Problemet e kompanive të udhëtimit pasi filloi lufta në Iran

Një avion pasagjerësh që fluturon me 500 nyje shpejtësi (575 milje në orë) dhe një tanker nafte që lëviz ngadalë me 15 nyje, e përshkojnë rrugën nga Gjiri Persik drejt Evropës përkatësisht në disa orë ose në disa javë.

Ky kontrast fsheh një lidhje thelbësore. Mbyllja pothuajse e plotë e Ngushticës së Hormuzit ka bllokuar si karburantin e avionëve, ashtu edhe naftën bruto nga e cila ai prodhohet, duke bërë që çmimet të rriten me shpejtësi.

Që nga fillimi i konfliktit me Iranin, kostoja e furnizimit të avionëve me karburant është rritur ndjeshëm. Kjo ka shkaktuar tashmë viktimën e parë në industri. Spirit Airlines, një kompani amerikane me kosto të ulët që ndodhej nën mbrojtje falimentimi, ndaloi operimet më 2 maj.

Financat e saj, të dobësuara nga konkurrenca gjithnjë e më e fortë nga kompanitë e mëdha ajrore, nuk e përballuan dot rritjen e kostove të karburantit.

Kompani të tjera ajrore kanë rritur çmimet e biletave, kanë shtuar tarifa shtesë për karburantin dhe kanë anuluar fluturime që nuk do të ishin më fitimprurëse, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Mes kompanive që kanë shkurtuar fluturimet janë Lufthansa dhe Air France-KLM në Evropë; United Airlines  dhe Delta Air Lines në SHBA; si dhe Vietjet Air dhe AirAsia në Azinë Juglindore. Në gjysmën e dytë të prillit, numri global i fluturimeve të planifikuara për majin ra me 13 mijë, sipas kompanisë së të dhënave Cirium.

Megjithatë, ndërsa afrohet sezoni veror, numri i fluturimeve pritet ende të rritet me 3% deri në 6% krahasuar me vitin e kaluar, sipas Goldman Sachs. Kjo nuk përputhet me disponueshmërinë e karburantit të avionëve.

Kërkesa mesatare në vitin 2025 ishte rreth 7.8 milionë fuçi në ditë, sipas Société Générale. Nga kjo sasi, 2 milionë fuçi tregtoheshin ndërkombëtarisht, ndërsa 360 mijë kalonin përmes Ngushticës së Hormuzit.

Mungesa e furnizimeve për rafineritë aziatike që mbështeten te nafta e Gjirit për prodhimin e karburantit të avionëve mund të krijojë një mungesë shtesë prej 800 mijë fuçish në ditë në maj, thotë banka. Në total, kjo përfaqëson rreth 15% të kërkesës globale.

 

 

 

 

 

Çfarë ndryshon në Zvicër nga 1 qershori? Hyn në fuqi një sërë rregullash të reja

Autoritetet federale kanë miratuar një sërë masash të reja që synojnë modernizimin e administratës dhe rritjen e fleksibilitetit në disa sektorë kyç, transmeton albinfo.ch.

Ushtria kalon në sistem digjital

Një nga ndryshimet më të rëndësishme është heqja e librezës së shërbimit ushtarak në format letre. Nga 1 qershori, të gjitha të dhënat për personat që shërbejnë në ushtri ose mbrojtje civile do të ruhen në mënyrë digjitale. Dokumentet ekzistuese në letër do të mbeten të vlefshme si dëshmi për periudhat e mëparshme dhe duhet të ruhen deri në përfundimin e detyrimit ushtarak.

Më shumë kompetenca për autoritetet e azilit

Ndryshimet në ligjin për azilin i japin kompetenca më të gjera Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM) dhe personelit të angazhuar në qendrat federale të azilit. Këto përfshijnë kontrollin e personave dhe sendeve, vendosjen e masave disiplinore dhe ndalimin e përkohshëm deri në dy orë në raste rreziku të menjëhershëm.

Kontrollet kufitare mund të rikthehen në raste emergjente

Më 12 qershor hyjnë në fuqi edhe rregullat e reja të hapësirës Schengen. Qeveria federale do të ketë të drejtën të rikthejë përkohësisht kontrollet kufitare ose të vendosë kufizime hyrjeje në aeroporte gjatë emergjencave shëndetësore, siç janë pandemitë.

Ndryshime në ushtri

Një tjetër reformë lidhet me numrin e efektivëve të ushtrisë. Në vend të një kufiri fiks, do të vendoset objektivi minimal prej të paktën 100 mijë personash të detyruar për shërbim ushtarak. Sipas autoriteteve, kjo do të garantojë që ushtria të mbetet funksionale dhe e gatshme në çdo kohë.

Më shumë transparencë në kontratat kolektive të punës

Nga 1 qershori hyjnë në fuqi edhe rregulla të reja që lejojnë punëdhënësit dhe punëmarrësit të kenë qasje falas në bilancet financiare të komisioneve paritetike të kontratave kolektive të punës. Qëllimi është rritja e transparencës mbi përdorimin e fondeve, pa ndryshuar drejtpërdrejt pagat apo kushtet e punës.

A duhet të përgatitet Zvicra për një thatësirë të rëndë këtë verë?

Pas një prej pranverave më të thata të regjistruara ndonjëherë, ekspertët paralajmërojnë se Zvicra po hyn në verë me rezerva uji më të ulëta se zakonisht dhe me rrezik të shtuar për thatësirë.

Sipas MeteoSwiss, vendi nuk ndodhet në pozicionin më të mirë për të përballuar muajt më të nxehtë të vitit, transmeton albinfo.ch.

Muaji prill ishte ndër më të thatët që nga fillimi i matjeve meteorologjike, ndërsa nivelet e lumenjve, liqeneve dhe rezervuarëve malorë janë më të ulëta se mesatarja sezonale. Në disa rajone të Alpeve dhe të Plateau-së zvicerane tashmë janë lëshuar paralajmërime për thatësirë.

Ekspertët theksojnë se situata mund të përkeqësohet shpejt nëse gjatë qershorit dhe korrikut mungojnë reshjet e rregullta. Sipas tyre, vetëm dy ose tre javë pa shi, të kombinuara me temperatura të larta, mund të krijojnë probleme serioze për bujqësinë, furnizimin me ujë dhe prodhimin e energjisë hidrike.

Ndryshimet klimatike po e bëjnë Zvicrën gjithnjë e më të ndjeshme ndaj periudhave të thata. Shkrirja e akullnajave dhe reduktimi i borës në male po zvogëlojnë rezervat natyrore të ujit që tradicionalisht ndihmonin vendin gjatë verës.

Autoritetet federale tashmë kanë vendosur një sistem kombëtar monitorimi dhe paralajmërimi për thatësirën, me qëllim që kantonet, komunat dhe qytetarët të mund të përgatiten më herët për mungesat e mundshme të ujit.

Megjithatë, meteorologët theksojnë se një thatësirë e rëndë nuk është ende e pashmangshme. Reshjet e rregullta gjatë verës mund të jenë të mjaftueshme për të shmangur një skenar të ngjashëm me verat ekstreme të viteve 2003, 2018 apo 2022.

Emocion prekës në Zvicër: Një zemër gjigante në qiell për Zvicrën pas humbjes në finale

Pavarësisht humbjes së dhimbshme ndaj Finlandës në finalen e Kampionatit Botëror të Hokejit, kombëtarja e Zvicrës mori një falënderim të veçantë nga tifozët dhe vendi i saj.

Të dielën vonë në mbrëmje, një avion i kompanisë ajrore zvicerane Swiss vizatoi një zemër gjigante në qiellin e natës mbi Cyrih, si shenjë mirënjohjeje për kombëtaren që luftoi deri në sekondat e fundit në finalen botërore, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Gjesti simbolik u bë menjëherë viral në rrjetet sociale dhe u interpretua si një mesazh mbështetjeje për lojtarët zviceranë, të cilët edhe pse nuk arritën të fitojnë titullin, fituan respektin dhe zemrat e tifozëve me paraqitjet e tyre gjatë turneut.

Finalja kundër Finlandës u vendos vetëm pas vazhdimeve, duke i mohuar Zvicrës ëndrrën e titullit botëror. Megjithatë, performanca e skuadrës gjatë kampionatit u vlerësua gjerësisht si një nga sukseset më të mëdha të hokejit zviceran në vitet e fundit.

Zemra e vizatuar në qiellin e Cyrihut u kthye në simbol të krenarisë kombëtare dhe të mbështetjes për ekipin, duke treguar se për shumë zviceranë, kombëtarja mbetet “kampione e zemrave”, pavarësisht rezultatit në finale.

Efektet anësore të barnave kundër obezitetit

Trajtimet kundër obezitetit me GLP-1, të cilat së shpejti do të rimbursohen në Francë, po ngrenë pyetje gjithnjë e më të mëdha në lidhje me efektet e tyre anësore.

Megjithatë, autoritetet shëndetësore besojnë se përfitimet i tejkalojnë rreziqet kur përshkruhen saktë.

Fillimisht të zhvilluara për të trajtuar diabetin përpara se të përdoren për të nxitur humbjen e peshës, ilaçet GLP-1 si semaglutidi (Ozempic, Wegovy) dhe tirzepatidi (Mounjaro, Zepbound) po studiohen me saktësi gjithnjë e më të madhe.

Një studim i botuar në “Nature Medicine” në vitin 2025, hartëzoi rreziqet kryesore që lidhen me ilaçet GLP-1, bazuar në një grup prej më shumë se 200 000 ish-ushtarësh amerikanë të trajtuar për diabet.

Ky studim, ndonëse nuk është në gjendje të përcaktojë drejtpërdrejt marrëdhënie shkak-pasojë, vëren një “rrezik më të lartë të çrregullimeve gastrointestinale, hipotensionit, sinkopës, çrregullimeve artritike, nefrolitiazës, nefritit intersticial dhe pankreatitit” tek pacientët që marrin terapi GLP-1.

Problemet më të shpeshta deri më tani janë të përzierat dhe të vjellat, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Ndonëse shpesh të lehta, ato mund të bëhen të padurueshme, duke bërë që shumë pacientë të ndërpresin trajtimin.

Janë raportuar edhe komplikime më serioze, por të rralla: bllokime të zorrëve ose gastropareza, një gjendje në të cilën stomaku nuk zbrazet dhe mban ushqim të patretur për disa orë.

Kohët e fundit, një lloj tjetër çrregullimi ka tërhequr vëmendjen e studiuesve dhe autoriteteve shëndetësore: dëmtimi i nervit optik, i njohur si NAION (neuropatia optike anteriore jo-arteritike), i cili mund të çojë në verbëri, mund të lidhet me marrjen e GLP-1, veçanërisht semaglutidës.

Megjithatë, studimet ndryshojnë. Disa arrijnë në përfundimin se GLP-1 luan një rol, ndërsa të tjerët nuk gjejnë ndonjë rrezik të veçantë. Këto raste mbeten të jashtëzakonshme, duke prekur vetëm një pacient në disa mijëra.

Agjencia Evropiane e Barnave ka pohuar që nga viti 2025 se rreziku i NAION ekziston, por mbetet “shumë i rrallë”. Në Shtetet e Bashkuara, janë ngritur padi të shumta kundër prodhuesve të GLP-1, kryesisht për gastroparezë dhe, në një masë më të vogël, për probleme me shikimin.

Në Francë, procedurat ligjore pritet të fillojnë në muajt e ardhshëm. Rreziqe të tjera, të dyshuara fillimisht, të tilla si një rritje e mendimeve vetëvrasëse, tani duket se përjashtohen kryesisht si efekte anësore të GLP-1.

Shumë specialistë në përgjithësi besojnë se këto ilaçe nuk paraqesin një profil veçanërisht të lartë rreziku për një ilaç dhe se përfitimet e tyre të papara për humbjen e peshës i tejkalojnë rreziqet kur përshkruhen në mënyrë të përshtatshme.

Në këtë drejtim, Agjencia Kombëtare Franceze për Sigurinë e Barnave dhe Produkteve Shëndetësore (ANSM) arriti në përfundimin në fillim të vitit 2026, pasi analizoi të dhënat e farmakovigjilencës dyvjeçare, se këto ilaçe kanë një “raport të favorshëm përfitim-rrezik kur përdoren për indikacionet e autorizimit të tyre të marketingut (MA), për trajtimin e diabetit dhe obezitetit”.

Në Francë, ANSM bëri thirrje posaçërisht për vigjilencë në lidhje me një çështje ende të pakuptuar mirë: mangësitë ushqyese, siç është anemia, e cila mund të lidhet me humbjen tepër të shpejtë të peshës.

Forum leximi dhe diskutimi për plakjen në Zvicër dhe Shqipëri

Një projekt kërkimor pjesëmarrës i realizuar nga Berner Fachhochschule (BFH) po sjell në qendër të vëmendjes përvojat e të moshuarve në Zvicër dhe Shqipëri. Në kuadër të projektit “Storylink”, organizohet një forum leximi dhe diskutimi me temën “Plakja në Zvicër dhe në Shqipëri”, ku pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të ndajnë mendime, përvoja dhe këndvështrime mbi procesin e plakjes në dy kontekste kulturore të ndryshme.

Projekti bazohet në intervista individuale dhe punëtori me të moshuar nga të dy vendet, përmes të cilave janë mbledhur histori personale, kujtime dhe përvoja të lidhura me plakjen dhe kujdesin shëndetësor. Këto rrëfime janë përpunuar më pas nga autore të ndryshme në tregime biografike dhe letrare.

Organizatorët theksojnë se përmes leximit të përbashkët dhe diskutimeve krijohen mundësi për njohje të reja dhe për një mirëkuptim më të thellë ndërkulturor.

Gjatë forumit do të trajtohen tema si:

plakja dhe sfidat e saj,

familja dhe solidariteti ndërbrezor,

kujdesi dhe mbështetja për të moshuarit,

përvojat personale të pjesëmarrësve.

Kontributet dhe reflektimet e pjesëmarrësve do të mblidhen në mënyrë anonime dhe do të shërbejnë për zhvillimin e mëtejshëm të projektit, duke pasuruar atë me perspektiva dhe zëra të rinj.

Forumi është i hapur për të gjithë të interesuarit që dëshirojnë të diskutojnë mbi temat e plakjes, kujdesit dhe përvojave ndërkulturore. Pjesëmarrja nuk kërkon regjistrim paraprak.

Detajet e aktivitetit:
PBZ Pestalozzi-Bibliothek Hardau
E premte, 5 qershor 2026
Ora 18:00 – 20:00

Për informacione shtesë, të interesuarit mund të kontaktojnë Dr. Mirelinda Shalën, bashkëpunëtore e projektit, në adresën elektronike: [email protected].

Më shumë informata: https://www.bfh.ch/de/forschung/referenzprojekte/storylink/

albinfo.ch

Lexoni po ashtu:

Një projekt mbi “plakjen e shëndetshme” të komunitetit shqiptar të Zvicrës

Prishtina propozon taksë 10 euro për makinat që vijnë nga komunat e tjera

Komuna e Prishtinës ka hedhur për konsultim publik një draft-rregullore të re që parashikon tarifa të rrepta për jorezidentët. Sipas propozimit, çdo veturë me targa të qyteteve të tjera që hyn në qendër të kryeqytetit do të paguajë një taksë prej 10 eurosh.

Gjithashtu, parashihet edhe një taksë akomodimi prej 1 euro për çdo natë që qytetarët kalojnë në hotelet e Prishtinës. Ndryshimet prekin edhe bizneset, ku salloneve të floktarisë dhe moteleve pritet t’u rritet taksa vjetore.

Propozimi ka nxitur reagime të ashpra nga qytetarët dhe analistët, të cilët e shohin si masë diskriminuese dhe izoluese, ndërsa një pjesë e banorëve të Prishtinës e mbështesin si zgjidhje për kaosin në trafik. Konsultimet zgjasin deri më 24 qershor.

Kryediplomati shqiptar në Prishtinë: Kosova është prioritet absolut, kush e prek-prek Shqipërinë

Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, ka zhvilluar një vizitë zyrtare në Kosovë, ku është pritur në takime të ndara nga krerët e institucioneve dhe liderët politikë. Gjatë konferencës me homologun e tij, Glauk Konjufca, Hoxha riaktualizoi deklaratën e kryeministrit Edi Rama, duke prerë se “kush prek Kosovën, prek Shqipërinë”.

​Hoxha theksoi se siguria e rajonit dhe e Evropës lidhet drejtpërdrejt me sigurinë e Kosovës, ndërsa dënoi sulmet në Banjskë dhe në kanalin e Ibër-Lepencit, duke kërkuar llogaridhënie të plotë.

​Nga ana tjetër, Glauk Konjufca e vlerësoi takimin si vëllazëror dhe u shpreh optimist se Shqipëria do të anëtarësohet në BE brenda 2-3 viteve. Ai sqaroi gjithashtu se mbledhja e përbashkët e dy qeverive është shtyrë për shkak të zgjedhjeve.

Gjatë qëndrimit në Prishtinë, Hoxha u takua edhe me ushtruesen e detyrës së presidentes Albulena Haxhiu, kryeministrin në detyrë Albin Kurti dhe kryetarin e PDK-së, Bedri Hamza, të cilët vlerësuan lart koordinimin strategjik mes dy shteteve.

Aleanca për Shqiptarët e Ziadin Selës ndryshon emrin, tani quhet “Lidhja Shqiptare”

Aleanca për Shqiptarët e udhëhequr nga Ziadin Sela ka vendosur zyrtarisht të ndryshojë emrin e saj. Nga sot, partia do të njihet me emrin “Lidhja Shqiptare”.

Ky vendim u mor në Kongresin e pestë të partisë, ku Ziadin Sela u rizgjodh sërish kryetar me 713 vota pro.

Në fjalimin e tij, Sela reagoi ndaj atyre që sipas tij e kanë tradhtuar besimin brenda partisë, duke theksuar se nuk do të varen më nga vendimet gjyqësore apo “vulat” politike, raporton alsat transmeton albinfo.ch.

Ai gjithashtu e përjashtoi mundësinë që partia të bëhet pjesë e qeverisë aktuale.

Sela foli edhe për çështjet etnike, duke thënë se ato nuk mund të mbyllen apo të injorohen nga askush. Sipas tij, gjuha shqipe duhet të mbrohet vazhdimisht derisa të trajtohet plotësisht e barabartë.

Ai propozoi gjithashtu që parimi i Badenterit, që përdoret në Kuvend, të vlejë edhe në Gjykatën Kushtetuese, për të siguruar që ligjet të mos rrëzohen lehtë.

Në fund, Sela kërkoi ndryshime kushtetuese dhe ritheksoi se partia e tij mbështet integrimin e vendit në Bashkimin Evropian.

Tensione në Zvërnec, Rama paralajmëron deklaratë për projektin mes protestave dhe hetimeve

Pas incidentit të dhunshëm të ndodhur një ditë më parë në zonën e Zvërnec, është hequr të dielën teli me gjemba që ishte vendosur në rrethimin e kantierit ku po zhvillohen punime.

Sipas raportimeve, vendimi vjen pas protestës së qytetarëve kundër ndërtimeve në këtë zonë, të cilët kanë ngritur pretendime për probleme në çështjet e pronësisë dhe përdorimit të tokës.

Ngjarja e një dite më parë u shoqërua me tensione, ku një qytetar u përplas me punonjës të sigurisë private që ruanin kantierin. Sipas policisë, ai është dhunuar dhe tërhequr me forcë, duke pësuar dëmtime të lehta trupore.

Në lidhje me incidentin ka reaguar edhe Ministri i Punëve të Brendshme, Besfort Lamallari, i cili e ka cilësuar të papranueshme sjelljen e rojeve private, por ka kritikuar edhe mungesën e reagimit të menjëhershëm të policisë së pranishme në vendngjarje.

Ndërkohë, Policia e Shtetit ka arrestuar një nga rojet private të përfshirë në përplasje, i identifikuar si Gerald Biba, i cili akuzohet për “Heqje të paligjshme të lirisë” dhe “Plagosje të lehtë me dashje”. Sipas autoriteteve, ai dyshohet se ka goditur me grusht një qytetar dhe më pas, së bashku me dy persona të tjerë të proceduar, e ka tërhequr me forcë.

Reagime për ngjarjen ka pasur edhe nga institucionet, të cilat kanë bërë me dije se po shqyrtohen rrethanat e plota dhe përgjegjësitë e mundshme.

Në anën tjetër, situata në terren mbetet nën vëzhgim, ndërsa pritet që kryeministri Edi Rama të dalë nesër me një deklaratë publike për projektin në Zvërnec dhe zhvillimet e fundit që kanë shkaktuar debat në opinionin publik.

Sot përfundon afati për regjistrimin e votuesve me nevoja të veçanta

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka njoftuar se sot është dita e fundit për regjistrimin e qytetarëve me nevoja të veçanta që dëshirojnë të marrin pjesë në votimet e ardhshme.

Sipas KQZ-së, personat që për shkak të aftësisë së kufizuar ose arsyeve të tjera nuk mund të shkojnë fizikisht në vendvotime, kanë mundësinë të votojnë me ndihmën e ekipeve mobile të institucionit.

Regjistrimi mund të bëhet përmes platformës zyrtare online të KQZ-së ose duke u paraqitur në zyrat e Komisioneve Komunale të Zgjedhjeve.

KQZ ka bërë thirrje që qytetarët e interesuar ta shfrytëzojnë këtë afat, në mënyrë që të sigurohet pjesëmarrja e tyre në procesin zgjedhor.

Franca shënon rekord të ri të të burgosurve, alarm për mbipopullimin e burgjeve

Numri i të burgosurve në Francë ka arritur nivelin më të lartë historik, duke thelluar shqetësimet për mbipopullimin kronik të burgjeve dhe kushtet e jetesës në institucionet penitenciare të vendit.

Sipas të dhënave zyrtare, më 1 maj 2026 në burgjet franceze ndodheshin 88.654 të burgosur, një rekord i ri kombëtar. Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, numri i të burgosurve është rritur me afro 5.000 persona, ose 5.9 për qind, ndërsa kapacitetet e sistemit penitenciar janë zgjeruar me vetëm rreth 750 vende shtesë, që përfaqëson një rritje prej 1.2 për qind.

Situata paraqitet veçanërisht kritike në burgjet e paraburgimit, ku mbahen personat në pritje të gjykimit ose ata që vuajnë dënime të shkurtra. Në këto institucione, niveli i mbipopullimit ka arritur në 172.6 për qind, ndërsa shkalla mesatare e zënies në të gjithë sistemin penitenciar francez ka shkuar në 140 për qind.

Franca vazhdon të renditet ndër vendet evropiane me nivelin më të lartë të mbipopullimit të burgjeve. Sipas vlerësimeve evropiane, vetëm Sllovenia dhe Qiproja paraqesin situatë më të rënduar në këtë aspekt.

Në fillim të këtij viti, Këshilli i Evropës kritikoi ashpër gjendjen në burgjet franceze. Në raportin e tij, institucioni paralajmëroi për rrezikun që burgjet të shndërrohen në “depo njerëzore”, duke evidentuar mbipopullimin, kushtet e papërshtatshme higjieno-sanitare dhe rritjen e dhunës si probleme kryesore.

Një nga treguesit më të dukshëm të krizës është përdorimi i dyshekëve në dyshemetë e qelive për shkak të mungesës së shtretërve. Më 1 maj 2026, numri i dyshekëve të vendosur në tokë arriti në 7.693, duke shënuar një rritje prej 47 për qind krahasuar me një vit më parë.

Ekspertët dhe organizatat për të drejtat e njeriut kanë bërë thirrje për reforma të thella në sistemin penitenciar francez, duke kërkuar masa për uljen e mbipopullimit dhe përmirësimin e kushteve të jetesës së të burgosurve.

Rritja e vazhdueshme e numrit të të burgosurve po shton presionin mbi autoritetet franceze për të gjetur zgjidhje afatgjata, në një kohë kur sistemi penitenciar konsiderohet tashmë pranë kufijve të kapaciteteve të tij.

 

Dua Lipa dhe Callum Turner i japin fund beqarisë me një ceremoni private në Londër

Këngëtarja me famë ndërkombëtare Dua Lipa dhe aktori britanik Callum Turner kanë kurorëzuar dashurinë e tyre me martesë në një ceremoni private të zhvilluar në Londër.

Çifti u martua këtë të diel në Old Marylebone Town Hall, në prani të një numri të vogël familjarësh dhe miqsh të afërt. Pamjet e publikuara nga mediat britanike tregojnë momentet e veçanta të ceremonisë së tyre.

Për ditën më të rëndësishme të jetës së saj, Dua Lipa zgjodhi një fustan elegant couture nga Schiaparelli, i krijuar nga stilisti Daniel Roseberry. Veshja u kompletua me doreza dhe një kapelë të bardhë, ndërsa Callum Turner u paraqit me një kostum klasik blu të errët.

Historia e tyre e dashurisë nisi të tërhiqte vëmendjen e publikut në fillim të vitit 2024, kur u panë së bashku në Londër. Më vonë, ata e bënë publike lidhjen përmes rrjeteve sociale, duke konfirmuar romancën që shpejt u shndërrua në një nga më të komentuarat në botën e showbiz-it.

Në vitin 2025, Dua Lipa bëri të ditur fejesën e saj, duke e cilësuar atë si një hap të rëndësishëm dhe të menduar mirë. Këngëtarja kishte deklaruar gjithashtu se në të ardhmen dëshiron të krijojë familje dhe të ketë fëmijë.

Martesa e tyre shënon një kapitull të ri në jetën personale të çiftit, i cili prej kohësh ka qenë në qendër të vëmendjes së mediave ndërkombëtare.

Gratë me aftësi të kufizuara përballen me diskriminim të dyfishtë në tregun e punës në Zvicër

Gratë me aftësi të kufizuara vazhdojnë të përballen me pengesa të shumta në tregun e punës, duke u prekur njëkohësisht nga pabarazitë gjinore dhe diskriminimi që lidhet me aftësinë e kufizuar. Kjo është një nga çështjet kryesore të ngritura nga fushata “Envolées”, e cila synon të promovojë përfshirjen profesionale të grave me aftësi të kufizuara në Zvicër.

Sipas të dhënave të publikuara, hendeku i pashpjegueshëm i pagave mes burrave dhe grave në Zvicër arrin në rreth 657 franga zvicerane në muaj. Ndërkohë, personat me aftësi të kufizuara në përgjithësi fitojnë më pak se pjesa tjetër e popullsisë, duke bërë që gratë në këtë kategori të përballen me një formë të dyfishtë diskriminimi.

Magaly Hanselmann, përgjegjëse për çështjet e aftësisë së kufizuar dhe përfshirjes në kantonin Neuchâtel, thekson se mungesa e statistikave të detajuara për gratë me aftësi të kufizuara e bën më të vështirë identifikimin e plotë të sfidave me të cilat ato përballen në tregun e punës.

Sipas të dhënave zyrtare për vitin 2023, rreth 1.03 milion gra që jetojnë në familje private në Zvicër janë të prekura nga një formë e aftësisë së kufizuar, krahasuar me 776 mijë burra. Vlerësohet se 20 deri në 25 për qind e popullsisë që jeton në familje private përballet me kufizime në aktivitetet e përditshme, çka përfshihet në përkufizimin e aftësisë së kufizuar.

Më shumë se dy të tretat e personave me aftësi të kufizuara marrin pjesë në tregun e punës, ndërsa një e treta mbetet jashtë tij. Për personat me kufizime më të rënda, shkalla e mospjesëmarrjes është edhe më e lartë, duke kaluar 50 për qind. Ekspertët vlerësojnë se gratë mund të jenë të mbipërfaqësuara në këtë kategori.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se personat me aftësi të kufizuara kanë më shumë gjasa të punojnë me orar të reduktuar. Rreth 40 për qind e tyre punojnë më pak se 36 orë në javë, situatë që mund të ndikojë në sigurinë ekonomike dhe stabilitetin profesional.

Sipas specialistëve, struktura aktuale e tregut të punës shpesh nuk është e përshtatur për nevojat e personave me aftësi të kufizuara. Gratë përballen me barrë shtesë, pasi zakonisht mbajnë edhe përgjegjësi më të mëdha familjare. Kjo i shtyn shumë prej tyre të reduktojnë vetë angazhimin profesional për t’u përshtatur me kërkesat e sistemit dhe kufizimet që lidhen me gjendjen e tyre.

Fushata “Envolées” synon të rrisë ndërgjegjësimin për këto sfida dhe të nxisë politika më gjithëpërfshirëse, me qëllim krijimin e mundësive të barabarta për gratë me aftësi të kufizuara në tregun e punës zviceran.

 

CHUV investon mbi 2 milionë franga në robotin më të avancuar kirurgjikal

Qendra Universitare Spitalore e Vaudit (CHUV) ka vënë në funksion një robot kirurgjikal të gjeneratës së fundit, duke u pozicionuar ndër institucionet më të avancuara në fushën e kirurgjisë robotike në Zvicër.

Roboti i ri, i quajtur Da Vinci Single Port, ka filluar të përdoret që nga fillimi i muajit prill dhe përfaqëson një investim prej 2.3 milionë frangash zvicerane. Kjo teknologji u mundëson kirurgëve të kryejnë ndërhyrje me saktësi të lartë përmes një prerjeje të vetme ose nëpërmjet zgavrave natyrale të trupit.

Sipas kirurgut ORL, Karma Lambercy, roboti mund të operojë në hapësira shumë të vogla dhe të vështira për t’u arritur me metodat tradicionale. “Hapësira që i nevojitet robotit për të punuar është afërsisht sa një portokall”, tha ai, duke shpjeguar se teknologjia mundëson heqjen e tumoreve me dëmtim minimal të indeve të shëndetshme.

Krahët e artikuluar të robotit mund të lëvizin në kënde pothuajse të drejta, duke lejuar qasje në zona të thella anatomike, siç është laringu. Aktualisht, vetëm CHUV dhe Spitali i Lucernit në Zvicër disponojnë këtë teknologji të avancuar.

Shefi i Departamentit të Kirurgjisë në CHUV, Christian Simon, theksoi se kirurgjia robotike po fiton terren në mbarë botën falë përfitimeve të saj për pacientët. Sipas tij, kjo metodë kontribuon në ruajtjen më të mirë të funksioneve të organeve, ul kohëzgjatjen e qëndrimit në spital dhe përshpejton rikuperimin pas operacionit.

Këto përfitime kanë qenë një nga arsyet kryesore që autoritetet e kantonit Vaud miratuan financimin për blerjen e robotit. Megjithatë, ekspertët vlerësojnë se avantazhet e provuara shkencërisht janë më të dukshme në urologji dhe kirurgjinë viscerale, ndërsa në disa specialitete të tjera efektiviteti i saj vazhdon të debatohet.

Pavarësisht kësaj, zhvillimet e fundit në inteligjencën artificiale dhe kirurgjinë në distancë po hapin horizonte të reja për mjekësinë moderne. Në raste të caktuara, pacientët kanë mundur të operohen nga ekipe specialistësh që ndodheshin mijëra kilometra larg, duke demonstruar potencialin revolucionar të kësaj teknologjie.

Kirurgjia robotike po konsiderohet gjithnjë e më shumë si një nga shtyllat kryesore të së ardhmes së kujdesit shëndetësor, duke kombinuar precizionin teknologjik me përfitime të drejtpërdrejta për pacientët dhe sistemin shëndetësor.

 

Kanabisi i ligjshëm: Prodhuesit zviceranë përballen me konkurrencë të huaj

Panairi CannaTrade në Cyrih bashkon këtë fundjavë të gjithë sektorin e ligjshëm të kërpit. Një treg prej 100 milionë frangash dhe mijëra vende pune. Për t’i rezistuar konkurrencës ndërkombëtare dhe tregut të zi, i vlerësuar në 580 milionë franga, prodhuesit zviceranë luajnë kartën “Swiss made”.

Që nga viti 2016, Zvicra ka qenë një pioniere në Evropë në tregun e CBD-së, këtij derivati ​​të ligjshëm të kanabisit që relaksohet pa efekt psikotropik. Por sot, sektori duhet të rishpikë veten për të mbijetuar, raporton RTS.

“Ne mbetemi një lojtar shumë i rëndësishëm në treg, por duhet të luftojmë për të mbajtur aksionet tona përballë produkteve më të lira të prodhuara në vende ku kostot e prodhimit janë më të ulëta”, shpjegon Benjamin Foro, nga CI Chanvre, prodhuesi kombëtar zviceran i sektorit, të shtunën në orën 7:30 pasdite.

Strategjia “Swiss made”

Përballë këtij presioni, prodhuesit zviceranë po miratojnë të njëjtën strategji si prodhimi i orëve: të vënë bast për cilësinë. “Ne i blejmë mbetjet e bimëve të kërpit, i sitemi për të nxjerrë polen dhe krijojmë produkte përfundimtare me cilësi të lartë për konsumatorët”, shpjegon Michael Zen Rufinen, themelues i La Plaquette, e cila specializohet në rrëshirën CBD të nivelit të lartë.

Nga fara te cigaret CBD, te kozmetika, i gjithë zinxhiri i vlerës përfaqësohet në CannaTrade. Por është e vështirë të vlerësohet me saktësi ky sektor, në mungesë të statistikave të besueshme.

Një treg i zi shumë më i madh

“Në kohën e bumit të CBD, kishte më shumë se 1000 prodhues. Sot, njëqind janë ende aktivë”, thotë Ben Arn, organizatori i panairit të Cyrihut. Zvicra ka rreth pesë prodhues të kanabisit mjekësor, “por qindra, nëse jo mijëra prodhues të paligjshëm”, shton ai, transmeton albinfo.ch.

Këta të fundit dominojnë kryesisht tregun me një xhiro të vlerësuar prej 580 milionë frangash, sipas Universitetit të Gjenevës. Kjo është pothuajse gjashtë herë më shumë se tregu i ligjshëm. Për ekspozuesit, legalizimi i THC do të përfaqësonte një potencial të madh për zhvillim dhe do të bënte të mundur pastrimin e sektorit.

Kosova nuk triumfoi në Pragë

Kosova është mposhtur në miqësoren e parë të kësaj jave, nga Çekia, me rezultat 2-1.

Për kombëtaren çeke, gola e parë u shënua nga Tomas Ladra, në minutën e 12-të, teksa 20 minuta më vonë, shënuan edhe golin e dytë, përmes Adam Hlozekit.

Në minutën e 80-të të takimit, për Kosovën u shënua gola e vetme e ndeshjes, nga Lindon Emërllahu, transmeton albinfo.ch.

Ndeshjen radhës, “Dardanët” do ta luajnë, më 7 qershor, në përballjen ndaj Andorrës në Prishtinë, në stadiumin “Fadil Vokrri”.

Kamerat e trupit do të futen në burgjet austriake nga qershori

Austria do të fillojë vendosjen e kamerave të trupit në burgje dhe qendra paraburgimi mjeko-ligjor në të gjithë vendin duke filluar nga qershori, njoftoi Ministrja e Drejtësisë Anna Sporrer (SPÖ) në një deklaratë.

Sipas ministrisë, rreth 500 kamera të trupit do të futen në përdorim si pjesë e asaj që Sporrer e përshkroi si “një hap i rëndësishëm drejt një sistemi korrektues modern, human dhe efektiv”. Plani i zbatimit u zhvillua së bashku me përfaqësues nga Drejtoria e Përgjithshme për Korrektimet dhe administrimin e masave të paraburgimit.

Një buxhet i vetëm prej afërsisht 900,000 eurosh është ndarë për zbatimin, ndërsa kostot operative vjetore vlerësohen në 80,000 euro. Pajisjet u demonstruan së fundmi për oficerët korrektues gjatë një eventi informues në Schielleiten, Steiermark, duke përdorur skenarë praktikë që synojnë të mbështesin integrimin në operacionet e përditshme.

Sporrer tha se kamerat e trupit kanë për qëllim të mbrojnë stafin e burgut nga sulmet dhe akuzat e pajustifikuara, duke mbrojtur gjithashtu të drejtat dhe sigurinë e të burgosurve. “Transparenca krijon deeskalim në të dyja anët”, tha ajo, raporton theinternational.

Zbatimi në të gjithë vendin do të fillojë në dy faza duke filluar nga qershori. Në fazën e parë, njësitë e reagimit korrektues do të marrin të parat pajisjet, pasi këto ekipe tashmë operojnë në zona shumë të ndjeshme dhe kanë struktura të specializuara trajnimi.

Faza e dytë do të pajisë gradualisht të gjithë oficerët e tjerë korrektues në burgje dhe qendra terapeutike mjeko-ligjore në të gjithë Austrinë. Ministria synon të përfundojë shpërndarjen në të 29 institucionet korrektuese dhe të paraburgimit deri në fund të vitit 2026, transmeton albinfo.at.

Austria do të përdorë kamerat e trupit Motorola V500, me rreth 500 pajisje që pritet të jenë në funksionim në të gjithë vendin pas përfundimit të shpërndarjes.

Nga buxheti i zbatimit prej 900,000 eurosh, rreth 780,000 euro do të përdoren për blerjen e pajisjeve, ndërsa afërsisht 120,000 euro do të shkojnë për integrimin në infrastrukturën ekzistuese të IT-së të sistemit të drejtësisë.

Kostot operative vjetore prej rreth 80,000 eurosh do të mbulojnë tarifat e licencimit dhe softuerit, mirëmbajtjen dhe shërbimin, si dhe kapacitetin e ruajtjes dhe serverit. Sipas ministrisë, këto kosto do të mbulohen përmes rishpërndarjeve brenda buxhetit ekzistues të korrektimeve.

Shtëpia e Bardhë publikon raportin, kjo është gjendja shëndetësore e presidentit Trump

Shtëpia e Bardhë ka publikuar një raport të ri për gjendjen shëndetësore të presidentit Donald Trump, ku janë dhënë detaje për disa ndryshime fizike, por vlerësohet se është në gjendje të mirë shëndetësore.

Sipas raportit, Trump ka mavijosje të lehta në duar dhe kyçe të fryra, të cilat cilësohen si jo shqetësuese ndërsa thuhet se ai ka shtuar rreth 6 kilogramë në peshë krahasuar me vitin e kaluar.

Sipas mjekut presidencial, funksionet e tij kardiovaskulare, respiratore dhe neurologjike janë në gjendje të mirë dhe ai rezulton në formë të përgjithshme të qëndrueshme, pavarësisht angazhimeve të shumta ditore, transmeton albinfo.ch. Raporti shton se presidenti ka arritur sërish rezultat maksimal në një test konjitiv që përdoret për vlerësimin e kujtesës dhe funksioneve mendore.

Trump është rreth 190 cm i gjatë dhe peshon rreth 108 kg dhe klasifikohet në kategorinë e mbipeshës. Për këtë arsye, mjekët i kanë rekomanduar më shumë aktivitet fizik dhe kujdes në menaxhimin e peshës, si dhe vazhdimin e trajtimit për kolesterolit.

Zvicra mposhti Jordaninë me rezultat 4:1

Zvicra ka mposhtur Jordaninë me rezultat 4:1, në ndeshjen e sotme miqësore që u zhvillua në St.Gallen.

Ndonëse ndeshja përfundoi në minutën e 88-të me vendim të arbitrit, për shkak të motit të keq, fitorja e Zvicrës ishte bindëse dhe rezultati i pakthyeshëm në minutazhën në të cilën ndodhej ndeshja, transmeton albinfo.ch.

Për Zvicrën golin e parë e shënoi Embolo, i ndjekur nga Ndoye, pastaj Xhaka dhe goli i katërt u shënua nga Fassnacht.

Ndërkohë, Al Fakhouri ka shënuar golin e vetëm të ndeshjes për Jordaninë.

Rregulli i ri i karburantit zbatohet për të gjithë shoferët në Austri nga qershori

Qeveria federale po përcakton procedurën e mëtejshme në lidhje me frenimin e çmimit të karburantit. Ndërhyrja e marzhit përfundon në fund të majit. Ulja e taksës së vajit mineral do të vazhdojë në qershor në 1.7 cent për litër dhe do të rishikohet çdo muaj deri në fund të gushtit. Përveç kësaj, garancia e uljes së çmimit duhet të zbatohet deri në fund të gushtit.

Garancia e uljes së çmimit siguron që çmimet në rënie me shumicë për benzinë ​​dhe naftë duhet t’u kalohen shpejt shoferëve. Baza për këtë janë kuotimet ndërkombëtare të çmimeve të Platts dhe Argus. Nëse ky çmim reference bie, ulja duhet të mbërrijë edhe në pompën e karburantit sa më shpejt të jetë e mundur.

“Frenimi i çmimit të karburantit ishte një masë e synuar, e përkohshme dhe e përgjegjshme. Megjithatë, ndërhyrja në treg duhet të mbetet gjithmonë vetëm përjashtim ekstrem dhe kurrë të mos bëhet një gjendje e përhershme: Sidomos stacionet e vogla dhe të pavarura të benzinës, të cilat sigurojnë konkurrencë funksionale dhe çmime të ulëta, vihen nën presion si rezultat dhe për shkak se Austria varet nga furnizimet e karburantit nga jashtë, siguria e furnizimit do të ishte në rrezik në fund”, shpjegon Ministri i Ekonomisë, Wolfgang Hattmannsdorfer.

Dhe më tej: “Konkurrenca funksionale është garancia më e mirë për çmime të drejta – pikërisht kjo është arsyeja pse po dalim nga ndërhyrja e marzhit në një mënyrë të rregullt dhe të përgjegjshme siç është planifikuar, raporton Heute. Ulja e taksës së naftës minerale i lehtëson njerëzit menjëherë dhe e lë të paprekur formimin e lirë të çmimeve në treg. Dhe me garancinë e rënë dakord për uljen e çmimeve, çmimet në rënie do të mbërrijnë në pompën e benzinës po aq shpejt në të ardhmen sa edhe rritja.”

Masa të nxitura për të zbutur inflacionin

Ministri i Financave Markus Marterbauer sqaron: “Qeveria federale po merr masa të ndryshme të synuara për të zbutur inflacionin. Njëra prej tyre është frenimi i çmimit të karburantit. Me uljen e taksës së naftës minerale në qershor, ne po sigurohemi që të ardhurat shtesë nga taksa e shitjes për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit t’u sjellin përsëri dobi shoferëve, transmeton albinfo.at.

Dhe Sekretari i Shtetit Sepp Schellhorn shton: “Ekuacioni ynë për çmime të qëndrueshme është i thjeshtë: të sigurohet siguria e furnizimit dhe të hartohen masat në një mënyrë të tillë që ato të ulin inflacionin, por prapë të mos rrezikojnë konkurrencën, por ta forcojnë atë. Shteti nuk është një kompani benzine – konkurrenca funksionale, veçanërisht për kompanitë më të vogla, është zgjidhja më e qëndrueshme. Dhe siç e kemi vërtetuar disa herë: Edhe në kohë të trazuara, ne si qeveri federale mbetemi të aftë të veprojmë dhe të marrim vendimet e duhura së bashku.”

Stuhi në Zvicër, niveli i rrezikut 3

Siç mund të shihet në radarin e reshjeve të Meteo Switzerland, një stuhi ka nisur në lindje. Rreth orës 4 pasdite stuhia ka nisur edhe në rajonin e Aarau dhe Cyrihut. Por edhe në kantonin e Freiburgut dhe në pjesë të kantonit të Bernës, priten stuhi të konsiderueshme me bubullima.

Qeveria federale tani ka shpallur nivelin e dytë më të lartë të rrezikut edhe për rajone të tjera. Të prekura janë Vallon de Saint-Imier, Lyss-Grenchen, Solothurn-Rothrist dhe Thal. Për rajone të tjera në kantonin e Jurës dhe në zonën e sipërme të Bazelit, si dhe Olten-Gösgen, zbatohet niveli i rrezikut 3, raporton 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Siç raporton një informator lajmesh nga Grenchen SO, aktualisht atje ka breshër teksa raportohet për breshër me lartësi rreth 1.5 centimetra.

Pak pas orës 14:00, shërbimi meteorologjik zviceran shpalli nivelin e dytë më të lartë të rrezikut për mot të keq në rajonet Plaine de l’Orbe dhe Gros-de-Vaud, ku tashmë ka stuhi të forta ndërsa pak para orës 13:00, qelizat e para të stuhive u formuan mbi Zvicrën Perëndimore. Qeveria federale ka shpallur nivelin e rrezikut 3 për rajonet e prekura. Gjatë ditës, stuhi të forta priten edhe në Zvicrën gjermanishtfolëse. Reshjet zgjasin deri natën. Vetëm në mëngjes moti qetësohet përsëri.