Lorena Kengji: Arti si një mënyrë për të qëndruar e lidhur me veten

Më 10 dhe 11 maj 2025, në Kreuzlingen u mbajt një ekspozitë e veçantë artistike, ku Lorena Kengji u prezantua me punime në teknikën e tuftingut – një gjuhë e butë vizuale që flet për ndjeshmërinë, përkatësinë dhe thellësinë që arti mund të sjellë në jetën tonë.

Lorena Kengji ka zgjedhur të flasë në mënyrë të heshtur, përmes gjuhës së artit. E lindur dhe rritur në Zvicër, me rrënjë shqiptare, Lorena është pjesë e një brezi të ri që gjen në krijimtarinë vizuale një mënyrë të natyrshme për të ruajtur ekuilibrin, për të reflektuar mbi identitetin dhe për të komunikuar me të tjerët në mënyrë të ndjeshme dhe estetike.

Në ekspozitën që u zhvillua në Kreuzlingen, përkrah artistëve Xenia Balli dhe Bennet Krespach, Lorena prezantoi veprat e saj të punuara me dorë përmes tuftingut, një teknikë bashkëkohore që ndërthur elementin tekstil me lirshmërinë e formës dhe ngjyrës. Veprat e saj komunikojnë butësisht, por me prani të thellë vizuale, duke reflektuar një univers të brendshëm që vjen në sipërfaqe pa zhurmë, por me ndikim.

“Arti për mua është mënyra më e ndershme për të qëndruar e lidhur me veten. Është një gjuhë që më ndihmon të kuptoj botën përreth dhe ta përkthej atë në diçka të prekshme,” u shpreh Lorena gjatë hapjes së ekspozitës.

Në vend që të ndjekë trendet, ajo krijon me durim e qëllim, me dëshirën që arti të jetë i përjetuar, jo vetëm i parë.

“Më pëlqen ideja që një punë që krijoj me duar, më pas të vendoset në një hapësirë familjare dhe të jetë pjesë e përditshmërisë së dikujt tjetër. Arti im nuk është për në muze, por për në jetë”, thotë Lorena.

E veçanta e Lorenës qëndron në aftësinë për të krijuar një gjuhë personale përmes ngjyrës dhe teksturës, por edhe në mënyrën si ajo ndërton ura mes dy kulturave që i ka brenda vetes, shqiptare dhe zvicerane. Pa u ndarë nga njëra, pa imituar tjetrën.

Lexoni po ashttu:

10 dhe 11 maj: Lorena Kengji, pjesë e ekspozitës artistike në Kreuzlingen

Gjërat që nuk mund t’i mbani në makinën tuaj në Austri

Kur bëhet fjalë për ngasjen në Austri, nuk duhet të keni kujdes vetëm për rregullat e trafikut. Ekziston një listë befasuese e artikujve që nuk lejoheni t’i mbani  ose të paktën nuk lejoheni t’i mbani lirisht  në makinën tuaj. Ja çfarë duhet të dini.

Rrugët e Austrisë mund të jenë piktoreske, por lundrimi sipas rregulloreve të trafikut të vendit ndonjëherë mund të duket më pak si një udhëtim piktoresk dhe më shumë si një labirint. Përtej rregullave bazë si vendosja e rripit të sigurimit ose mos dërgimi i mesazheve në timon, ka një mori kufizimesh të tjera që mund t’ju habisin  veçanërisht kur bëhet fjalë për atë që ju lejohet të mbani në automjetin tuaj.

Për të shmangur gjobat potencialisht të rënda (ose më keq), ja çfarë duhet të lini në shtëpi ose të paktën të trajtoni me kujdes herën tjetër që të vozitni në Austri.

Thika: shumica janë mirë, por disa janë të ndaluara

Austria ka ligje relativisht të relaksuara për thikat në krahasim me vendet e tjera evropiane, pa ndalime të qarta për thikat e zakonshme. Megjithatë, ai ndalon në mënyrë eksplicite disa lloje armësh të fshehura ose të maskuara, duke përfshirë hedhjen e yjeve dhe kallamave të shpatës,  objekte të dizajnuara në mënyrë eksplicite për të fshehur ose mashtruar.

Ndërsa mbajtja e një thike standarde xhepi ose shumë veglash në përgjithësi nuk është një problem, është e mençur të ushtroni sens të shëndoshë: shmangni çdo gjë që mund të ngatërrohet në mënyrë të arsyeshme si një armë ose e maskuar si një objekt i përditshëm, përcjell albinfo.at.

Armët e zjarrit: rregulla strikte transporti

Armët e zjarrit në Austri janë të rregulluara me rigorozitet, duke përfshirë rregulla strikte rreth transportit, shkruan thelocal. Të zotërosh një armë në Austri zakonisht kërkon një kartë pronësie të armëve (Waffenbesitzkarte), por mbajtja e një të tillë jashtë shtëpisë ose pronës private kërkon një leje leje për armë zjarri (Waffenpass), e cila është më e vështirë për t’u marrë.

Nëse keni një armë zjarri dhe duhet ta transportoni ligjërisht, ligji austriak kërkon që ajo të shkarkohet dhe të ruhet në një kontejner të mbyllur.

Sipas Armin Kaltenegger nga Bordi Austriak i Sigurisë Rrugore (KFV), transportimi i një arme në një vend të autorizuar  si tregtar armësh, poligon qitjeje ose në shtëpinë tuaj të dytë  lejohet, por municioni duhet të ruhet veçmas nga arma e zjarrit, dhe devijimet ose ndalesat shtesë janë të ndaluara në mënyrë të qartë.

Armët e zjarrit të futura rastësisht në ndarjet e dorezave ose këllëfët brenda automjetit tuaj janë rreptësisht të ndaluara dhe mund të rezultojnë në probleme serioze ligjore.

Dashcams: legale, por me rregulla strikte

Kamerat e kontrollit, kamerat e vogla të montuara në panelet e kontrollit ose xhamit e përparmë  po fitojnë popullaritet në të gjithë Evropën, por Austria zbaton ligje të rrepta për mbrojtjen e të dhënave. Regjistrimi me një aparat fotografik lejohet vetëm në rrethana shumë të kufizuara.

Kamera duhet të vendosen për të kufizuar shtrirjen e tyre, në mënyrë ideale vetëm duke filmuar rrethinat e afërta të automjetit tuaj. Regjistrimet e përhershme ose sistematike janë rreptësisht të ndaluara pasi këto bien nën kufizimet e privatësisë së të dhënave.

Sekuencat e videove të shkaktuara nga ngjarje specifike  si një aksident  janë përgjithësisht të pranueshme, por regjistrimet e zgjatura, shikimet me kënd të gjerë ose shpërndarja e këtyre videove publikisht (si në mediat sociale) mund të çojnë në gjoba të konsiderueshme dhe probleme ligjore.

Radarët ose aplikacionet e trafikut

Përdorimi i aplikacioneve të smartfonëve për të zbuluar radarët, bllokimet e trafikut apo edhe çmimet e karburantit lejohet vetëm në kushte specifike. Aplikacione të tilla duhet të funksionojnë në mënyrë të ngjashme me sistemet e navigimit, të montuara në mënyrë të sigurt brenda automjetit dhe nuk mund të përdoren gjatë drejtimit. Kërkimi ose futja e të dhënave kërkon ndalimin e plotë të automjetit tuaj, jo vetëm ngadalësimin e shpejtësisë.

Aplikacionet e përdorura thjesht për të zbuluar radarët e policisë ose kurthët e shpejtësisë janë të ndaluara dhe përdorimi i tyre mund të çojë në dënime të konsiderueshme.

Qentë: të siguruar siç duhet ose do të paguani një gjobë të madhe

Shumë pronarë qensh nënvlerësojnë rregullat strikte për transportin e kafshëve shtëpiake në Austri. Ligjërisht, kafshët shtëpiake konsiderohen si “ngarkesë”, dhe si çdo ngarkesë, ato duhet të transportohen në mënyrë të sigurt në makinën tuaj. Dështimi për të siguruar qenin tuaj siç duhet mund të sjellë gjoba deri në 5,000 €.

Metoda më e sigurt e rekomanduar nga ekspertë si TierQuarTier është përdorimi i një kutie transporti metalike të siguruar në bagazh, veçanërisht për qentë më të mëdhenj. Qentë më të vegjël mund të udhëtojnë në transportues të sigurt në sediljen e pasme.

Pajimet e testuara posaçërisht janë një tjetër mundësi, por jakat e zakonshme ose parzmoret e destinuara për shëtitje janë të pamjaftueshme.

Qentë e lirshëm  edhe nëse sillen mirë  janë një shkelje serioze. Jo vetëm që kafshët shtëpiake të pasigurta rrezikojnë lëndimin gjatë ndalesave të papritura, por ato konsiderohen gjithashtu një shpërqendrim i mundshëm për shoferin, duke çuar në rritje të rreziqeve të sigurisë dhe gjoba të rënda.

Njerëzit jo në vendet e duhura ose pa rripa sigurimi

Ligji austriak thotë se çdo pasagjer i makinës,  sedilja e përparme ose e pasme  duhet të vendosë rripin e sigurimit, me kusht që sedilja të jetë e pajisur me një të tillë. Shoferi është përgjegjës për të siguruar që kushdo nën 14 vjeç është i shtrënguar siç duhet, por ata të moshës 14 e lart janë përgjegjës për veten e tyre, sipas udhëzimeve zyrtare.

Kontrollet e policisë e zbatojnë rregullisht këtë rregull dhe shkeljet vijnë me gjoba që mund të shtohen shpejt  prandaj shtrëngojeni çdo herë.

Telefonat celularë

Rregulloret e telefonit celular janë të rrepta në Austri dhe gjatë drejtimit të automjetit, telefoni juaj celular duhet të jetë rreptësisht pa duar. Kjo përfshin telefonatat, navigimin ose komandat zanore  që do të thotë se kërkohet një pajisje pa duar ose një mbajtës telefoni fiks.

Mbajtja e telefonit tuaj  qoftë edhe për një kohë të shkurtër midis shpatullës dhe kokës  është rreptësisht e ndaluar dhe gjobitet prej 100 €. Refuzoni të paguani dhe kjo mund të përshkallëzohet në një gjobë prej 140 € ose edhe një dënim të shkurtër me burg deri në 24 orë.

Nëse e përdorni telefonin tuaj si GPS, ai duhet të montohet në mënyrë të sigurt dhe nuk mund të futni adresa gjatë vozitjes. Aktivitete të tilla si dërgimi i mesazheve, kontrollimi i mediave sociale, apo edhe zgjedhja e një kënge specifike gjatë timonit janë rreptësisht të ndaluara.

Lidhja e telefonit në prizë për karikim konsiderohet gjithashtu si “trajtim” i telefonit tuaj dhe si rrjedhim i ndaluar gjatë vozitjes. Prandaj, sigurohuni që të vendosni listën tuaj të luajtjes, rrugën e lundrimit ose të karikoni baterinë përpara se të niseni.

Sekretari i Thesarit thotë se firmat zvicerane duan të investojnë deri në 200 miliardë CHF në SHBA

Sipas Sekretarit të Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, kompanitë zvicerane kanë treguar interesin e tyre për të investuar 150–200 miliardë CHF (180–240 miliardë dollarë) në Shtetet e Bashkuara. Ai pret një propozim zviceran për një deklaratë qëllimi brenda javës së ardhshme.

Uashingtoni duket se dëshiron të lëvizë edhe më shpejt se presidentja zvicerane Karin Keller-Sutter. Të premten, ajo njoftoi për shtypin se deklarata e qëllimit do t’u paraqitej autoriteteve amerikane “brenda një deri në dy javë”.

Një ditë pas takimit me presidenten zvicerane dhe ministrin e Ekonomisë, Guy Parmelin, në Gjenevë, Bessent shkroi në mediat sociale se Shtetet e Bashkuara donin që kjo fazë të përfundonte “deri në javën e ardhshme”, transmeton albinfo.ch.

Deklarata do t’i dorëzohet Përfaqësuesit të Tregtisë së SHBA-së, Jamieson Greer, shkruan swissinfo.

“Ne jemi optimistë për shpejtësinë e këtyre negociatave”, deklaroi sekretari amerikan i Thesarit, duke shtuar se ishte “i kënaqur” nga dëshira e përbashkët për të përshpejtuar bisedimet.

Bessent tha se, “falë politikave të Presidentit Trump”, kompanitë zvicerane kanë treguar interesin e tyre për të investuar 150–200 miliardë CHF në SHBA

Pas propozimit të Putinit, Ukraina e “gatshme” për bisedime direkte, kërkon armëpushim fillimisht

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se është “i gatshëm” të takohet me presidentin e Rusisë, Vladimir Putin, për të biseduar për arritjen e një armëpushimi, teksa e ka cilësuar si sinjal pozitiv për përfundimin e luftës thirrjen nga Moska zyrtare për bisedime të drejtpërdrejta.

Përmes një postimi në rrjetin social “X”, Zelensky ka shkruar se është “sinjal pozitiv që rusët më në fund kanë filluar të mendojnë për përfundimin e luftës. Hapi i parë i domosdoshëm është arritja e një marrëveshjeje për armëpushim”, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, gjatë një konference për shtyp në Moskë, Putini e shpërfilli thirrjen për një armëpushim të shpejtë 30-ditor në luftën në Ukrainë dhe kërkoi të zhvillojë bisedime të drejtpërdrejta dhe “pa parakushte” me Ukrainën, me gjasë në Stamboll më 15 maj.

Ndonëse nuk e ka përmendur drejtpërdrejt thirrjen për armëpushim, Putin propozoi “rifillimin” e bisedimeve për paqe, që u zhvilluan mes Rusisë dhe Ukrainës në prill të vitit 2022. Ai deklaroi se së shpejti do të flasë me presidentin e Turqisë, për të kërkuar ndihmën e tij për t’i ndërmjetësuar bisedimet në Stamboll.

“Ne nuk e përjashtojmë mundësinë që, gjatë këtyre bisedimeve, të arrijmë ndonjë marrëveshje për një armëpushim të ri”, shtoi Putin.

Shkodra Elektronike shfaqet me elemente të traditës shqiptare në tapetin e bruztë

Shkodra Elektronike, grupi që përfaqëson Shqipërinë në Eurovisionin e këtij viti është shfaqur në tapetin e bruztë me elemente të traditës së vjetër shqiptare.

Beatriçe Gjergji përmes fustanit, punuar nga nëna e saj Irina Dema, ka paraqitur elemente të bukura simbolike të traditës së vjetër shqiptare, përfshirë dhe sende personale, ruajtur nga gjyshërit e nga të parët e familjes së saj, transmeton albinfo.ch.

“Oda mikpritëse e gjyshes”, këtë tematikë sjell kostumografia e prezantuar sot në tapetin e bruztë, ku veç fustanit tërhoqi vëmendjen edhe çanta që Beatriçe mbante ndër duar: një kuti ku gjyshja e saj mbante të gjitha bizhuteritë e saj.

KQZ pas mbylljes së procesit të votimit: Partitë të krijojnë qetësi për numëruesit, vota është në kuti

Kryetari i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi e ka cilësuar procesin zgjedhor të së dielës si në përputhje me rregullat dhe standardet në pjesën dërrmuese të tij.

Ai ka përmendur problematikat e vogla në hapjen e qendrave të votimit, teksa iu kërkoi partive që të krijojnë një ambient të qetë për numëruesit, pasi votat tashmë janë në kuti dhe do të numërohen një më një.

“Në vlerësimin tonë, në atë që KQZ, gjatë ditës së sotme ka monitoruar, procesi ka shkuar në pjesën dërrmuese në përputhje me rregullat dhe standard. Problematika ka pasur në mëngjes kur u hapën votimet dhe u adresuan nga ne. Procesi i identifikimit ka shkuar mirë, përveç rasteve kur operatorët nuk u paraqitën dhe 4 rasteve kur kaloi identifikimi me listë zgjedhësish. Kemi pasur shkëmbim informacion me prokuroritë për 5 raste, informacione të cilat i kemi marrë ne si KQZ dhe në vlerësimin tonë, ua kemi përcjellë prokurorive. Bëjmë thirrje që partitë të krijojnë qetësi për numëruesit dhe anëtarët e komisionit. Është e këshillueshme, që edhe pse është detyrim të zbatosh ligjin, që deklarimet për rezultatet nga përfaqësuesit politikë janë pa asnjë vlerë dhe nuk i kontribuojë procesit. Votat janë në kuti. Kini durim për numërimin dhe vlerësimin e tyre. Rezultati paraprak, jo më vonë se dita e martë”, ka thënë ai, transmeton albinfo.ch.

78.03% e diasporës ka votuar në zgjedhjet parlamentare të Shqipërisë

Pas mbylljes së procesit të votimit në Shqipëri, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka zbuluar dhe pjesëmarrjen e diasporës në këto zgjedhje.

Sipas njoftimit, 78.03% e diasporës ka votuar në këto zgjedhje parlamentare, transmeton albinfo.ch.

Zarfet e ardhur në KQZ janë 191 mijë e 912 nga 245 mijë e 935 që ishin në total për shqiptarët që jetojnë jashtë vendit.

Ndryshe, kjo ishte hera e parë që diaspora ka marrë pjesë në zgjedhje në Shqipëri.

Austriakët arritën rekord prej 27.5 milionë udhëtime pushimesh

Pavarësisht një ekonomie të dobët, entuziazmi i austriakëve për udhëtime mbetet i pashuar. Sipas të dhënave të reja të publikuara të mërkurën nga Statistics Austria, në vitin 2024, ata bënë një rekord 27.5 milionë udhëtime pushimi me të paktën një natë qëndrimi. Shkalla e intensitetit të udhëtimit – d.m.th., pjesa e popullsisë që bën të paktën një pushim   qëndroi në 76.4%, gati përputhet me rekordin e vendosur në vitin 2023. Megjithatë, kjo do të thotë gjithashtu se gati një e katërta e austrisë nuk bënë një udhëtim pushimi, përcjell albinfo.at.

Përafërsisht 47.3% e pushimeve janë kaluar brenda Austrisë.

Vendet më të vizituara ishin:

Styria (19.7%)

Austria e Ulët (14.8%)

Salzburg (13.5%)

Jashtë vendit, vendet më të njohura ishin:

Itali (19.8%)

Gjermani (14.7%)

Kroacia (11.8%)

Udhëtimet e gjata jashtë Evropës u rritën në 7.9%, nga 6.5% një vit më parë.

Udhëtimet ajrore fituan popullaritet, duke zënë 18.7% të të gjitha udhëtimeve për pushime. Nga ana tjetër, udhëtimet hekurudhore ranë: vetëm 13.6% e udhëtimeve u kryen me tren në 2024, nga 15.1% në 2023. Makinat mbetën deri tani mënyra më e zakonshme e udhëtimit, të përdorura në 61% të të gjitha udhëtimeve.

Pushimet e lira zënë peshën më të madhe me 28.9%, të ndjekura nga afër nga vizitat tek familjarët dhe miqtë me 25.6%. Më shumë se gjysma e të gjitha udhëtimeve zgjatën tre netë ose më pak, ndërsa 47.6% zgjatën në katër netë ose më shumë.

Pothuajse një në katër qëndroi në shtëpi

Rreth 1.83 milionë njerëz në Austri 23.6% e atyre të moshës 15 vjeç e lart nuk bënë asnjë pushim gjatë natës në vitin 2024. Arsyet kryesore të përmendura ishin:

Asnjë rast apo interes (49.7%)

Kufizimet financiare (34.7%)

Çështjet shëndetësore (29.9%)

Angazhimet familjare ose pune (23.7%)

Udhëtimet e biznesit ranë paksa në 3.81 milionë udhëtime në 2024. Gjithsej, austriakët bënë 31.3 milionë udhëtime pushimi dhe biznesi gjatë vitit.

Kanë arritur edhe votat e fundit të diasporës në Shqipëri

Pak minuta para orës 19:00, kur u shënua edhe zyrtarisht mbyllja e procesit të votimit, ka mbërritur ngarkesa e fundit e votave të diasporës.

Ngarkesa e aeroplanit të fundit me votat e diasporës tashmë ndodhet në ambientet e Parkut Olimpik, raporton TCH, përcjell albinfo.ch.

Numërimi i votave të diasporës do të nisë në momentin që të nisë numërimi në qarkun përkatës, qark të cilit i përkasin këto fletë votimi.

 

Shqipëri: Ja sa ishte pjesëmarrja në zgjedhje deri në orën 18:00

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Shqipëri ka publikuar shifrat për pjesëmarrjen në zgjedhje deri në orën 18:00.

Sipas njoftimit, pjesëmarrja ka qenë 40.91% nga 2423 qendra votimi që kanë çuar informacionin në KQZ, transmeton albinfo.ch.

Krahasuar me pjesëmarrjen në zgjedhjet lokale të dy viteve më parë, ka një rritje me rreth 4.6% më shumë, ndërkohë që në zgjedhjet e përgjithshme të para katër viteve, pjesëmarrja deri në orën 18 ka qenë 45.48%.

Promovohen dy libra të krijuesit, Brahim Avdyli

Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih, në kuadër të aktivitetit për promovimin e librave, ka kënaqësinë t’ju ftojë në promovimin e dy veprave letrare të autorit Brahim Avdyli:
• Bota shpirtërore në krijime të veçanta – një vëllim eseistik që eksploron thellësitë e përjetimeve shpirtërore dhe reflektimeve filozofike në krijimtarinë letrare.
• Thikat e Mllefit -një përmbledhje poetike që pasqyron emocionet e forta dhe revoltën shpirtërore përmes një gjuhe të mprehtë dhe të ndjerë.

Brahim Avdyli është shkrimtar, poet dhe publicist, i cili është angazhuar për dekada në ruajtjen dhe promovimin e kulturës kombëtare në diasporë dhe është autor i shumë veprave letrare dhe studimore.

Jeni të mirëpritur të merrni pjesë dhe të bashkëbisedoni me autorin rreth krijimtarisë së tij letrare.

Data: 12 maj 2025
Ora: 19:00
Adresa: Konsullata e Republikës së Kosovës, Eugen-Huber-Strasse 19A, 8048 Cyrih

Për shkak të numrit të kufizuar të vendeve, ju lutemi të konfirmoni pjesëmarrjen tuaj në emailin:
[email protected]

Ju mirëpresim,
Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih

FC Basel siguroi titullin e Kampionit të Zvicrës

Skuadra FC Basel edhe zyrtarisht është kampion i Zvicrës, kur kanë mbetur edhe tri xhiro deri në përfundim të Superligës së Zvicrës.

Servette barazoi pa gola me Young Boys dhe diferenca është 11 pikë, kur kanë mbetur edhe tri javë, transmeton albinfo.ch.

Më meritori për këtë sukses padyshim ishte Xherdan Shaqiri me 18 gola e 20 asistime.

FC Basel rikthehet te titulli, për herë të parë pas vitit 2017.

Pse tarifat e autostradave në Itali janë kaq të larta

Në Itali, kushdo që dëshiron të përdorë autostradën duhet të paguajë tollat, dhe këto janë relativisht të larta. Për shembull, një udhëtim nga Milani në Romë mund të kushtojë deri në 50 euro për një udhëtim në njërin drejtim. Kjo është për shkak të privatizimit të autostradave, por edhe për shkak të topografisë së Italisë: shumë kodra, shumë tunele, çka çon në kosto të larta për ndërtimin e autostradave.

Historia: Autostradat italiane u privatizuan fillimisht në fund të viteve 1990. Kjo ndodhi pas një vale privatizimi që mbështetej nga Bashkimi Evropian. Jo vetëm që autostradat ishin të disponueshme për privatizim, por edhe shërbimi postar dhe hekurudhat u diskutuan për t’u privatizuar. Qëllimi ishte gjenerimi i të ardhurave për shtetin që kishte nevojë për para, ndërkohë që shpresohej që kompanitë private do t’i menaxhonin më mirë kompanitë shtetërore të ngadalshme.

Autostradat sollën miliarda euro në xhepat e familjeve të pasura.

Privatizimi: Një nga pronarët e rinj të operatorit më të madh të autostradave në Itali, “Autostrade per l’Italia,” ishte familja Benetton, e njohur kryesisht për veshjet e saj. Shpejt, Benetton zotëroi pothuajse gjysmën e autostradave të Italisë. “Këto sollën miliarda euro në xhepat e familjes,” thotë korrespondenti i SRF për Italinë, Franco Battel, transmeton albinfo.ch.

Mirëmbajtja: Popullsia italiane filloi të pyesë nëse pronarët e rinj po investonin mjaftueshëm në mirëmbajtjen e autostradave. “Përpara vitit 2018, kjo pyetje u përgjigj me një jo të fuqishme,” thotë korrespondenti. Në atë kohë, ura Morandi në Gjenova u shemb, duke vrarë 43 njerëz. Operator i seksionit të prekur ishte “Autostrade per l’Italia.”

Pasojat e shembjes së urës: Pas shembjes së Urës Morandi, debati mbi autostradat private në Itali u intensifikua. Edhe pse incidenti tragjik nuk është ende plotësisht i hetuar dhe i gjykuar, një gjë është e qartë: diçka shkoi keq me mirëmbajtjen e Urës Morandi. Dhe shteti gjithashtu dështoi në detyrën e tij të mbikëqyrjes. Si pasojë direkte, shteti bleu një pjesë të shumicës së aksioneve të “Autostrade per l’Italia.” Lëvizja populiste e majtë, Movimento Cinque Stelle, ishte mbështetësja kryesore e rinacionalizimit të autostradave të Italisë.

Qeveri e re, plane të reja: Nën qeverinë e Giorgia Meloni-s, kryeministrja e partisë Fratelli d’Italia që ka qenë në pushtet që nga viti 2022, rinacionalizimi i autostradave është ngadalësuar sërish. Meloni është më pak e fokusuar te ripërvetësimi shtetëror dhe më shumë te rritja e kontrollit shtetëror mbi autostradat dhe rishikimi i koncesioneve për të siguruar që më shumë para të shkojnë në mirëmbajtjen e autostradave private.

 

Osmani: Kosova dhe Austria bashkë në luftën për liri dhe paqe

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka marrë pjesë në ceremoninë e 80-vjetorit të çlirimit të Kampit të Përqendrimit të Mauthausen në Austri, duke theksuar rëndësinë e lidhjeve historike dhe politike mes dy shteteve.

Gjatë kësaj ceremonie ku morën pjesë presidenti austriak Alexander Van der Bellen dhe zonja e parë Doris Schmidauer, Osmani shprehu mirënjohjen e thellë për mbështetjen e Austrisë në rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë dhe integrimit evropian, transmeton albinfo.ch.

Ajo nënvizoi se Kosova dhe Austria kanë ndarë një histori të përbashkët të luftës për liri, dhe se marrëdhëniet e ngushta mes dy vendeve janë të domosdoshme për arritjen e qëllimeve të përbashkëta. Në këtë ngjarje, Osmani gjithashtu vlerësoi përkushtimin e Austrisë për të mbështetur zhvillimin e Kosovës dhe ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në rajon.

 

Shqipëri: Pjesëmarrja në zgjedhje arrin 36,48% deri në orën 16:00

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përditësuar të dhënat e pjesëmarrjes në zgjedhjet e 11 majit 2025, duke raportuar një pjesëmarrje prej 36,48% deri në orën 16:00.

Sipas raportit të KQZ-së, deri tani kanë votuar 804 274 qytetarë në 3 281 qendra votimi nga 5 225 që janë gjithsej në të gjithë vendin.

Qarku me pjesëmarrjen më të lartë është Dibra, me 44,96%, pasuar nga Tirana me 40,72%. Qarku i Kukësit ka shënuar gjithashtu një pjesëmarrje të lartë prej 41,8%, ndërsa në Fier dhe Elbasan kanë votuar përkatësisht 38,69% dhe 37,51% e zgjedhësve.

Në Korçë, deri në orën 16:00 kanë votuar 36,69% e qytetarëve, ndërsa në Berat dhe Durrës pjesëmarrja ka arritur përkatësisht në 35,57% dhe 35,01%.

Pjesëmarrja më e ulët është regjistruar në Gjirokastër me 33,34%, Shkodër me 31,98% dhe Vlorë, ku deri në këtë orë kanë votuar vetëm 26,19% e zgjedhësve.

Raporti i KQZ-së vijon të përditësohet, ndërsa procesi i votimit po vazhdon në të gjitha qendrat e vendit.

 

Kafeja po shndërrohet në luks: Çmimi rritet me 60% që nga gushti

Për konsumatorët, një filxhan kafe po bëhet gjithnjë e më i shtrenjtë. Që nga muaji gusht 2024, çmimi i kafesë në tregjet ndërkombëtare është rritur me plot 60 për qind, duke e kthyer këtë produkt të përditshëm në një luks të vërtetë për shumë qytetarë.

Të dhënat nga “Trading Economics” tregojnë se periudha midis 5 gushtit të vitit të kaluar dhe 29 prillit 2025 ka shënuar një nga rritjet më të mëdha të çmimit të kafesë në vitet e fundit. Kjo situatë lidhet ngushtë me kushtet e pafavorshme klimatike në vendet prodhuese, kryesisht në Brazil, një nga eksportuesit më të mëdhenj të kafesë në botë, transmeton albinfo.ch.

Sipas vlerësimeve të kompanive globale të industrisë, rritja e çmimeve pritet të vazhdojë. Shpresa e vetme për një stabilizim të tregut qëndron te rendimentet bujqësore të Brazilit dhe Vietnamit, si dhe në një ekuilibër të kërkesës me ofertën.

Ekspertët paralajmërojnë se çmimi i kafesë mund të vijojë të rritet edhe për gjashtë muajt e ardhshëm, duke vendosur konsumatorët dhe tregun përballë një sfide të re ekonomike.

 

Alarm në Vaud për mbrojtjen e fëmijëve: Presion mbi punonjësit socialë

Në Kantonin e Vaud, 8,598 fëmijë ishin nën mbikëqyrjen e shërbimeve të mbrojtjes së fëmijëve vitin e kaluar. Ky numër është në rritje të vazhdueshme, ndërsa disa zëra denoncojnë një politikë të ashpër ndaj disa prindërve. Përballë mungesës së burimeve dhe prindërve të pakënaqur, punonjësit socialë janë nën presion të vazhdueshëm.

Punonjësit socialë për mbrojtjen e të miturve (ASPM) shpesh herë duhet të marrin vendime jashtëzakonisht delikate. Ata janë rreth 80 të diplomuar në HES (Edukatorë të Trajnuar Profesionalisht) në kantonin e Vaud, të cilët janë në vijën e parë për të vlerësuar – kryesisht përmes intervistave – nëse prindërit janë neglizhentë ose madje dhunues ndaj fëmijëve të tyre dhe nëse ata janë ende të aftë të kujdesen për ta, transmeton albinfo.ch.

“Herë pas here është e vështirë të dëgjohet pikëpamja jonë. Disa prindër mund të jenë në mohim të vështirësive, dhe ndonjëherë zhvillohet një përballje mes nesh dhe tyre,” tha Michaël Rouiller, punonjës social në ASPM, në lajmet e 19:30.

Punonjësit socialë ndonjëherë përballen me kërcënime. Po ashtu, edhe punëdhënësi i tyre, Drejtoria e Përgjithshme për Fëmijët dhe Rininë (DGEJ), shpesh është nën sulm.

Rasti i vogëlushes Bénédicte

Një shembull tjetër që ka rënë në sy së fundmi është rasti i vogëlushes Bénédicte, e cila u vendos në një shtëpi kujdesi disa ditë pas lindjes, për shkak të sjelljes së nënës, që u vlerësua si problematike në disa aspekte.

“Për çdo simptomë, do të largojmë fëmijët nga prindërit. Dhe pastaj nuk do t’i japim vetes mundësinë për të rishikuar situatën rregullisht,” thotë Eric Rochat, ish-këshilltar i shtetit liberal në Vaud.

Në maj të vitit 2024, Gjykata Federale mbështeti vendimin e DGEJ-së, por e kritikoi për të drejtat e pamjaftueshme të vizitave që iu ishin dhënë nënës.

Sipas Eric Rochat, ky është një shembull i një problemi sistematik. “Ne nuk duam të marrim asnjë rrezik,” vëren ai, duke folur për çështjen e Bénédicte.

Interesi më i mirë i fëmijës

Siç sugjeron Eric Rochat, a është qëndrim më i ashpër DGEJ-ja pas çështjes së babait dhunues në vitin 2018? Pas këtij skandali që tronditi opinionin dhe zbuloi dobësitë e asaj që ende quhej Shërbimi i Mbrojtjes së Rinisë (SPJ), ishin ndërmarrë reforma të thella.

A ka ardhur kjo në pikën e zbatimit të një tolerancë zero ndaj prindërve? Manon Schick kundërshton këtë dhe siguron se dosjet “rishikohen shumë rregullisht”. Drejtoresha e DGEJ-së vëren gjithashtu se, ndonëse kjo mund të akuzohet për ndërhyrje të tepërt, po ashtu mund të thuhet se ndodhin raste kur ndërhyrja është e pamjaftueshme.

Ajo thekson se veprimet e DGEJ-së janë udhëhequr nga “interesi më i mirë i fëmijës”, i cili natyrisht mund të “përplaset ndonjëherë me interesin e prindërve”. Në rastet kur bashkëpunimi është i vështirë me prindërit, Manon Schick kujton se drejtësia është e përfshirë. “Prindërit gjithmonë kanë mundësinë të ankohen” kundër një rekomandimi të DGEJ-së.

Ngarkesë e madhe me fëmijët për t’u mbrojtur

Megjithatë, numri i fëmijëve që mbikëqyren në kantonin e Vaud është në rritje të vazhdueshme. Ata ishin 8,598 vitin e kaluar. Prej tyre, 88% përfitonin mbështetje socio-educative në shtëpi, ndërsa 12% ishin të vendosur në institucione apo në familje pritëse.

Marrja e përgjegjësisë për të gjithë ata është një sfidë e madhe. Për shkak të mungesës së vendeve të pritjes dhe edukatorëve, disa fëmijë duhet të vendosen në spitale. Kjo përkeqëson frustrimin e prindërve dhe asistentëve socialë.

“Duhet t’u japim mundësinë të bëjnë vërtet punën e tyre, ose të marrim përgjegjësinë të pranojmë se një pjesë e fëmijëve nuk do të mbrohen,” thotë Letizia Pizzolato, sekretare sindikale në SSP.

“Imagjinoni nëse prisni të takoni fëmijën tuaj pas një ndarjeje dhe duhet të prisni muaj të tërë për të marrë shërbime për mbështetje të të drejtave të vizitave,” ilustron Michaël. “E konsideroni këtë si diçka të papranueshme.” Asistenti social shpreh keqardhjen për këtë situatë, ku kolegët shpesh dorëzohen.

Fluks i lartë punonjësish

Për shkak të fluksit të lartë të punonjësve në ASPM, ekuacioni është i thjeshtë, sipas Letizia Pizzolatos: “Duhet t’u japim mundësinë të bëjnë punën e tyre, ose të marrim përgjegjësinë të pranojmë se disa fëmijë nuk do të mbrohen. Ky është një realitet i paçmuar dhe rëndon në supe të profesionistëve.”

Shtimi i fondeve për mbrojtjen e fëmijëve

Vitin e kaluar, Këshilli i Shtetit ndau një ndihmë shtesë prej 80 milionë frangash për mbrojtjen e të miturve. Ky ndihmë, e shpërndarë mbi katër vjet, ka sjellë përmirësime, të cilat Letizia Pizzolato i përshëndet. Megjithatë, ajo paralajmëron se janë ende përpjekje të mëdha që duhet të bëhen për të mbyllur plotësisht “hendekun”.

Çmimi i picës në Itali, gjithnjë e më i ‘kripur’

Çmimi i picës “rritet” gjithnjë e më shumë në Itali, sipas Qendrës së Trajnimit dhe Kërkimit mbi Konsumin (CRC), e cila kreu një anketë mbi çmimet e produkteve ushqimore “Made in Italy”, të njohura dhe të vlerësuara në të gjithë botën, shkruan ilmessaggero.it, përcjell albinfo.ch.

Sipas studimit, kostoja është rritur me 18.3% në gjashtë vitet e fundit, duke arritur sot në një mesatare prej 12.14 eurosh për person. Margherita mbetet pica më e shitur.

Duke analizuar të dhënat e Istat-it, sot pica më e shtrenjtë në Itali është ajo që shërbehet në Reggio Emilia, ku kostoja mesatare në një piceri (e cila përfshin një picë dhe një pije, përveç tarifës së mbulimit dhe shërbimit, nëse ka) është 17.58 euro.

Siena vjen në vendin e dytë, me një mesatare prej 17.24 eurosh për të njëjtën pije.

Në vendin e tretë është Macerata, me një mesatare prej 16.25 eurosh. Ndërsa qyteti me picën më të lirë nuk është Napoli, siç mund të mendohet, por Livorno, me një kosto mesatare prej 8.75 eurosh për vakt, i paraprirë nga Reggio Calabria (9.15 euro).

Listës së picave të lira i pasojnë qytetet e Pescarës (9.37 euro) dhe Catanzaros (9.96 euro), me një shpenzim më pak se 10 euro për picë e pije.

 

 

Spanja redukton orët javore të punës

Qeveria e Spanjës ka miratuar një projektligj që parashikon reduktimin e javës zyrtare të punës nga 40 në 37.5 orë, një hap i rëndësishëm për përmirësimin e produktivitetit dhe mirëqenies së punonjësve. Ky projektligj tani do të kalojë në parlament për miratim, ku qeveria e kryeministrit Pedro Sánchez përballet me sfidën e mungesës së një shumice të qartë.

Ministria e Punës njofton se rreth 12.5 milionë punonjës të sektorit privat me kohë të plotë dhe të pjesshme do të përfitojnë nga ndryshimi. Ministrja e Punës, Yolanda Díaz, e cila përfaqëson partinë e majtë Sumar, theksoi se ky është një hap i rëndësishëm drejt modernizimit të botës së punës dhe përmirësimit të cilësisë së jetës së qytetarëve.

Aktualisht, masa aplikohet për nëpunësit civilë dhe disa sektorë publikë, ndërsa me ligjin e ri do të shtrihet edhe në sektorë kyç si shitja me pakicë, mikpritja, ndërtimi dhe prodhimi, sektorë që përbëjnë një pjesë të madhe të fuqisë punëtore.

Projektligji ka marrë mbështetje nga sindikatat kryesore të vendit, por është kundërshtuar nga shoqatat e biznesit. Spanja ka pasur një javë pune 40-orëshe që nga viti 1983, kur orari u ul nga 48 orë.

Ky projektligj është një vazhdim i eksperimenteve të ndryshme pas pandemisë COVID-19, duke përfshirë një projekt pilot në Valencia që testoi një javë pune katërditore. Rezultatet kanë treguar përfitime të dukshme për punonjësit, përfshirë ulje të stresit dhe përmirësim të zakoneve të jetesës.

 

SHBA refuzon hyrjen për një grua zvicerane, EDA proteston te autoritetet amerikane

Një grua zvicerane është refuzuar të hyjë në Shtetet e Bashkuara, pavarësisht se kishte dokumentet e nevojshme. Ky rast ka shkaktuar shqetësim në Departamentin Federal të Punëve të Jashtme (EDA), i cili ka ndërhyrë te ambasada amerikane në Bern për të protestuar ndaj këtij trajtimi.

Sipas EDA-s, arsyeja e refuzimit mbetet e paqartë dhe nuk jepen detaje mbi statusin e gruas, nëse ishte turiste, udhëtare biznesi apo mbajtëse e një karte gjelbër. Ky rast është pjesë e një trende të rritjes së refuzimeve të turistëve dhe shkencëtarëve nga SHBA që prej ardhjes në pushtet të Presidentit Donald Trump, transmeton albinfo.ch. EDA ka këshilluar qytetarët zviceranë që të informohen paraprakisht për kërkesat e hyrjes në SHBA përmes Ambasadës amerikane në Bern, pasi shkeljet e rregullave mund të çojnë në deportim ose arrestim.

Për më tepër, udhëtimet nga Zvicra për në SHBA kanë pësuar një rënie prej 26% në mars të vitit 2025, një tendencë që është lidhur ngushtë me administratën Trump.

 

Fundi i mashtrimit me kilometrazhin? Si po kërkon BE transparencë për veturat e përdorura

Komisioni Evropian ka prezantuar një propozim për krijimin e një baze të dhënash të përbashkët për kilometrazhin e regjistruar të automjeteve, i cili do të ndihmojë në luftimin e manipulimeve të kilometrazhit të automjeteve të përdorura në të gjitha shtetet anëtare të BE-së.

Ky propozim, i bërë nga Brukseli, është pjesë e një pakete më të gjerë masash që synojnë përmirësimin e sigurisë rrugore, reduktimin e ndotjes së ajrit dhe luftimin e mashtrimeve që lidhen me tregun e automjeteve. Propozimi parashikon krijimin e një regjistri të përbashkët për kilometrazhin e automjeteve, duke mundësuar një transparencë të plotë në tregun e makinave të përdorura dhe duke parandaluar “përtëritjen” e rreme të automjeteve që shiten për t’i mashtruar blerësit.

Disa shtete të BE-së, përfshirë Belgjikën dhe Francën, tashmë kanë sisteme kombëtare që regjistrojnë kilometrazhin gjatë kontrollit teknik. Belgjika ka implementuar një sistem të njohur si Car-Pass, ku shitësit janë të detyruar t’u ofrojnë blerësve një dokument të përditësuar të kilometrazhit. Në Francë, gjithashtu, ky informacion është i disponueshëm për blerësit, edhe pse në formë opsionale.

Komisioni Evropian ka propozuar që çdo shtet anëtar të regjistrojë kilometrazhin e automjeteve në bazat e të dhënave kombëtare dhe që ky informacion të transferohet në një bazë të dhënash evropiane. Kjo do t’u mundësojë autoriteteve dhe blerësve potencialë të verifikojnë të dhënat për çdo automjet të regjistruar në BE.

Lufta kundër mashtrimeve të kilometrazhit është thelbësore për mbrojtjen e konsumatorëve dhe për sigurinë e tregut të automjeteve. Propozimi ka për qëllim një treg më të drejtë dhe më të sigurt për blerësit dhe shitësit, duke ulur mundësinë e manipulimeve gjatë shitjes së makinave të përdorura.

Megjithatë, ky propozim ende do të kalojë nëpër një proces të gjatë të miratimit nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli i BE-së, përpara se të hyjë në fuqi.

 

Berberët zviceranë nuk përdorin gjithmonë kozmetikë të pastër

Një analizë e realizuar nga laboratori kantonal i Basel-Stadt zbuloi se shumë produkte kozmetike të përdorura në berberhane janë të pasigurta. Nga 55 produkte të kontrolluara në kantonet Bern, Aargau, Solothurn, Basel-Landschaft dhe Basel-Stadt, 31 dolën jo në përputhje me rregulloret, ndërsa 17 u ndaluan nga shitja dhe përdorimi.

Produktet më të zakonshme të testuara ishin xhel për flokë, shampo, ngjyra për flokë dhe mjekër. Sipas kimistit kantonal Yves Parrat, produktet janë zgjedhur sipas një metodologjie me bazë rreziku dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht gjendjen e përgjithshme të tregut, transmeton albinfo.ch.

Problematika me produktet jashtë Evropës

Shumë nga produktet e ndaluara përmbanin konservues ose aromatizues të ndaluar në Zvicër dhe BE. Parrat theksoi se kozmetika e prodhuar jashtë Evropës është shpesh problematike për shkak të mungesës së ligjeve të rrepta dhe kontrollit të dobët të produkteve që shiten online. Një rast i rëndë ishte një bojë për mjekër nga Kina, që nuk kishte etiketa informuese dhe përmbante substanca të rrezikshme, përfshirë një ngjyrues me potencial të lartë alergjik dhe një papastërti të mundshme kancerogjene.

Rreziqet shëndetësore

Preservativët dhe aromatizuesit e ndaluar mund të shkaktojnë reaksione në lëkurë si ekzema. Gjithashtu, disa produkte përmbajnë mbetje të substancave toksike për shkak të proceseve të papërfunduara të prodhimit. Megjithatë, lista e produkteve jo në përputhje nuk do të publikohet për shkak të kufizimeve ligjore. Publikohen vetëm paralajmërime publike për produkte që përbëjnë rrezik serioz, si në rastin e bojës së mjekrës.

Këshillë për konsumatorët

Parrat rekomandon që klientët të informohen për origjinën e produkteve para se t’i blejnë në berberhane. Produktet zvicerane dhe evropiane në përgjithësi kanë një nivel të lartë sigurie, ndryshe nga ato që vijnë nga vende me legjislacion më pak të rreptë.