga Enti Kombëtar i Operimit Rrugor, një kompani shtetërore nën administrimin e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Aktualisht, rrugët me pagesë në Shqipëri janë: Milot-Morinë, Thumanë-Kashar dhe Dukat-Palasë.

 

Shkuma e birrës nuk është rastësi, ja çfarë zbuluan studiuesit zviceranë

Pas shtatë vitesh kërkimesh, specialistët në Institutin Federal të Teknologjisë në Cyrih (ETHZ) kanë zbuluar sekretin e qëndrueshmërisë së shkumës së birrës.

Ky zbulim u publikua më 27 gusht 2025 në revistën Physics of Fluids.

Ekipi i udhëhequr nga Jan Vermant tregoi se birrat belge të fermentuara trefish kanë shkumbën më të qëndrueshme, ndërsa lagerët e fermentuar në fund dallohen për shpërbërjen e shpejtë të saj.

Deri tani besohej se proteinave të maltit të elbit  të cilat ndikojnë në viskozitet dhe tension sipërfaqësor  u takonte roli kryesor në forcën e shkumës. Studimi tregon se kjo është e vërtetë vetëm për lagerët, ku përmbajtja më e lartë e proteinave siguron stabilitet më të madh.

Në birrat e fermentuara disa herë, hyn në lojë një fenomen tjetër fizik: Efekti Marangoni  rrjedhat sipërfaqësore të krijuara nga ndryshimet e tensionit, që ndihmojnë në forcimin e flluskave.

Një rol vendimtar luan edhe proteina LTP1, e cila ndryshon strukturën gjatë fazave të ndryshme të fermentimit, duke formuar membrana ose fragmente që e stabilizojnë më tej shkumën.

Kërkimi u zhvillua në bashkëpunim me një nga kompanitë më të mëdha të prodhimit të birrës në botë, që synon të përmirësojë cilësinë e produkteve të saj.

“Tashmë i njohim saktësisht mekanizmat dhe mund të mbështesim industrinë”, deklaroi Vermant.

 

Lufta kundër racizmit: Këshilli Federal sheh mungesa të mëdha në regjistrimin e gjuhës së urrejtjes

Një raport i ri i Këshillit Federal thekson se racizmi dhe antisemitizmi në Zvicër regjistrohen në mënyrë të pamjaftueshme.

Sipas raportit, mbledhja aktuale e të dhënave fokusohet kryesisht tek raste të izoluara, gjë që çon në një numër të lartë incidentesh të paregjistruara. Për të mbyllur këto boshllëqe, që nga viti 2026 do të zbatohen masa të reja, përfshirë përmirësimin e mbledhjes së të dhënave.

Raporti i porositur nga Parlamenti arrin në një përfundim të qartë: ekzistojnë mangësi të mëdha në regjistrimin e rasteve të racizmit dhe antisemitizmit në Zvicër. Për këtë arsye, Këshilli Federal ka paralajmëruar veprime konkrete.

Shumë raste mbeten të paregjistruara

Në raport, Këshilli Federal pranon se diskriminimi strukturor dhe përvojat e të prekurve shpesh nuk pasqyrohen, duke krijuar një numër të madh incidentesh të paregjistruara. Sipas tij, procedurat aktuale të sondazhit nuk japin një pasqyrë realiste mbi përhapjen e racizmit dhe antisemitizmit në vend.

Racizmi dhe antisemitizmi, sidomos në kohë krizash ndërkombëtare, paraqesin një problem serioz për Zvicrën. Prandaj, monitorimi i plotë është thelbësor për parandalim efektiv.

Masa të reja nga viti 2026

Për të përmirësuar situatën, Këshilli Federal planifikon që nga viti 2026 të zbatojë masa të reja:

regjistrim më i detajuar i përvojave të diskriminimit,

përfshirja më e madhe e personave të prekur dhe komunitetit shkencor,

opsione më të thjeshtuara për raportim.

Këto propozime mund të përfshihen në Planin Kombëtar të Veprimit kundër Racizmit dhe Antisemitizmit.

 

Aeroporti i Cyrihut: Punonjësit e AAS përfitojnë plan social pas grevës

Sindikata VPOD dhe kompania e shërbimeve tokësore Airline Assistance Switzerland (AAS) kanë arritur marrëveshje për një plan social në Aeroportin e Cyrihut.

AAS kishte vendosur të mbyllte aktivitetin dhe të pushonte nga puna rreth 210 punonjës. Fillimisht, kompania refuzoi të hartonte plan social, gjë që solli grevën e punonjësve të premten e kaluar.

Pas presionit të grevës, AAS ra dakord me kërkesat e sindikatës. Punonjësit do të marrin shpërblime dhe mbështetje për t’u sistemuar në kompani të tjera të shërbimeve tokësore, me synim që kalimi të bëhet deri në fund të tetorit.

Zvicër: Gratë e martuara fitojnë dukshëm më pak se burrat

Gratë e martuara në Zvicër vazhdojnë të përballen me një hendek të madh në paga krahasuar me burrat e martuar, veçanërisht nënat. Sipas një raporti të Zyrës Federale të Statistikave, të miratuar të mërkurën nga Këshilli Federal, diferenca mesatare arrin në 16% si në sektorin privat ashtu edhe në atë publik, ndërsa për punonjësit beqarë hendeku është vetëm 1.3%, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Të dhënat tregojnë se diferenca në paga thellohet ndjeshëm tek të martuarit me fëmijë, ku arrin në 21%. Ndërkohë, gratë beqare pa fëmijë fitojnë vetëm 1.9% më pak se burrat beqarë. Raporti thekson gjithashtu se hendeku gjinor në paga rritet me moshën: nga 6.6% për grupmoshën nën 29 vjeç, në 12.6% për moshën 30-49 vjeç dhe deri në 19.7% për ata mbi 50 vjeç.

Diferencat janë të dukshme edhe sipas shkallës së punësimit dhe hierarkisë profesionale. Gratë me kohë të plotë fitojnë mesatarisht 11% më pak se burrat, ndërsa në pozicionet e larta diferenca arrin në gati 15%. Përveç faktorëve strukturorë si arsimi, përvoja dhe pozicioni, raporti vëren se rreth 48% e hendekut në paga mbetet e pashpjegueshme dhe mund të lidhet me diskriminim.

Autorët e raportit rekomandojnë që institucionet të adresojnë pabarazitë në shpërndarjen e punës shtëpiake dhe kujdesit për fëmijët, si dhe të përmirësojnë kushtet e punës e politikat tatimore, transmeton albinfo.ch.

Saktësia e fluturimeve zvicerane arrin 95%

Në gjysmën e parë të vitit 2025, Skyguide, shërbimi zviceran i trafikut ajror, trajtoi 868,000 fluturime mbi hapësirën ajrore të vendit. Sipas të dhënave të publikuara të mërkurën, 94.6% e fluturimeve u kryen në kohë, duke shënuar një përmirësim të ndjeshëm dhe duke e afruar saktësinë pranë niveleve para pandemisë, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Shumica e vonesave ishin të lidhura me kushtet e motit, ndërsa Skyguide thekson se përmirësimi i saktësisë është rezultat i përparimeve teknologjike dhe menaxhimit të trafikut ajror.

Kompania regjistroi një fitim prej 8 milionë frangash në gjashtëmujorin e parë dhe planifikon të shlyejë kredinë prej 250 milionë CHF që mori nga Konfederata gjatë pandemisë deri në vitin 2029.

Skyguide gjithashtu po punon për projektin e dixhitalizimit “Qendra Virtuale”, i cili pritet të përfundojë deri më 2027 dhe do të kontribuojë në rritjen e efikasitetit dhe saktësisë së fluturimeve, transmeton albinfo.ch.

Skema e kriptomashtrimit, kosovarja mashton 24 austriakë

Një grua kosovare është dënuar të hënën në Gjykatën Rajonale të Vjenës për mashtrim të rëndë tregtar, pas mashtrimit të 24 klientëve në Austri me mbi 100,000 euro përmes një platforme tregtare të rreme, shkruajnë mediat austriake, transmeton albinfo.ch.

Prokurori i lartë publik shpjegoi se skema e mashtrimit fillonte me një telefonatë: viktimat merrnin thirrje nga persona që prezantonin veten si zyrtarë policie, përfaqësues të Microsoft-it ose përfaqësues të një platforme tregtare fitimprurëse. Banda i mashtroi klientët duke u bërë të besonin se mund të fitonin shuma të pabesueshme përmes investimeve në kriptovaluta.

31-vjeçarja kosovare ishte pjesë e një grupi që drejtonte një qendër thirrjesh në Prishtinë me 150 punonjës. Ata krijuan një faqe online që dukej ligjore dhe bënin reklama për të joshur viktimat. Investitorëve u premtohej se me vetëm 250 € mund të grumbullonin deri në 100,000 € brenda pak ditësh.

Ajo rrëfeu në gjykatë se përfitonte nga çdo investim i përfunduar, duke marrë rreth 2,000-3,000 euro në muaj plus komisione. Paratë e investitorëve përfundonin te operatorët përmes kompanive fiktive dhe llogaritë e tyre “digjeshin” nëse ata kërkonin të tërhiqnin fondet.

E pandehura tha se fillimisht nuk kishte dyshime, por presioni nga banda u bë gjithnjë e më i madh, duke e bërë të ndjejë “shumë keq” për veprimet e saj.

Gjykata vendosi 14 muaj burgim, pjesërisht me kusht, me një pjesë të pa kushtëzuar, dënim që tashmë është i formës së prerë.

Në Gjermani, po ashtu, kjo grua dyshohet të ketë mashtruar mbi 100 viktima me dëme që arrijnë në 570,000 €, por gjykata e Vjenës u mor vetëm me rastet e brendshme, transmeton albinfo.ch.

 

Trenat ndërkombëtarë nga Zvicra shpesh më të shtrenjtë se fluturimet

Një krahasim ndërkombëtar i çmimeve të udhëtimit me tren dhe aeroplan tregon se pasagjerët nga Zvicra shpesh paguajnë më shumë për udhëtimin me tren sesa për fluturimet me kosto të ulët në Evropë. Ky është përfundimi i një studimi të ri nga organizata mjedisore Greenpeace, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Analiza u fokusua në 142 rrugë ndërkufitare në 31 vende evropiane dhe zbuloi se në 54% të 109 rrugëve ndërkufitare, fluturimet ishin më të lira se trenat. Nga tetë rrugë të zakonshme ndërkombëtare nga Zvicra, disa treguan performancë të mirë, ndërsa të tjera mbetën të shtrenjta.

Për shembull, udhëtimet me tren midis Cyrihut dhe Brukselit dhe Cyrihut dhe Vjenës ishin më të lira se biletat e avionit në tetë ose nëntë nga nëntë ditë të studiuara. Rruga Cyrih-Berlin dhe Gjenevë-Paris gjithashtu u gjetën kryesisht më të lira me tren.

Megjithatë, rrugët që lidhin Gjenevën me Barcelonën, Aeroportin Evropian të Bazelit me Zagrebin, dhe Madridin dhe Romën me Cyrihun ishin më të shtrenjta me tren sesa fluturimi. Greenpeace vuri në dukje se Gjeneva, ndryshe nga Cyrihu, është më pak e lidhur me tren dhe nuk ofron linja nate, gjë që e kufizon udhëtimin miqësor ndaj klimës.

Në përgjithësi, Zvicra renditet në mes për krahasim me vendet e tjera evropiane: 50% e rrugëve ndërkufitare janë kryesisht më të shtrenjta me tren dhe 50% kryesisht më të lira. Ky rezultat ngjason me situatën në Gjermani dhe Austri, vende me gjuhë gjermanishtfolëse.

Analiza e çmimeve zbuloi gjithashtu një rritje të konsiderueshme të kostove të udhëtimeve me tren gjatë 10 viteve të fundit, ndërsa kostoja e udhëtimeve me makinë ka rënë vetëm minimalisht. Stefan Meierhans, monitoruesi zyrtar i çmimeve në Zvicër, theksoi se për disa seksione, çmimi i transportit publik është dyfishuar, duke e bërë trenin një opsion shpesh më të shtrenjtë për udhëtimet ndërkombëtare krahasuar me avionin, transmeton albinfo.ch.