Cyrih: Akademik Agani u kujtua si “truri i rezistencës civile” të viteve `90

Të shtunën që kaloi, më 5 maj u hap në Cyrih Ekspozita Tematike-Muzeore kushtuar jetës dhe veprës së Fehmi Aganit. Me titullin “Kontributi Atdhetar, Intelektual dhe Politik i Akademik Fehmi Agani”, kjo ekspozitë ishte e realizuar nga Besnik Rracaj dhe Sadik Krasniqi, punonjës të Muzeut Historik të Kosovës.

 

Aktiviteti u bë i mundur falë angazhimit të Konsullatës së Republikës së Kosovës në Cyrih, me udhëheqësin e saj Vigan Berisha, Shoqatës Bamirëse Kulturore (SHBK) “Salih Çekaj” në Zvicër dhe Muzeut Kombëtar të Kosovës, të përfaqësuar nga Besnik Rracaj dhe Sadik Krasniqi.

Në muret e sallës së madhe të një qendre kulturore në Cyrih ishin vendosur një numër i mdh fotografishë dhe dokumentesh, si eksponate që synonin të sillnin në vëmendjen e publikut jetën dhe veprën e profesor Aganit, personalitetit që identifikohet si “truri” i lëvizjes paqësore të Kosovës, të viteve `90 të shekullit të kaluar dhe si dora e djathtë e Presidentit Rugova.

Fjalën e ka marrë e para Donika Gërvalla, zëvedskryeministre dhe ministre e drejtësisë, në Qeverinë e Republikës së Kosovës. Ajo ka shprehur konsideratën më të lartë për Akademikun Fehmi Agani, të cilin e ka quajtur truri i rezistencës civile të viteve `90 në Kosovë. Rezistencë “aspak pasive por edhe të armatosur”, ka nënvizuar zonja Gërvalla duke vënë theksin në nevojën që kjo rezistencë të mos përshkruhet njëanshëm si vetëm paqësore.

“Agani ishte njeri pranë të cilit je rritur politikisht dhe kombëtarisht. Ajo ka evokuar kështu kohën e bashkëpunimit të saj si aktiviste dhe nënkryetare e LDK-së për Gjermani me Profesor Aganin, nënkryetar i LDK-së, bashkëpunëtori më i ngushtë i Presidentit Rugova.

Për folësin e radhës, ambasadorin e Kosovës në Zvicër, z. Mentor Latifin, Akademik Agani ishte “udhëheqësi praktik i lëvizjes pqësore në Kosovë. Ishte njeri i dialogut dhe i aksionit. Ai është dalluar si negociator dhe ndërteus urash dhe unifikimi edhe mes rivalëve politikë, duke pasur për synim, ndërtimin e Kosovës së pavarur”, ka thënë veç tjerash mbasdori Latifi.

Në emrin e organizatorëve të aktivitetit ka folur Saim Tahiraj, kryetar i shbk “Salih Çekaj“ në Zvicër. Ai ka sqaruar rrjedhën e organizimit të kësaj ekspozite, duke thënë se ajo vinte si kurorëzim i serisë prej tri ekspozitave kushtuar Presidentit Rugova, Salih Çekajt dhe tani, Profesor Aganit.

Tahiraj i ka quajtur këto tri personalitete “Një trinom që identifikohet me atë që ne sot e njohim si filozofi rugoviane. “Këto tri ekspozita synojnë të hedhin poshtë zërat e njëanshëm që e kanë etiketuar këtë filozofi politike si lëvizje pasive dhe kundër luftës”, ka thënë veç tjerash z. Tahiraj.

Lidhur me përgatitjen e ekspozitës nga ana profesionale, ka folur Besnik Rracaj nga Muzeu i Kosovës. Ai ka vënë theksin në punën e realizuar për ndriçimin e figurës madhore të Akademik Aganit, nga vështrimi historik dhe ekspozicional. Projekti përkatës i punuar në bshkëveprim me Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës ka filluar në vitin 2024 ndërsa një ekspozitë me këto eksponate ishte hapur në Prishtinë, në vitin 2025.

Me praninë e tyre, hapjen e ekspozitës e kanë nderuar edhe z. Ermal Dredha, Ambasador i Republikës së Shqipërisë në Bernë, zonja Shukrie Ramadani-zëvendësambasadore e Republikës së Kosovës në Bernë, z. Vigan Berisha, drejtues i Konsullatës së Kosovës në Cyrih, ish-ministri i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës Nik Gjeloshi etj.

Moderimin e aktivitetit e ka bërë aktivisti Qamil Çekaj.

5 vite sukses në Zvicër: Dorina Karafili dhe rrugëtimi i “Dotax Treuhand”

Në ambientet e reja të kompanisë në Basel, Dotax Treuhand GmbH ka shënuar 5-vjetorin e themelimit me një mbrëmje festive ku morën pjesë partnerë biznesi, klientë, bashkëpunëtorë dhe përfaqësues të komunitetit shqiptar në Zvicër.

Në mesin e të ftuarve ishte edhe përfaqësuesja e Ambasadës së Shqipërisë në Bernë, Monika Zguro, prania e së cilës u vlerësua si mbështetje institucionale për suksesin e kompanisë shqiptare në Zvicër.

Themeluesja e kompanisë, Dorina Karafili, në fjalimin e saj foli për rrugëtimin pesëvjeçar të Dotax Treuhand GmbH, duke e cilësuar këtë jubile si histori sakrifice, besimi dhe suksesi.

“Sot për mua nuk është thjesht një përvjetor biznesi. Sot është një histori rruge, sakrifice, besimi dhe suksesi”, tha ajo para të pranishmëve.

Ajo kujtoi fillimet e kompanisë, e cila sipas saj nisi me një ide të thjeshtë, por me vizionin për të ndërtuar një kompani ku klientët të ndiheshin partnerë të vërtetë dhe jo vetëm klientë të një zyre kontabiliteti.

“Nuk ka qenë e lehtë. Ka pasur shumë sfida, net pa gjumë dhe vendime të vështira, por kam besuar gjithmonë se puna e ndershme nuk dështon”, u shpreh ajo.

Sot, pesë vite pas themelimit, Dotax konsiderohet një nga kompanitë e njohura të Treuhand-it në Basel, me klientë që i besojnë kompanisë jo vetëm çështjet financiare, por edhe vendimet më të rëndësishme të biznesit të tyre.

Në fjalën e saj, Dorina Karafili paralajmëroi edhe hapin e ri të kompanisë drejt integrimit të inteligjencës artificiale (AI) në shërbimet e përditshme profesionale.

“Besojmë se e ardhmja e Treuhand nuk është vetëm korrektësia, por edhe shpejtësia, efikasiteti dhe inovacioni”, deklaroi ajo, duke shtuar se Dotax është ndër firmat e para në Basel që po implementon transformimin modern teknologjik në këtë fushë.

Në fund të fjalimit, ajo falënderoi klientët, partnerët, ekipin dhe familjen për mbështetjen gjatë gjithë këtij rrugëtimi pesëvjeçar.

Mbrëmja festive u zhvillua në një atmosferë të ngrohtë dhe festive në zyrat e reja të kompanisë në Basel.

Dorina Karafili është specialiste në kontabilitet dhe administrim biznesi me veprimtari në Basel të Zvicrës. Ajo ka përfunduar studimet për Administrim Biznesi në Universitetin e Tiranës dhe më pas në Universitetin e Ekonomisë dhe Administrimit të Biznesit në Vjenë, Austri.

Prej vitesh jeton dhe vepron në Zvicër, ku ka ndërtuar karrierë profesionale në fushën e financave dhe administrimit. Që nga viti 2021 drejton kompaninë “Dotax Treuhand”, e cila ofron shërbime financiare dhe tatimore për kompani të vogla dhe të mesme në pjesën gjermanishtfolëse të Zvicrës.

Ajo është gjithashtu anëtare e organizatave profesionale shqiptare “Global Women” dhe “Rrjeti I Bizneseve të Diasporës Shqiptare në Zvicër”.

Foto: Gent Mersinaj/albinfo.ch

 

Pse harresa është shenjë e inteligjencës?

Pse nuk mund të mendoj për emrin e këtij filmi? A e lashë vërtet sobën? Dhe pse çelësi i shtëpisë nuk është në vendin e tij të zakonshëm? Situata të tilla ndonjëherë na bëjnë të dyshojmë në mendjen tonë. Zakonisht harresën e përditshme e interpretojmë si një “gabim operativ” në qelizat tona gri.

Por në neurobiologji ata bien dakord: truri ynë nuk mund të funksiononte fare në mënyrë efikase nëse nuk do të rendiste dhe ndante vazhdimisht të rëndësishmen nga e parëndësishmja.

“Pa harruar, nuk do të ishim në gjendje të zotëronim sasinë e madhe të informacionit ndaj të cilit ekspozohemi ditë pas dite dhe që grumbullohet në kujtesën tonë me kalimin e kohës”, thotë Magdalena Abel, profesoreshë gjermane e psikologjisë kognitive, për revistën “Geo”. Truri ruan informacion të rëndësishëm në dorë. Gjërat e parëndësishme, nga ana tjetër, do të përfundonin më thellë në kujtesë.

Sipas neuroshkencëtarëve kanadezë Paul Frankland dhe Blake Richards të Universitetit të Torontos, kjo dhuratë e shkëputjes gjithmonë nga sekondarja është madje një shenjë e inteligjencës së lartë. Ata që nuk e ngarkojnë veten me detaje të panevojshme mund të marrin vendime më të mira dhe më të shpejta, thonë studiuesit. Në një botë që ndryshon vazhdimisht, kujtesa shumë e detajuar është më shumë një bllokim në këmbë.

Fakti që ne e humbasim çelësin ose ndihemi më të shpërqendruar në ditë të caktuara sesa në të tjerat shpesh është edhe për shkak të kushtetutës personale. Stresi ose mungesa e gjumit shkaktojnë uljen e përqendrimit dhe rritjen e harresës.

Sipas neuroshkencëtarëve kanadezë Paul Frankland dhe Blake Richards të Universitetit të Torontos, kjo dhuratë e shkëputjes gjithmonë nga sekondarja është madje një shenjë e inteligjencës së lartë. Ata që nuk e ngarkojnë veten me detaje të panevojshme mund të marrin vendime më të mira dhe më të shpejta, thonë studiuesit. Në një botë që ndryshon vazhdimisht, kujtesa shumë e detajuar është më shumë një bllokim në këmbë, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, rastet në të cilat harresa është një shenjë paralajmëruese e demencës nuk duhet të nënvlerësohen. Biologia njerëzore Barbara Plagg tha në një intervistë me Blick se duhet të jesh i vetëdijshëm kur humbet papritur aftësi në të cilat ke qenë gjithmonë i mirë.

“Nëse nuk mund ta bëj deklaratën time tatimore vetëm, kjo nuk është e diskutueshme – sepse nuk kam qenë kurrë në gjendje ta bëj këtë. Por nëse një konsulent tatimor papritmas ka vështirësi, kjo është një shenjë e qartë paralajmëruese.

Çka pritet nga Eurovision 2026: Favoritët dhe gjysmëfinalet

Këtë javë, në Vjenë do të zhvillohen gjysmëfinalet dhe finalja e edicionit të 70-të të Eurovisionit.

Këtë vit, konkursi më i madh evropian i këngës po përballet me një nga krizat më të mëdha të viteve të fundit, pasi pesë vende Irlanda, Spanja, Holanda, Sllovenia dhe Islanda, kanë bojkotuar konkursin për shkak të pjesëmarrjes së Izraelit.

Mungesa e Spanjës konsiderohet goditja më e madhe për organizatorët, pasi vendi është një shtetet që sigurojnë financimin kryesor të konkursit dhe kualifikohen automatikisht në finale, transmeton albinfo.at.

 Megjithatë, rreth 95 mijë bileta janë shitur për nëntë shfaqje të planifikuara në Vjenë, ndërsa mijëra fansa nga më shumë se 70 vende kanë mbërritur në kryeqytetin austriak për të ndjekur nga afër spektaklin muzikor.

Gjysmëfinalja e parë do të mbahet më 12 maj dhe do të përfshijë 17 shtete pjesëmarrëse, ndërsa gjysmëfinalja e dytë zhvillohet më 14 maj me 18 vende konkurruese. Nga secila gjysmëfinale do të kualifikohen 10 shtete për finalen e 16 majit.

Mes favoritëve të këtij viti përmenden kënga e Finlandës ndërsa kënga e Alis, “Nan”, përfaqësuese e Shqipërisë, e cila do të garojë në në gjysmëfinalen e dytë konsiderohet si një nga këngët që ka shanse për t’u kualifikuar në finale.

Eurovisioni do të transmetohet drejtpërdrejt nga transmetuesit publikë pjesëmarrës dhe online në kanalin zyrtar të konkursit në YouTube.

Gjoba prej 700 frangash për mospjesëmarrjen në ditën e informacionit të mbrojtjes civile

Që nga viti 2024, gratë zvicerane 23-vjeçare dhe të huajt në Aargau janë detyruar të marrin pjesë në një ditë informative të detyrueshme. Quhet “Eventi i sigurisë për mbrojtjen civile”. Në këtë mënyrë, më shumë njerëz do të tërhiqen për punë vullnetare në mbrojtjen civile. Kushdo që humbet ditën e informimit paguan një gjobë dhe rrezikon një urdhër penal. Shumë burokraci për mbrojtjen civile, e cila ndërkohë ka paraqitur mbi 170 ankesa.

Që nga futja e ditëve të informimit të detyrueshëm, në Aargau janë paraqitur 177 njoftime. “Nga 177 raste, janë lëshuar 119 urdhra penalë”, thotë zyra e prokurorit publik të Aargaut me kërkesë të SRF. Kjo do të thotë se 119 persona u dënuan me urdhër penal dhe u detyruan të paguanin për pjesën e mbetur.

700 franga për mospjesëmarrje

Në rastin e një burri nga Kosova që jetonte në Aarau, mospjesëmarrja në eventin informativ i kushtoi 700 franga: 300 franga gjobë dhe 400 franga tarifa për urdhrin penal.

Çdo person që është i kualifikuar për ditën informative do të ftohet personalisht. Ata që nuk paraqiten do të marrin një njoftim. Nëse prapë nuk paraqiteni, mbrojtja civile përgjegjëse do të paraqesë një ankesë. Ky është një “përbindësh burokracie”, sipas organizatave të mbrojtjes civile të Aargaut me kërkesë, transmeton albinfo.ch.

Shumë përpjekje, pak rendiment

Në fakt, shifrat e këtij marsi treguan se ditët informative nuk e arrijnë qëllimin e tyre. Në vitin 2024, 2466 persona morën pjesë në afërsisht 60 evente informative, u tha në një njoftim paraprak nga parlamenti. Nga këto, vetëm një person mund të fitohej për mbrojtjen civile.

Një nga organizatat më të mëdha të mbrojtjes civile në Aargau, Organi Rajonal i Menaxhimit Baden (RFO), ka thirrur gjithsej 650 persona në vitet 2024 dhe 2025. Në 40 raste, RFO paraqiti një ankesë sepse njerëzit kishin anashkaluar ditën e informacionit.

Një tjetër organ qeverisës rajonal ka punësuar një person me një ngarkesë pune prej 20 përqind për të administruar ngjarjet e sigurisë. Përpjekja dhe rendimenti do të ishin jashtë proporcionit, thuhet në Baden.

Probleme me autobusët

Në vitet 2024 dhe 2025, sipas kërkesës drejtuar departamentit përgjegjës të Aargau, kishte “vështirësi në zbatimin e sistemit të gjobave të ngjarjes së detyrueshme të sigurisë”.

Një tjetër organ qeverisës rajonal ka punësuar një person me një ngarkesë pune prej 20 përqind për të administruar ngjarjet e sigurisë. Përpjekja dhe rendimenti do të ishin jashtë proporcionit, thuhet në Baden.

Probleme me autobusët

Në vitin 2024 dhe 2025, sipas kërkesës drejtuar departamentit përgjegjës të Aargaut, pati “vështirësi në zbatimin e sistemit të gjobave të ngjarjes së detyrueshme të sigurisë”.

Tërmete të “kontrolluara” po shkaktohen nën Alpet Zvicerane

Studiuesit kanë bërë që toka të dridhet në Zvicrën jugore, duke shkaktuar mijëra tërmete të vogla në një mjedis të monitoruar, ndërsa kërkojnë të zbulojnë njohuri mbi sizmicitetin që mund të zvogëlojnë rreziqet.

“Ishte një sukses!” tha Domenico Giardini, një nga studiuesit kryesorë në projekt, ndërsa inspektoi një çarje në murin shkëmbor që rrethon një tunel të ngushtë shumë poshtë Alpeve Zvicerane.

I veshur me një kostum portokalli fluoreshente dhe një helmetë, profesori i gjeologjisë në Institutin Federal të Teknologjisë në Cyrih (ETH) ndezi dritën e tij për të parë më mirë.

“Ne kishim sizmicitet,” tha ai me entuziazëm, duke shpjeguar se qëllimi ishte “të kuptonim se çfarë ndodh në thellësi kur Toka lëviz”.

Giardini po qëndronte në BedrettoLab të gdhendur në mes të një tuneli të ngushtë ventilimi prej 5.2 kilometrash që të çon në tunelin hekurudhor Furka.

I arritur nga automjete elektrike të adaptuara posaçërisht që rrëshqasin nëpër errësirën e lagësht përgjatë pllakave të betonit të vendosura mbi një dysheme me baltë dheu, laboratori i thellë nëntokësor është vendi ideal për të krijuar dhe studiuar tërmetet, tha Giardini, raporton AFP.

“Është perfekte, sepse kemi një kilometër e gjysmë mal sipër nesh… dhe mund t’i shohim shumë nga afër çarjet, si lëvizin, kur lëvizin, dhe mund t’i bëjmë vetë të lëvizin”, i tha ai AFP-së.

Makineri për tërmetet

Zakonisht, studiuesit që kërkojnë të studiojnë tërmetet vendosin sensorë pranë çarjeve të njohura dhe presin.

Në BedrettoLab, në të kundërt, studiuesit mbushën një çarje të parazgjedhur me sensorë dhe instrumente të tjera, dhe më pas kërkuan të shkaktonin lëvizje.

Për eksperimentin, të quajtur Aktivizimi i Çarjeve dhe Këputja e Tërmeteve (FEAR-2), dhjetëra shkencëtarë nga e gjithë Evropa kaluan katër ditë në fund të prillit duke injektuar 750 metra kub ujë në vrimat e shpuara në muret shkëmbore të tunelit, duke synuar të provokonin një tërmet me magnitudë 1.

“Ne nuk krijojmë një çarje të re… Ne vetëm lehtësojmë që ajo të lëvizë”, tha Giardini, transmeton albinfo.ch.

Gjatë eksperimentit, nuk kishte njerëz në tunel për arsye sigurie, me gjithçka që menaxhohej nga distanca nga laboratori ETH i Zurich-ut.

Kur AFP vizitoi laboratorin e Cyrihut një ditë pas eksperimentit, shkencëtarët po diskutonin me entuziazëm shenjat e para të sizmizmit në monitorë.

“Kjo është një lloj shtyrjeje përtej kufijve të shkencës”, tha Ryan Schultz, një sizmolog i specializuar në tërmetet e shkaktuara nga njeriu.

Eksitimi u ndërpre nga një ndërprerje e papritur e energjisë në tunel që i bëri shkencëtarët në Cyrih të kërkonin përgjigje.

“Ne kemi makinën tonë të tërmeteve… Tani duhet të luajmë me parametrat”, tha Frederic Massin, një sizmolog francez dhe ekspert teknik, ndërsa studionte ekranin e tij për të dhëna se çfarë kishte shkaktuar ndërprerjen.

Defekti ishte jetëshkurtër dhe pompimi shpejt rifilloi.

8,000 tërmete

Në fund, rreth 8,000 ngjarje të vogla sizmike u shkaktuan përgjatë çarjes së synuar, por edhe, çuditërisht, përgjatë çarjeve të tjera që shtrihen pingul me atë kryesore, duke shkaktuar magnitudna lokale që varionin nga -5 në -0.14.

“Ne nuk arritëm magnitudën e synuar që kishim vendosur, por arritëm pak më poshtë”, tha Giardini.

Vetëm kjo ishte një sukses i madh, këmbënguli ai, duke theksuar se megjithëse kishte pasur përpjekje të mëparshme për të krijuar tërmete të vogla në mjediset laboratorike, kjo nuk ishte “kurrë në këtë shkallë dhe kurrë kaq thellë”.

“Thjesht nuk është provuar kurrë.”

Gjetjet, tha ai, do të ndihmojnë në përcaktimin e këndeve më të mira të injektimit për arritjen e magnitudës 1 në BedrettoLab kur studiuesit ta provojnë herën tjetër në qershor.

Magnitudat në shkallën Rihter maten logaritmikisht, me çdo rritje të numrit të plotë që përfaqëson dhjetë herë më shumë në amplitudën e matur.

Magnitudat nën zero janë ende të prekshme. Kushdo që qëndron pranë çarjes gjatë tërmeteve më të mëdha të shkaktuara, në -0.14, do të kishte ndjerë një përshpejtim prej “1.5 G”, ose 1.5 herë përshpejtimin standard për shkak të gravitetit, tha Giardini.

Ato do të kishin fluturuar “në ajër me një kërcim të madh”, shpjegoi ai.

Asgjë nuk u ndje në sipërfaqe, dhe Giardini theksoi se duke lubrifikuar një çarje ekzistuese, ekipi po shtonte vetëm “rreth një përqind të asaj që është rreziku natyror”.

Eksperimenti, këmbënguli ai, ishte plotësisht “i sigurt”.

Giardini shpjegoi rëndësinë e hulumtimit, duke theksuar: “Nëse zotërojmë mënyrën e prodhimit të tërmeteve të një madhësie të caktuar, atëherë e dimë se si të mos i prodhojmë ato.”

Kjo ishte veçanërisht e rëndësishme në lidhje me aktivitetet nëntokësore si gërmimi dhe nxjerrja, tha ai, duke treguar për shembull tërmetet e shkaktuara nga asgjësimi i ujërave të zeza nga industria e frackingut në Teksas.

Ai gjithashtu theksoi tërmetin me magnitudë 5.4 ballë të Pohang në Korenë e Jugut në nëntor 2017, i shkaktuar nga injektimi i ujit në termocentralin e parë eksperimental gjeotermik të vendit.

“Pa e kuptuar, ata filluan të injektonin dhe të fillonin sizmicitetin e induktuar në një çarje të madhe, (duke krijuar) një tërmet shumë serioz,” theksoi Giardini.

“Ne nuk po themi se nuk duhet të shkojmë nën tokë,” këmbënguli ai.

“Ne duhet të mësojmë se si ta bëjmë atë në mënyrë më të sigurt.”

Itali: Dhjetë kompani nga Kosova prezantohen në panairin ndërkombëtar “Tuttofood 2026”

Nga sot deri më 14 maj, në Milano, Itali, po zhvillohet panairi ndërkombëtar i industrisë ushqimore “Tuttofood 2026”, ku Kosova po përfaqësohet nga 10 kompani vendore që po prezantojnë produktet e tyre para blerësve, partnerëve potencialë dhe vizitorëve nga mbarë bota.
“Pjesëmarrja e Kosovës në këtë ngjarje të rëndësishme ndërkombëtare është organizuar nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI), përmes Agjencisë për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve në Kosovë (KIESA), e cila ka siguruar hapësirën ekspozuese prej 90 m² për prezantimin e kompanive kosovare. Kompanitë pjesëmarrëse në këtë edicion të panairit janë: “Frutti Sh.p.k., “Happy Sh.p.k.”, “Vitafood Sh.p.k.”, “Camel Sh.p.k.”, “Perfect Paper Cups L.L.C.”, “Ask Foods Sh.p.k.”, “N.P.T Afri Trade”, “Agro-Florentina Sh.p.k.”, “Natopia Sh.p.k.” dhe “Abi Progress 2000 L.L.C.””, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.
Në këtë panair, kompanitë nga Kosova po ekspozojnë një gamë të gjerë produktesh, duke përfshirë: produkte të industrisë përpunuese ushqimore, produkte të thata nga frutat dhe perimet, produkte konditorike, lëngje frutash, këpurdha, fruta mali, si dhe produkte të tjera industriale si letra të lagura dhe gota letre.
Pjesëmarrja në “Tuttofood 2026” përfaqëson një mundësi të rëndësishme për promovimin e kapaciteteve prodhuese të Kosovës, zgjerimin e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe krijimin e lidhjeve të reja tregtare me kompani dhe distributorë nga tregjet ndërkombëtare.

Hantavirusi: A ka nevojë për këto masa të autoriteteve shëndetësore?

Pas shpërthimit të hantavirusit në anijen turistike “Hondius”, evakuimi në Tenerife vazhdon dhe është gati të përfundojë. Autoritetet shëndetësore po marrin masa të rrepta: pasagjerët dhe anëtarët e ekuipazhit zbarkuan me veshje mbrojtëse.

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) rekomandon një karantinë prej 42 ditësh, edhe për personat e kontaktit. Thuhet se sëmundja përbën një rrezik të madh për shëndetin e popullatës së përgjithshme.

Epidemiologu Jürg Utzinger shpjegon pse autoritetet megjithatë marrin masa të ashpra.

I pyetur se a janë të nevojshme këto masa, ai tha se kjo është pikërisht pyetja që është diskutuar shumë ditët e fundit.

“OBSH ka zhvilluar një strategji të përbashkët së bashku me autoritetet kombëtare dhe Qendrën Evropiane për Parandalimin e Sëmundjeve (ECDC). U arrit në përfundimin: Po, këto masa janë të nevojshme”, ka deklaruar ai për SRF, transmeton albinfo.ch.

I pyetur se meqenëse OBSH thekson se ky nuk është një Covid i ri, atëherë pse karantinë dhe kostume mbrojtëse, ai tha se kjo tregon një fushë tensioni.

“Nga njëra anë, rreziku i një pandemie është praktikisht zero. Në variantin e Andeve, transmetimi nga një person në tjetrin mund të ndodhë, por probabiliteti është shumë i vogël. Nga ana tjetër, ata duan të luajnë të sigurt dhe të parandalojnë infeksionet. Kjo është arsyeja pse këto masa të ashpra janë rënë dakord ndërkombëtarisht”, ka deklaruar ai.

Në këtë itinerar trenat janë më të mbushur me njerëz

Zvicra është një vend i transportit publik: pothuajse një milion e gjysmë pasagjerë transportohen nga SBB çdo ditë. Megjithatë, ka dallime të mëdha kohore dhe rajonale në shfrytëzimin e trenave.

Kjo linjë është më e përdorura

Ata që udhëtojnë me Interregio 90 nga Gjeneva në Lozanë në orën 6:05 pasdite kanë shansin më të keq për të marrë një vend të lirë: Në këtë drejtim, Klasa e 2-të mesatarisht zë 98 përqind të të gjitha vendeve, gjithashtu në Klasën e parë, shfrytëzimi është mbi 90 përqind.

Kjo duhet të habisë disa udhëtarë të shpeshtë – ndonjëherë linja Cyrih-Bernë shpesh konsiderohet si lidhja ku një vend i lirë në tren tashmë kufizohet me një mrekulli. Në vlerësimin e RTS, megjithatë, ajo as nuk hyn në 10 vendet e para: Katër vendet e para kanë të bëjnë të gjitha me lidhjet në Zvicrën Perëndimore, vendi i pestë pasohet nga treni nga Lucerna në Stacionin Qendror të Cyrihut në orën 7:09 të mëngjesit, lidhja e parë në Zvicrën gjermanishtfolëse.

Në këto kohë, shfrytëzimi është më i lartë

Nuk duhet të jetë më pak e habitshme që shumica e njerëzve udhëtojnë me tren gjatë orarit të pikut – prandaj quhen kështu: Nëse një pjesë e madhe e popullsisë udhëton për në zyrë, universitet ose punishte midis orës 6.30 dhe 8.30 të mëngjesit, një turmë krijohet shpejt në shumë trena. E njëjta situatë lind në mbrëmje midis orës 5 dhe 7 të pasdites, kur të gjithë duan të shkojnë në shtëpi. Por nëse udhëtoni me tren gjatë javës, keni shumë më tepër hapësirë ​​për të shtrirë këmbët dhe për të lënë çantën në vendin tjetër.

Bileta e klasit të parë bën këtë ndryshim

Gjithashtu nuk është e habitshme: Klasa e dytë është praktikisht gjithmonë më e ngarkuar se Klasa e parë. Shkëlqyeshëm. Disa zviceranë nga pjesa frëngjishtfolëse po bëjnë thirrje për heqjen e ofertës shumë më të shtrenjtë dhe të rehatshme, në mënyrë që të ketë më shumë hapësirë ​​për pasagjerët në klasin e dytë.

SBB: Ky hap ndoshta do të ishte i pakuptimtë si financiarisht ashtu edhe ekologjikisht. Në vitin 2025, të ardhurat nga shitja e biletave të klasit të parë përbënin 14 përqind të të ardhurave të SBB-së, megjithëse vetëm 6 përqind e të gjitha biletave të shitura ishin bileta për klasin e parë, raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Sociologu Vincent Kaufmann gjithashtu sheh arsye të mira për ekzistencën e vazhdueshme të ofertës së klasit të parë në qëndrueshmëri: sa më shumë fiton një person, aq më shumë gazra serrë lëshon. Kur këta njerëz me të ardhura të mira udhëtojnë me tren, shpesh në klasin e parë. Sipas Kaufmann, kjo zvogëlon në mënyrë aktive emetimet e CO2. Sepse energjia elektrike me të cilën SBB operon lokomotivat e saj ka qenë plotësisht e rinovueshme që nga fillimi i vitit 2025: Për dekada të tëra, një pjesë e madhe ka ardhur nga hidrocentralet e brendshme të kompanisë; 10 përqind, që dikur vinte nga energjia bërthamore, u zëvendësua në fillim të vitit të kaluar nga energjia elektrike e marrë nga energjia diellore dhe e erës.

Zvicra i bashkohet koalicionit për të riatdhesuar fëmijët ukrainas

Zvicra po merr pjesë për herë të parë si anëtare e një takimi të koalicionit ndërkombëtar për kthimin e fëmijëve ukrainas të rrëmbyer nga Rusia. Deri më tani, ajo ka marrë pjesë vetëm si vëzhguese.

“Zvicra ka njoftuar zyrtarisht Ukrainën dhe Kanadanë se janë bashkuar”, tha një zëdhënës i ministrisë së jashtme për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA.

Kanadaja dhe Ukraina krijuan koalicionin në shkurt 2024. Një total prej 47 vendesh dhe organizatash ndërkombëtare janë anëtare të koalicionit, sipas faqes së saj të internetit.

Takimi do të zhvillohet në Bruksel të hënën pasdite. Zvicra përfaqësohet nga Ambasadorja Rita Adam, Shefe e Misionit të Zvicrës në Bashkimin Evropian. Deri më tani, Zvicra ka marrë pjesë rregullisht në takimet e koalicionit si vëzhguese. Duke u bashkuar, qeveria zvicerane po përmbush një mandat nga parlamenti, transmeton albinfo.ch.

Rreth 20,000 fëmijë të deportuar

Sipas faqes së internetit, koalicioni është në dijeni të pak më shumë se 20,000 raporteve të deportimeve të mundshme dhe zhvendosjes së detyruar të fëmijëve nga Rusia. Një total prej 2,133 fëmijësh ishin kthyer në Ukrainë nga deportimi, zhvendosja e detyruar dhe okupimi i përkohshëm.

Takimi në Bruksel kryesohet nga BE-ja, Ukraina dhe Kanadaja. Në veçanti, koalicioni duhet të vazhdojë me masat për të rikthyer fëmijët, për t’i ndihmuar ata të shërohen dhe të rikthehen në jetën e tyre, si dhe për ta mbajtur Rusinë përgjegjëse.

Brumbulli japonez kërcënon të gjithë Zvicrën

Udhëtarëve u kërkohet të kontrollojnë makinat dhe bagazhet e tyre për brumbullin pushtues kur kthehen nga zona të caktuara në Zvicër dhe jashtë vendit.

Zyra Federale për Bujqësi (FOAG) njoftoi se po nis sot një fushatë për të rritur ndërgjegjësimin midis qytetarëve dhe udhëtarëve. Qëllimi është të inkurajohet vigjilenca dhe të ngadalësohet përhapja e brumbullit. Fushata e ndërgjegjësimit do të zhvillohet përgjatë rrugëve veri-jug, në stacionet hekurudhore dhe terminalet e mallrave, në rajonet turistike të Ticinos dhe në internet.

Brumbulli japonez shpesh arrin pa u vënë re në automjete ose në bagazhe nga zonat e infektuara në rajone të reja. Zonat e infektuara përfshijnë të gjithë kantonin e Ticinos, pjesë të Graubünden dhe Valais, si dhe rajonet veriore italiane të Lombardisë dhe Piemontes. Pati gjithashtu infektime të mëdha në kantonet e Bazelit dhe Cyrihut në vitin 2025, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

“Ndërsa zhdukja e brumbullit japonez nuk është më e mundur në zona të caktuara, masat e marra nga kantonet dhe ekspertët e industrisë kanë rezultuar efektive në ngadalësimin e përhapjes së tij të mëtejshme. Ky ngadalësim është thelbësor për minimizimin e dëmeve në veri të Alpeve, ku brumbulli japonez gjendet vetëm në mënyrë sporadike. Tani, megjithatë, nevojitet mbështetja e të gjithë popullatës”, thuhet në njoftimin për shtyp të fushatës.

Brumbulli japonez sulmon gjethet, frutat dhe lulet e mbi 400 specieve bimore. Larvat e tij dëmtojnë gjithashtu rrënjët e lëndinave. Nëse gjenden, brumbujt nuk duhet të çohen në shtëpi. Ata duhet të kapen, të neutralizohen dhe të raportohen në shërbimin kantonal të mbrojtjes së bimëve.

Kryediplomatja e BE-së: Zgjedhjet në Kosovë vonojnë dialogun Prishtinë-Beograd

Përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kallas, ka deklaruar se zgjedhjet e shpeshta në Kosovë janë arsyeja kryesore përse nuk ka pasur një rund të ri dialogu mes Prishtinës dhe Beogradit, në nivel liderësh, tash e një kohë.

Sipas saj, ka pasur gatishmëri si nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti edhe nga presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për një takim në kuadër të dialogut, por se shpallja e zgjedhjeve të reja të parakohshme në Kosovë e ka shtyrë sërish procesin.

“Ne, në fakt, kishim planifikuar dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës, dialog politik në nivel të lartë. Kishim pëlqimin e të dy liderëve, nga Kosova dhe nga Serbia, por tani po afrohen sërish zgjedhjet në Kosovë, gjë që natyrisht e shtyn procesin. Unë, megjithatë, po punoj veç e veç me të dyja palët që të mund të vazhdojmë me zbatimin e marrëveshjeve që tashmë janë në fuqi”, ka deklaruar ajo, transmeton albinfo.ch.

Pse Dua Lipa e padit Samsung-un prej 15 milionë dollarë

Këngëtarja shqiptare me famë botërore Dua Lipa ka ngritur një padi prej 15 milionë dollarësh ndaj Samsung, duke akuzuar kompaninë se ka përdorur imazhin e saj në kutitë e televizorëve pa miratim.

Sipas padisë së depozituar në Gjykatën Federale të Kalifornisë, Samsung dyshohet se ka vendosur një fotografi të artistes në paketimet e disa modeleve të televizorëve të shitura në të gjithë Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Në dokumentet gjyqësore thuhet se kompania ka tentuar të përfitojë nga fama dhe imazhi i Dua Lipës për të promovuar produktet e saj. Padia përfshin akuza për shkelje të të drejtave të autorit, përdorim të paautorizuar të imazhit dhe shkelje të markës tregtare, raporton TCh, transmeton albinfo.ch.

Sipas ekipit ligjor të artistes, fotografia është realizuar gjatë performancës së saj në festivalin Austin City Limits Music Festival në vitin 2024 dhe të drejtat e autorit mbi imazhin i zotëron vetë këngëtarja.

Dua Lipa mësoi për herë të parë për përdorimin e fotografisë së saj në qershor të vitit 2025, pasi fansat nisën të postonin në rrjetet sociale foto të kutive të televizorëve, duke i quajtur ato “Dua Lipa TV Box”.

Në padi përmenden edhe komente të përdoruesve në Instagram, ku disa shkruanin se do ta blinin televizorin vetëm sepse në kuti ishte fotografia e artistes.

Avokatët e këngëtares pretendojnë se Samsung ka injoruar kërkesat e përsëritura për të ndaluar përdorimin e imazhit të saj.

Treni direkt Zvicër-Londër kalon një tjetër pengesë drejt realizimit

Planet për një linjë direkte treni mes Zvicrës dhe Londrës kanë bërë një hap tjetër të rëndësishëm përpara, duke afruar më shumë realizimin e një prej projekteve më ambicioze të transportit hekurudhor në Evropë.

Sipas Swissinfo, kompanitë hekurudhore Swiss Federal Railways (SBB) dhe SNCF Voyageurs kanë nënshkruar një letër synimi (MoU), e cila konsiderohet një “moment kyç” për projektin, transmeton albinfo.ch.

Linja e mundshme do të lidhte qytete si Gjeneva, Cyrih dhe Bazelin me Londrën përmes Francës dhe tunelit të Kanalit Anglez. Aktualisht, udhëtimi me tren kërkon ndërrim në Paris dhe zgjat rreth 7.5 orë, ndërsa lidhja direkte synon ta ulë ndjeshëm kohën e udhëtimit.

Sipas SBB, hapi i radhës do të jetë analiza e:

orareve të mundshme

koncepteve operative

dhe investimeve të nevojshme për realizimin e projektit.

Megjithatë, projekti përballet ende me sfida të mëdha teknike dhe logjistike. Një nga problemet kryesore është krijimi i kontrolleve kufitare dhe të sigurisë në stacionet zvicerane, pasi Britania nuk është pjesë e zonës Schengen.

Po ashtu, do të nevojiten trena të rinj të përshtatshëm për standardet e sigurisë së tunelit të Kanalit Anglez. Sipas vlerësimeve aktuale, lidhja direkte nuk pritet të realizohet para viteve 2030.

Projekti po mbështetet nga rritja e interesit për udhëtime hekurudhore ndërkombëtare dhe alternativa më ekologjike ndaj fluturimeve të shkurtra.

Promovohet monografia që dokumenton historinë e shkollës shqipe në Rosenheim- Bavari

Në qytetin e Rosenheimit u bë promovimi i monografisë së autorit Mustafë Krasniqi, me titull “Shkolla Shqipe në Republikën e Bavarisë, ndërgjegje e atdheut”. Vepra dokumenton historinë dhe rrugëtimin e procesit mësimor në gjuhën shqipe brenda këtij rajoni të Gjermanisë. Ky aktivitet, i organizuar nga Shoqata BKSA “Shqiponja”, mblodhi përfaqësues diplomatikë, arsimtarë, aktivistë dhe pjesëtarë të komunitetit shqiptar, raporton albinfo.ch.

Hapja e takimit u bë nga znj.Blerta Goci Morina, e cila në emër të shoqatës organizatore theksoi peshën që ka ruajtja e gjuhës amtare në mërgatë. Të pranishëm në këtë ngjarje ishin edhe përfaqësues të diplomacisë si z. Dashnor Ibra nga Ambasada e Shqipërisë, diplomati z. Hamdi Reçica dhe znj. Gentjana Mburimi, Konsullja e Shqipërisë në Mynih. Ata vlerësuan rolin e autorit Krasniqi si një pikë referimi në koordinimin e arsimit shqip në diasporë.

Drejtoresha e Qendrës së Botimeve për Diasporën në Tiranë, znj. Mimoza Hysa, nënvizoi rëndësinë e dokumentimit të përpjekjeve arsimore. Sipas saj, puna e Mustafë Krasniqit si drejtues i Këshillit Koordinues të Arsimtarëve në Diasporë reflekton një angazhim konkret në shërbim të identitetit kombëtar përmes tekstit dhe hulumtimit.

Paneli i diskutimit, i përbërë nga Vaxhid Sejdiu, Isuf Bytyqi, Mimoza Hysa dhe Isuf Ismaili, u fokusua te vlerat historike dhe dokumentare të librit. Vaxhid Sejdiu u ndal te bashkëpunimi brenda KKAD-së dhe organizimi i shkollave shqipe në Bavari, duke e cilësuar autorin si një kronikan të rëndësishëm të këtij procesi. Ndërkaq, Isuf Bytyçi, si bashkëveprimtar në kuadër të LAPSH-it për Bavarinë, analizoi strukturën e monografisë dhe rëndësinë e saj për brezat e ardhshëm të mësuesve. Isuf Ismaili evokoi rrugëtimin e autorit që nga vitet e studimeve në Universitetin e Prishtinës, duke e lidhur veprimtarinë e tij arsimore me kauzat kombëtare.

Gjatë aktivitetit, znj.Valbona Roqi bëri një përmbledhje të biografisë së Krasniqit, duke vënë në dukje angazhimin e tij shumëvjeçar si mësues në rajonin e Rosenheimit. Në fund të ceremonisë, Shoqata BKSA “Shqiponja” ndau një mirënjohje për autorin, ndërsa u bë i ditur vendimi simbolik që Shkolla Shqipe në Rosenheim të mbajë emrin “Mustafë Krasniqi”, në shenjë vlerësimi për kontributin e tij jetësor në këtë institucion.

Promovimi u pasurua me pika artistike nga nxënësit e shkollës dhe këngëtari Artan Lika, ndërsa përmes videomesazheve kontributin e autorit e përshëndetën edhe anëtarë të tjerë të KKAD-së nga vende të ndryshme të botës. Ngjarja u mbyll me fjalën e znj. Miradije Berisha, duke rikonfirmuar rëndësinë e bashkëpunimit mes shoqatave dhe institucioneve për mbarëvajtjen e mësimit shqip në Gjermani.

 

Konfirmohen miqësoret e Kosovës

Kosova do t’i zhvillojë dy ndeshje miqësore gjatë muajit qershor, në kuadër të përgatitjeve për edicionin e ri të Ligës së Kombeve që nis në shtator, e ku do të garojë në Ligën B.

Dardanët fillimisht do të përballen me Kombëtaren e Çekisë, më 31 maj, në stadiumin “Epet Arena” në Pragë. Kjo ndeshje pritet të jetë një test i rëndësishëm për ekipin e drejtuar nga përzgjedhësi Franco Foda, përballë një kundërshtari cilësor evropian, transmeton albinfo.ch.

Çekia e siguroi pjesëmarrjen në Botërorin 2026 pasi e mposhti Danimarkën pas penalltive në “play-off”-in evropian, duke u rikthyer në Kupën e Botës për herë të parë që nga viti 2006. Aktualisht çekët renditen në pozitën e 41-të në ranglistën e FIFA-s.

Dardanët janë përballur me Çekinë deri më tash dy herë dhe atë në kuadër të kualifikimeve për Evropianin 2020. Në ndeshjen e parë më 7 shtator, 2019 kishin fituar në “Fadil Vokrri”, 2:1, derisa në ndeshjen e kthimit në Plzen, pësuan humbje po ashtu 2:1, më 14 nëntor, 2019.

Ndërkohë, ndeshjen e dytë miqësore, Kosova do ta zhvillojë më 7 qershor, kundër Andorrës, në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Edhe me Andorrën, Dardanët janë ballafaquar dy herë në kuadër të kualifikimeve për Euro 2024. Kanë barazuar në Prishtinë (1:1) dhe kanë fituar në Andorra La Vella (3:0).

Këto dy miqësore do t’i shërbejnë stafit teknik për të vazhduar ndërtimin e skuadrës për ndeshjet e ardhshme me karakter garues në Ligën B, ku Kosova bën pjesë në Grupin B3 me Austrinë, Izraelin dhe Irlandën.

 

 

 

Ekspertja e forenzikës dëshmon në gjykimin e Thaçit

Në Dhomat e Specializuara ka filluar seanca gjyqësore në rastin ndaj Hashim Thaçi dhe të tjerëve, lidhur me akuzat për pengim të administrimit të drejtësisë.

Në seancë po dëshmon dëshmitarja Helen Fraser.

Fraser ka theksuar se është kërkuese në linguistikën forenzike dhe aktualisht punon në University of Melbourne.

Dëshmitarja tha se në fushën e transkripteve forenzike punon tash e rreth 23 vite. Ajo e konfirmoi se ajo ka shkruar raportin e 27 marsit 2026, transmeton albinfo.ch.

Si eksperte, tha se ka dhënë akt-ekspertiza në çështje penale, veçanërisht në Australi.

Gjithashtu, ajo tha se ka shkruar raporte për shumë vite, për rreth 100 çështje gjyqësore. Ajo theksoi se ka dhënë disa herë dëshmi në gjykatë, duke shtuar se konstatimet e saj janë marrë për bazë në gjykatat.

Në kuadër të këtij rasti, Bashkim Smakaj, Fadil Fazliu dhe Isni Kilaj u arrestuan në Kosovë më 5 dhjetor 2024 dhe një ditë më pas u transferuan në paraburgimin e Hagës, pas konfirmimit të aktakuzës dhe urdhërarresteve nga Gjykata Speciale.

Po atë ditë, edhe Hashim Thaçi mori zyrtarisht fletarrestimin në qendrën e paraburgimit në Hagë, ku tashmë ndodhej për procesin tjetër gjyqësor.

Ndërkohë, Hajredin Kuçi u njoftua me aktakuzën dhe urdhrin për t’u paraqitur para gjykatëses së procedurës paraprake më 9 dhjetor.

Sipas aktakuzës, Thaçi dhe të akuzuarit e tjerë dyshohet se kanë vepruar individualisht dhe në bashkëpunim për të ndikuar ose penguar zyrtarët në ushtrimin e detyrave të tyre. Në paraqitjen e parë para gjykatës, më 27 shkurt 2026, të gjithë të akuzuarit janë deklaruar të pafajshëm ndaj akuzave që rëndojnë mbi ta.

Osmani kritikon ashpër LVV, por ‘Tubimi i Bashkimit’ me shumë mungesa në LDK

Ish-presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka lëshuar akuza të ashpra ndaj ish-partnerëve politikë, duke i cilësuar si hipokritë dhe të gatshëm të sakrifikojnë shtetin për interesa partiake dhe ideologjike.

Në një fjalim me tone të forta politike, Osmani tha se përplasjet me ish-aleatët kulmuan për shkak të dallimeve ideologjike dhe qasjes ndaj marrëdhënieve me administratën e presidentit amerikan Donald Trump.

Ajo kritikoi ashpër ata që, sipas saj, “e çojnë vendin në zgjedhje çdo tre muaj” dhe që kanë si mision eliminimin politik të secilit që vendos interesin shtetëror mbi interesin partiak, transmeton albinfo.ch.

“Në njërën anë është rruga e atyre që e çojnë vendin në zgjedhje çdo tre muaj sepse nuk ngopen kurrë… rruga e atyre që ia refuzuan popullit 51 për qind vetëm për të eliminuar një president që u ul me presidentin e SHBA-së”, deklaroi Osmani.

Ish-presidentja adresoi kritika të drejtpërdrejta edhe ndaj Lëvizja Vetëvendosje, duke e akuzuar për mungesë parimësie, hipokrizi politike dhe dëmtim të interesave shtetërore. Sipas saj, disa politikanë “e mbajnë qytetarin peng të frikës dhe viktimë të linçimeve”, ndërsa shtoi se është paradoksale që, 27 vjet pas luftës, të sulmohen ata që kanë kontribuar në forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës.

Mungesat në Tubimin e Bashkimit

Thyerja me liderin e LVV-së, Albin Kurti, u pa nga LDK si mundësi për kthimin e saj në parti, ndonëse disa zyrtarë të lartë të kësaj partie – dikush publikisht e dikush në heshtje – nuk e kanë mirëpritur një gjë të tillë.

Avdullah Hoti e Hykmete Bajrami munguan edhe në Këshillin e Përgjithshëm të LDK-së, kur u vendos për kthimin e Osmanit në parti. Në garën zgjedhore, LDK do ta ketë si kandidat për kryeministër, Lumir Abdixhikun.

 

Çmimet e energjisë elektrike në Zvicër mund të rriten

Konflikti në Lindjen e Mesme ka shkaktuar tashmë një rritje të ndjeshme të çmimeve të karburantit – si për automjetet ashtu edhe për aeroplanët.

Por nëse bllokada e Ngushticës së Hormuzit do të vazhdonte, Zvicra mund të përjetonte mungesë të energjisë elektrike këtë dimër për shkak të furnizimeve të pamjaftueshme të gazit të lëngshëm, paralajmëroi të premten Komisioni Federal i Energjisë Elektrike (Elcom), transmeton albinfo.ch.

Në një “skenar ekstrem”, një mungesë gazi mund të ndikojë në stabilitetin e furnizimit me energji elektrike në Evropë dhe Zvicër, sipas Elcom.

Kjo për shkak se nivelet e magazinimit të gazit në Evropë – nga të cilat varet Zvicra – janë aktualisht të ulëta dhe nuk ka siguri nëse, ose kur, ato do të rimbushen.

Zvicra mund të ketë mungesë dhjetëra mijëra punëtorësh

Një studim i ri i kryer nga instituti kërkimor Demografik shqyrtoi shkallën e mungesës së fuqisë punëtore në vitet dhe dekadat e ardhshme nëse nisma “Jo 10 milionëve” miratohet nga votuesit zviceranë më 14 qershor.

Ai zbuloi se furnizimi i fuqisë punëtore në Zvicër “do të binte në mënyrë drastike”, veçanërisht nëse lindshmëria e ulët dhe normat e larta të daljes në pension vazhdojnë.

U analizuan disa skenarë të mundshëm, me atë “rastin më të mirë” që tregonte një mungesë prej 87,000 punëtorësh, ndërsa sipas atij më ekstrem, do të duhej të plotësoheshin 245,000 vende pune, transmeton albinfo.ch.

“VLEN do të jetë kulturë e re politike e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut”

Për herë të parë në historinë e pluralizmit politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut në krye të partisë VLEN do të ketë dy kryetarë, Bilall Kasami dhe Izet Mexhiti.

Në kongresin ku u vendos bashkimi i partive të koalicionit u tha se VLEN u shndërrua në parti të vetme, në shtëpi të përbashkët politike, në forcë që bashkohet rreth një vizioni për të ardhmen, ku vendimmarrja nuk do të varet nga një lider i vetëm.

Bashkëkryetari i partisë VLEN, Izet Mexhiti, tha se kjo parti do të ndjekë një model të ri funksionimi, duke u distancuar nga mitizimi i liderëve politikë. Modeli që po ndjek VLEN është i ngjashëm me sistemet evropiane, ku fuqia nuk përqendrohet te individi, por te ekipi drejtues, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

“VLEN po sjell një frymë të re demokratike në këtë nën qiell duke mos u bazuar te individi, fuqia është te e gjithë udhëheqësia e VLEN-it dhe jo e përqendruar te një individ. Nuk është model që e kemi shpikur, është model që  funksionon me sukses në shtetet evropiane. Për herë të parë pas shumë vitesh shqiptarët po e ndejnë se pesha e votës së tyre, po kthehet në peshë të vërtetë politike, në përfaqësim  të vërtetë, në forcë vendimmarrëse, dhe kjo është arsyeja se pse ky bashkim ka rëndësi historike. Dy kryetarët do ta udhëheqin këtë parti, jo si ndarje, por si balancë, jo si kompromis por si garanci, se askush nuk është mbi vullnetin e përbashkët brenda VLEN-it” , tha bashkëkryetari i posazgjedhur Izet Mexhiti.

VLEN nuk do të jetë thjesht bashkim partish, nëse mbetet vetëm kaq, atëherë nuk kemi bërë asgjë, tha bashkëkryetari tjetër Bilall Kasami. VLEN do të jetë kulturë e re politike e shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut. Ajo do të jetë më e qetë, serioze, më institucionale dhe e përgjegjshme ndaj qytetarit. Sipas Bilall Kasamit, shqiptarët nuk kanë nevojë për politikë që jeton nga zënkat, shqiptarët kanë nevojë për politikë që ndërton, planifikon dhe mendon më larg se një mandat.

“Ne besojmë tek familja si vendin e parë ku njeriu mëson besimin, përgjegjësinë dhe dashurinë për tjetrin. Besojmë te puna e ndershme, te njeriu që ngrihet herët për ta mbajtur familjen e vet, te sipërmarrësi që rrezikon, krijon dhe nuk pret gjithçka nga shteti. Besojmë në identitetin tonë, në gjuhën, në kulturën, në besimin dhe në ato vlera shpirtërore që na kanë mbajtur bashkë edhe në kohët kur kemi pasur pak mundësi, por shumë dinjitet. Ne besojmë në një shtet modern, në institucione që funksionojnë, në administratë profesionale, në drejtësi që është e barabartë për të gjithë, jo nënë për dikë e njerkë për dikë tjetër”, tha bashkëkryetari i VLEN Bilall Kasami.

I pranishëm në Kongresin e VLEN-it në Shkup ishte edhe kryeministri i Kosovës Albin Kurti. Bashkimin e pesë subjekteve politike shqiptare Kurti e vlerësoi si peshë të veçantë politike dhe shoqërore. “Ne jemi mësuar që në politikë shumë shpesh të shohim ndarje, copëtime politike në formacione të reja. Prandaj është shumë më e rrallë dhe domethënëse kur disa subjekte të ndryshme arrijnë vullnetin, vizionin dhe pjekurinë për t’u bashkuar në një trup të vetëm politik. Kjo përveç se dëshmon përgjegjësinë politike, përbën një model të ri bashkëpunimi për organizmat politikë që veprojnë në rajon”, tha Kurti.

VLEN zgjodhi me shumicën e votash edhe dy nënkryetarët e partisë: Bekim Çoku dhe Mimoza Musa, ndërsa Sekretar i Përgjithshëm i partisë u zgjodh Bekim Sali.


Rënie e punëve ‘free lancere’ në Shqipëri

Sipas raportit të fundit rajonal “Gigmetar” për vitin 2025, Shqipëria rezulton vendi me rënien më të madhe të numrit të punëtorëve freelance (profesionistë të lirë online) në platformat upwork, Freelance, Guru etj, nga të gjithë vendet e Rajonit të Europës Juglindore.

Ndërkohë që rajoni në tërësi ka pësuar një tkurrje të lehtë prej 0.7% nga korriku 2024 në maj 2025, Shqipëria regjistron rënien me të madhe prej 5.3% të numrit total të punëtorëve aktivë në platformat kryesore, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Ky trend është veçanërisht i dukshëm në platformën Upwork, ku numri i shqiptarëve të angazhuar u ul me 7.5%, dhe në Freelancer, ku ndryshe nga vendet e tjera të rajonit që patën rritje, Shqipëria shënoi një rënie prej 1%.

Raporti nxjerr në pah një tjetër Shqipëria ka popullsinë më pak aktive të freelancer në rajon, me vetëm 28.2% të punëtorëve që janë realisht të angazhuar me projekte, krahasuar me Maqedoninë e Veriut e cila kryeson me mbi 40%.

Ekspertët e raportit sugjerojnë se, ulja po vjen nga pasiguria në sektorin teknologjik global dhe efektet që ka dhënë rritja e inteligjencës Artificiale që po ndryshon kërkesën për shërbime.

Megjithatë, për rastin e Shqipërisë, faktorë si migrimi i të rinjve dhe mungesa e aftësive digjitale të specifikuara janë shkaqe kyçe që po dekurajojnë punëtorët e rinj të hyjnë ose të qëndrojnë në këtë treg.

Të dhënat nga Gigmetar tregojnë se në 2025 po punojnë në platforma 4108 shqiptare, me tkurrje 5.3 për qind nga viti 2024.

Pavarësisht rënies, Upwork mbetet platforma kryesore për shqiptarët, duke mbajtur 68.2% të tregut vendas. Tkurrja më e madhe vjen nga profesionet e zhvillimit të software-ve dhe dizajnit kreativ.

Ndërkohë që Shqipëria po braktis punën në platforma që lulëzoi gjatë pandemisë, vende si Rumania dhe Hungaria kanë shënuar stabilitet ose rritje të lehtë.