Pse Zvicra po ngrohet më shpejt se shumica e vendeve në botë?

Kriza klimatike po e godet veçanërisht rëndë Zvicrën, jo vetëm përmes shkrirjes së shpejtë të akullnajave të saj. Pse vendi po ngrohet më shpejt se shumica e vendeve të tjera në tokë?

Një raport nga Akademia Zvicerane e Shkencave, i botuar në mars 2026, konfirmon atë që dihet prej kohësh – se Zvicra po ngrohet më shpejt se shumë pjesë të tjera të botës.

Raporti, i shkruar nga 60 ekspertë të klimës, vuri në dukje se që nga fillimi i mbajtjes së të dhënave në vitin 1864, temperatura mesatare në Zvicër u rrit me 1.8 gradë Celsius – më shumë se dyfishi i mesatares globale.

Dhe lajmi i keq, theksoi raporti, është se procesi i ngrohjes ende nuk ka arritur kulmin e tij, duke vazhduar të përshpejtohet.

Zyra Federale e Meteorologjisë dhe Klimatologjisë (MeteoSchweiz), tashmë vuri re në vitin 2025 se ngrohja e klimës në Zvicër po ecën me një ritëm jashtëzakonisht të shpejtë.

Të dhënat e Kombeve të Bashkuara tregojnë gjithashtu se Zvicra është ndër vendet me ngrohjen më të shpejtë në botë.

Arsyeja është se Zvicra është e rrethuar nga toka, kështu që nuk përfiton nga efekti tampon i oqeaneve, të cilët janë në gjendje të thithin sasi të mëdha nxehtësie.

Për më tepër, lartësia dhe morfologjia e Alpeve luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm në përshpejtimin e ngrohjes globale.

Bora dhe akulli po shkrihen gjithnjë e më shpejt, duke zvogëluar aftësinë e tokës për të reflektuar rrezet e diellit përsëri në hapësirë ​​(i quajtur “efekti albedo”).

“Përqindja e madhe e rajoneve malore është ndër faktorët kryesorë që shpjegojnë pse Zvicra po ngrohet më shpejt [se vendet e tjera]”, tha për Swissinfo Aude Untersee, një meteorologe në MeteoSwiss, transmeton albinfo.ch.

Ku po rriten temperaturat më shpejt?

Ana veriore e Alpeve Zvicerane është ngrohur më shumë se zonat jugore.

Këto rajone, të cilat fillimisht kishin një klimë më të ftohtë, përfundimisht “kapën” jugun, duke çuar në temperatura më të larta atje (+3C) sesa në jug (+2.7C) gjatë 150 viteve të fundit.

Zvicra ka ulur emetimet e gazrave serrë me 27% që nga viti 1990

Në pak më shumë se 30 vjet, nga viti 1990 deri në vitin 2024, Zvicra ka ulur emetimet e gazrave serrë me 27.3%, sipas Zyrës Federale për Mjedisin (FOEV). Sektori i ndërtimit regjistroi uljen më të madhe krahasuar me sektorët e tjerë.

Në total, Zvicra emetoi 40.1 milion ton ekuivalentë CO2 në vitin 2024, rreth 0.5 milion më pak se në vitin 2023, sipas inventarit zviceran të gazrave serrë të publikuar të hënën nga FOEV. Inventari do t’i dorëzohet Sekretariatit të OKB-së për Ndryshimet Klimatike.

Emetimet që lidhen me sektorin e ndërtimit u ulën më shumë, me 47% krahasuar me vitin 1990. Në diskutim është “rritja e fortë e numrit të pompave të nxehtësisë të instaluara në vitet e fundit”, sipas FOEF.

Emetimet e industrisë në vitin 2024 arritën në 8.9 milion ton ekuivalentë CO2. Kjo është rreth 33% më pak se në vitin 1990.

Për herë të parë, inventari merr në konsideratë emetimet negative të prodhuara nga industria. Bëhet fjalë për 705 ton CO2.

Si pjesë e një projekti kërkimor nga ETH Zurich me Neustark, disa ton CO2 u kapën për herë të parë në një impiant biogazi dhe u ruajtën përgjithmonë në beton të ricikluar, shpjegoi një zëdhënës i FOEF. Kompania i siguroi FOEV-së të dhënat e nevojshme për deklarimin në inventar, raporton RTS.

Shqyrtimi i emetimeve negative parashikohet në raportet klimatike të vendit sipas Konventës Kornizë të Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (UNFCCC) dhe është i hapur për të gjitha vendet, thotë FOEV. Deri më sot dhe “me sa dimë ne, asnjë vend tjetër nuk ka deklaruar emetime negative në inventarin e tij të gazrave serrë sipas Marrëveshjes së Parisit”, thotë zëdhënësi, transmeton albinfo.ch.

Transporti dhe bujqësia

Emetimet e gjeneruara nga sektori i transportit arritën në 13.4 milion ton ekuivalent CO2 në vitin 2024. Ato ishin pothuajse 10% më të ulëta se në vitin 1990, pjesërisht për shkak të përdorimit në rritje të biokarburanteve.

Së fundmi, emetimet e shkaktuara nga bujqësia nuk kanë ndryshuar në vitin 2024. Ato janë 6.6 milion ton ekuivalent CO2. “Emetimet sintetike të gazrave serrë, siç janë ftohësit, dhe emetimet nga menaxhimi i mbetjeve kanë mbetur pothuajse të pandryshuara krahasuar me ato të vitit 2023”, vëren FOEF. Emetimet e tjera janë 8.9 milion ton ekuivalent CO2, 13% më pak se në vitin 1990.

Në total, sektori i transportit është përgjegjës për shumicën e emetimeve të gazrave serrë zvicerane, pra 33.5% të totalit të emetimeve. Pas tij vjen sektori i industrisë (22.3%) dhe ndërtesat (22%).

Vini re se emetimet e transportit ajror dhe detar paraqiten veçmas, në përputhje me direktivat e OKB-së. Në vitin 2024, këto arritën në 5.5 milionë ton ekuivalent të CO2.

Si do të ndikonte vota anti-imigracion e Zvicrës në Gjenevë?

Më 14 qershor, votuesit do të shprehin mendimin e tyre mbi propozimin e të djathtës ekstreme për të kufizuar numrin e të huajve që lejohen të vendosen në Zvicër, me qëllim parandalimin e rritjes së mëtejshme të popullsisë. Miratimi i kësaj iniciative do të paraqiste sfida jo vetëm për vendin në tërësi, por veçanërisht për kantonin e Gjenevës.

Iniciativa, e quajtur “Jo 10 milionëve”, u nxit nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), e cila pretendon se imigracioni në Zvicër duhet të reduktohet në mënyrë drastike, në mënyrë që popullsia e vendit të mos kalojë shifrën prej 10 milionësh.

Kjo bëhet për të parandaluar një barrë shtesë në infrastrukturën kyçe, siç janë strehimi, transporti publik, sistemi shëndetësor dhe shkollat.

Këto argumente janë hedhur poshtë vazhdimisht nga qeveria, shumica e partive politike, ekonomistët, si dhe shoqatat e punëdhënësve, të cilat paralajmërojnë se mosmundësia për të punësuar punëtorë nga Bashkimi Evropian do të përkeqësonte mungesën e fuqisë punëtore dhe do të ishte e dëmshme për ekonominë, prosperitetin dhe marrëdhëniet e Zvicrës me BE-në.

Propozimi i SVP-së, nëse pranohet, do të ketë pasoja të gjera edhe në kantonin e Gjenevës, i cili ndan një kufi 103 km të gjatë me Francën.

Më pak banorë të huaj, më shumë udhëtarë ndërkufitarë

Sipas deputetit të Gjenevës, Mauro Poggia nga partia e Lëvizjes Qytetare të Gjenevës, propozimi “Jo 10 milionëve” synon shtetasit e huaj që vendosen në Zvicër, por nuk adreson çështjen e udhëtarëve ndërkufitarë.

Iniciativa duhet gjithashtu “të përfshijë çështjen e punëtorëve ndërkufitarë”, theksoi ai në një intervistë me Tribune de Genève.

Kjo është një pikë e rëndësishme, tha Poggia, sepse nëse shtytja e SVP-së miratohet në një referendum dhe numri i banorëve të rinj të huaj do të zvogëlohet, “kompanitë pothuajse me siguri do të punësojnë më shumë udhëtarë ndërkufitarë që do të mbërrijnë në mëngjes dhe do të largohen në mbrëmje” – domethënë, pa jetuar në të vërtetë në Zvicër.

Pse do të ishte kjo një problem?

Aktualisht, 114,000 njerëz nga Franca vijnë për të punuar në Gjenevë çdo ditë, duke mbushur boshllëqet në tregun e punës, veçanërisht në sektorët e kujdesit shëndetësor dhe shërbimeve.

Megjithatë, ndërsa ata janë qartësisht të dobishëm për ekonominë e kantonit, “prania e tyre tashmë po vendos një barrë të rëndë mbi lëvizshmërinë”, sipas Cenni Najy, kreut të Departamentit të Lëvizshmërisë, Energjisë dhe Mjedisit.

Që tani, bllokimet janë një dukuri e shpeshtë në Gjenevë, me shoferët që kalojnë, mesatarisht, 141 orë ulur në trafik gjatë orëve të pikut, sipas renditjes së Indeksit të Trafikut 2025 nga kompania e navigimit GPS, TomTom.

Një rritje e mëtejshme e numrit të udhëtarëve ndërkufitarë të nevojshëm për të kompensuar humbjen e të huajve rezidentë do të krijonte një dhimbje koke të re për rrjedhat e trafikut.

“Kulmi i absurditetit”

Kundërshtarët e propozimit theksojnë se SVP nuk e kishte menduar mirë iniciativën, duke i përqendruar përpjekjet e saj në shqetësimet kombëtare dhe duke injoruar plotësisht ato kantonale, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

“Është vërtet kulmi i absurditetit”, tha Vincent Subilia, drejtor i Dhomës së Tregtisë së Gjenevës.

“Jo vetëm që sektorë të tillë si kujdesi shëndetësor rrezikojnë t’u mohohen lejet e nevojshme për të punësuar staf, por iniciativa krijon edhe kaos në nivel lokal”, shtoi ai. “Duket vërtet sikur është hartuar në një pecetë.”

Bizneset kineze në Kosovë: Prani në letra, mungesë në terren

Në një treg të vogël si Kosova, me rreth 1.5 milion banorë dhe pa marrëdhënie diplomatike me Kinën, prania e bizneseve me kapital kinez duket paradoksale: qindra të regjistruara në letra, por vetëm disa që funksionojnë realisht.

Të dhënat e Agjencisë për Regjistrimin e Bizneseve tregojnë se nga viti 2000 deri në vitin 2025 janë regjistruar gjithsej 448 biznese me origjinë kineze në Kosovë.

Megjithatë, vetëm 13 prej tyre rezultojnë aktive, ndërsa 396 janë pasive dhe 39 janë shuar.

Kjo tablo ngre pikëpyetje jo vetëm për efektivitetin e këtyre investimeve, por edhe për cilësinë e mbikëqyrjes institucionale në vend.

Shifra të larta, aktivitet i ulët

Bizneset me kapital kinez janë përqendruar kryesisht në sektorë si tregtia me shumicë dhe pakicë, gastronomia, akomodimi, industria nxjerrëse (xehetaria dhe gurthyesit), si dhe fusha e informimit dhe komunikimit.

Por, pjesa dërrmuese e tyre mbeten vetëm në regjistra.

Bizneset e kategorizuara si pasive nuk kanë përditësuar të dhënat dhe nuk kanë tërhequr certifikatën me numër unik identifikues – një tregues që, sipas njohësve të ekonomisë, ngre dyshime për funksionimin real të tyre.

Numri më i madh i regjistrimeve është shënuar në periudhën 2004-2009.

Pas kësaj kohe, interesi ka rënë ndjeshëm, ndërsa nga viti 2011 e këndej janë regjistruar mesatarisht vetëm deri në tri biznese kineze në vit.

Biznese “aktive” që mezi gjenden

Një verifikim i Radios Evropa e Lirë në terren nxjerr në pah një realitet edhe më të zbehtë.

Nga 13 bizneset e deklaruara si aktive, dhjetë rezultuan të paqasshme në telefon.

Vetëm tri prej tyre konfirmuan se operojnë: një restorant në Prishtinë, një biznes për shitjen e pajisjeve teknologjike dhe një kompani në sektorin e gurthyesit.

Vetë përfaqësuesit e këtyre bizneseve, duke folur në kushte anonimiteti, theksojnë se bashkëpunimi me aksionarë kinezë nuk është pjesë e ndonjë strategjie të gjerë investimi, por se lidhet me iniciativa individuale.

Një bashkëpronar restoranti thotë se ideja për biznesin erdhi pas njohjes me një aksionar kinez në Norvegji, me synimin për të sjellë kuzhinën aziatike në Kosovë.

Një aksionar në sektorin e teknologjisë tregon se kishte bindur një investitor kinez të bëhej ortak pas vizitave në Kinë.

Në Rahovec, ndërkaq, pritet të nisë operimin një kompani për nxjerrjen e gurit si lëndë e parë për mermer, me destinacion eksporti drejt Kinës – një nga rastet e rralla me orientim të qartë tregtar.

Mes interesit ekonomik dhe ndikimit strategjik

Pavarësisht aktivitetit të kufizuar, ekspertët paralajmërojnë se prania kineze nuk duhet parë vetëm përmes shifrave aktuale.

Në nivel global, Kina ka ndërtuar një strategji të zgjerimit ekonomik përmes investimeve në infrastrukturë, energji dhe tregje të reja, veçanërisht përmes nismave si “Brezi dhe Rruga”.

Sipas ekspertëve, Kina, përmes investimeve të këtij lloji, synon jo vetëm përfitime tregtare, por edhe shtrirjen e ndikimit të saj politik dhe strategjik.

Ish-guvernatori i Bankës Qendrore të Kosovës, Fehmi Mehmeti, vlerëson se diferenca e madhe mes bizneseve të regjistruara kineze në Kosovë dhe atyre aktive, ngre shqetësime.

“Do të ishte e domosdoshme që institucionet përgjegjëse të kryejnë analiza më të thelluara, jo vetëm për transparencë, por edhe për të kuptuar nëse kemi investime reale apo vetëm prezencë statistikore”, thotë Mehmeti për Radion Evropa e Lirë.

Nga ana tjetër, ish-ministri i Tregtisë dhe Industrisë, Ismet Mulaj, e sheh interesin e Kinës në rajon si pjesë të një strategjie më të gjerë.

Sipas tij, Ballkani Perëndimor shihet si një hapësirë e rëndësishme për zgjerim ekonomik drejt Evropës, ku investimet në energji dhe infrastrukturë shoqërohen me diplomaci ekonomike.

“Kina po investon në rajon në sektorin e energjisë dhe infrastrukturës dhe këto aktivitete tregojnë se bëhet fjalë për një qasje të koordinuar, që kombinon biznesin me diplomacinë ekonomike”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Në këtë kontekst, Serbia përbën shembullin më të qartë të thellimit të ndikimit kinez, jo vetëm në ekonomi, por edhe në fusha si kultura, media dhe arsimi.

Ndryshe nga Serbia, Kosova mbetet jashtë këtyre zhvillimeve, kryesisht për shkak të pozicionit të saj politik properëndimor.

Megjithatë, Mulaj vëren se edhe në Kosovë ka sinjale të një qasjeje të tillë, duke përmendur lehtësimin e procedurave për pajisje me viza për në Kinë përmes Zyrës ndërlidhëse kineze në Prishtinë.

Pa marrëdhënie diplomatike

Kosova dhe Kina nuk kanë marrëdhënie diplomatike, pasi Pekini nuk e njeh pavarësinë e saj dhe mbështet, siç thotë, integritetin territorial të Serbisë.

Kina operon në Kosovë përmes një zyre ndërlidhëse që funksionon nën Ambasadën e saj në Beograd.

As Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit e Kosovës dhe as Zyra ndërlidhëse kineze nuk iu përgjigjën pyetjeve të Radios Evropa e Lirë lidhur me verifikimin dhe kontrollimin e bizneseve kineze, apo numrin e aplikimeve për viza kineze, që dorëzohen nga qytetarët e Kosovës për udhëtime në Kinë, dhe numrin e qytetarëve kinezë që vizitojnë Kosovën.

Orientimi perëndimor dhe dilemat strategjike

Kosova mbetet e orientuar qartë drejt Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Ky orientim është i lidhur ngushtë me aspiratat për integrim euroatlantik dhe me mbështetjen politike dhe të sigurisë që vendi ka marrë nga Perëndimi që nga paslufta.

Sipas Mulajt, orientimi i tillë duhet të reflektohet edhe në përzgjedhjen e partnerëve ekonomikë, veçanërisht në sektorë strategjikë si energjia, infrastruktura dhe telekomunikacioni.

“Në këta sektorë, zgjedhja e partnerëve duhet të bëhet me analizë afatgjatë, duke balancuar përfitimet ekonomike me sigurinë kombëtare dhe orientimin strategjik të shtetit”, vlerëson ai.

Edhe Mehmeti thekson nevojën për forcimin e diplomacisë ekonomike, duke argumentuar se Kosova nuk po arrin të tërheqë investime cilësore dhe afatgjata nga partnerët perëndimorë.

“Në praktikë, diplomacia ekonomike ose mungon, ose nuk funksionon në mënyrë efektive”, vlerëson ai.

Një raport i pabalancuar tregtar

Përtej investimeve direkte, marrëdhënia ekonomike Kosovë-Kinë dominohet nga një debalancë e theksuar tregtare.

Kosova shpenzon mbi dy milionë euro në ditë për import nga Kina – nga lodrat dhe pajisjet elektroshtëpiake deri te produktet ushqimore.

Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, importi nga Kina është rritur nga 452 milionë euro në vitin 2021 në rreth 920 milionë euro në vitin 2024.

Në anën tjetër, eksportet e Kosovës drejt Kinës mbeten minimale – më pak se një milion euro në vit – duke e thelluar ndjeshëm deficitin tregtar dhe duke reflektuar një marrëdhënie ekonomike të pabarabartë./REL

In Memoriam: Përkujtohet jeta dhe vepra e Nasuf Naski Abdixhikut

Më 11 prill në Corpataux-Magneden, Kantoni Freiburg u mbajt një mbrëmje përkujtimore në nderim të Nasuf Naski Abdixhiku, një personalitet artistik që la gjurmë të thella në jetën kulturore dhe në kujtesën kolektive të komunitetit.

Mbrëmjes i dha një dimension të veçantë emocional interpretimi i poezisë “Ti dua të gjitha” nga regjisori Bekim Guri, duke rikthyer përmes fjalës ndjeshmërinë dhe universin krijues të artistit.

Video: Interpretimi i poezisë “Ti dua të gjitha” nga regjisori Bekim Guri

Gjatë aktivitetit, Abdixhiku u vlerësua si një artist i gjithanshëm, i cili përmes pikturës, aktrimit dhe poezisë ndërtoi jo vetëm vepra artistike, por edhe një botë emocionesh dhe kujtimesh që mbeten të gjalla ndër vite. Ai u përshkrua si një krijues që nuk jepte vetëm kohë, por vetveten, duke e shndërruar artin në një urë të fuqishme komunikimi mes njerëzve.

I lindur në Tërnoc të Madh, në komunën e Bujanocit, ai mbeti i lidhur ngushtë me rrënjët dhe komunitetin e tij. Krahas dimensionit artistik, ai u kujtua edhe për angazhimin e tij human gjatë viteve 1997–1999, kur kontribuoi në organizimin e ndihmave për Kosovën, në një nga periudhat më të vështira për popullin shqiptar.

Në këtë mbrëmje morën pjesë familja më e ngushtë e tij, miq të shumtë, si dhe përfaqësues institucionalë, ndër ta edhe konsulli i Shefi i Misionit Konsullor të Republikës së Kosovës në Cyrih, z. Vigan Berisha.

Trashëgimia e tij artistike dhe njerëzore vijon të jetojë përmes ndikimit të thellë që la pas, si një burim frymëzimi për brezat që vijnë. Nasuf Naski Abdixhiku ndërroi jetë më 9 mars 2024, në moshën 65-vjeçare, si pasojë e një arresti kardiak, duke lënë pas bashkëshorten dhe katër vajzat e tij.

Nasuf Naski Abdixhiku do të kujtohet gjithmonë me mirënjohje dhe respekt.

📸 Foto: RRIM Photo

 

 

Gjermania ul taksat e derivateve, planifikohet ulje e çmimit

Qeveria e koalicionit të Gjermanisë ka marrë vendim për lehtësim të çmimit të karburantit për konsumatorët dhe bizneset me vlerë 1.6 miliardë euro, duke i dhënë fund një mosmarrëveshjeje mbi mënyrën e reagimit ndaj rritjes së çmimit të naftës të shkaktuar nga lufta në Iran.

Taksa e energjisë për naftën dhe benzinën do të ulet për rreth 0.17 euro për litër, për dy muaj.

Turniri “Gjergji i Pamposhtur” në Bülach

Shoqata “Gjergj Kastrioti” Zvicër organizon më 31 maj 2026 turnirin amator të mundjes së duarve “Gjergji i Pamposhtur”, në kuadër të 621-vjetorit të lindjes së Gjergj Kastriotit – Skënderbeut. Aktiviteti synon të bashkojë komunitetin në një organizim sportiv e kulturor me karakter përkujtimor.

Aktiviteti mbahet në adresën Grampenweg 5, 8180 Bülach ZH. Pritja e pjesëmarrësve fillon në orën 11:30, programi në orën 12:00, ndërsa turniri nis në orën 13:00.

Hyrja është e hapur sipas dëshirës. Regjistrimi për pjesëmarrje në turnir bëhet në vend, nga ora 11:00 deri në 13:00, ndërsa tarifa për pjesëmarrje është 10 CHF për kategoritë e femrave dhe meshkujve.

Për fituesit janë paraparë çmime: vendi i parë 100 CHF, vendi i dytë 70 CHF dhe vendi i tretë 50 CHF.

Në kuadër të aktivitetit do të organizohet edhe një punëtori arti për fëmijë, duke e bërë këtë ngjarje të përshtatshme për të gjitha grupmoshat.

Organizatorët bëjnë të ditur se aktiviteti është i hapur për publikun.

Kosova në Cannes: “DUA” i Blerta Bashollit në elitën e filmit botëror, mbështetur edhe nga SRF

Kosova shënon një moment historik në kinematografinë ndërkombëtare, ndërsa filmi “DUA” përzgjidhet në Semaine de la Critique, me mbështetje edhe nga SRF – Schweizer Radio und Fernsehen.

Filmi artistik me metrazh të gjatë “DUA”, me skenar dhe regji nga Blerta Basholli, do të ketë premierën botërore në një nga seksionet më prestigjioze të festivalit të Cannes – Semaine de la Critique, ku përzgjidhen vetëm një numër i kufizuar produksionesh nga e gjithë bota.

Berta Basholli

Ky përfaqësim shënon një arritje të paprecedentë për Kosovën, pasi është hera e parë që një film kosovar përfshihet në këtë program elitë, i njohur për zbulimin e autorëve që më pas shënojnë kinemanë botërore. “DUA” është përzgjedhur në mesin e vetëm 11 filmave të gjatë dhe do të garojë për katër çmimet kryesore të këtij seksioni.

Filmi sjell një dramë të tipit coming-of-age, të vendosur në Kosovën e viteve ’90, duke ndjekur historinë e një adoleshenteje introverte në kërkim të identitetit, në një kohë të trazuar politikisht. I frymëzuar nga përvojat personale të regjisores, rrëfimi ndërthur dimensionin intim me kontekstin historik.

Producentë të filmit janë Valon Bajgora dhe Yll Uka (Ikonë Studio), ndërsa bashkëprodhimi ndërkombëtar përfshin Alva Film nga Zvicra dhe Kazak Productions nga Franca.

Një element kyç që e fuqizon projektin është mbështetja e gjerë ndërkombëtare, ku përveç institucioneve si CNC, Eurimages dhe Office Fédéral de la Culture, spikat edhe përfshirja e SRF – Schweizer Radio und Fernsehen, duke dëshmuar interesimin në rritje të industrisë evropiane për tregimet që vijnë nga Kosova.

Me këtë përzgjedhje në Cannes, “DUA” jo vetëm që konsolidon profilin ndërkombëtar të Blerta Bashollit, por e vendos kinemanë kosovare në një tjetër nivel, aty ku rrëfimet lokale marrin jehonë globale.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

 

Afër 5,000 të huaj me vendim per dëbim, vazhdojnë të jetojnë në Zvicër

Sekretariati Shtetëror për Migracionin thekson se Zvicra ndjek një politikë të qëndrueshme kthimi, edhe pse rreth 5,000 njerëz me vendim kthimi, vzhdojnë të jenë në Zvicër.

Një rst ilustrues: Një burrë irakian me aftësi të kufizuara mendore, i cili hyri në Zvicër në vitin 2016 dhe urdhri i deportimit të të cilit u mbështet nga Gjykata Federale Administrative në janar 2019, është ende këtu sot – pothuajse dhjetë vjet pasi kërkesa e tij për azil u refuzua, shkruan blick.ch.

Kujdesi për personin në fjalë, i cili është i prirur ndaj sjelljes agresive dhe kështu rrezikon pacientët dhe kujdestarët e tij, u kushton taksapaguesve 1,000 franga në ditë.

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) refuzoi të komentojë pse deportimi në vendin e origjinës nuk ka qenë ende i mundur në këtë rast, trnsmeton albinfo.ch. Ata deklaruan se nuk komentojnë për raste individuale për shkak të shqetësimeve për mbrojtjen e të dhënave dhe privatësinë.

Në përgjithësi, sipas SEM, procedurat ligjore në vazhdim, sqarimet administrative dhe rrethanat individuale mund të çojnë në vonesa në zbatimin e urdhrave të deportimit. Situata aktuale në Lindjen e Mesme i ndërlikon më tej gjërat.

Sipas SEM, kjo situatë e bën gjithashtu zbatimin e urdhrave të deportimit, për shembull për në Irak, më të vështirë logjistikisht, sepse opsionet e fluturimit nuk janë më të disponueshme.

Sipas të dhënave aktuale, 4,902 persona jetojnë aktualisht në Zvicër edhe pse ndaj tyre është lëshuar një urdhër deportimi. Ky numër është në rritje – është rritur me 7.6 për qind brenda vitit të kaluar.

Gjithsej 264 persona nga Iraku janë aktualisht ende në Zvicër, edhe pse duhet të kthehen në vendin e tyre të origjinës. Megjithatë, azilkërkuesit e refuzuar nga Magrebi mbajnë vendin e parë në këtë renditje: Algjeria kryeson me 780 persona, e ndjekur nga Maroku me 285 dhe Tunizia me 139.

Zëdhënësi i SEM, Nicolas Cerclé, thotë: “Zvicra ndjek një politikë të qëndrueshme kthimi dhe është ndër vendet më rigoroze në Evropë për sa i përket zbatimit.” Për shembull, shkalla e zbatimit të urdhrave të zbatueshëm të dëbimit për vitin 2024 është 69 për qind, transmeton albinfo.ch. Kjo shifër është me të vërtetë më e lartë se në shumicën e vendeve të BE-së, ku shkalla e kthimit është midis 20 dhe 30 për qind.

Për më tepër, sipas Cerclé, Zvicra ndjek një “politikë të jashtme aktive për migracionin”. Ajo tashmë ka marrëveshje në fuqi me një total prej 70 vendesh në këtë fushë.

Kthimet e detyruara janë të mundshme vetëm nëse vendi në të cilin do të dërgohet personi i deportuar bashkëpunon. Cerclé shpjegoi se ka shkallë të ndryshme pengesash. Tre vende, Eritrea, Irani dhe Kuba, mbajnë një qëndrim thelbësisht negativ, përcjell albinfo.ch. Sipas shifrave të fundit, këto vende përbëjnë afërsisht një të dhjetën e 4,902 personave që mbeten në Zvicër pavarësisht se u është urdhëruar të largohen.

Në këto raste, deportimi ndodh vetëm nëse individët zgjedhin ta bëjnë këtë vullnetarisht.

Tirron Mamusha, i 22-ti mes mbi 10 mijë vrapuesve në Maratonën e Cyrihut

Në mesin e mijëra vrapuesve që pushtuan rrugët e Zurichut në kuadër të Zürich Marathon, një paraqitje e veçantë erdhi nga maratonisti nga Kosova, Tirron Mamusha.

Ai përfundoi gjysmëmaratonën me kohën 1:12, duke u renditur në vendin e 22-të në një konkurrencë me mbi 10,000 pjesëmarrës, një rezultat që e vendos atë në mesin e performuesve më të mirë të këtij edicioni.

Gara u zhvillua në një ritëm të lartë dhe me rivalitet të fortë ndërkombëtar, ndërsa Mamusha hyri me synimin për të arritur rekord personal. Megjithatë, lodhja e akumuluar nga garat e fundit ndikoi në ritmin e tij gjatë distancës, duke e detyruar të përshtatë strategjinë në funksion të përfundimit sa më të qëndrueshëm.

“Sporti nuk është gjithmonë matematikë. Ka momente kur trupi kërkon një ritëm tjetër, por sfida është të menaxhosh veten deri në finish,” është shprehur ai pas garës.

Atmosfera përgjatë rrugëve të Cyrihut, e shoqëruar me mbështetjen e vazhdueshme të publikut, krijoi një energji të veçantë për atletët, duke ndihmuar në përballimin e momenteve më të vështira fizike.

Megjithëse rekordi personal mbeti jashtë këtij edicioni, renditja në vendin e 22-të në një garë kaq masive përbën një arritje të rëndësishme sportive. Mamusha e përmbyll këtë sfidë me një medalje më shumë, një përvojë të vlefshme dhe fokus të qartë drejt objektivave të ardhshme.

 

 

 

Ngjarje kulturore në Bernë: “Kostumet Popullore, Identitet Kombëtar”

Më 25 prill 2026, nga ora 18:00, në Kongresszentrum Allresto në Bern do të mbahet premiera e eventit kulturor “Kostumet Popullore, Identitet Kombëtar”, organizuar nga Flora Style.

Në këtë mbrëmje do të prezantohen kostume popullore shqiptare nga treva të ndryshme, si dhe dokumentari “Sfilatë e Kostumeve Shqiptare në Zvicër”.

Programi përfshin gjithashtu prezantimin e dizajneve të reja nga Flora Balaj, komente nga Prof. Zymer Neziri dhe promovimin e dokumentarit nga Llesh Nikolla, si dhe program artistik nga shoqëri kulturore.

Ngjarja do të zhvillohet në adresën: Effingerstrasse 20, 3008 Bern.

Sa viza Shengen jep Zvicra dhe kujt i jep?

Në vitin 2025, ambasadat zvicerane kanë lëshuar mbi gjysmë milioni të ashtuquajtura viza Shengen për njerëz nga jashtë BE-së, zbulon një studim i ri. Kush i merr shumicën e tyre?

Por së pari: Çfarë është një vizë Shengen në të vërtetë?

Ndërsa vizitorët nga disa vende të treta nuk kanë nevojë për vizë nëse qëndrojnë në Zvicër deri në 90 ditë, një numër i të tjerëve kanë nevojë.

Shtetasit e mbi 60 vendeve janë të përjashtuar nga kërkesa për vizë, duke përfshirë Shtetet e Bashkuara, Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë, Australinë dhe Japoninë, së bashku me një numër vendesh të Amerikës Latine.

Megjithatë, shumë të tjerë kanë nevojë për vizë për të hyrë në Zvicër dhe në zonën Shengen në përgjithësi.

Kjo vizë mund të merret jo vetëm nga një ambasadë zvicerane, por edhe nga ambasadat e 28 vendeve të tjera që janë anëtare të zonës Shengen, e cila përbëhet nga vendet e Bashkimit Evropian, si dhe shtetet e EFTA-s – Zvicra, Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni.

Avantazhi i qartë i këtij sistemi është se një vizë Shengen u jep akses në 29 vende (në mënyrë kumulative, jo për secilin vend) për 90 ditë.

Megjithatë, as në Zvicër dhe as në shtetet e tjera të Shengenit nuk lejohen turistët të qëndrojnë përtej asaj periudhe tremujore.

Çfarë është studimi i ri dhe çfarë na tregon ai?

Ai u krye nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) dhe mbulon shifra nga viti 2025.

Ja çfarë zbulon ai:

Mbi gjysmë milioni viza u dhanë

Në vitin 2025, Zvicra lëshoi ​​542,968 viza Shengen.

Shumica u dhanë në pranverë dhe verë – domethënë, midis prillit dhe korrikut – dhe më pak gjatë muajve të dimrit.

Numri më i lartë – 69,179 – u lëshua në maj.

Arsyet kryesore për kërkesat për vizë

Turizmi, biznesi dhe vizita te miqtë dhe familja u përmendën si arsyet kryesore për kërkesat për vizë.

Cilat kombësi morën më shumë viza?

Deri tani, numri më i madh i vizave – 221,629 – iu lëshuan qytetarëve nga India.

Tjetra në listë, megjithëse shumë poshtë Indisë, ishte Kina.

Dhe vende të tjera që u paraqitën në raport ishin Tailanda, Turqia, Filipinet, Indonezia, Rusia, Egjipti dhe Afrika e Jugut.

SEM jep shifra se cilat kombësi marrin më shumë viza Shengen të lëshuara nga Zvicra, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Pse kaq shumë indianë vizitojnë Zvicrën?

SEM nuk e jep këtë përgjigje.

Megjithatë, sipas House of Switzerland, një faqe interneti e menaxhuar nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme, “Zvicra dhe peizazhet e saj malore janë jashtëzakonisht të njohura në Indi, kryesisht për shkak të filmave të mëdhenj të Bollywood-it të filmuar atje. Pasioni i regjisorëve indianë për Zvicrën e ka ndihmuar atë të bëhet një nga destinacionet më të njohura për turistët indianë.”

Sistemi automatik i tarifave do të testohet në transportin publik zviceran

Një sistem i ri i quajtur ‘Bibo’ synon të thjeshtojë udhëtimin me transportin publik në Zvicër. Aplikacioni njeh automatikisht kur dikush është në autobus, tren ose tramvaj dhe ngarkon tarifën e saktë në fund të udhëtimit.

Organizata e industrisë Alliance Swisspass konfirmoi lajmin e zbuluar nga transmetuesi zviceran SRF për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA të hënën. “Pra, automatikisht keni një biletë të vlefshme”, tha zëdhënësja e medias Michaela Ruoss për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA.

Sistemi “Bëhu brenda – Bëhu jashtë” (shkurt Bibo) do të testohet me rreth 3,000 persona nga fundi i prillit. Me këtë provë, industria dëshiron të testojë besueshmërinë e funksionit të regjistrimit të udhëtimit dhe llogaritjes së çmimit, si dhe mënyrën se si sistemi i ri pranohet nga udhëtarët, transmeton albinfo.ch. Aplikacioni përdor Bluetooth për të njohur kur dikush hip dhe zbret nga treni.

Sipas aleancës Swisspass, ende nuk është e qartë se kur dhe nëse “Bibo” do të futet në të gjithë rrjetin e transportit publik. Alliance Swisspass pretendon se të dhënat nuk do t’u kalohen palëve të treta në asnjë kohë dhe do të ruhen në përputhje me rregulloret zvicerane të mbrojtjes së të dhënave.

Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës me njoftim për zbatimin e check-in-it online

Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës, Adem Jashari, ka dalë me njoftim për zbatimin e check-in-it online.

Sipas njoftimit, sistemi i ri është implementuar nga 1 prilli teksa përfitimet kryesore janë:

“• Anashkaloni radhët me karta (boarding pass) në celular/të shtypura
• Shkoni direkt në portën tuaj (pa bagazhe të regjistruara)
• Përdorni shërbimin tonë të shpejtë të dorëzimit të bagazheve të regjistruara
• Kurseni kohë të çmuar në aeroport”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

“Njoftim: Gjatë regjistrimit online në sistemin e linjës ajrore, emri juaj DUHET të përputhet saktësisht me dokumentet tuaja të udhëtimit – edhe një ndryshim shkronje do t’ju pengojë të përdorni kioskat dhe dorëzimin e bagazheve tona! Gjithashtu, ju kujtojmë të gjithë pasagjerëve të jenë në aeroport shumë kohë më parë, duke filluar nga 3 orë para orës së nisjes së fluturimit dhe të respektojnë në mënyrë strikte oraret e mbylljes së regjistrimit dhe imbarkimit sipas politikës së linjës ajrore. Vizitoni faqen e internetit të linjës suaj ajrore për të konfirmuar disponueshmërinë e regjistrimit online për fluturimin tuaj”, thuhet në njoftim.

Prof. dr. Florim Cuculi ligjëron për sëmundjet kardiovaskulare për komunitetin shqiptar në Lozanë

Qendra Shqiptare për Integrim, Kulturë dhe Religjion në Lozanë, në bashkëpunim me programin “Age et Migration” në kuadër të EPER, organizon një ligjëratë informative të dedikuar për komunitetin shqiptar në Zvicër.

Ligjërata do të mbahet të premten, më 1 maj 2026, nga ora 19:45, në Chavannes-près-Renens.

Në fokus të kësaj ligjërate do të jenë sëmundjet kardiovaskulare, ku pjesëmarrësit do të informohen mbi rreziqet për zemrën, shenjat që nuk duhet të injorohen, rolin e stilit të jetesës si dhe veprimet që duhen ndërmarrë në raste urgjente.

Ligjërimin do ta mbajë Florim Cuculi, shef i Kardiologjisë në Qendrën e Zemrës në Luzern, pranë Luzerner Kantonsspital.

Organizatorët ftojnë komunitetin shqiptar që të marrë pjesë në këtë ligjëratë me rëndësi për shëndetin dhe mirëqenien.

Muriqi i lumtur për rekordin te Mallorca

Sulmuesi i Kosovës, Vedat Muriqi, ka thënë se ndihet shumë krenar me veten që kaluar me gola një legjendë si Samuel Eto’o.

Futbollisti i Kosovës, me 55 gola, është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i Mallorcas në La Liga.

“Që kur kam mbërritur në këtë ishull të bukur, jam ndier si në shtëpi. E kam ndier këtë dhe kur fillon këtu, vëren diçka ndryshe që nga dita e parë. Dashuria ime për ishullin dhe Mallorcën ka qenë e tillë që nga fillimi. E dija që doja të isha një legjendë për këtë ekip dhe falë tifozëve, stafit të trajnerëve dhe mbështetësve, tejkalimi i një legjende si Eto’o dhe hyrja në historinë e këtij klubi të madh më bën shumë krenar për veten time. Në këto ndeshje të mbetura, dua të shkoj sa më larg që të mundem”, tha Vedat Muriqi për LaLigan, transmeton albinfo.ch.

“Është shumë e rëndësishme, ishte një ditë shumë interesante. Rivalët tanë luajtën të shtunën dhe papritmas e gjetëm veten në zonën e rënies nga kategoria. E dimë si luajmë dhe nëse do të bënim presion në shtëpi, mund të fitonim. Bëmë një punë shumë të mirë dhe jemi jashtë zonës së rënies nga kategoria”, theksoi Muriqi.

Ai po ashtu ka komentuar thirrjet e tifozëve në tribuna, të cilët bënin thirrje që ai të fitonte Topin e Artë.

“Janë të çmendur, çfarë Topi të Artë! Po përpiqem me gjithë mundin tim të shoh nëse do të dalë diçka e mirë prej saj”, komentoi Muriqi.

Muriqi foli edhe për kanalin zyrtar të Mallorcas. “Jam shumë krenar për veten time, falë shokëve të ekipit, gruas sime, fëmijëve të mi dhe njerëzve të ishullit, sepse që nga dita e parë ndjeva diçka ndryshe dhe dua të jem një nga legjendat e këtij ekipi. Jam shumë krenar për veten time dhe nuk dua të ndalem këtu. Dua të vazhdoj, të siguroj jetëgjatësinë e ekipit dhe të krijoj shumë histori të tjera me këtë klub”, ka thënë Muriqi.

I pyetur nëse mund ta kaloj me gola yllin francez të Real Madridit, Muriqi tha se do të ishte e jashtëzakonshme.

“Jam i përqendruar në rrugën time. Nëse mund ta tejkaloj atë, perfekt, do ta shohim”, tha Muriqi.

Fitorja historike e Magyar dhe reagimet e liderëve evropianë

Fitorja historike e liderit opozitar, Peter Magyar në zgjedhjet e mbajtura të dielën në Hungari, shihet si mundësi për rindërtim të lidhjeve të vendit me Bashkimin Evropian, si dhe qasje të re kufizuese ndaj Moskës.

Ai e ka fituar garën ndaj kryeministrit të deritanishëm, Viktor Orban, i cili konsiderohet aleati më i ngushtë i presidentit amerikan, Donald Trump në Evropë.

Pas numërimit të pothuajse të gjitha votave, partia Tisza e Magyarit i ka fituar 53.6 për qind të votave, në krahasim me 37.8 për qind për Fideszin e Orbanit, sipas Komitetit të Zgjedhjeve në Hungari, raporton Evropa e Lirë, transmeton albinfo.ch.

Sipas kalkulimeve preliminare, Tisza do t’i ketë 138 ulëse në Parlamentin me 199 sosh, të mjaftueshme për të bërë ndryshime kushtetuese. “Hungarezët e mi të dashur, ia dolëm”, u ka thënë Magyar mbështetësve të tij në Budapest.

Ai ka deklaruar se udhëtimin e tij të parë do ta bëjë në Varshavë, ku gëzon mbështetje të madhe prej kryeministrit polak, Donald Tusk.

“Sërish të bashkuar! Fitore e lavdishme, miq të dashur!”, ka shkruar Tusk në X, duke shtuar në gjuhën hungareze: “Rusë, shkoni në shtëpi!”.

Magyar ka thënë se më pas do të shkojë “në Vjenë dhe në Bruksel për t’i zhbllokuar fondet e Bashkimit Evropian”.

Rezultati i zgjedhjeve është vëzhguar nga afër në Bruksel, Kiev, Moskë dhe Uashington.

Presidenti Trump nuk u është përgjigjur pyetjeve për Orbanin, pas kthimit në Uashington më 12 prill.

Reagimet nga Kosova dhe rajoni

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti e ka uruar Magyarin për fitoren dhe ka thënë se Kosova e mirëpret mbështetjen e popullit hungarez për vlerat e Bashkimit Evropian dhe mezi pret që dy palët të punojnë së bashku.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq – bashkëpunëtor i afërt i Orbanit – e ka uruar Magyarin dhe ka thënë se beson në vazhdimin e bashkëpunimit të mirë mes Hungarisë dhe Serbisë, dhe që është mirënjohës që Viktor Orbani i ka bërë të mundshme këto lidhje.

Ministria e Jashtme e Bosnje-Hercegovinës ka thënë se mezi pret që të hapë një kapitull të ri në marrëdhëniet mes Bosnjës dhe Hungarisë, të bazuara në respekt të ndërsjellë, partneritet të sinqertë dhe vlera të përbashkëta evropiane.

Lëvizje kundër trendit autoritar

Diplomati veteran amerikan, Daniel Fried e ka përshkruar fitoren e Magyarit në Hungari si diçka “shumë të madhe”, dhe ka thënë se diçka e tillë sinjalizon qasje kundër trendit autoritar në Evropë dhe përtej.

Duke folur për Radion Evropa e Lirë më 12 prill, Fried – i cili ka shërbyer në role të rëndësishme të sigurisë kombëtare në shtatë administrata amerikane, dhe tani është hulumtues i lartë në Këshillin Atlantik – ka thënë se është befasuar nga shpejtësia dhe përqindja e rezultatit.

“Jam i befasuar që e dimë rezultatin kaq shpejt”, ka thënë ai. “Fakti që Viktor Orbani është mposhtur tregon se ky është lloji i fitores që e ka synuar opozita dhe për të cilën janë lutur hungarezët pro demokracisë, por që askush nuk e ka pritur derisa ndodhi”.

Marrëdhënia e tensionuar e Hungarisë me disa vende të BE-së, nënkupton që anëtarët e bllokut evropian e kanë shikuar me vëmendje rezultatin e zgjedhjeve, ashtu sikurse Uashingtoni dhe Moska, meqë dy vendet kanë lidhje të ngushta me Orbanin, i cili ka qenë në pushtet në 16 vjetët e fundit. “Hungaria e ka zgjedhur Evropën. Evropa e ka zgjedhur gjithmonë Hungarinë. Shteti i është kthyer rrugës evropiane”, ka thënë presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pas humbjes së Orbanit.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky e ka uruar Magyarin për “fitoren bindëse” dhe ka thënë përmes një postimi në Telegram se “është e rëndësishme kur fiton qasja konstruktive”.

Duke qenë anëtare e BE-së, Qeveria hungareze, në krye me Orbanin, ka arritur t’i bllokojë disa pako sanksionesh kundër Rusisë për luftën e nisur në Ukrainë më 2022, si dhe e ka bllokuar me raste edhe mbështetjen financiare të bllokut evropian për Kievin. Së fundmi, ai e ka bllokuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për Kievin për periudhën 2026-2027, ndonëse për të patën arritur pajtueshmëri liderët tjerë në dhjetor të vitit 2025.

Presidenti francez, Emmanuel Macron e ka uruar Magyarin për fitoren e tij, duke thënë se “Franca përshëndet fitoren e pjesëmarrjes demokratike, lidhjen e popullit hungarez me vlerat e Bashkimit Evropian dhe për Hungarinë në Evropë”. “Së bashku, le të avancojmë për një Evropë më sovrane, për siguri në kontinentin tonë, dhe për demokracinë”.

Fokusi primar i Magyarit në fushatën zgjedhore ka qenë te çështjet e brendshme, sidomos në fushatën kundër korrupsionit.

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, në tetor të vitit 2025, ai ka sinjalizuar që do të ketë kujdes sa i përket politikës së jashtme.

Sipas tij, Hungaria nuk do të mund t’i ndalojë shpejt importet e naftës së papërpunuar nga Rusia, pavarësisht presionit të BE-së që Hungaria dhe Sllovakia fqinje të jenë në linjë me hapat e ndërmarrë nga vendet tjera anëtare për t’i ndërprerë të gjitha lidhjet energjetike me Moskën deri në vitin 2027.

Aktualisht, Hungaria importon prej Rusisë rreth 95 për qind të gazit natyror që i duhet, derisa në gjysmën e parë të vitit 2025, rreth 92 për qind të importeve të naftës i ka siguruar nga po ky vend.

Bllokohen doganat drejt Serbisë, Malit të Zi dhe Bosnjës

Drejtoria e Përgjithshme e Doganave e Shqipërisë ka njoftuar se duke nisur nga dita e nesërme, 14 prill, deri më datë 16 prill, do të ketë bllokim të përkohshëm të lëvizjeve të mjeteve të tonazhit të rëndë drejt Malit të Zi, Serbisë dhe Bosnjës.

Sipas njoftimit, bllokimi vjen si pasojë e një greve të transportuesve në këto vende.

Gjithashtu bëhet me dije se nga ky bllokim përjashtohen mjetet për transportin me kafshë të gjalla apo për raste emergjence, si dhe për lëvizja e autoveturave, transmeton albinfo.ch.

 

Bllokohet sërish Ngushtica e Hormuzit

Trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit është bllokuar sërish, pasi Donald Trump shpalli bllokadë detare ndaj Iranit, pas dështimit të negociatave.

Sipas Lloyd’s List, trafiku kishte vazhduar të dielën, por më i ulët se zakonisht.

Të shtunën pati pak më shumë lëvizje të cisternave, pasi kompanitë tentuan të largonin anijet nga Gjiri Persik gjatë një armëpushimi të përkohshëm.

Ngushtica e Hormuzit është shumë e rëndësishme për transportin e naftës, ndaj bllokimi i saj mund të ndikojë menjëherë në tregjet botërore, transmeton albinfo.ch.

Presidenti amerikan, Donald Trump ka konfirmuar se Shtetet e Bashkuara do të krijojnë një bllokadë që ua pamundëson anijeve hyrjen dhe daljen prej porteve iraniane.

Duke e bërë të ditur lajmin për bllokadë, Komanda Qendrore e SHBA-së, e cila është përgjegjëse për të gjitha forcat ushtarake amerikane në Lindje të Mesme, ka thënë se bllokada do të vlejë ndaj anijeve të të gjitha shteteve “pa asnjë dallim”, dhe kështu ato nuk do të mund të hyjnë dhe as të dalin prej porteve iraniane dhe brigjeve detare në “Gjirin Arab” – të njohur edhe si Gjiri Persik – si dhe Gjirin e Omanit.

3 futbollistë shqiptarë në formacionin e javës në Zvicër

Futbollistët shqiptarë vazhdojnë të shkëlqejnë në Superligën zvicerane.

Faqja Sofascore e ka përfshirë portierin Amir Saipi, mbrojtësin Adrian Bajrami dhe mesfushorin Benjamin Kololli në formacionin ideal të javës 33 të Superligës zvicerane, përcjell albinfo.ch.

Portieri i Luganos shkëlqeu në fitoren 1:0 në udhëtim ndaj Zurichut. Sofascore portierin e Kosovës e vlerësoi me notën e lartë – 8.0.

E mbrojtësi shqiptar nga Maqedonia e Veriut bëri paraqitje solide për Luzernin në barazimin 2:2 me St Gallen, ndërsa u vlerësua me notën 7.6.

Mesfushori Kololli e mori notën 7.7 në mesfushë pas paraqitjes mbresëlënëse për Sionin në fitoren 3:0 ndaj Lausannes.

Sot fillon Samiti i Katërt i Diasporës

Kryeqyteti shqiptar mikpret, Tirana sot një nga ngjarjet më të rëndësishme mbarëkombëtare të vitit.

Nga dita e sotme deri më 15 prill 2026, Tirana kthehet në qendrën e shqiptarëve nga e gjithë bota përmes Samitit të Katërt të Diasporës, që vjen me moton frymëzuese: “Përmes Rrënjëve Lartësohemi”.

Samiti do të zhvillohet kryesisht në ambientet e Pallatit të Kongreseve në datat 14-15 prill, ndërsa ditën e sotme në orën 18:00 Ceremonia e Mirëseardhjes do të mbahet në Teatrin Kombëtar të Operës dhe Baletit, me pjesëmarrjen e personaliteteve nga të gjitha trevat shqiptare dhe diaspora, duke i dhënë ngjarjes përmasat e një feste të vërtetë kombëtare, transmeton albinfo.ch.

Aktiviteti do të ofrojë një program të larmishëm me panele tematike, ku pjesëmarrësit do të mund të eksplorojnë fusha të ndryshme interesi si ekonomia, inovacioni, arsimi, shëndetësia, arti dhe ruajtja e identitetit kombëtar.

Disa nga panelet dhe ngjarjet kryesore të ndara sipas tematikave: Ekonomia, inovacioni dhe zhvillimi; diaspora partner në biznes dhe inovacion; zhvillimi lokal dhe rural (kryebashkiakë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Lugina e Preshevës do të diskutojnë mbi rolin e diasporës në zhvillimin lokal); integrimi evropian; edukimi, shkenca dhe shëndetësia; mësimi digjital dhe gjuha shqipe; Diaspora dhe kërkimi shkencor (Programi READ); sistemi shëndetësor; kultura, identiteti dhe bashkëpunimi politik; Bota arbëreshe dhe identiteti kombëtar; diaspora mbarëshqiptare; mëngjesi i vëllazërimit (një takim unik mes klerikëve dhe përfaqësuesve të komuniteteve fetare shqiptare në diasporë (SHBA, Zvicër, Gjermani etj.), në një lutje të përbashkët për Shqipërinë); arti, sporti dhe gastronomia; rrënjë dhe udhëtime; Softpower-i sportive; zërat e diasporës (TKOBAP); aktivitete paralele dhe ekspozita.

Përgjatë të gjitha ditëve, ambientet e Pallatit të Kongreseve do të gumëzhijnë nga aktivitete mbështetëse, duke përfshirë:

Takime B2B dhe rrjetëzim për bizneset e diasporës.

Hapësira promovuese “Made in Albania”.

Këndi i Muzeut Besa dhe stenda e traditës popullore.

Ekspozita e posaçme e Arkivit të Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme.

Këndi i Librit “Libri si urë identiteti” me botues dhe shkrimtarë të njohur.

Hapësirë dedikuar Startup-eve shqiptare që synojnë tregun global tek Piramida e Tiranës.

Ndryshimi në Hungari: Magyar pritet të zbatojë reforma të mëdha

Pas zgjedhjeve të dielën, (12.04.) në Hungari pritet ndryshim qeverie:  Njoftohet, se pas numërimit të pothuajse 99 për qind të votave, partia Tisza e udhëheqësit të opozitës Peter Magyar kryeson dukshëm ndaj partisë Fidesz të kryeministrit Viktor Orbán. Sipas rezultateve paraprake të Komisionit Zgjedhor, partia opozitare Tisza ka siguruar 138 nga 199 mandate dhe ka arritur 53,2 për qind të votave. Me këtë ajo siguron shumicën prej dy të tretash, që ka kufirin e 133 mandateve. Vetëm me një shumicë prej dy të tretash, Magyar mund të zbatojë reforma të gjera, sepse shumë ligje nuk ndryshohen dot me shumicë të thjeshtë, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Magyar: “E kemi çliruar Hungarinë”

Magyar deklaroi vonë në mbrëmje se, përballë mandatit të fortë që ka marrë, ndërrimi i pushtetit do të zhvillohet në mënyrë paqësore dhe të qetë. “Bashkë e kemi rrëzuar sistemin e Orbánit, bashkë e kemi çliruar Hungarinë”, tha ai para dhjetëra mijëra mbështetësve të entuziazmuar në bregun e Danubit në Budapest.

“Sot fituam sepse hungarezët nuk pyetën se çfarë mund të bëjë atdheu i tyre për ta – por se çfarë mund të bëjnë ata për atdheun e tyre”, shtoi Magyar. “Ju e gjetët përgjigjen. Dhe vepruat sipas saj.” Hungaria do të jetë sërish një partner i fortë në BE dhe në NATO, premtoi Magyar.

Orbán: “Një rezultat i dhimbshëm”

Kryeministri aktual, Viktor Orbán, e pranoi humbjen e partisë së tij. Ai e cilësoi rezultatin e zgjedhjeve si “të dhimbshëm”. “Nuk na është besuar përgjegjësia dhe mundësia për të qeverisur. I kam uruar partisë fituese fitoren”, tha më tej Orbán.

Pas 16 vitesh Orbán rrëzohet nga pushteti. Partia e tij Fidesz siguroi 55 mandate, me një përqindje votash prej 38,3 për qind.

Partia e ekstremit të djathtë Atdheu Ynë (Mi Hazank) e kaloi pragun prej pesë për qind me 5,9 për qind të votave dhe fitoi 6 mandate. Asnjë parti tjetër nuk arriti të hyjë në parlament. Në përbërjen e re parlamentare nuk do të ketë parti të majta, të gjelbra apo liberale.

Dita e zgjedhjeve në Hungari u karakterizua nga një pjesëmarrje rekord në votime. Gjysmë ore para mbylljes së qendrave të votimit, 77,8 për qind e votuesve me të drejtë vote kishin hedhur votën e tyre, bëri të ditur komisioni zgjedhor në Budapest. Katër vjet më parë, në të njëjtën orë, pjesëmarrja kishte qenë 67,8 për qind.