Kosovë: Një i ri humb jetën pas arrestimit nga policia në Lipjan, aktivizohen mekanizmat e drejtësisë

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur sot në Lipjan, ku një i ri ka humbur jetën pak pas arrestimit nga Policia e Kosovës. Viktima është identifikuar si 27-vjeçari Agon Zejnullahu.

Sipas familjarëve, i riu ishte maltretuar gjatë arrestimit, ndërsa pamjet që qarkulluan në media tregojnë momentin kur ai mbahej nga një polic, me dorën e vendosur para shpatullës së tij. Rrethanat e vdekjes së tij mbeten ende të paqarta.

Menjëherë pas publikimit të rastit, Inspektorati Policor i Kosovës ka nisur hetimet, ndërsa pesë zyrtarë policorë janë suspenduar përkohësisht deri në përfundimin e procesit hetimor. Prokuroria Themelore në Prishtinë e ka cilësuar ngjarjen si “vdekje të dyshimtë” dhe po trajton rastin me prioritet të lartë, transmeton albinfo.ch.

Kjo ngjarje ka shkaktuar reagime të shumta në opinionin publik, me kërkesa për transparencë të plotë nga autoritetet lidhur me shkaqet dhe mënyrën e vdekjes së të riut.

Francës i bëhet thirrje t’i taksojë miliarderët

Shtatë ekonomistë, fitues të Çmimit Nobel në Ekonomi, po bëjnë thirrje për zbatimin e një takse minimale mbi shumë të pasur në Francë, bazuar në modelin e “taksës Zucman”, një amendament i hedhur poshtë nga Asambleja Kombëtare Franceze në qershor, teksa Parisi kërkon të ardhura.

Duke vendosur një taksë mbi shumë të pasur, “Franca ka mundësinë, edhe një herë, t’i tregojë rrugën pjesës tjetër të botës”, shkruajnë këta laureatë të Çmimit Nobel në një artikull opinioni në Le Monde.

Midis tyre janë laureatët e Çmimit Nobel në Ekonomi për vitin 2024, Daron Acemoglu dhe Simon Johnson, laureatët e Çmimit Nobel për vitin 2019, Esther Duflo dhe Abhijit Banerjee, laureatët e Çmimit Nobel për vitin 2001, George Akerlof dhe Joseph Stiglitz, dhe laureati i Çmimit Nobel për vitin 2008, Paul Krugman, shumica e të cilëve janë shtetas amerikanë, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

Sipas këtyre ekonomistëve të njohur ndërkombëtarisht, “shumë të pasur kanë një pasuri shumë të madhe në Francë. Miliarderët në mbarë botën zotërojnë asete ekuivalente me 14% të PBB-së botërore, sipas revistës Forbes. Francezët (red. miliarderët) zotërojnë pothuajse 30% të PBB-së së Francës”.

Taksimi i pasurisë përmes një takse minimale të shprehur në përqindje “është efektiv sepse adreson të gjitha format e optimizimit, pavarësisht nga natyra e tyre”, vazhdojnë shtatë laureatët e Çmimit Nobel. “Është i synuar sepse prek kryesisht, midis taksapaguesve shumë të pasur, të cilët mund të sjellin të ardhura në taksat e vendit. ”

Autorët e artikullit mirëpresin gjithashtu diskutimet ndërkombëtare në këtë drejtim dhe propozimin e G20 për të vendosur një taksë minimale globale mbi miliarderët ekuivalente me 2% të pasurisë, një propozim që u refuzua vitin e kaluar.

Megjithatë, “lëvizja ndërkombëtare ka filluar”, argumentojnë ata, duke theksuar se “nuk ka arsye të presim finalizimin e një marrëveshjeje ndërkombëtare. Përkundrazi, ne duhet të punojmë në këtë drejtim duke dhënë shembullin, siç ka bërë Franca në të kaluarën” me futjen e TVSH-së në vitin 1954.

Në qershor, Asambleja Kombëtare Franceze hodhi poshtë amendamentin Zucman, i cili u frymëzua nga ekonomisti francez Gabriel Zucman, i cili mbështet vendosjen e një takse globale mbi miliarderët. Ai parashikon vendosjen e një takse me një normë prej 2% mbi këta qytetarë, pasuria e të cilëve i tejkalon një miliard euro.

Amendamenti u miratua fillimisht nga Asambleja Kombëtare dhe propozonte një “kontribut diferencial” që synonte asetet me vlerë më shumë se 100 milionë euro.

Qëllimi ishte të sigurohej që këta taksapagues shumë të pasur të paguanin të paktën 2% të pasurisë së tyre në taksa dhe, për këtë arsye, të shmangeshin efektet e evazionit fiskal të regjistruara në pozicionin tatimor të disa multimilionerëve, të cilët janë në gjendje të strukturojnë asetet e tyre për të ulur barrën e tyre tatimore.

Ky projektligj shkaktoi një debat të nxehtë midis ekonomistëve në favor të masës dhe atyre që e kundërshtojnë atë fuqimisht.

Greqia urdhëron pushime nga puna për shkak të valës së të nxehtit

Autoritetet greke kanë vendosur që në zonat ku priten temperatura mbi 40 gradë Celsius, punëtorët të marrin pushime të detyrueshme nga puna.

Që nga e diela, pjesë të ndryshme të Greqisë janë përfshirë nga një valë e të nxehtit të fortë, e cila pritet të vazhdojë deri të enjten.

Ministria e Punës ka ndaluar punën fizike në ambientet e jashtme dhe shpërndarjen e ushqimit nga ora 12:00 deri në 17:00.

Ky urdhër do të zbatohet kryesisht në rajonet qendrore dhe në disa ishuj të vendit.

Punëdhënësit janë udhëzuar që t’u ofrojnë punëtorëve mundësi për punë nga shtëpia, kur është e mundur.

Në Athinë nuk janë marrë masa emergjente, pasi vala e të nxehtit në kryeqytet konsiderohet e zakonshme.

Meteorologët presin temperaturat më të larta të martën dhe të mërkurën, ndërsa në fundjavë parashikohet një ulje e lehtë në rreth 35 gradë.

Zona me temperaturat më ekstreme do të jenë ato të ulëta në rajonet qendrore të Greqisë.

Në ishuj dhe përgjatë bregdetit, temperaturat do të jenë disa gradë më të ulëta në krahasim me pjesën kontinentale dhe qytetet e mëdha.

Qytetarëve u rekomandohet të shmangin qëndrimin jashtë gjatë mesditës, të konsumojnë shumë ujë, të evitojnë alkoolin, të hanë ushqime të lehta dhe të mos bëjnë aktivitet fizik në ambiente të hapura.

Për personat më të rrezikuar, si të pastrehët apo ata pa ajër të kondicionuar, shumë qytete kanë hapur hapësira me ajër të freskët ku ata mund të qëndrojnë.

Edhe në pjesë të tjera të Evropës dhe Ballkanit po regjistrohen temperatura të larta.

 

Kompania ajrore që po zgjeron madhësinë e bagazhit të dorës

Ryanair ka vendosur të ndryshojë madhësinë e bagazhit të dorës që përfshihet në biletë. Në vend që të jetë 40x25x20 cm, tani do të jetë 40x30x20 cm, që do të thotë më shumë hapësirë për gjërat tuaja.

Kapaciteti në litra rritet nga 20 në 24, por pesha maksimale mbetet 10 kg, për të siguruar që bagazhi të mund të vendoset nën ulësen e pasagjerit, ashtu si më parë.

 

 

Trump paralajmëron marrëveshjen e armëpushimit në Gaza

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump deklaroi se janë afër një marrëveshjeje për Rripin e Gazës.

Duke folur me gazetarët në një aeroport, Trump shprehu shpresën lidhur me arritjen e një marrëveshje së shpejti në Gaza.

“Mendoj se jemi afër një marrëveshjeje për Gazën”, tha Trump duke theksuar vendosmërinë e tij për të arritur armëpushim në Gaza gjatë orëve kur kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu po udhëtonte për në Uashington.

Trump bëri vërejtjet e mëposhtme në fjalimin e tij, ku vlerësoi se një armëpushim në Gaza mund të jetë i mundur “këtë javë”, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

“Mendoj se ka një shans të mirë të arrijmë marrëveshje me Hamasin për shumë nga pengjet javën e ardhshme. E dini, ne kemi liruar shumicën e pengjeve, por shumë nga pengjet e mbetura do të lirohen. Mendojmë se këtë do ta bëjmë këtë javë”, tha presidenti amerikan.

Duke folur me gazetarët të premten, Trump tha se “mendojmë se do të arrijmë armëpushim në Gaza brenda javës së ardhshme”.

Në të njëjtën ditë, Hamasi dërgoi përgjigjen e tij “pozitive” ndaj propozimit të fundit për armëpushim ndërmjetësve Katarit dhe Egjiptit.

Trump sot pritet të takohet në Shtëpinë e Bardhë në orën 18:00 sipas kohës lokale të SHBA-së, me Netanyahun mbi të cilin ka ushtruar presion për armëpushim në Rripin e Gazës.

Shqipëri: Sekuestrohen mbi një mijë çadra e shezlonë, lirohen hapësirat publike në Vlorë dhe Shkodër

Policia e Shtetit në Shqipëri po vazhdon planin e posaçëm të masave për sezonin turistik veror 2025, duke synuar sigurinë, rendin dhe lirimin e hapësirave publike në zonat bregdetare.

Gjatë operacioneve janë sekuestruar gjithsej 1230 komplete me çadra dhe shezlonë, nga Durrësi deri në Sarandë, ndërsa 27 persona janë proceduar penalisht për zënien e paligjshme të plazheve publike.

Gjithashtu, në bashkëpunim me Policinë Bashkiake, janë liruar 9 hapësira publike, 8 në Vlorë dhe 1 në Shkodër, të cilat shfrytëzoheshin ilegalisht për parkim me pagesë. Për këto raste janë proceduar 14 shtetas.

Në operacionet për garantimin e sigurisë në plazhe janë evidentuar 16 raste shkeljeje të perimetrit të sigurisë, duke bllokuar 16 mjete lundruese dhe ndëshkuar drejtuesit me gjobë prej 100.000 lekësh secili.

Policia ka vijuar edhe kontrollet për ndotjen akustike në zonat turistike, duke proceduar 15 persona për tejkalim të kufijve të lejuar të zhurmës, si dhe ka bllokuar 72 automjete dhe motomjete që gjeneronin zhurmë.

Në qendrat urbane janë larguar me karrotrec 98 automjete dhe 34 motomjete të parkuara në trotuare apo vija të bardha, kryesisht në Tiranë, Durrës dhe Vlorë.

Po ashtu, janë evidentuar 11 raste ndotjeje të mjedisit tokësor dhe ujor, ku janë arrestuar 2 persona dhe janë proceduar 9 të tjerë në qytete si Vlorë, Tiranë, Lushnjë dhe Shkodër.

Policia e Shtetit apelon që pronarët dhe administratorët e lokaleve të mos zënë hapësira publike dhe të respektojnë kufijtë e zhurmës, ndërsa drejtuesit e automjeteve të mos parkojnë mbi trotuare apo vija të bardha, përndryshe mjetet do të bllokohen dhe dërgohen në pikat përkatëse të bllokimit.

Prishtina zgjat orarin e shërbimeve komunale për shkak të fluksit të qytetarëve dhe diasporës

Kryeqyteti i Kosovës, Prishtina, ka njoftuar se duke filluar nga data 8 korrik 2024, do të zgjatet orari i punës për disa shërbime komunale deri në ora 17:00. Vendimi është marrë për shkak të fluksit të shtuar të qytetarëve dhe pranisë së bashkatdhetarëve nga diaspora gjatë kësaj periudhe verore, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit nga Drejtoria e Administratës, orari i ri i punës do të jetë nga e hëna deri të premten, prej orës 08:00 deri në 17:00, dhe përfshin këto sportele:

Komuna e Vjetër

Qendra për Shërbime me Qytetarë

Gjendja Civile

Komuna e Re

Qendra për Shërbime me Qytetarë

Gjendja Civile

Bashkësia Lokale , Lagjja e Muhaxherëve

Ky orar i zgjatur synon t’u mundësojë qytetarëve marrjen me kohë të të gjitha dokumenteve të nevojshme dhe të përmbushen kërkesat e tyre pa vonesa.

“Kjo masë është implementuar për t’ju shërbyer më mirë qytetarëve tanë dhe për të lehtësuar procedurat për të gjithë ata që kanë nevojë për shërbime komunale,” thuhet në njoftimin e Komunës së Prishtinës.

Reagime të ashpra pasi ministri gjerman sugjeron kufizimin e numrit të nxënësve emigrantë në shkolla

Ministrja e Arsimit e Gjermanisë shkaktoi një debat të nxehtë kur shprehu hapur idenë e vendosjes së kufizimeve për numrin e fëmijëve me prejardhje migrante në klasat shkollore.

Duke folur në një program televiziv Welt gjatë fundjavës, Ministrja e Arsimit e Gjermanisë, Karin Prien (CDU), tha se ishte e hapur për të futur një kufizim në numrin e nxënësve me prejardhje migrante në klasat shkollore.

Komentet e saj erdhën në përgjigje të një pyetjeje nga kryeredaktori i Welt, i cili kishte përmendur përpjekje të ngjashme në Danimarkë.

Prien sugjeroi që një kufizim prej 30 deri në 40 për qind ishte një “model i imagjinueshëm”, duke theksuar se faktori vendimtar për suksesin në shkollë është që fëmijët duhet të jenë në gjendje të flasin gjermanisht kur të fillojnë shkollën.

Ajo bëri thirrje për teste gjuhësore të hershme dhe të detyrueshme për katërvjeçarët dhe masa mbështetëse detyruese për të mësuar gjuhën për ata që identifikohen si të tillë që kanë nevojë për ndihmë.

Prien argumentoi se shqyrtimi i përvojave të vendeve të tjera, konkretisht Danimarkës, mund të ofrojë njohuri të vlefshme.

Çfarë po ndodh në Danimarkë?

Ndërsa Danimarka nuk ka një kuotë zyrtare kombëtare për fëmijët me prejardhje migrante në shkolla, ajo ka zbatuar masa të ngjashme në zona të caktuara.

Në lagjet me një përqindje shumë të lartë të fëmijëve me prejardhje migrante, qeveria daneze thuhet se ka kërkuar që shkollat të pezullonin pranimin e nxënësve të rinj dhe të zhvillonin plane për të tërhequr më shumë nxënës “etnikisht danezë”, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, këto ishin ndërhyrje të lokalizuara dhe jo një sistem i përgjithshëm kombëtar kuotash.

Vërejtjet e Prien u pritën me kritika të menjëhershme dhe të përhapura.

Komisionerja e Integrimit e Qeverisë Federale, Natalie Pawlik (SPD), e hodhi poshtë propozimin, duke argumentuar se “Gjermania nuk ka nevojë për kuota në klasë” dhe se integrimi arrihet më së miri përmes mbështetjes së synuar, jo përjashtimit.

Presidenti i Shoqatës së Mësuesve Gjermanë, Stefan Düll, tha se përdorimi i rrënjëve të huaja të një fëmije si pikë referimi nuk ishte i dobishëm. Ai e quajti idenë e kuotave “problematike”, duke vënë në dukje sfidat logjistike në zonat ku pothuajse gjysma e popullsisë ka një prejardhje migrante, shkruan thelocal.

Ai dhe ekspertë të tjerë të arsimit theksuan se aftësitë gjuhësore, jo prejardhja, duhet të jenë kriteri kryesor për pranimin në shkollë.

Partitë dhe shoqatat e opozitës gjithashtu shprehën shqetësime të forta.

Partia e Majtë e quajti propozimin të pazbatueshëm, veçanërisht në qendrat urbane, dhe paralajmëroi për stigmatizim dhe përjashtim.

Nga ana tjetër, Alternativa për Gjermaninë (AfD) anti-imigracion e kritikoi propozimin e Prien si “shumë të dobët”, duke kërkuar një kufi dukshëm më të ulët prej dhjetë për qind.

Në fakt, raportet e medias, përfshirë një nga revista gjermane e mësuesve News4teachers, kanë theksuar se ideja e futjes së kuotave për migrantët në Gjermani u sugjerua për herë të parë nga AfD.

Pavarësisht debatit të polarizuar që shkaktuan komentet e Prien, pengesat ligjore, praktike dhe politike për futjen e kuotave shkollore në Gjermani duken të pakapërcyeshme.

Ligji Themelor i Gjermanisë (Grundgesetz) ndalon diskriminimin bazuar në origjinë, që do të thotë se gjykata kushtetuese pothuajse me siguri do të sfidonte ligjshmërinë e mandatimit të kuotave për migrantët në shkolla.

Përveç kësaj, në Gjermani arsimi është kryesisht përgjegjësi e shteteve dhe jo e qeverisë federale. Pra, vetëm shtetet (Länder) mund të zbatojnë rregulla detyruese mbi kuotat ose testet e detyrueshme gjuhësore.

Të rinjtë trans në fokus, Cyrihu kërkon që Zvicra të kufizojë ndërhyrjet e pakthyeshme

Në kantonin e Cyrihut, numri i operacioneve për ndryshimin e gjinisë është rritur vitet e fundit.

Drejtoresha e Shëndetësisë e Cyrihut, Natalie Rickli (SVP), është shprehur e shqetësuar për këtë zhvillim, raporton SRF.

Një mendim ligjor tregon se mundësia për veprim në nivel kantonal është e kufizuar teksa Rickli i bën thirrje qeverisë federale të shqyrtojë rregulloret ligjore kombëtare ose një ndalim me qëllim mbrojtjen e të rinjve nga ndërhyrjet e pakthyeshme, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Rritje e vjedhjeve të makinave luksoze nga kriminelët nga Franca fqinje

Për disa javë, kriminelët francezë, përfshirë të mitur, kanë vjedhur makina nga shitësit e makinave në Zvicrën gjermanofolëse dhe frëngjishtfolëse. Këto vjedhje ndonjëherë rezultojnë në ndjekje dramatike makinash. Policia po u bën thirrje bizneseve dhe individëve privatë të tregojnë kujdes.

Hajdutët nuk hezitojnë të marrin asnjë rrezik dhe të rrezikojnë përdoruesit e rrugës dhe forcat policore kur ndërhyjnë, përshkroi David Guisolan, toger i parë në policinë kantonale të Vaud, për RTS. Ai përshkroi vendosmërinë e këtyre shtetasve nga Franca fqinje, disa prej të cilëve janë të mitur, transmeton albinfo.ch.

Mënyra e veprimit? Hajdutët vjedhin çelësa nga shitësit e makinave luksoze dhe premium, veçanërisht në Zvicrën gjermanofolëse, përpara se të ikin përmes Zvicrës frëngjishtfolëse. Të shtunën, më 28 qershor, dy makina u ndoqën nga policia në autostradë. Të ndaluara nga një postbllok rrugor pranë Morges, ndjekja e tyre përfundoi në një aksident. Autorët tani janë në paraburgim.

Siguroni çelësat

Përballë kësaj rritjeje, policia po rekomandon që koncesionarët të marrin masa paraprake, si sigurimi i çelësave, vendosja e gjurmuesve GPS në makina, instalimi i alarmeve dhe kamerave etj. Për individët që shesin një makinë, policia rekomandon që të mos zbulohet vendndodhja në reklamë.

Koncesionari Autocorner Audi në Lutry kishte pësuar një vjedhje të një makine të përdorur me vlerë 100,000 franga në maj. Çelësat ishin në një kuti në punishte. Koncesionari tani ka rishikuar praktikat e tij dhe çelësat tani ruhen në sportelin e pritjes sepse ka më shumë trafik, gjë që e bën vjedhjen më të vështirë, sipas Julien Oberson, menaxherit të makinave të përdorura të grupit.

Asnjë qytet nuk është kursyer

Asnjë qytet nuk është kursyer, thekson Nicolas Leuba, president i degës Vaud të Unionit Profesional të Automobilave Zvicerane. “Payerne është në një autostradë, kështu që kemi pasur vjedhje në Payerne”, por edhe në Lutry, Lausanne, Dorigny e të tjera, shton ai.

Të gjithë profesionistët tani po bëjnë thirrje për kujdes për të ndaluar këto vjedhje, të cilat duket se sponsorizohen nga rrjetet mafioze. Një hetim është duke u zhvilluar.

Shqipëria me çmimet më të shtrenjta në rajon

Shqipëria po përballet me një paradoks, ku çmimet e ushqimeve për herë të parë në histori e tejkaluan mesataren e Bashkimit Evropian, ndërkohë që vendi ka peshën më të lartë të bujqësisë në të gjithë Evropën.

Të dhënat e fundit të Eurostat bënë të ditur se sektori i “bujqësisë, peshkimit dhe pyjeve” kontribuoi me 17.9 për qind në krijimin e vlerës së përgjithshme ekonomike të Shqipërisë në vitin 2024.

Kjo peshë është shumë më e lartë sesa mesatarja e Bashkimit Evropian prej 1.7 për qind, por edhe më shumë se dyfishi krahasuar me shtetet e rajonit, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Në vend të dytë është Kosova, ku bujqësia sjell 8.8 për qind të vlerës së shtuar bruto. Në vend të tretë është Maqedonia e Veriut me 8.8 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 6.5 për qind, Turqia me 6.3 për qind dhe Bosnjë Hercegovina me 5 për qind.

Në rajon, peshën më të ulët të bujqësisë e ka Serbia me 3.7 për qind, duke qenë më poshtë edhe se Greqia (3.8 për qind) dhe Kroacia (4.1 për qind).

Në Shqipëri, kontributi i bujqësisë në ekonomi ka ardhur duke u ulur në vite, teksa në vitin 2019 ky tregues ishte 21 për qind, por sërish vendi mbetet më bujqësori në Evropë. Fakti që jemi vendi më bujqësor në Evropë nuk ka ndihmuar aspak që qytetarët e vendit të kenë produkte ushqimore më të lira. Përkundrazi.

Të dhënat e tjera të Eurostat treguan se për herë të parë që nga viti 2005, kur njësia evropiane e statistikave mat të dhënat, indeksi i çmimeve të ushqimeve dhe pijeve jo alkoolike për Shqipërinë e ka kaluar lehtë nivelin 100 për qind (100.1 për qind).

Kjo do të thotë se çmimet e ushqimeve në Shqipëri janë 1 për qind më të shtrenjta se mesatarja e Bashkimit Evropian, në një kohë që të ardhurat sipas metodës së fuqisë blerëse janë sa 41 për qind e mesatares së BE-së. Produktet më të shtrenjta ushqimore për familjet shqiptare në raport me BE-në janë vezët, djathi dhe qumështi, që kanë kërcyer në 131 për qind të mesatares së BE-së, nga 119.5 për qind vitin e mëparshëm.

Shqipëria i ka çmimet më të shtrenjta edhe në raport me vendet e rajonit. Serbët blejnë ushqimet me çmime që janë sa 96.4 për qind e mesatares së BE-së. Në Mal të Zi ushqimet kushtojnë sa 84.4 për qind e mesatares së BE-së, në Bosnjë sa 83.2 për qind dhe më të lirat, jo vetëm në Evropë, por edhe në rajon janë në Maqedoninë e Veriut, sa 73.4 për qind e mesatares së BE-së.

Bujqësia shqiptare vuan nga problematika të thella që nisin nga copëzimi i tokës, që nuk mundëson ekonominë e shkallës, subvencionimet më të ulëta se vendet e rajonit, konkurrueshmëria e ulët, ndërprerja e zinxhirit të vlerës si dhe emigrimi që ka ulur disponueshmërinë e fuqisë punëtore. Të dhënat e fundit të INSTAT bënë të ditur se sektori i blegtorisë është në rënie të lirë si për nga numri i krerëve dhe nga sasia e prodhimit. Sipas INSTAT u shënuan rënie të krerëve në të gjitha llojet e kafshëve për mish dhe qumësht, duke përfshirë edhe pulat gjatë vitit 2024 krahasuar me 2023. Rënia e numrit të krerëve u reflektua edhe në nënproduktet mish dhe bulmet.

Mjeti i ri zviceran i simulimit 3D ofron parashikim më të mirë të rrëshqitjeve të dheut

Një mjet i ri simulimi 3D po mundëson parashikime shumë më të sakta të ortekëve. Modeli, i cili vërtetoi vlerën e tij gjatë rrëshqitjeve të dheut në Brienz dhe Blatten, mund të çojë në një menaxhim më efektiv të rreziqeve alpine.

Mjeti i ri i simulimit 3D u zhvillua nga studiuesit në Institutin Federal Zviceran të Teknologjisë në Cyrih (ETHZ) dhe Institutin për Kërkime mbi Borën dhe Ortekët (SLF). Ai mundëson që të bëhen parashikime më të sakta të rrjedhës, lartësisë dhe përhapjes së lëvizjeve të masave alpine, siç janë ortekët e borës, akullit dhe shkëmbinjve.

Modeli është gjithashtu i aftë të riprodhojë realisht sekuencat e procesit në terren kompleks dhe të pjerrët. “Tani kemi një mjet të besueshëm dhe operacional që na mundëson të ndihmojmë autoritetet të vlerësojnë pasojat e mundshme të lëvizjeve të afërta të masave alpine me anë të simulimeve”, shpjegoi Johan Gaume, profesor në ETHZ dhe SLF, në një njoftim për shtyp të hënën, transmeton albinfo.ch.

Testi i parë në Brienz

Pas një prove të parë praktike përfundimtare në vitin 2023 në fshatin Brienz, i cili ishte evakuuar për shkak të një kërcënimi nga rrëshqitjet e dheut, studiuesit kryen simulime në Blatten pranverën e kaluar. Qëllimi i tyre ishte të testonin në mënyrë jozyrtare modelin e tyre të parashikimit në një skenar më kompleks dhe të paqëndrueshëm se ai i Brienz.

Në Blatten, përveç shkëmbinjve dhe ujit, akulli gjithashtu luajti një rol dhe terreni është shumë kompleks. Ashtu si në realitet, rezultatet e simulimit 3D treguan se pjesa më e madhe e Blatten u shkatërrua dhe se fshati Weissenried mezi u kursye nga masa e shkëmbinjve dhe akullit të shembur.

Modeli tregoi gjithashtu se masa e rënies ishte përhapur me 1.2 kilometra në anën jugperëndimore të luginës dhe me 700 metra në anën verilindore, vlera shumë të sakta krahasuar me katastrofën aktuale. Këto rezultate i habitën studiuesit në atë kohë, por dukeshin mjaft të pabesueshme.

Një mjet plotësues

Mjetet e modelimit të rrjedhës së ortekëve dhe mbeturinave bazohen përgjithësisht në metoda dy-dimensionale “të thellësisë mesatare”. Me fjalë të tjera, ato supozojnë se rrjedha e shkëmbinjve dhe ujit është e cekët dhe mbetet në kontakt të vazhdueshëm me tokën, duke rezultuar në fërkim të vazhdueshëm.

Por modeli 3D lejon që grimcat të shkëputen nga sipërfaqja, duke zvogëluar fërkimin në tokë dhe duke mundësuar që fazat gjatë të cilave materiali fluturon në ajër të kapen me saktësi. Ky është një faktor vendimtar në simulimin e sjelljes së rrjedhjes dhe përhapjes së saj në terren të pjerrët ose kompleks”, shpjegoi Gaume.

Në rastin e Blatten, simulimet shkencore nuk janë ndarë me autoritetet e Valais dhe nuk janë pjesë e studimeve zyrtare që janë duke u zhvilluar aktualisht, as e menaxhimit të riskut. Qëllimi i studiuesve nuk është të zëvendësojnë mjetet ekzistuese 2D, por të ofrojnë një zgjidhje plotësuese kur modelet konvencionale arrijnë kufijtë e tyre.

Treni i ri ndërkombëtar do të udhëtojë nga Kopenhaga përmes Gjermanisë në Pragë

Një tren i ri që lidh Kopenhagenin me Pragën nëpërmjet ndalesave në Gjermani do t’u lejojë udhëtarëve të arrijnë në kryeqytetin çek në më pak se 12 orë.

Shërbimi i ri direkt, që do të nisë në maj 2026, është bërë i mundur falë një bashkëpunimi midis DSB të Danimarkës, Deutsche Bahn (DB) të Gjermanisë dhe České dráhy (ČD) të Republikës Çeke.

Deri më tani, udhëtarët nga Kopenhageni mund të arrinin në Pragë duke ndërruar trena në Berlin ose si alternativë me një fluturim direkt.

Linja e re Kopenhagen-Berlin-Pragë do të lidhë tre nga kryeqytetet më të njohura të Evropës. Kohëzgjatja e udhëtimit do të jetë rreth shtatë orë nga Kopenhageni në Berlin dhe rreth 11 orë nga kryeqyteti danez në Pragë, transmeton albinfo.ch.

Do të përfshijë edhe ndalesa të tjera në Gjermani, me trenin që kalon nëpër Schleswig, Hamburg (Altona, Dammtor dhe Hauptbahnhof), Berlin (Hauptbahnhof dhe Südkreuz), Dresden (Neustadt dhe Hauptbahnhof) dhe Bad Schandau.

Operatori hekurudhor danez DSB tha se do të ketë dy nisje ditore dhe një nisje shtesë natën që do të jetë e disponueshme gjatë muajve të verës.

Itinerari do të operohet duke përdorur vagona moderne ComfortJet nga ČD, të cilat janë projektuar për të ofruar një përvojë udhëtimi të klasit të parë, shkruan thelocal.

“Bashkëpunimi me DB dhe ČD na jep mundësinë të ofrojmë së bashku një mënyrë unike dhe të qëndrueshme për të lidhur tre qytete dhe vende evropiane të vizituara dhe tërheqëse”, tha Charlotte Kjærulff, Menaxhere e Klientëve në DSB.

“Kjo e bën më të lehtë udhëtimin me tren për të përjetuar historinë, arkitekturën dhe kulturën e pasur të Evropës, për të cilat të gjithë jemi mjaft krenarë.”

Biletat për itinerarin Kopenhagen-Berlin-Pragë do të jenë në dispozicion për t’u blerë gjashtë muaj para datës së nisjes, pra në dhjetor 2025.

Kjo iniciativë është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë të mbështetur nga Komisioni Evropian për të përmirësuar lidhjet hekurudhore ndërkufitare në Evropë. Ky itinerar është një nga dhjetë projektet pilot evropiane që synojnë promovimin e transportit ndërkombëtar hekurudhor.

Stafi në bord do të përbëhet nga punonjës vendas nga çdo vend nëpër të cilin kalon treni, për të siguruar krijimin e vendeve të punës në nivel lokal.

Gjenevë: Përdorimi i alkoolit rritet ndjeshëm gjatë valës së të nxehtit

Vala e të nxehtit mund të ketë mbaruar për momentin në Gjenevë, por mjekët po japin alarmin, për shkak të alkoolit, jo të motit.

Ndërsa njerëzit më të prekshëm e kaluan mirë periudhën e të nxehtit, shërbimet e urgjencës thonë se alkooli shkaktoi një dhimbje të madhe koke.

144, linjat telefonike dhe dhomat e urgjencës së Gjenevës, panë një rritje të rasteve të helmimit akut nga alkooli, veçanërisht midis atyre në të tridhjetat, transmeton albinfo.ch.

Dr. Alessandro Cassini thotë se shqetësimi i tyre kryesor nuk ishte goditja nga nxehtësia, por incidentet e shkaktuara nga alkooli, duke përfshirë edhe mbytjet e afërta.

Në vetëm një javë pati 68 vizita në urgjencë të lidhura me alkoolin dhe 45 thirrje ambulancash vetëm për dehje, 13 prej tyre serioze.

Kombinimi i nxehtësisë dhe alkoolit është një përzierje e rrezikshme. Ai dehidraton, ul presionin e gjakut dhe maskon shenjat e rrezikut.

Pra, herën tjetër që është nxehtë, pini më pak alkool, më shumë ujë dhe mos i anashkaloni ushqimet e lehta.

Muaji maj: Rriten qëndrimet në Zvicër

Majin e kaluar, sektori i hotelerisë në Zvicër regjistroi 3.5 milionë qëndrime me netë, një shifër ekuivalente me një rritje prej 1.7 për qind (+58,000 qëndrime me netë) në bazë vjetore. Kjo u njoftua nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), transmeton albinfo.ch.

Rritja përfshinte si vizitorë të huaj ashtu edhe vendas, thekson FSO.

Në rastin e parë, qëndrimet me netë ishin 1.9 milionë (+1.0 për qind; +19,000), ndërsa në të dytin 1.6 milionë (+2.5 për qind; +39,000). Zvicra u vlerësua veçanërisht nga amerikanët, të cilët arritën një rritje prej 6 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Pati gjithashtu një rritje të qartë për qytetarët indianë (+8 për qind) dhe kinezët (+5 për qind). Nga ana tjetër, prania e gjermanëve po zvogëlohej (-4 për qind).

 

Të huajt i ngarkojnë kompanitë e sigurimeve shëndetësore dukshëm më pak se zviceranët

Të huajt vendosin një barrë më të ulët mbi sigurimin shëndetësor sesa qytetarët zviceranë. Një analizë e Zyrës Federale të Statistikave (BFS) tregon kosto vjetore prej 2,569 CHF për të huajt krahasuar me 3,554 CHF për qytetarët zviceranë.

Sipas SVP-së, të huajt janë fajtorë për rritjen e primeve të sigurimit shëndetësor. Për ta vërtetuar këtë, kreu i grupit parlamentar të SVP-së, Thomas Aeschi, kërkoi një analizë statistikore të kostove të kujdesit shëndetësor të ndara sipas kombësisë. Megjithatë, këto studime tregojnë se të huajt kanë kosto dukshëm më të ulëta sesa qytetarët zviceranë.

Zyra Federale e Statistikave (FSO) kreu vlerësimin në emër të Ministres së Brendshme Elisabeth Baume-Schneider. Analiza shqyrtoi kostot neto të sigurimit bazë shëndetësor nga viti 2019 deri në vitin 2022. Kostot neto janë kostot totale minus kontributet financiare të bëra nga të siguruarit përmes zbritjes ose tepricës së tyre, përcjell albinfo.ch.

1000 franga më pak kosto neto

Rezultati është i qartë. Qytetarët zviceranë kushtojnë mesatarisht 3,554 CHF në vit, ndërsa personat e huaj të siguruar kushtojnë vetëm 2,569 CHF.

Arsyeja e mundshme për këtë është se shumë të huaj janë më të rinj dhe kostot shëndetësore janë më të larta në moshë të shtyrë, raporton “Tages-Anzeiger”. Prandaj, është një lehtësim për kompanitë e sigurimeve shëndetësore kur të huajt emigrojnë gjatë moshës së punës dhe largohen përsëri kur arrijnë moshën e pensionit.

Thomas Aeschi reagoi ndaj analizës. “FSO me sa duket ‘harroi’ të kryente analizën sipas kategorive të moshës.” Edhe pse këto nuk janë të listuara në raport, FSO deklaron se ka shqyrtuar të dhënat dhe se kostot mesatare për njerëzit nga jashtë janë ende dukshëm më të ulëta edhe kur merret parasysh mosha.

Gjeorgjianët kushtojnë më shumë, malavianët më pak

Vetëm 30 nga 193 kombësi janë mbi mesataren zvicerane, me kostot për njerëzit nga Gjeorgjia që janë veçanërisht të larta në 6,267 CHF. Kjo për shkak të numrit në rritje të gjeorgjianëve të sëmurë rëndë që vijnë në Zvicër, aplikojnë për azil dhe marrin trajtim si azilkërkues përmes sigurimit të tyre shëndetësor.

Imigrantët nga Malavi kanë kostot më të ulëta të sigurimit shëndetësor. Ata paguajnë 593 CHF në vit, që është një e gjashta e kostos për qytetarët zviceranë. Njerëzit nga Polonia, Hungaria, Bullgaria, India, Tailanda, Eritrea, Rumania dhe shumë vende të tjera paguajnë gjithashtu më pak se gjysmën e shumës për qytetarët zviceranë.

Pas dështimit të radhës të konstituimit të kuvendit: Mandati i deputetëve në rrezik?

Më 7 korrik u regjistrua përpjekja e 43-të e pasuksesshme e deputetëve të zgjedhur për të konstituuar Kuvendin e Kosovës.

Sikurse edhe në herët e kaluara, partitë opozitare – përfshirë PDK-në, LDK-në, AAK-në, Nismën dhe Listën Serbe – refuzuan të propozojnë anëtarë për komisionin që do të organizonte votimin e fshehtë për kryeparlamentarin, duke e konsideruar këtë proces si të papajtueshëm me Kushtetutën.

Në votim të hapur, ata e kundërshtuan disa herë radhazi emërimin e Albulena Haxhiut nga Lëvizja Vetëvendosje në këtë pozitë.

Vetëvendosje, e cila fitoi shumicën e votave në zgjedhjet parlamentare të shkurtit, këmbëngul se votimi i fshehtë është legjitim dhe kërkon të ecet përpara.

Në seancën e 7 korrikut që zgjati vetëm pak minuta, deputetët e PDK-së, LDK-së dhe AAK-së dolën në foltore për t’i bërë thirrje Vetëvendosjes që t’i japë fund, siç e quajtën ata, “cirkut politik” – gjë që shtyu kryesuesin e seancës, Avni Dehari, të kërkojë ndërprerjen e fjalës së tyre.

Skenar i ngjashëm u zhvillua edhe në seancën e parafundit më 5 korrik, porse ajo u mbajt me disa orë vonesë, për shkak të, siç u tha, një kërcënimi me bombë në Kuvend, që doli të ishte i rremë.

Më 26 qershor, Gjykata Kushtetuese e Kosovës kërkoi nga deputetët që ta konstituojnë Kuvendin brenda 30 ditësh, por nuk shpjegoi se çfarë mund të ndodhë në rast të mosrespektimit të këtij vendimi.

Partitë politike vazhdojnë ta interpretojnë ndryshe-ndryshe atë.

Para seancës së 7 korrikut, deputetja e Lëvizjes Vetëvendosje, Mimoza Kusari Lila, tha se një nga pasojat e mosrepsektimit të vendimit të Kushtetueses në afat, mund të jetë marrja e mandatit të deputetëve.

“Nuk ka ndodhur ende që në një legjislaturë të merret mandati i të gjithë deputetëve të Kuvendit, por janë 120 deputetë të legjislaturës së 9-të, që mund t’iu merret mandati, dhe të vazhdohet pastaj me deputetët që janë në listat e të gjitha partive politike”, tha Kusari Lila.

Ajo shtoi se Gjykata Kushtetuese ka treguar procedurën e konsitutimit të Kuvendit dhe, sipas saj, asnjëra formë e votimit nuk është e përjashtuar.

“Tani ose mundet Gjykata ta sqarojë aktgjykimin e vet, të vijë me instruksione, gjegjësisht me shpjegime shtesë, apo partitë mund të dakordohen që ta konstituojnë Kuvendin vetëm sa për ta shpërndarë dhe për të shkuar në zgjedhje të parakohshme. Zgjidhje tjetër nuk shoh”, tha Kusari Lila.

Javën e kaluar, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, i ftoi në takim përfaqësuesit e partive politike për të diskutuar opsionet për dalje nga kriza.

Ajo e përmendi edhe mundësinë që t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese për sqarime shtesë./REL

Ministri zviceran i mbrojtjes, Martin Pfister, në një vizitë pune në Kosovë

Kreu i Departamentit Federal të Mbrojtjes, Mbrojtjes Civile dhe Sportit (DDPS), Këshilltari Federal Martin Pfister, viziton Kosovën dhe Bosnjë e Hercegovinën më 7 dhe 8 korrik 2025. Ai do të shoqërohet nga anëtarë të Komitetit të Politikave të Sigurisë të Parlamentit dhe nga Këshilltari Qeveritar Philippe Müller, Kryetar i Drejtorisë së Sigurisë së Kantonit të Bernës, transmeton albinfo.ch komunikatën zyrtare të lëshuar nga Këshilli Federal i Zvicrës.

Qëllimi i vizitës së punës është të nxirren informacione rreth situatës së sigurisë dhe rolit të Zvicrës në misionet paqeruajtëse. Përveç vizitës në Forcat e Armatosura Zvicerane, Këshilltari Federal Pfister do të zhvillojë bisedime dypalëshe me Ministrat e Mbrojtjes Ejup Maqedonci (Kosovë) dhe Zukan Helez (Bosnjë e Hercegovinë), si dhe me Christian Schmidt, Përfaqësues i Lartë për Bosnjë e Hercegovinë.

Një vizitë në Ekipin Ndërlidhës dhe Monitorues të Swisscoy (LMT) përgjegjës për rajonin është planifikuar në Mitrovicë, në veri të Kosovës. Kreu i DDPS do të takohet gjithashtu me personelin e ushtrisë në Kampin Novo Selo, të cilët janë të vendosur në kompanitë e transportit dhe mbështetjes dhe ofrojnë shërbime operative direkt për KFOR-in, transmeton tutje albinfo.ch. Ai do të takohet gjithashtu me anëtarët zviceranë të kontingjentit në Kampin Film City në Prishtinë.

Shkëmbimi dypalësh me Ministrin e Mbrojtjes të Kosovës, Ejup Maqedonci, do të përqendrohet në zhvillimet aktuale në Kosovë, situatën e sigurisë në Ballkanin Perëndimor dhe ndikimin e luftës në Ukrainë në siguri dhe stabilitet.

Kush po i organizon shqiptarët e Zvicrës?, vjen numri më ri i magazinës albinfo.ch

Në thelb të organizimit të çdo komuniteti të huaj në vendin ku ka migruar, janë shoqatat. Zakonisht ato kulturore, sportive por edhe me mision më të gjerë, shoqëror, integrues etj. Edhe mërgata shqiptare në Zvicër ka ndjekur dhe vazhdon të ndjekë po ketë rrugë. Janë me qindra shoqatat dhe organizimet tjera nëpër të cilat ka kaluar ky komunitet, gjithmonë në përpjekje për të ruajtur e kultivuar vlerat e kulturës dhe traditave nga vendi i prejardhjes. Më vonë, në varësi të zhvillimeve në atdhe, organizimet në fjalë kanë përshtatur destinimin e tyre, duke u bërë krah i fuqishëm i rezistencës që po ushtrohej atje ndaj regjimit pushtues.

Platforma Albinfo.ch, është që nga themelimi i saj, në rrjedha të organizimit të mërgatës në shoqata, rrjete apo dhe subjekte tjera, ose thënë më ndryshe, është edhe vetë pjesë e tyre. Në këtë cilësi, asaj i takon të bëjë një rekapitullim të këtyre zhvillimeve, që nga fillimi e deri më sot. Për këtë arsye, në fokus të numrit më të ri të revistës, ne kemi vënë këtë organizim, duke u përqendruar në shoqatat, rrjetet dhe lëvizjet që kalojnë suazat lokale ose regjionale, dmth që veprojnë në nivel të gjithë Zvicrës.

Me këtë synim para vetes, platforma jonë ka bërë prezantimin e një numri të madh të subjekteve në fjalë, duke pasqyruar veprimtarinë e tyre shumëvjeçare, me arritjet, vështirësitë dhe sfidat që kanë kaluar. Albinfo.ch me këtë rast ka bërë përpjekje për një paraqitje sa më korrekte dhe gjithëpërfshirëse të “peizazhit” organizativ të mërgatës sonë, kryesisht nga vitet `90 të shekullit të kaluar deri më sot. Por në formë të reminishencave janë përfshirë edhe segmente të organizimeve të para kësaj kohe, organizime këto që kanë shërbyer si bazë për zhvillimet me bazë më masive dhe më cilësore, në kohët më të reja.

Sikurse edhe herëve të tjera, krahas temës së përmendur, bazë, edhe në këtë numër u kemi bërë vend po ashtu temave të tjera, që lidhen me diasporën, nga kultura, sporti, argëtimi etj.

Lexim të këndshëm!

Kosovë: Operacion i gjerë kundër bixhozit, 34 të arrestuar, mbyllen 15 lokale

Policia e Kosovës ka njoftuar se në një aksion të gjerë, të realizuar në Prishtinë, ka arrestuar 34 persona të dyshuar për veprimtari të kundërligjshme që ndërlidhen me organizimin e skemave piramidale dhe lojërave të fatit, bixhozit të jashtëligjshëm.

Bëhet e ditur se 8 prej të arrestuarve janë dërguar në mbajtje dhe 28 janë liruar në procedurë të rregullt, teksa thuhet se operacioni është zhvilluar në vazhdimësi që nga data 25.04.2025, pas pranimit të informatave të besueshme për zhvillimin e aktiviteteve të tilla të kundërligjshme në disa lokacione të rajonit të Prishtinës.

Gjatë hetimeve thuhet se janë vëzhguar dhe verifikuar 91 lokale të ndryshme, prej të cilave në 60 prej tyre janë ndërmarrë kontrolle të detajuara, përcjell albinfo.ch.

“15 lokale janë mbyllur nga inspektorët e Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë dhe inspektoratet komunale për mungesë të dokumentacionit përkatës ose licencave. Janë iniciuar 25 raste penale, janë evidentuar shënime zyrtare dhe raporte operative që lidhen me vepra penale të ndryshme si organizim i lojërave të fatit, posedim i paautorizuar i substancave narkotike, armëmbajtje pa leje, kultivim, përpunim dhe shitje e substancave narkotike”, thuhet në njoftim.

“Përgjatë operacionit janë sekuestruar në cilësi të provave të rëndësishme edhe: 18 aparate për lojëra të fatit, 1 armë automatike AK-47, 1 armë e shkurtër, pajisje të laboratorit për kultivim dhe përpunim të substancave narkotike, para 5544.40 euro, 3 laptopë, 2 printerë për shtypje të tiketave, 3 aparate skanimi të tiketave, 16 telefona mobil të dyshuar se janë përdorur për pagesa online në bastore sportive”, thuhet ndër të tjera në njoftim.

Një aeroplan zviceran u detyrua të bëjë ulje emergjente gjatë rrugës për në Cyrih

Një aeroplan zviceran që udhëtonte për në Cyrih duhej të bënte një ulje emergjente në Friedrichshafen të Gjermanisë.

Pak më parë, aeroplani që vinte nga Beogradi kishte dërguar një thirrje emergjente.

Avioni A220 u devijua më pas në aeroportin e afërt në Liqenin e Konstancës, përcjell albinfo.ch.

Linja ajrore konfirmoi uljen emergjente me kërkesë të SRF. Megjithatë, ende nuk ka dhënë asnjë informacion në lidhje me shkakun. Gazeta “Südkurier” raporton se tymi në kabinë ishte përgjegjës për uljen emergjente.

Ismajli pritet të transferohet te Torino

Futbollisti i kombëtares shqiptare, Ardian Ismajli do të bëhet sot edhe zyrtarisht me klub të ri.

Ismajli ka zbarkuar në orët e hershme të mëngjesit në Torino për t’iu nënshtruar vizitave mjekësore, transmeton albinfo.ch.

Nëse shkon gjithçka sipas parashikimeve, më pas përfaqësuesi shqiptar do ta nënshkruajë një kontratë trevjeçare me klubin torinez, me mundësi vazhdimi edhe për një tjetër.

Futbollisti i lindur në vitin 1996 i kaloi sezonet e fundit në Empoli, por u nda pak ditë më parë me këtë klub pasi s’arriti të mbijetonte në Serie A.

Qendërmbrojtësit i skadoi kontrata me Empolin dhe në Torino do të shkojë si lojtar i lirë.

Në total, 28 vjeçari i ka zhvilluar 117 ndeshje në Serie A, ndërsa e ka realizuar një gol dhe i ka bërë dy asistime.