Zvicra pa më pak mbërritje të huaja në popullsinë e përhershme vitin e kaluar dhe një rritje të njerëzve që largoheshin nga vendi. Imigracioni neto ra me 10.5% në vitin 2025 krahasuar me vitin 2024.

Rreth 165,386 emigrantë hynë në Zvicër në vitin 2025, që është 5,221 më pak se një vit më parë.

Pothuajse tre të katërtat e emigrantëve ishin shtetas të Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë (EFTA) ose shteteve anëtare të Bashkimit Evropian (BE). Më shumë se gjysma e të sapoardhurve erdhën në Zvicër për të ndjekur punësim afatgjatë.

Sipas shifrave federale, 82,659 persona u larguan nga Zvicra, duke përfaqësuar një rritje prej 4.8% krahasuar me vitin e kaluar.

Kjo rezultoi në një rënie të imigracionit neto në popullsinë e përhershme të huaj rezidente në Zvicër në vitin 2025 me 8,717 persona në 74,675 krahasuar me vitin e kaluar.

Nga emigrantët, 25.5% erdhën në Zvicër përmes ribashkimit familjar. Kjo përfaqëson një rënie prej 0.6% krahasuar me vitin e kaluar, sipas qeverisë federale. Nga këta, 15.4% ishin anëtarë të familjes së një shtetasi zviceran.

“Edhe vitin e kaluar, pavarësisht rritjes së moderuar ekonomike, imigracioni i shtetasve të huaj plotësoi nevojat e punës së Zvicrës”, deklaroi qeveria federale, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Në fund të vitit 2025, një total prej 1,613,486 shtetasish nga EFTA ose BE-ja banonin përgjithmonë në Zvicër. Italianët, me 350,958 persona, mbetën grupi më i madh i popullsisë së huaj në Zvicër, të ndjekur nga shtetasit gjermanë (338,584), portugezë (264,341) dhe francezë (181,501).

Financimi i pensionit të 13-të AHV duhet të bazohet në një zgjidhje të përzier, pohon Komisioni i Sigurimeve Shoqërore dhe Shëndetit Publik i Këshillit të Shteteve. Ai dëshiron të kombinojë një rritje të kontributeve të punonjësve dhe TVSH-së, duke rishikuar normat.

Kostot shtesë për AHV vlerësohen në gati 4.2 miliardë franga në vitin 2026. Megjithatë, për të financuar këto shpenzime të reja, Këshilli Federal mbështetet vetëm në një rritje të TVSH-së prej 0.7 pikësh përqindjeje. Një vendim i pranuar shtatorin e kaluar nga Këshilli Kombëtar, kur Këshilli i Shteteve kishte vërtetuar financimin e përzier.

Për komisionin, një rritje e përkohshme e TVSH-së nuk ofron perspektiva afatgjata dhe do të shtynte nevojën për financim. Ai beson se vetëm një zgjidhje e përzier, e bazuar në një rritje të TVSH-së dhe kontributeve të punonjësve, do të garantonte financim të balancuar dhe solidar.

Normat e rishikuara poshtë

Megjithatë, rritjet e pritura mund të moderohen falë rezultateve të mira të fondit të kompensimit, shkruan RTS. AHV dhe AI ​​e mbyllën vitin 2025 me një rezultat pozitiv, me një kthim neto prej 6.34%, transmeton albinfo.ch.

Me 8 vota pro, 4 kundër dhe një abstenim, komisioni tani propozon rritjen e kontributeve të punonjësve me 0.3 pikë përqindjeje dhe të TVSH-së me 0.4 pikë përqindjeje. Dhoma e Kantoneve kishte miratuar përkatësisht 0.4 dhe 0.5 pikë përqindjeje.

Një pakicë propozon të ndiqet mendimi i Këshillit Kombëtar duke u mjaftuar me një rritje të TVSH-së, afati kohor i së cilës do të zgjaste deri në fund të vitit 2033 në vend të fundit të vitit 2030 fillimisht.

Lidhni dy rritjet

Përveç kësaj, rritja e kontributeve duhet të jetë në gjendje të hyjë në fuqi vetëm me kusht që rritja e TVSH-së të pranohet në votimin popullor. Në këtë pikë, komisioni u mblodh, me 12 vota pro, 0 kundër dhe 1 abstenim, me Këshillin Kombëtar.

Duke pasur parasysh evolucionin e situatës ekonomike, komisioni gjithashtu heq dorë nga ulja e njëkohshme e kontributeve të sigurimit të papunësisë.

Komisioni ende po propozon një kompromis mbi rezervat e fondit të pastrimit të AHV. Ai heq dorë nga vendimi i senatorëve që ky fond të mbulonte vetëm 80% të shpenzimeve vjetore, krahasuar me 100% që është sot. Megjithatë, komisioni mban vendimin e Këshillit të Shteteve në lidhje me futjen e një mekanizmi ndërhyrjeje.

Nëse fondi do të binte në mënyrë të qëndrueshme nën pragun kritik prej 100% të shpenzimeve, Këshilli Federal do të duhej të paraqiste shpejt masa stabilizimi në Parlament. Dhe nëse fondi do të binte nën 80%, një rritje shtesë e kontributeve të punonjësve, deri në 0.3 pikë përqindjeje, do të zbatohej automatikisht nga qeveria.

Nëntë muaj pas rrëshqitjes së dheut që e hoqi Blatten nga harta, popullsia e fshatit Valais po përpiqet të rindërtohet. Një hotel i ri sapo është hapur në kodra, si një simbol shprese. Por e ardhmja mbetet e pasigurt për ato viktima që nuk e dinë nëse do të jenë vërtet në gjendje të kthehen në shtëpi.

Një hotel si asnjë tjetër hapi dyert e tij në fillim të dhjetorit në Lötschental. “Momentum” u ndërtua vetëm në 105 ditë. Një vepër që simbolizon qëndrueshmërinë e një komuniteti të goditur nga fatkeqësitë.

Lukas Kalbermatten është një nga pronarët. Hoteli i tij familjar u përpi nga rrëshqitja e dheut majin e kaluar. “Ishte një terapi e vërtetë. Ne kemi gjetur gëzimin e të jetuarit, kemi gjetur një kuptim”, thotë ai të enjten në programin Temps Présent.

Një fshat i shkatërruar brenda pak minutash

Më 28 maj 2024, një rrëshqitje gjigante e dheut goditi Blatten. Akullnaja Birch dhe masat shkëmbore u zhdukën poshtë malit me 240 km/orë. Treqind njerëz u evakuuan dhe një humbi jetën.

Shumë shtëpi të vjetra janë shkatërruar. Disa ishin 800 vjeçare. Mbeturinat përhapen në dy kilometra e gjysmë në fund të luginës.

Hoteli Kalbermatten u përpi nga liqeni i formuar pas rrëshqitjes së dheut. “Një hotel mund të zëvendësohet, por kujtimet që fëmijët tanë i lidhin me këtë vend nuk mund të zëvendësohen”, shpjegon Lukas Kalbermatten, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Mali mbetet i paqëndrueshëm

Glaciologu Daniel Farinotti ka ndjekur evolucionin e situatës që nga fillimi. Ai fluturoi mbi zonë disa herë. “Nëse vëllime më të mëdha shpërthenin dhe kalonin mbi kreshtë, do të bëhej vërtet e rrezikshme”, paralajmëron ai.

Permafrost po ndodh për shkak të ngrohjes globale. Malet po fillojnë të shkërmoqen. “Kjo ngjarje nuk do të jetë e fundit”, paralajmëron studiuesi.

70% e fshatit në zonën e kuqe

Autoritetet e Valais paraqitën hartat e reja të fatkeqësive natyrore në nëntor. Vëzhgimi është i rëndë. Më shumë se 70% e komunës është në zonën e kuqe.

Disa shtëpi të reja mund të ndërtohen në zemër të fshatit të vjetër. Por shumica e ndërtimeve do të duhet të bëhen në lartësi, në lindje.

Banorët të vendosur për t’u kthyer

Lukas dhe Charlotte Kalbermatten u vendosën në Kippel, katër kilometra poshtë Blatten. Ata po përpiqen të rindërtojnë jetën e tyre. “Është si kur humb dikë. Ne përballemi vazhdimisht me gjëra që na kujtojnë atë”, thotë Charlotte.

Çifti mban shpresë. Lukas po punon në një projekt të ri hoteli. Charlotte ka rifilluar punën e saj të vjetër si infermiere. “Më bëri të ndihem vërtet mirë. Po rifitoj ekuilibrin tim”, rrëfen ajo.

Një projekt ambicioz rindërtimi

Autoritetet e konsiderojnë realiste rindërtimin e Blatten deri në vitin 2029. Kostoja totale e masave është afërsisht gjysmë miliardi franga. Një rrugë emergjente është ndërtuar tashmë. Është jetike për luginën.

“Kjo tokë është pronë e imja dhe unë kam të drejtë ta përdor”, thotë Lukas Kalbermatten. Ai refuzon të heqë dorë. “Të gjithë ne zotërojmë gjysmën e luginës. Nëse nuk e rindërtojmë Blatten, do të braktisim gjysmën e Lötschental.”

Kryetari i komunës Matthias Bellwald dëshiron të jetë optimist. “Kur shoh aktivitetet e shoqatave, ndiejmë se ky aspekt është dinamik, i gjallë dhe mbartës.”

Një fshat model për të ardhmen

Banorët imagjinojnë një fshat inovativ. “Do të jetë një projekt shembullor për dendësimin e rajoneve të ndërtuara në male”, thotë Esther Bellwald, hoteliere dhe partnere e Lukas në projektin “Momentum”.

Fshati mund të bëhet i pavarur nga ana energjetike. Tre hidrocentrale kanë qenë tashmë në funksion që nga gushti.

“Ka dy trende”, vëren Lukas Kalbermatten. “Ata që thonë ‘Dua të shkoj në shtëpi, kaq është’. Dhe ata që presin të shohin se si do të evoluojë situata.”

Fshatra të tjera alpine përballen me sfida të ngjashme. Në Brienz, në Grisons, banorët janë evakuuar dy herë. Kohezioni i fshatit po shkatërrohet. “Fshati po thahet. Ai po vdes”, ankohet një banor.

Shumë njerëz që vijnë nga jashtë e konsiderojnë Zvicrën shumë, shumë të shtrenjtë, veçanërisht krahasuar me vendet e tjera. Por qeveria zvicerane ka një plan për ta ndryshuar këtë.

Në fakt, turistët e huaj zbulojnë – shpesh me tronditje të plotë – se Zvicra nuk është pikërisht një destinacion i përballueshëm.

Kjo është edhe më shumë kështu, duke pasur parasysh forcën e frangës kundrejt euros dhe dollarit amerikan.

Kjo do të thotë që njerëzit që vizitojnë Zvicrën nga Shtetet e Bashkuara ose eurozona do të humbasin mjaft nga fuqia e tyre blerëse kur konvertojnë monedhat e tyre në franga.

Cili është plani i qeverisë për ta bërë Zvicrën pak më të lirë?

Aktualisht, turistët e huaj në Zvicër mund të kërkojnë një rimbursim të Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) për mallrat që kanë blerë në vend nëse shpenzojnë të paktën 300 franga në ditë dhe për dyqan.

Kjo vlen për një gamë të gjerë mallrash – nga ora Rolex deri te bizhuteritë nga një dyqan dhuratash.

Megjithatë, Këshilli Federal mbështet një mocion parlamentar shumëpartiak që kërkon të ulë këtë prag rimbursimi përgjysmë – nga 300 në 150 franga.

Kjo do të thotë, në thelb, se ndërsa çmimet zvicerane nuk do të bien magjikisht, ose kursi i konvertimit frangë-euro-dollar nuk do të bëhet më tërheqës për vizitorët e huaj, ata megjithatë do të jenë në gjendje të përfitojnë më shumë nga paratë e tyre gjatë blerjeve në Zvicër.

Nuk dihet në këtë pikë se kur do të hyjë në fuqi rregulli i ri, pasi ende duhet të kalojë nëpër parlament, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Por duke pasur parasysh se ka mbështetjen si të Këshillit Federal ashtu edhe të partive politike, shanset e tij për t’u zbatuar janë të mira.

Pse Zvicra është kaq e kushtueshme për turistët e huaj?

E gjitha varet nga dy gjëra: niveli i të ardhurave të turistit dhe kursi i këmbimit midis monedhës së vendit të tyre dhe frangës.

Në përgjithësi – siç është rasti tani – franga është më e fortë se monedhat e tjera, kështu që njerëzit që vijnë nga jashtë dhe e konvertojnë monedhën e tyre në franga do të “humbasin” fuqinë blerëse në këtë proces.

Pra, fuqia e frangës është e shkëlqyer për turistët zviceranë që shkojnë jashtë vendit, por jo anasjelltas.

Kjo është arsyeja pse kaq shumë vizitorë të huaj ankohen për çmimet zvicerane, duke harruar se ato bazohen në pagat zvicerane, jo në ato në vendin e tyre.