Kantoni i Fribourgut ka prezantuar një plan veprimi që synon përmirësimin e kushteve në sektorin e qumështit. Të hënën, autoritetet prezantuan një sërë masash që synojnë sigurimin e një prodhimi të qëndrueshëm nga pikëpamja ekonomike, mjedisore dhe sociale.

Në Fribourg, ashtu si në pjesën tjetër të Zvicrës, prodhimi i qumështit mund të pësojë një rënie të ndjeshme gjatë dhjetë viteve të ardhshme.

Përballë sfidave aktuale dhe atyre të së ardhmes, në vitin 2023 u realizua një studim mbi të ardhmen e prodhimit të qumështit, në bashkëpunim mes qendrës së kompetencës Grangeneuve dhe Universitetit të Shkencave të Aplikuara të Bernës (HAFL).

Ky proces, i cili kishte për qëllim të kuptonte më mirë pritjet dhe nevojat e prodhuesve dhe aktorëve të tjerë të sektorit në kanton, ndihmoi në identifikimin e prioriteteve dhe shërbeu si bazë për hartimin e planit të veprimit, thuhet në një deklaratë zyrtare të kantonit.

Katër tema kryesore janë në qendër të këtij plani: investimet dhe infrastruktura, burimet natyrore dhe përshtatja ndaj ndryshimeve klimatike, trashëgimia dhe marrja në dorëzim e fermave, si dhe cilësia e jetës së prodhuesve.

Më shumë transparencë dhe koordinim

Plani synon gjithashtu forcimin e komunikimit dhe rritjen e transparencës brenda sektorit, me qëllim përmirësimin e koordinimit ndërmjet aktorëve. Një tjetër objektiv është rritja e atraktivitetit të profesioneve në prodhimin dhe teknologjinë e qumështit.

Disa nga masat dhe shërbimet e përfshira në plan tashmë ekzistojnë në kanton dhe do të forcohen më tej, ndërsa të tjera do të zbatohen për herë të parë. Qendra e kompetencës Grangeneuve do të zhvillojë gjithashtu shërbime të reja për të konsoliduar sektorin dhe për të rritur vlerësimin e profesionit të fermerit të qumështit.

Plani mbetet fleksibël dhe mund të përshtatet në të ardhmen, duke përfshirë masa të reja në përputhje me nevojat e sektorit dhe burimet në dispozicion.

Mbështetje për fermerët

Në një intervistë për edicionin informativ të mesditës, këshilltari shtetëror i Fribourgut përgjegjës për bujqësinë, Didier Castella, theksoi rëndësinë e mbështetjes për fermerët.

“Ne kemi shkollën tonë në Grangeneuve, e cila jo vetëm ofron trajnim, por edhe këshillim. Në këto kohë të vështira, fermerët përballen me shumë pikëpyetje dhe ne po përpiqemi t’i mbështesim,” tha ai.

Ai nënvizoi gjithashtu se shumë vendime merren në nivel federal në Bernë, veçanërisht në lidhje me subvencionet dhe politikat bujqësore.

“Këto çështje nuk janë gjithmonë të lehta për t’u ndjekur, prandaj duam t’i ndihmojmë fermerët që t’i kuptojnë më mirë dhe të zgjedhin opsionet më të mira për të ardhmen e tyre,” shtoi Castella.

Edhe para dorëzimit të kërkesës për leje ndërtimi, projekti për ndërtimin e një xhamie të madhe në St. Gallen ka nxitur debat dhe shqetësime. Përfaqësues të Partisë Popullore Zvicerane (SVP) kanë ngritur pikëpyetje, veçanërisht lidhur me financimin e saj.

Një projekt i madh për komunitetin

Komuniteti shqiptaro-islam në St. Gallen planifikon ndërtimin e një xhamie me kapacitet deri në 400 persona në pjesën perëndimore të qytetit. Nëse realizohet, ajo do të jetë ndër xhamitë më të mëdha në Zvicrën gjermanishtfolëse, shkruan mediumi zvicrran srf transmeton albinfo.ch.

Vlera e tokës parashikohet rreth 5 milionë franga zvicerane, ndërsa ndërtimi pritet të kushtojë rreth 10 milionë franga. Kërkesat fillestare janë dorëzuar që në vitin 2024, por në atë kohë projekti u konsiderua i paqartë. Që atëherë, ka pasur pak zhvillime publike lidhur me të.

Pse nevojitet një xhami e re?

Sipas imam Mehas Alija, xhamia aktuale në St. Gallen është shumë e vogël për nevojat e komunitetit.

“Madje detyrohemi të përdorim edhe mensën për faljen e xhumasë,” shprehet ai.

Komuniteti “El-Hidaje”, i themeluar në vitin 1992, përfshin edhe anëtarë të gjeneratës së tretë dhe të katërt që jetojnë në Zvicër.

Dyshime për financimin

Përfaqësuesit kantonalë të SVP-së, të informuar për projektin përmes gazetës “Sonntagsblick”, shprehin shqetësime për krijimin e shoqërive paralele.

Ata kërkojnë sqarime nga qeveria e St. Gallen-it se si do të financohet projekti prej rreth 15 milionë frangash. Frika e tyre lidhet me mundësinë e financimit nga shtete apo organizata të huaja, të cilat mund të ndikojnë në funksionimin e xhamisë.

Reagimi i komunitetit

Komuniteti i hedh poshtë këto pretendime. Sipas tyre, projekti do të financohet përmes kredive bankare, mjeteve vetanake, donacioneve të komunitetit dhe fushatave online.

Në një deklaratë, ata theksojnë: “Pretendimet për financim të huaj duhet të bazohen në fakte. Çdo gjë tjetër është një insinuatë e pabazë dhe jo produktive.”

Sa të besueshme janë këto pretendime?

Sipas Nicole Freudiger, redaktore për çështje fetare në SRF, është e zakonshme që projekte të tilla të mbështeten kryesisht nga vetë komuniteti.

“Ajo është pjesë e traditës islame që financimi për objekte të tilla të vijë nga vetë besimtarët,” shpjegon ajo. Përveç kontributeve financiare, shumë anëtarë ndihmojnë edhe me punë vullnetare.

Megjithatë, ajo shton se nuk mund të përjashtohet plotësisht mundësia e donacioneve nga jashtë.

Përvoja të mëparshme dhe shembuj të dialogut

Në raste të tjera në Zvicër, projekte të ngjashme janë përballur me kundërshtim të fortë. Në Siebnen, në kantonin Schwyz, komuniteti shqiptar u detyrua të tërhiqej nga planet për ndërtimin e një xhamie për shkak të rezistencës së banorëve.

Nga ana tjetër, Freudiger thekson se projekte të mëdha shpesh synojnë të nxisin dialogun ndërkulturor. Si shembull përmendet xhamia në Wil, e cila organizon vizita për shkolla dhe institucione, duke shërbyer si model bashkëjetese dhe komunikimi.

Shenja pozitive për bashkëpunim

Së fundmi, peshkopi i St. Gallen-it ka vizituar xhaminë ekzistuese gjatë iftarit, ndërsa imami ka ndjekur trajnime të vlerësuara pozitivisht. Këto zhvillime shihen si sinjale inkurajuese për dialog dhe bashkëpunim ndërfetar në të ardhmen.