Zvicra po humb talentet shqiptarë, 14 futbollistë zgjedhin Shqipërinë dhe Kosovën

Një analizë nga portali zviceran “Nau.ch” ka nxjerrë në pah një fenomen të rëndësishëm në futbollin evropian: shumë futbollistë të rinj me prejardhje shqiptare, të rritur në Zvicër dhe të formuar në akademitë zvicerane, po zgjedhin të përfaqësojnë Shqipërinë ose Kosovën në arenën ndërkombëtare.

Rasti më i fundit është ai i portierit Eman Kospo, i cili vendosi të luajë për Bosnjë-Hercegovinën, duke refuzuar opsionin për të përfaqësuar Zvicrën.

Sipas analizës, 14 lojtarë me origjinë shqiptare që kanë kaluar nëpër sistemin e moshave të Zvicrës kanë zgjedhur rrugë të ndryshme, duke përfaqësuar Shqipërinë apo Kosovën, përkundër mundësisë për të qenë pjesë e kombëtares zvicerane.

Në mesin e tyre janë edhe emra të njohur që kanë lënë gjurmë në futbollin ndërkombëtar. Nedim Bajrami, për shembull, pasi luajti 51 ndeshje me grupmoshat e Zvicrës, vendosi në vitin 2021 të veshë fanellën kuqezi të Shqipërisë. Ai hyri në histori në “Euro 2024” duke shënuar golin më të shpejtë ndonjëherë në një Kampionat Evropian, përballë Italisë.

Edhe Florent Hadërgjonaj, i cili kishte një paraqitje me ekipin A të Zvicrës në një miqësore, zgjodhi Kosovën në vitin 2019 dhe ka zhvilluar 38 ndeshje për “Dardanët”, me një gol dhe katër asistime në kualifikime të mëdha.

Ndër figurat më interesante është Albert Bunjaku, tani trajner i Kosovës U19. Ai ka luajtur për Zvicrën, por pas pranimit të Kosovës në UEFA në vitin 2016, luajti edhe për Kosovën.

Ja cilët janë futbollistët që i kthyen shpinën Zvicrës:

Ata që zgjodhën Kosovën:

Bledian Krasniqi – 38 ndeshje me moshat e Zvicrës

Toni Domgjoni – 25 paraqitje

Benjamin Kololli – pa paraqitje me Zvicrën

Betim Fazliji – 2 paraqitje

Mirlind Kryeziu – 23 paraqitje

Florent Hadërgjonaj – 1 ndeshje me ekipin A të Zvicrës

Amir Shaipi – 18 paraqitje

Ata që zgjodhën Shqipërinë:

Nedim Bajrami – 51 paraqitje me Zvicrën

Amir Abrashi – 43 paraqitje

Taulant Xhaka – 44 paraqitje

Frederic Veseli – 57 paraqitje

Shkëlzen Gashi – 46 paraqitje

Berat Gjimshiti – 20 paraqitje

Shkaqet për këto zgjedhje janë të ndryshme  nga konkurrenca e lartë në kombëtaren e Zvicrës, deri te ndjenja e identitetit kombëtar dhe dëshira për të kontribuar për vendin e origjinës.

Ky trend ka shtuar debatet në Zvicër, ndërsa Shqipëria dhe Kosova po përfitojnë nga përvoja dhe cilësia e talenteve të rritur në një sistem futbolli shumë të zhvilluar.

 

Lista Serbe nuk certifikohet nga KQZ për zgjedhjet lokale të tetorit

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Kosovë nuk ka miratuar Listën Serbe për pjesëmarrje në zgjedhjet e 12 tetorit. Vendimi erdhi pas votimit në mbledhjen e së enjtes, ku dy anëtarë votuan pro, dy kundër dhe shtatë abstenuan.

Përfaqësuesit e Vetëvendosjes në KQZ, Sami Kurteshi dhe Alban Krasniqi, ishin kundërshtuesit më të zëshëm, duke paraqitur dokumente që sipas tyre dëshmojnë se disa kandidatë të Listës Serbe mbajnë poste në institucionet paralele të Serbisë në Kosovë.

Ndërkohë, e ngarkuara me punë në Ambasadën Amerikane, Anu Prattipati, zhvilloi një takim me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti. Pas takimit, ajo shprehu shqetësim për përjashtimin e mundshëm të partive serbe nga zgjedhjet, duke theksuar rëndësinë që qytetarët serbë të Kosovës të kenë mundësinë të marrin pjesë në procesin zgjedhor.

 

AK: Gjysma e qirave në Austri janë me kohë të kufizuar

Për shumë qiramarrës, apartamenti është një shtëpi me një datë skadimi, sepse kontrata e qirasë në shumicën e rasteve është e kufizuar, duke kritikuar edhe një herë ligjin e qirasë, tha Dhoma e Punës (AK) në një njoftim të mërkurën. Me 440,000 kontrata, rreth gjysma e marrëveshjeve ekzistuese të qirasë janë të kufizuara në kohë, afati mesatar i kontratës është katër vjet, deklaroi AK. Në rastin e kontratave të reja të qirasë, tre nga katër kontrata qiraje në Austri janë të kufizuara.

Kontratat e kufizuara e bëjnë strehimin më të shtrenjtë dhe i privojnë qiramarrësit nga të drejtat e tyre, thotë Thomas Ritt, kreu i Departamentit të Politikave Komunale dhe Strehimit të AK. “Rritjet e rregullta të qirasë në rinovimet e kontratave janë një faktor i vërtetë çmimesh,” tha Ritt. “Kushdo që pretendon të drejtat e tij rrezikon të qëndrojë në rrugë pasi të përfundojë kontrata.”

Zgjatje e shtrenjtë

Por qiramarrësit jo vetëm që duhet të shqetësohen nëse kontrata do të zgjatet – por edhe në cilat kushte. Me kontrata të kufizuara qiraje, ata paguajnë në ndërtesa të vjetra private banimi mbi 160 milionë euro në vit shumë, llogariti AK, shkruan theinternational. Mesatarisht, pronarët u faturojnë qiramarrësve të tyre rreth 30 përqind më shumë – rreth 1,700 euro në vit. Zbritja ligjore prej 25 përqind për kontratat e qirasë së kufizuar në segmentin e rregulluar të ndërtesave të vjetra shpesh nuk zbritet. Përkundrazi: kontratat e qirasë së kufizuar janë mesatarisht 160 euro më të shtrenjta se ato të pakufizuara, vuri në dukje më tej AK.

Në vend të zbritjes ligjore të qirasë, sipas AK, aplikohen mbishpagime prej 50 deri në 200 përqind të vlerës referuese. Për shembull, një mbishpagim vendndodhjeje ngarkohet sepse bashkia ka investuar në transportin publik ose, për shembull, në masat e mbrojtjes së klimës, kritikon Ritt. Përveç kësaj, nuk ka më kufizime për kontratat e qirasë zinxhir. Dhe gjithashtu nuk ka rregullim ligjor se kur pronarët duhet të informojnë qiramarrësit për një zgjatje kontrate ose skadimin e kontratës, transmeton albinfo.at.

Kufiri i qirasë

Prandaj, Dhoma e Punës po shtyn për një ligj të ri qiraje që ofron kufij të qartë të sipërm për qiratë private, si dhe mbishpagime të kufizuara. Përveç kësaj, ajo bën thirrje për t’i dhënë fund kontratave të kufizuara. Megjithatë, duhet të bëhen përjashtime për individët privatë. Ata duhet të jenë në gjendje të japin me qira apartamente derisa apartamenti të nevojitet përsëri. Qiratë duhet të lejohen të rriten me një maksimum prej 2 përqind në vit. Dhe pronarët duhet të mbahen përgjegjës me gjoba të rënda për rritjen e qirasë.

Shoqata Austriake e Pronarëve të Shtëpive dhe Tokave (ÖHGB) natyrisht e sheh çështjen ndryshe: përqindja e marrëveshjeve të kufizuara të qirasë mbetet relativisht e qëndrueshme, tha Presidenti i ÖHGB, Martin Prunbauer. Ligji i qirasë kufizon mundësitë për t’u ndarë me një qiramarrës. “Pa kufizim dhe me vazhdimin e të drejtave të hyrjes, një apartament në praktikë jepet pa leje gjatë brezave,” paralajmëroi Prunbauer.

ÖHGB gjithashtu mbështet kontratat e kufizuara në strehimin komunal, siç është rasti në Vorarlberg. Kjo do të rriste synimin social. Dhe këshilltari i qytetit të FPÖ, Dominik Nepp, tregon Wiener Wohnen si ofruesin e strehimit komunal të Vjenës. Këtu ka një prapambetje të rinovimit që arrin në 10 miliardë euro, tha Nepp në një njoftim.

Qeveria federale po planifikon një deficit vitin e ardhshëm

Qeveria federale ka publikuar buxhetin për vitin 2026.

Sipas administratës financiare, një deficit prej 609 milionë CHF është parashikuar për vitin e ardhshëm në buxhetin e rregullt.

Shpenzimet e zakonshme do të rriten me 5.1 përqind vitin e ardhshëm.

Një arsye për rritjen është pensioni i 13-të AHV, transmeton SRF. Megjithatë, buxheti ushtarak dhe kontributet në programet kërkimore të BE-së gjithashtu kontribuojnë në shpenzime më të larta, shkruan albinfo.ch.

Buxheti i vitit 2026 bazohet në parashikimet ekonomike të grupit të ekspertëve nga qershori 2025, i cili supozon se tarifat e importit të SHBA-së do të jenë në një nivel më të ulët. Ato aktualisht janë në 39 përqind.

Aeroporti i Cyrihut: Mbi 3 milionë pasagjerë vetëm gjatë korrikut 2025

Vera e vitit 2025 solli përsëri aktivitetin më të lartë në Aeroportin e Cyrihut dhe Swiss. Vetëm në korrik, mbi 3.2 milionë pasagjerë përdorën aeroportin – një rritje prej 4.8 përqind krahasuar me vitin e kaluar. Linja ajrore Swiss transportoi 1.8 milionë vizitorë në të njëjtin muaj.

Midis fundit të qershorit dhe mesit të gushtit, linja ajrore transportoi gjithsej pak më shumë se 3 milionë pasagjerë, një rritje prej 2.4 përqind. Gjatë kësaj periudhe, linja ajrore përfundoi pothuajse 22,500 fluturime, rreth 500 më shumë se në verën e vitit 2024, shkruan 20minuten.

28 korriku ishte një ditë rekord

Ditë rekord më 28 korrik: Këtë të hënë, gjithsej 115,547 pasagjerë u përpunuan në Aeroportin e Cyrihut – numri më i lartë që nga pandemia. Vetëm Swiss trajtoi 63,460 udhëtarë. Destinacionet më të njohura të linjës ajrore për fluturime të shkurtra përfshinin Londrën, Palma de Mallorca dhe Mynihun, ndërsa Nju Jorku, Çikago dhe Bostoni kryesonin në fluturimet për fluturime të gjata.

Aeroporti dhe linja ajrore renditën Palma de Mallorca, Stambollin, Lisbonën, Romën, Vankuverin dhe Tokion si destinacione në trend nga Cyrihu. Shkalla e ulët e transferimit prej 26.9 përqind është mbresëlënëse – shumica e udhëtarëve e filluan ose e përfunduan udhëtimin e tyre në Zvicër.

Sisteme të reja për të luftuar vonesat

Për të menaxhuar trafikun e rëndë të udhëtimit, Aeroporti i Cyrihut dhe SWISS zbatuan masa të ndryshme. Fokusi ishte në Planin e Operacioneve të Aeroportit (AOP), i cili u ofron informacion në kohë reale të gjithë partnerëve. U testua edhe Sistemi i Menaxhimit të Kohës së Targetuar (TTMS), i cili optimizon kohët e mbërritjes dhe llogarit sekuencën e uljes, transmeton albinfo.ch.

Inovacione të tjera përfshinin makina shtesë për etiketimin e çantave, rolin e ri të Menaxherit të Turnaround në Swiss dhe një meteorolog shtesë në aeroport për parashikime më të sakta të motit. Sipas operatorëve, këto hapa ndihmuan në stabilizimin e operacioneve, shkurtimin e kohëve të pritjes dhe zvogëlimin e vonesave.

Zvicër: Imigracioni zvogëlohet, emigrimi rritet

Në gjysmën e parë të vitit 2025, imigracioni neto i të huajve në Zvicër u ul me 6,792 persona krahasuar me gjashtë muajt e parë të vitit të kaluar, duke arritur në 34,171 (ndryshimi midis imigracionit dhe emigrimit, duke përfshirë disa korrigjime statistikore), shkruan RSI. Imigracioni vazhdon të bjerë, ndërsa emigrimi i qytetarëve pa pasaporta zvicerane është rritur, sipas një deklarate të lëshuar të enjten nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM), transmeton albinfo.ch.

Midis janarit dhe qershorit, imigracioni midis popullsisë së huaj rezidente përfshinte 76,332 persona, një rënie prej 4,352 individësh (-5.4%) krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2024. Kjo rënie është dukshëm më e lartë për njerëzit nga vendet e treta (-13.7%) sesa për ata nga Bashkimi Evropian dhe Shoqata Evropiane e Tregtisë së Lirë (-2%).

Emigrimi përfshinte 37,643 banorë të përhershëm me kombësi të huaj, 2,459 më shumë se në vitin 2024.

Shpërthimi i parë i brumbujve japonezë u identifikua në Gjenevë

Kantoni zviceran i Gjenevës është prekur gjithashtu nga një shpërthim i brumbujve japonezë. Kantoni po zbaton masa për të frenuar përhapjen e tyre.

Zona shtrihet në komunat Corsier, Meinier dhe Collonge-Bellerive, njoftoi të enjten Departamenti i Territorit, duke theksuar se ky insekt ekzotik shkakton dëme të mëdha në të korra dhe bimë në përgjithësi.

Prandaj është e ndaluar të ujiten lëndinat brenda një rrezeje prej një kilometri nga shpërthimi për të parandaluar zhvillimin e larvave që banojnë në tokë, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Ky shpërthim i parë i kufizuar u identifikua falë masave të gjera të kurtheve të kryera nga kantoni pas kapjeve të izoluara të raportuara në korrik. Pesë individë u kapën në një kurth në zonën Arve-Lac, ndërsa kurthet e tjera rezultuan negative.

Ky brumbull po përhapet me shpejtësi në Zvicër dhe Evropë. Kushdo që zbulon një të tillë duhet ta raportojë atë.

Gjithçka që ndryshon në Zvicër nga muaji shtator

Nga tarifat më të larta të shkollimit për studentët e huaj, deri te çështjet e nxehta që do të votohen në një referendum kombëtar – këto janë disa nga ndryshimet që mund të prisni në Zvicër në shtator 2025.

1 shtator: ‘Sfida e Lëvizshmërisë’ e Bazelit

Sfida e lëvizshmërisë “31DAYS Basel” fillon në shtator dhe zgjat deri më 31 nëntor.

Ja se si funksionon: Nëse hiqni dorë nga makina juaj për një muaj brenda këtij afati kohor, do të keni të drejtë të përdorni transportin publik falas gjatë kësaj periudhe.

Nëse jetoni në Bazel dhe dëshironi të merrni pjesë në këtë ‘sfidë’ miqësore me mjedisin, mund të gjeni më shumë informacion rreth saj këtu.

8 shtator: Sesioni i vjeshtës i parlamentit

Deputetët nga të dy dhomat e parlamentit do të debatojnë, deri më 26 shtator, dhjetëra çështje në axhendën e tyre.

Ata gjithashtu do të votojnë për çështjet e mbetura nga sesionet e mëparshme.

Ato përfshijnë, ndër të tjera, lëvizjen për të kriminalizuar ‘përndjekjen obsesive’; miratimin e taksimit individual të çifteve të martuara; si dhe ligji federal mbi Furnizimin Ekonomik Kombëtar, që synon të garantojë furnizimin e vendit me mallra dhe shërbime thelbësore në rast të një mungese serioze, transmeton albinfo.ch.

8 dhe 18 shtator: Studentët e huaj do të paguajnë tarifa më të larta shkollimi

Kur të fillojë viti i ri akademik në Institutin Politeknik Federal të Lozanës (EPFL) më 8 shtator dhe në institucionin e tij simotër ETH në Cyrih më 18 shtator, studentët ndërkombëtarë do të shohin tarifat e tyre të shkollimit të trefishohen.

Kjo do të thotë që tarifat e tyre për semestër do të rriten nga 730 në 2,190 franga, shkruan thelocal.

Megjithatë, rritja do të zbatohet vetëm për studentët e rinj; ata që janë tashmë të regjistruar në të dy universitetet mund të përfundojnë studimet e tyre me tarifat e vjetra.

Këto rritje kanë për qëllim të kompensojnë kontributet më të ulëta federale sepse ndihma financiare e qeverisë për të dy institutet publike është ulur ndjeshëm.

11 dhe 21 shtator: Ditët e Falënderimeve

Ndryshe nga Amerika e Veriut, ku Dita e Falënderimeve festohet në vjeshtë (tetor në Kanada dhe nëntor në Shtetet e Bashkuara), versioni zviceran, pa gjelin e detit, shënohet të dielën e tretë të shtatorit.

E njohur si Eidgenössischer Dank-, Buss- und Bettag në gjermanisht, Jeûne fédéral në frëngjisht, Digiuno federale në italisht dhe Rogaziun federala në romansh, Dita Federale e Falënderimeve, Pendimit dhe Lutjes festohet në të gjithë Zvicrën, me përjashtim të Gjenevës, e cila ka festën e saj të krahasueshme, le Jeûne genevois, e cila festohet këtë vit më 11 shtator.

22 shtator: Fillon vjeshta

I ashtuquajturi Ekuinoksi Vjeshtor shënon fillimin zyrtar të vjeshtës në Hemisferën Veriore.

Në Zvicër, ajo do të fillojë zyrtarisht në orën 8:44 të mëngjesit në këtë ditë.

Është shumë herët për të ditur paraprakisht se si do të jetë moti kur të fillojë zyrtarisht vjeshta, por pas një vere me disa periudha jashtëzakonisht të nxehta, shumica e njerëzve ndoshta presin me padurim ditë me diell dhe më të freskëta (por jo SHUMË të freskëta).

28 shtator: Referendume

Votuesit zviceranë do të duhet të vendosin për dy çështje në këtë raund të dytë të referendumeve kombëtare – të dyja të diskutueshme.

E para ka të bëjë me provën elektronike të identitetit (e-ID).

Votuesit e kishin refuzuar tashmë këtë legjislacion në vitin 2021, kryesisht sepse do të lëshohej nga kompani private.

Ligji i ri, i “përmirësuar” përcakton që qeveria federale do të lëshojë e-ID dhe do të operojë infrastrukturën teknike të kërkuar, duke siguruar kështu mbrojtjen më të mirë të mundshme të privatësisë dhe sigurisë së të dhënave.

Çështja megjithatë mbetet e diskutueshme, me disa që pretendojnë se ky lloj dokumenti dixhital nuk do të jetë ende plotësisht i sigurt dhe mund të shkelë privatësinë e mbajtësve të tij.

Çështja e dytë në lojë është vlera e imputuar e qirasë.

Kjo i referohet një termi tatimor që përdoret për të përshkruar vlerën teorike të qirasë që do të duhej të paguanit nëse do të merrnit me qira pronën tuaj.

Në Zvicër, kjo vlerë përdoret për të llogaritur taksat, edhe nëse jetoni në apartamentin ose shtëpinë tuaj dhe nuk paguani qira.

Në këmbim, ju mund të zbritni interesin e hipotekës dhe kostot e mirëmbajtjes nga të ardhurat tuaja të tatueshme.

Por parlamenti ka miratuar një ndryshim në ligj (i cili është hedhur për votim më 28 shtator) që heq taksimin e vlerës së qirasë së imputuar dhe kufizon opsionet për të bërë zbritje. Kjo vlen si për shtëpitë kryesore ashtu edhe për shtëpitë e dyta.

Në të njëjtën kohë, deputetët kanë miratuar një ndryshim në Kushtetutë që u lejon kantoneve të futin një taksë të veçantë mbi pronën për shtëpitë e dyta.

Sa i përket udhëtimit:

Me tren

Nga 30 gushti deri më 13 shtator, trenat e EuroCity për në Milano nga Bazeli, Berna dhe Gjeneva do të udhëtojnë vetëm për në/nga Domodossola për shkak të punimeve në binarë në Itali.

Disa trena të EuroCity midis Gjenevës, Lozanës dhe Milanos do të anulohen plotësisht gjatë kësaj kohe.

Për t’u siguruar që të mund të udhëtoni nga Zvicra në Milano, pjesën tjetër të Italisë dhe të ktheheni përsëri në shtëpi, SBB dhe Trenitalia po organizojnë autobusë zëvendësues në itinerarin e prekur.

Transporti ajror

EasyJet do të përurojë një itinerar të ri më 4 shtator: një fluturim direkt nga Gjeneva në qytetin polak të Krakovës.

Këto fluturime do të operojnë të enjteve dhe të dielave nga shtatori deri në tetor, dhe të hënave dhe të premteve nga nëntori.

Udhëtimi me tren në Evropë, ende më i shtrenjtë se ai me aeroplan

Pavarësisht investimeve të rinovuara në hekurudhën e distancave të gjata, udhëtimi me tren në Evropë shpesh kushton shumë më tepër sesa fluturimi, sipas një analize të re të Greenpeace. Grupi mjedisor zbuloi se udhëtimet ndërkufitare me tren mund të jenë deri në 26 herë më të shtrenjta se fluturimet, megjithëse Austria dallohet si një vend ku hekurudha ndonjëherë është opsioni më i lirë, shkruan theinternational.

Për studimin e saj, Greenpeace krahasoi çmimet në 142 itinerare udhëtimi në të gjithë Evropën, duke përfshirë 109 ato ndërkombëtare. Rezultatet tregojnë se në më shumë se 60 përqind të rasteve ndërkufitare, fluturimi ishte më i lirë sesa të merrje trenin. Megjithatë, në itineraret vendase, trenat ishin oferta më e mirë 70 përqind të kohës.

Udhëtimi ajror është një kontribues i madh në ndryshimet klimatike. Qendra Gjermane e Hapësirës Ajrore vlerëson se aviacioni është përgjegjës për rreth 3.5 përqind të ngrohjes globale, jo vetëm përmes emetimeve të karbonit, por edhe nga aerosolet, oksidet e azotit dhe ndikimi në shkallë të gjerë i shinave të kontaminimit.

Në Austri, Greenpeace shqyrtoi 14 itinerare, duke përfshirë Vjenën-Insbruk, ku treni ishte vazhdimisht më i lirë. Hekurudha ishte gjithashtu më e përballueshme për udhëtimet në Gjermani, Cyrih, Lubjanë dhe Varshavë. Por udhëtarët paguanin më shumë për udhëtime me tren në destinacione të tilla si Parisi, Kopenhageni, Venecia, Bukureshti dhe Brukseli – linja të dominuara nga transportuesi me kosto të ulët Ryanair, i cili përfiton nga tarifat e ulëta të aeroportit të Vjenës. Dallimi më i madh ishte në Londër-Vjenë, ku një biletë treni kushtonte 267 euro, gati 13 herë më shumë se një fluturim, transmeton albinfo.ch.

Diku tjetër në Evropë, Franca u rendit më keq për përballueshmërinë e hekurudhës: në 95 përqind të linjave të studiuara, trenat ishin më të shtrenjtë se fluturimet. Spanja, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar treguan modele të ngjashme. Në linjën Londër-Barcelona, ​​një biletë treni me 390 euro ishte deri në 26 herë më e shtrenjtë se një fluturim. Në të kundërt, në shtetet baltike, Poloni dhe Slloveni, trenat ishin vazhdimisht më të lirë.

“Linjat ajrore përfitojnë nga privilegjet e padrejta tatimore, ndërsa pasagjerët e trenit mbeten duke paguar çmimin”, tha ekspertja e lëvizshmërisë së Greenpeace, Jasmin Duregger. Grupi po bën thirrje për një taksë mbi vajgurin, taksa më të larta për fluturimet e klasit të parë dhe të biznesit, si dhe heqjen e taksës mbi vlerën e shtuar për biletat ndërkombëtare të trenave. Greenpeace gjithashtu kërkoi krijimin e një sistemi të unifikuar evropian të biletave hekurudhore për ta bërë udhëtimin ndërkufitar me tren më të lehtë dhe më të përballueshëm.

Industria zvicerane e energjisë diellore i frikësohet fundit të periudhës së lulëzimit

Kompania zvicerane e paneleve diellore Mons Solar ka deklaruar falimentimin, ndërsa industria vendase përballet me një ulje të subvencioneve shtetërore.

Me pandeminë e koronavirusit dhe krizën energjetike disa vite më parë, tregu për sistemet diellore përjetoi një bum të vërtetë. Shifrat nga shoqata e industrisë Swissolar tregojnë se vitin e kaluar, mbi 300,000 sisteme diellore u lidhën me rrjetin në Zvicër, rreth 55,000 më shumë se vitin e kaluar.

Ku ka kërkesë të lartë, ka edhe shumë furnizim, thotë Matthias Egli, Drejtor Menaxhues i Swissolar, shoqatës zvicerane të energjisë diellore. Industria është rritur me rreth 50% në vit gjatë disa viteve.

Shumë kompani të reja janë bashkuar dhe deri në 60,000 sisteme po instalohen çdo vit. Kjo e vë në rrugën e duhur zgjerimin e energjive të rinovueshme, transmeton albinfo.ch.

Ndërtimi i centraleve diellore është i dëshiruar politikisht dhe për këtë arsye mbështetet financiarisht – nga qeveria federale, kantonet dhe bashkitë. Appenzell Ausserrhoden, për shembull, është i përfshirë drejtpërdrejt në ndërtimin e sistemeve private, shkruan swissinfo.

Kjo ka motivuar shumë njerëz, thotë Oskar Fässler, një konsulent energjie me shoqatën private Energie. “Falë subvencioneve, pati një bum të vërtetë shtesë  i cili për fat të keq tani është sheshuar”, i tha ai transmetuesit publik zviceran SRF. Kjo për shkak se stimujt financiarë po pakësohen.

Duke filluar nga shtatori, kantoni Appenzell Outer-Rhodes do të paguajë gjysmën e shumës së mëparshme. Një sistem diellor për një shtëpi familjare kushton rreth 30,000 deri në 40,000 CHF. Më parë, qeveria federale ofronte 5,000 CHF, dhe kantoni ofronte të njëjtën shumë.

Tani, kantoni do të paguajë vetëm 2,500 CHF. Përveç kësaj, ekzistojnë pasiguri ligjore aktuale, duke i detyruar shumë kompani të presin para se të investojnë.

Vala e falimentimeve?

Kjo ka një ndikim të drejtpërdrejtë në kompanitë diellore. Librat e porosive nuk janë më të plotë, presioni i çmimeve po rritet dhe konkurrenca po intensifikohet dhe Swissolar pret që bumi të mbarojë.

“Në vitin 2025, mund të presim edhe rënie të numrave krahasuar me vitin e kaluar”, tha Egli. Shumë ofrues të rinj kanë hyrë në treg tani  në një kohë kur situata po bëhet gjithnjë e më sfiduese.

Konkurrenca është e prekshme dhe kompanitë individuale po përballen me presion. Përveç Mons Solar, kompani të tjera mund të përballen me vështirësi financiare. A po afrohet një valë falimentimesh? Kjo do të bëhet e qartë vetëm në muajt në vijim, thotë Egli. Zyra e Falimentimit të Kantonit të St Gallen deklaroi në përgjigje të një pyetjeje se nuk mbledh shifra specifike për industrinë.

Dërgesat e arit zviceran në SHBA u rritën ndjeshëm në korrik

Eksportet zvicerane të arit në Shtetet e Bashkuara u rritën ndjeshëm në korrik. U dërgua pothuajse pesë herë më shumë metal i çmuar krahasuar me vitin e kaluar  54 ton me vlerë pothuajse 4.7 miliardë franga zvicerane.

Muajin e kaluar, Zvicra eksportoi gjithsej 139 ton ar me vlerë 12 miliardë franga zvicerane, një rritje prej më shumë se gjysma, sipas shifrave të publikuara të enjten nga Zyra Federale e Doganave dhe Mbrojtjes Kufitare (FOCP).

Në gjashtë muajt e parë të vitit, rreth 480 ton metal të çmuar u larguan nga Zvicra për në SHBA, me vlerë pothuajse 40 miliardë franga zvicerane. Një vit më parë, dërgesat ishin kufizuar në 26 ton, përpara se të ngjiteshin në 127 ton në gjysmën e dytë të vitit. Midis janarit dhe marsit, vëllimet luhateshin midis 118 dhe 219 tonëve, transmeton albinfo.ch.

Oreksi për lingota të përpunuara në rafineritë zvicerane u nxit nga grumbullimi i stoqeve në anën tjetër të Atlantikut, me qëllim shmangien e çdo mbitakse nga administrata e Presidentit Donald Trump. Metali i çmuar luajti gjithashtu rolin e tij si një strehë e sigurt përballë një dollari të dobët.

Në fillim të gushtit, Shoqata Zvicerane e Prodhuesve dhe Tregtarëve të Metaleve të Çmuara (ASFCMP) djersiti shumë kur mendoi se lingotat do t’i nënshtroheshin tarifave doganore prej 39%, si mallrat e tjera që mbanin kryqin e bardhë që hynin në SHBA.

Menjëherë më pas, Trump njoftoi në platformën e tij Truth Social se “ari nuk do t’i nënshtrohet tarifave!” Shoqata tregtare po pret një “vendim formal dhe detyrues” për këtë përjashtim.

Kadri Mahmuti gjen vajzën e tij pas disa vitesh falë një emisioni televiziv gjerman SAT1

Një histori prekëse e një shqiptari ka marrë vëmendje në Gjermani. Kadri Mahmuti, u bë baba në Paris në vitin 1979. Por kur vajza e tij Hamide ishte vetëm dy vjeç, nëna e saj vendosi të shpërngulej në Portugali, duke ia lënë Kadrisë frikën më të madhe të jetës: se nuk do ta shihte më kurrë të bijën, shkruan albinfo.ch.

Pas dekadash kërkimesh dhe shprese, Kadri Mahmuti iu drejtua emisionit të njohur gjerman “Bitte melde dich” të Julia Leischik, i cili prej vitesh ndihmon njerëzit të ribashkohen me familjarë të humbur. Dhe aty ndodhi mrekullia, Kadri Mahmuti arriti ta gjente Hamiden e tij, duke përjetuar një ribashkim emocionues që vetëm jeta mund ta shkruajë.

Emisioni “Bitte melde dich” transmetohet në kanalin SAT1 dhe sjell histori të forta njerëzore, ku fati dhe dhimbja e ndarjes shpesh kthehen në gëzim e lot lumturie.

VIDEO:VIDEO

Austri: Ministria e Çështjeve Sociale padit supermarketet për zbritje të rrejshme

Ministria e Çështjeve Sociale e Austrisë ka ngritur padi kundër katër rrjeteve kryesore të supermarketeve  Billa, Spar, Hofer dhe Lidl,  për mungesë të supozuar transparence në çmimet me zbritje. Çështjet u ngritën përmes organit mbikëqyrës të konsumatorit VKI (Shoqata për Informacionin e Konsumatorit).

Ministria pretendon se shitësit me pakicë nuk kanë përmbushur kërkesën për të shfaqur çmimin më të ulët nga 30 ditët e fundit kur reklamojnë zbritje. Pa këtë referencë, promovimet mund t’i mashtrojnë klientët, duke bërë që kursimet të duken më të mëdha nga sa janë.

Padia ligjore bazohet në Aktin e Treguesit të Çmimeve të Austrisë, i cili synon të parandalojë zbritjet artificialisht të fryra. Për shembull, nëse një produkt del në shitje disa herë brenda një periudhe të shkurtër, zbritja e mëvonshme duhet të krahasohet me çmimin fillestar më të ulët. Përdorimi i një “çmimi normal” të rritur si referencë mund të sugjerojë gabimisht kursime të mëdha, transmeton albinfo.at.

Ministrja e Çështjeve Sociale Korinna Schumann (SPÖ) tha se paditë, të cilat kërkojnë urdhra, kanë për qëllim të zbatojnë “rregulla të qarta dhe të drejta”. Ajo theksoi se promovimet e çmimeve duhet të jenë “të kuptueshme dhe të drejta për të gjithë”, veçanërisht pasi familjet vazhdojnë të përballen me çmime të larta ushqimore, shkruan theinternational.

Paditë vijnë mes debatit politik në rritje mbi kostot e ushqimeve. Ministri i Financave Markus Marterbauer (SPÖ) kohët e fundit bëri thirrje për një diskutim mbi ndërhyrjet e mundshme në tregun ushqimor të Austrisë, dhe kreu i SPÖ dhe Zëvendëskancelari Andreas Babler tha se masa të tilla të tregut mbeten në tryezë.

Tregu ushqimor i Austrisë dominohet nga një grusht shitësish të mëdhenj me pakicë, me katër zinxhirë që kontrollojnë gati 90 përqind të shitjeve. Vendi gjithashtu renditet ndër liderët e BE-së në pjesën e shitjeve promocionale, duke e bërë transparencën e zbritjeve një çështje të ndjeshme për konsumatorët që ende përballen me inflacionin.

Supermarketet reaguan me kujdes, duke përmendur mungesën e informacionit në lidhje me paditë. Spar dhe kompania mëmë e Billa, Rewe, i thanë APA-s se nuk mund të komentonin sepse ende nuk i kishin marrë dosjet. Shoqata Austriake e Shitjes me Pakicë tha gjithashtu se shitësit me pakicë zbatojnë disa nga ligjet më të rrepta të çmimeve në Evropë dhe kritikoi faktin se paditë nuk u ishin dorëzuar zyrtarisht kompanive. Hofer dhe Lidl ende nuk kanë lëshuar deklarata.

Akullnaja zvicerane “Aletsch” do të zhduket deri në vitin 2100

Akullnaja Aletsch në Zvicër ka të ngjarë të zhduket deri në vitin 2100 nëse nuk ndërmerret asgjë, sipas Legambiente, një grupi italian që monitoron shëndetin e akullnajave në Itali dhe jashtë saj.

“Akullnaja Aletsch duket si një oqean akulli në vështirësi të madhe, pavarësisht reshjeve të fundit të dëborës në korrik”, thanë ekologët dhe shkencëtarët e pranishëm në një konferencë për shtyp.

Midis viteve 2000 dhe 2023, akullnaja është tërhequr me një mesatare prej 40 metrash në vit, sipas Glamos, rrjetit zviceran të monitorimit të akullnajave.

Me këtë ritëm, dhe pa marrë parasysh një nivel më të lartë të ngrohjes globale se sot, akullnaja do të zhduket në formën e saj aktuale deri në vitin 2100, “duke lënë vetëm copa akulli në lartësitë më të larta”.

Situatë shqetësuese

Studimi, i kryer bashkërisht nga Glacier Caravan i Legambiente, organizata kryesore mjedisore e Italisë, CIPRA Italia dhe Fondacioni Italian i Glaciologjisë, nxori në pah brishtësinë dhe paqëndrueshmërinë gjithnjë e më shqetësuese të akullnajës më të madhe në Alpe.

“Ne jemi kryesisht të shqetësuar për praninë e moreneve të paqëndrueshme dhe fajeve aktive përgjatë shpateve të sipërme të akullnajës”, shpjegojnë ekspertët. “Arsyeja për këtë? Kriza klimatike, me rritjen e perceptuar të temperaturave në Alpe prej 2.9 gradësh që nga kohërat para-industriale (1850), sipas Shërbimit Zviceran të Klimës.”

“Në akullnajën Aletsch, kemi parë se si shëndeti i akullnajës ndikon gjithashtu në stabilitetin e shpateve”, vazhdon Marco Giardino, profesor i akullnajave në Universitetin e Torinos, transmeton albinfo.ch.

“Reduktimi gradual i vëllimit të kësaj akullnaje ka shkaktuar një seri deformimesh në anën e majtë të luginës: thyerje me madhësi në rritje poshtë dhe një shkallë ndryshimi që është rritur me kalimin e kohës.”

Tani në vitin e gjashtë, qëllimi i Karvanit të Akullnajave është të rrisë ndërgjegjësimin e politikanëve për rënien e akullnajave dhe nevojën urgjente për të ndërmarrë veprime për t’i shpëtuar ato. “Ne kemi krijuar një manifest për të ndihmuar Bashkimin Evropian të monitorojë akullnajat në mënyrë më efektive dhe të zhvillojë qeverisjen, punën ndërdisiplinore dhe bashkëpunimin ndërkombëtar”, shpjegon Vanda Bonardo, menaxherja kombëtare e Alpeve e Legambiente.

Dokumenti trajton një numër çështjesh, duke përfshirë biodiversitetin, turizmin, paqëndrueshmërinë malore të lidhur me ngrohjen globale, ekosistemet dhe zhvillimin lokal. “Qasja jonë synon të jetë një partneritet ekologjik dhe shkencor”, shpjegoi Bonardo.

Dy vjet pas Morteratsch

Publikimi mbështetet nga 80 organizata, duke përfshirë Universitetin e Torinos, OJQ-të, Pro Natura dhe CIPRA Zvicër, si dhe Agjencinë Gjermane të Mjedisit, shkruan swissinfo. “Ashtu si në rastin e Blatten, vetëm një studim rigoroz i marrëdhënies midis ngrohjes globale dhe paqëndrueshmërisë natyrore do të bëjë të mundur parashikimin më të mirë të evolucionit të mjedisit alpin dhe planifikimin e një menaxhimi më të mirë të trashëgimisë natyrore dhe territorit”, thekson Marco Giardino, i cili është gjithashtu nënkryetar i CIPRA Itali.

Një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, akullnaja Aletsch është akullnaja e dytë zvicerane që analizohet nga Legambiente pas akullnajës Morteratsch në Graubünden, në vitin 2023. Tani është vetëm 20 km e gjatë.

Posta zvicerane planifikon shkurtimin e 100 vendeve të punës

Posta Zvicerane po planifikon rreth 100 shkurtime vendesh pune deri në vitin 2026, për shkak të presionit financiar.

Në gjysmën e parë të vitit 2025, fitimi i kompanisë ra me 44% krahasuar me vitin e kaluar.

Qëllimi është që të jetë në gjendje të vazhdojë të ofrojë shërbimin universal të vetëfinancuar dhe pa paratë e taksapaguesve, shkroi Posta Zvicerane të enjten në mëngjes.

Për këtë arsye, kërkohet një riorganizim i rrjetit të Postës Zvicerane që nga viti 2026, me një maksimum prej 100 shkurtimesh dhe 20 pushimesh nga puna të mundshme si pjesë e këtij riorganizimi. “Ne synojmë zbatimin më të përgjegjshëm shoqëror të mundshëm”, tha kompania.

Këto masa u njoftuan kur u prezantuan shifrat e gjysmëvjetorit. Rezultati operativ i Postës Zvicerane ra me 29% krahasuar me vitin e kaluar dhe tani është 118 milionë franga zvicerane. Fitimi ra me 44% në 74 milionë franga zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, Posta Zvicerane është ende në një “bazë të shëndoshë financiare”, tha Björn Walker, Drejtor Financiar i përkohshëm. “Megjithatë, sfidat strukturore në biznesin kryesor dhe kostot e shoqëruara janë të dukshme në rezultat.”

Arsyet kryesore për rezultatet janë rënia e vazhdueshme e vëllimeve të letrave, gazetave dhe biznesit pa recetë, si dhe rritja e kostove.

Zvicra deporton biznesmenin e huaj për përdhunimin e një adoleshenteje në fluturimin për në Cyrih

Një biznesmen indian është deportuar dhe i është ndaluar hyrja në Zvicër për pesë vjet, pasi u shpall fajtor për përdhunimin e një vajze adoleshente në një fluturim nga Mumbai për në Cyrih.

Një gjykatë në qytetin zviceran të Bülach e shpalli biznesmenin 44-vjeçar fajtor për përdhunim pasi ai sulmoi seksualisht një vajzë 15-vjeçare në një fluturim të linjës ajrore zvicerane për në Cyrih në mars të vitit 2025.

Ai u dënua me 18 muaj burg me kusht, u deportua nga vendi dhe iu ndalua të rihynte në Zvicër për pesë vjet.

Gjykata dëgjoi se si burri e shënjestroi vajzën e re në fluturimin nëntëorësh nga Mumbai për në Cyrih.

Prokuroria tha se vajza ishte shumë e tronditur dhe e frikësuar për të ngritur alarmin ose për t’i shpëtuar sulmit, transmeton albinfo.ch.

Burri u arrestua kur fluturimi u ul në Cyrih dhe u vu në paraburgim.

Pas gjyqit, ai u lirua nga burgu dhe iu dorëzua zyrtarëve zviceranë të imigracionit për t’u deportuar.

Çështja ishte e para që zbatoi ligjet e reja të vendit në lidhje me veprat penale seksuale dhe përdhunimin, raporton Blick.

Për më shumë se 30 vjet, Kodi Penal Zviceran i vendit e konsideronte përdhunimin si një veprim që kërkonte depërtim dhe rezistencë fizike nga viktima, në mënyrë që të ndiqej penalisht.

Komunikimi verbal i një “jo” të qartë ose çdo konsideratë e gjendjes së shokut ose frikës së viktimës nuk shiheshin si faktorë përcaktues në ndjekje penale.

Por, që nga 1 korriku 2024, parimi “jo do të thotë jo” filloi të zbatohej në hetimet dhe ndjekjet penale të përdhunimit, në Zvicër me refuzimin verbal të pëlqimit të marrë në konsideratë nga policia dhe gjyqësori.

Gjykatave iu dhanë baza për të marrë në konsideratë gjendjen e shokut ose frikës së viktimës, në mungesë të një refuzimi verbal.

Moti në Zvicër: Pas valës së të nxehtit, shira të bollshëm

Ndryshimi nga i nxehti dhe i thatë në më të freskët dhe të lagësht ishte mjaft i papritur: midis djeshëm dhe të premtes në mëngjes, 40 deri në 80 mm shi do të bien në veri dhe verilindje të Zvicrës, sipas shërbimit meteorologjik MeteoSchweiz, transmeton albifon.ch.

Në nivel lokal, priten stuhi me stuhi, me rrezikun më të lartë në rajonet gjermanishtfolëse sesa në ato frëngjishtfolëse.

Një vit të mbarë shkollor në gjuhën shqipe!

Në pothuajse tërë Zvicrën, mësimi plotësues në gjuhën shqipe tashmë ka filluar.

Me krenari e me gojën plot, u themi të gjithë fëmijëve shqiptarë që, nën kujdesin dhe këshillat e prindërve të tyre, kanë nisur apo kanë vazhduar mësimet në gjuhën e bukur shqipe, se ata janë drita dhe shpresa jonë. Nuk ka gëzim më të madh sesa kur i shohim fëmijët shqiptarë, të lindur e rritur në mërgim, të drejtohen me dashuri drejt pikave shkollore, për ta mësuar e për ta ruajtur gjuhën e të parëve të tyre.

Janë me dhjetëra e qindra ata që ecin me krenari në gjurmët e prindërve të tyre, me dashurinë e madhe për gjuhën dhe kulturën kombëtare. Kjo na jep forcë dhe na e mban gjallë shpirtin: fëmijë me emra plot kuptim e histori : Kastriot, Shqipe, Vlera, Gëzim, Vlora, Saranda, Shkodran, Krutan, Berat, Vjosa, Buna, Valbona, Teuta e shumë të tjerë  rriten duke mbajtur të gjallë rrënjët e tyre shqiptare. Me duart e tyre të pastra e të bukura ata krijojnë shqiponjën dykrerëshe, simbolin e krenarisë sonë kombëtare.

Prandaj, fëmijë të dashur, mësoni gjuhën shqipe,  gjuhën e të parëve tanë, gjuhën e shekujve, gjuhën që na jep shpirt kudo që jemi. Ajo është jo vetëm krenaria e kombit shqiptar, por edhe një pasuri që e njohin dhe e vlerësojnë studiuesit ndërkombëtarë për lashtësinë dhe bukurinë e saj.

Mësoni shkronjat e shqipes, ato shkronja me të cilat kanë shkruar prindërit dhe të parët tanë. Ky është obligim moral dhe kombëtar, një detyrë e shenjtë për ta ruajtur e për ta trashëguar gjuhën tonë të bukur ndër breza, në mesin e popujve të qytetëruar.

Suksese dhe një vit të mbarë shkollor!

L.A.P.Sh.”Naim Frashëri” – Zvicër

Dr. Vaxhid Sejdiu – bashkëkryetar

 

 

Kantoni zviceran nuk gjen asnjë shenjë të viruseve tropikale te mushkonjat

Laboratori kantonal nuk ka gjetur asnjë gjurmë të viruseve dengue, chikungunya, Zika ose të Nilit Perëndimor në një hetim, njoftoi të mërkurën, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Rreziku i transmetimit lokal të këtyre patogjenëve nga mushkonja tigër mund të konsiderohet ende i ulët.

Vetëm virusi Usutu, i cili transmetohet nga speciet vendase të mushkonjave dhe infekton kryesisht zogjtë, është zbuluar.

Laboratori kantonal analizoi 5,674 mushkonja vitin e kaluar. Ai mblodhi mushkonja me kurthe në dhjetë vende në Bazel, Riehen dhe Allschwil çdo javë midis gushtit dhe nëntorit. Nga insektet e kapura, mushkonjat vendase Culex përbënin shumicën dërrmuese (97.6%).

Këto gjithashtu mund të transmetojnë sëmundje, kryesisht viruset e Nilit Perëndimor dhe Usutu. Në vitin 2022, mushkonjat Culex me virusin e Nilit Perëndimor u zbuluan në Ticino për herë të parë. Virusi Usutu, nga ana tjetër, zakonisht nuk shkakton simptoma ose vetëm simptoma të lehta tek njerëzit kur infektohen.

Monitorimi vazhdon

2.4% e mbetur e insekteve i përkisnin gjinisë Aedes, e cila përfshin mushkonjën tigër aziatike.

Duke përdorur një metodë të krijuar nga laboratori, tani është e mundur të vlerësohet përhapja e këtyre viruseve në popullatën lokale të mushkonjave. Monitorimi do të vazhdojë në gjashtë vende këtë vit.

Sipas Qendrës së BE-së për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve, disa raste të chikungunya u raportuan në Francë këtë verë. Pranë Strasburgut, vetëm rreth 130 kilometra nga Bazeli, një person u infektua me virusin chikungunya për herë të parë.

Një kredi prej 20 milionë eurosh për ata që duan të largohen nga Brienz

Këtë të premte, asambleja komunale e Albula/Alvra, ku ndodhet Brienz/Brinzauls (GR), do të votojë për një kredi prej 20 milionë frangash të vënë në dispozicion të atyre që dëshirojnë të braktisin fshatin e kërcënuar nga rrëshqitja e dheut.

Paratë do të vijnë nga thesari kantonal. “Ata që duan të largohen tani kanë mundësinë dhe nuk janë më të detyruar nga kufizimet financiare”, tha për RSI, Daniel Albertin, kryetar i bashkisë së Albula/Alvra, transmeton albinfo.ch.

Kryetari i bashkisë po i referohej banorëve të Brienz/Brinzauls që duan të zhvendosen në mënyrë paraprake, domethënë, përpara se rrëshqitja e dheut të shkaktojë dëme ose përpara se autoritetet ta shpallin fshatin të pabanueshëm. Deri më tani, ky hap, përveçse është i lodhshëm emocionalisht, ka shkaktuar disa pasiguri financiare.

Aktualisht, parakushti për evakuim parandalues ​​për të ndërtuar ose blerë një shtëpi të re është prishja e asaj në Brienz/Brinzauls. “Mund të duhen dy ose tre vjet para se vlera e pronës së braktisur të rimbursohet”, vazhdoi Albertin.

Kjo periudhë e gjatë kohore mund të krijojë mungesa likuiditeti që janë të vështira për t’u mbuluar privatisht, sipas mesazhit të bashkisë.

Bashkia, së bashku me qeverinë e Grisons, ka gjetur një mënyrë për t’u lejuar banorëve të rindërtojnë të ardhmen e tyre. Kjo përfshin një kredi lidhëse deri në 20 milionë franga. Këto para do të mbulojnë kostot e zhvendosjes parandaluese derisa palët e interesuara të marrin kompensim nga Agjencia e Sigurimeve të Ndërtesave të Grisons ose shteti. Albertin specifikoi se shuma maksimale e kredisë pa interes do të përfshijë vlerën e siguruar të ndërtesës në Brienz/Brinzauls, si dhe çdo kosto zhvillimi dhe blerjen e tokës në një bashki tjetër. Afati i fundit për paraqitjen e një kërkese për zhvendosje parandaluese është 30 shtatori. Sipas kryetarit të bashkisë, ky opsion po fiton interes të konsiderueshëm midis tetëdhjetë banorëve që janë detyruar të braktisin shtëpitë e tyre që nga 17 nëntori.

Lajm i keq për pronarët e makinave elektrike në Zvicër

Nga viti 2030, ata mund të përballen me taksa të reja për të ndihmuar në mbulimin e një deficiti që po afrohet në fondin që ndërton dhe mirëmban rrugët.

Të financuara aktualisht kryesisht nga taksat e karburantit, rezervat e fondit po tkurren me shpejtësi, duke rënë 200 milionë CHF në 3.6 miliardë CHF vetëm vitin e kaluar, transmeton albinfo.ch.

Këshilli Federal po shqyrton dy mundësi: një taksë të bazuar në kilometrazh të deklaruar nga shoferët, ose një taksë të llogaritur nëpërmjet matësve të energjisë të certifikuar.

Një tarifë e mundshme prej gjashtë frangash për 100 kilometra është duke u diskutuar tashmë, duke i përafruar në mënyrë efektive kostot e makinave elektrike me automjetet me benzinë.

Disa politikanë thonë se vendimi duhet të merret shpejt pasi do të duhet të kalojë në një votim popullor.

Mendohet se ndërsa numri i shoferëve të makinave elektrike rritet, rriten edhe shanset që ndryshimi të refuzohet.

Ndërron jetë gjyqtari i njohur, Frank Caprio

Frank Caprio, një gjyqtar i njohur dhe yll televiziv në Shtetet e Bashkuara, ka vdekur në moshën 88-vjeçare.

Caprio, i cili luajti për shumë vite në serialin “Caught in Providence”, vdiq nga kanceri në pankreas, me të cilin u diagnostikua vitin e kaluar.

Menjëherë pas ditëlindjes së tij të 87-të, gjyqtari iu nënshtrua trajtimit në fillim të vitit 2024, transmeton albinfo.ch.

Më 19 gusht, në një video të postuar në rrjetet sociale nga shtrati i tij në spital, Caprio njoftoi rishtrimin e tij për shkak të përkeqësimit të shëndetit.

Caprio, i zgjedhur në vitin 1985, u bë i famshëm për serialin “Caught in Providence”.

Në sallën e gjyqit, gjyqtari merrte rregullisht vendime të buta dhe humane në rastet që përfshinin njerëz në nevojë dhe veteranët e luftës.