Aeroportet evropiane në 15 vende kanë raportuar vonesa “shumë të rënda” si rezultat i sistemit të ri elektronik kufitar të BE-së (EES), ndërkohë që sektori është tashmë nën presion për shkak të një mungese të mundshme të karburantit të avionëve, të shkaktuar nga lufta në Lindjen e Mesme.
Pasagjerët në aeroportet rajonale dhe në qendrat më të mëdha, përfshirë në Francë, Gjermani, Belgjikë, Itali, Spanjë dhe Greqi, presin deri në tre orë në kontrollet kufitare, tha Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI), raporton Financial Times.
“Kjo situatë, në javët në vijim dhe sigurisht gjatë muajve të pikut të verës, do të jetë thjesht e papërballueshme,” tha Olivier Jankovec, drejtor i divizionit evropian të ACI, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.
“Po i shohim këto kohë pritjeje tani, në oraret e pikut, kur trafiku sapo ka filluar të rritet.”
Sipas Sistemit të Hyrje/Daljes i BE-së, i cili hyri plotësisht në fuqi të premten, pasagjerët nga vendet jashtë BE-së, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, duhet të regjistrojnë të dhënat e tyre personale dhe biometrike kur hyjnë për herë të parë në bllok. Sistemi u prezantua gradualisht që nga tetori dhe synon të forcojë sigurinë e kufijve të bllokut, duke mbledhur të dhëna mbi hyrjet dhe daljet nga BE-ja.
Përfaqësues të aeroporteve dhe Komisioni Evropian zhvilluan një takim të martën për të diskutuar problemet me sistemin. ACI kërkoi zgjatjen e përjashtimeve ekzistuese dhe mundësinë për të pezulluar plotësisht kontrollet.
“Na duhet mundësia për të pezulluar plotësisht regjistrimin në EES sa herë që ka kohë pritjeje të tepruara në kontrollin kufitar që janë të papërballueshme,” tha Jankovec.
Kontrollet ishin shtyrë disa herë më parë për shkak të problemeve me sistemin IT, sigurinë kibernetike dhe vonesave të përgjithshme në shtetet anëtare. Sipas Komisionit dhe ACI, shumë aeroporte ende nuk po regjistrojnë të dhëna biometrike, por vetëm informacion personal.
Megjithatë, Jankovec tha se, pavarësisht kësaj fleksibiliteti, mbeten probleme strukturore kritike. Kabinat automatike në aeroporte për regjistrimin e pasagjerëve shpesh nuk funksionojnë, ka “mungesë kronike personeli” mes agjentëve të kontrollit kufitar dhe vazhdojnë ndërprerjet në sistemin qendror IT.
“Na duhet që sistemi qendror IT që mbështet EES të funksionojë plotësisht dhe siç duhet. Ka patur përmirësime, por ende kemi probleme herë pas here,” tha Jankovec.
Problemet me kontrollet kufitare vijnë në një kohë kur ka paralajmërime se karburanti i avionëve mund të mbarojë për shkak të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit në kontekstin e luftës në Lindjen e Mesme, ndërsa Komisioni Evropian tha se “mund të shfaqen probleme me furnizimin në të ardhmen e afërt”.
Komisioni Evropian i kundërshtoi paralajmërimet e ACI për EES. “Nga ditët e para të funksionimit të plotë, ajo që shohim është se sistemi po funksionon shumë mirë. Në shumicën dërrmuese të shteteve anëtare nuk ka probleme,” tha një zëdhënës në një deklaratë.
Ndërsa ACI tha se regjistrimi i një pasagjeri në oraret e pikut mund të zgjasë deri në pesë minuta, sipas Komisionit mesatarja është 70 sekonda.
“Ka disa shtete anëtare ku janë konstatuar probleme teknike, siç mund të pritet në ditët e para të funksionimit të plotë të çdo sistemi të ri madhor. Ato po adresohen, u takon shteteve anëtare të sigurojnë zbatimin e duhur të EES në terren,” shtuan ata.
Komisioni gjithashtu tha se që nga prezantimi gradual i EES në tetor, më shumë se 52 milionë persona që kalojnë kufirin janë regjistruar dhe 27,000 personave u është refuzuar hyrja, përfshirë 700 persona që përbënin një rrezik të mundshëm për sigurinë.
