Popullsia e Zvicrës ka vazhduar të rritet edhe gjatë vitit 2025, por bilanci i përkohshëm demografik tregon se kjo rritje vjen kryesisht si rezultat i migracionit neto pozitiv, ndërsa rritja natyrore mbetet shumë e ulët.

Të dhënat paraprake konfirmojnë trendin e viteve të fundit, ku lindjet nuk arrijnë të kompensojnë plakjen e popullsisë.

Sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave, në fund të vitit 2024 Zvicra kishte rreth 9.05 milionë banorë, një rritje vjetore prej afërsisht 86 mijë personash. Pjesa më e madhe e kësaj rritjeje lidhet drejtpërdrejt me ardhjet nga jashtë vendit.

Statistikat tregojnë se gjatë vitit 2024 janë regjistruar rreth 78 mijë lindje dhe 72 mijë vdekje, duke sjellë një rritje natyrore prej vetëm rreth 6 mijë banorësh. Kjo diferencë e vogël dëshmon se shtimi i popullsisë përmes lindjeve është pothuajse i stagnuar. Një tregues tjetër shqetësues është shkalla e fertilitetit, e cila ka rënë në rreth 1.29 fëmijë për grua, një nga nivelet më të ulëta të regjistruara ndonjëherë në Zvicër.

Ky nivel është dukshëm nën pragun e nevojshëm për zëvendësimin e popullsisë. Për vitin 2025, Zyra Federale e Statistikave parashikon se popullsia do të vazhdojë të rritet, por pothuajse ekskluzivisht falë migracionit.

Ekspertët paralajmërojnë se nëse trendet aktuale vazhdojnë, rritja natyrore e popullsisë mund të bëhet negative në vitet në vijim. Bilanci i përkohshëm demografik nxjerr në pah sfida të rëndësishme për politikat publike, veçanërisht në fushat e pensioneve, shëndetësisë dhe tregut të punës, ku plakja e popullsisë pritet të ketë ndikim afatgjatë, përcjell albinfo.ch.

Nëse shpresoni të blini një shtëpi ose një apartament në vitin 2026, mund të dëshironi të dini se çfarë zhvillimesh të prisni në tregun e pronave në Zvicër në muajt në vijim.

Blerja e pronave banesore në Zvicër ka qenë gjithmonë një sfidë – nga çmimet shumë të larta deri te kërkesa që vazhdon të tejkalojë ofertën – dhe kjo situatë pritet të vazhdojë në vitin 2026.

Sipas platformës së pasurive të paluajtshme Houzy, këto janë sfidat kryesore me të cilat kërkuesit e pronave do të duhet të përballen në vitin 2026:

Në Zvicrën me popullsi të dendur, toka për ndërtim është e pakët dhe lirohet vetëm në mënyrë kufizuese.

Planet strikte të zonimit, procedurat e miratimit dhe kundërshtimet pengojnë aktivitetin e ndërtimit.

Rregulloret ndërlikojnë projektet e dendësimit dhe rindërtimit.

Po çmimet e pronave në vitin 2026?

Ato pritet të vazhdojnë trendin e tyre në rritje – me 4.5 përqind, sipas një studimi nga Banka Kantonale e Zurichut (ZKB).

Kjo rritje do të jetë për shkak të një tregu që mbetet shumë i ngushtë, zbuloi studimi.

Një tjetër parashikim, nga banka UBS, parashikon që çmimet e pasurive të patundshme në Zvicër të rriten me 3.5 përqind – më pak se ZKB, por prapëseprapë një rritje e konsiderueshme.

Dallimet gjeografike

Megjithatë, në përgjithësi – dhe për të gjitha arsyet e listuara më sipër – çmimet do të mbeten të larta në vitin 2026, megjithëse blerja e pronave banesore në disa rajone (kantone dhe/ose qytete) do të jetë më e përballueshme se në të tjerat.

Një tregues i mirë i çmimeve të pronave që mund të prisni në rajone të ndryshme është indeksi i fundit i publikuar nga platformat e pasurive të patundshme Immoscout24 dhe IAZI, raporton thelocal.

Ai tregon se shtëpitë janë veçanërisht të shtrenjta në Zvicrën Qendrore (+4.2 përqind). Rritja ishte më e moderuar në rajonin e madh të Cyrihut dhe rajonin e Liqenit të Gjenevës (+0.6 përqind secila). Çmimet e shtëpive të reklamuara ranë në Zvicrën Lindore (-0.3 përqind), por veçanërisht në Ticino (-4.2 përqind).

Sipas këtyre të dhënave, çmimet e reklamuara për apartamente u rritën më shumë në Cyrih (+0.7 përqind), e ndjekur nga Zvicra Veriperëndimore (+0.6 përqind).

Në të kundërt, ato ranë në Zvicrën Qendrore (-0.8 përqind), Zvicrën Lindore (-1 përqind) dhe Ticino (-1.5 përqind) – dhe ky trend ka të ngjarë të vazhdojë, transmeton albinfo.ch.

Po në lidhje me hipotekat?

Viti 2026 do të jetë një kohë e mirë për blerësit e hipotekave.

Kjo sepse në vlerësimin e saj në fillim të dhjetorit, Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) e la të pandryshuar normën bazë të interesit në 0 përqind; sipas parashikimit të UBS, ajo do të mbetet në këtë nivel edhe në vitin 2026.

Kjo do të thotë që interesi për hipotekat do të jetë mjaft i ulët, megjithëse norma e saktë do të varet nga situata financiare e individit (paga dhe pasuritë e tjera), si dhe nga kohëzgjatja – dhe lloji – i hipotekës.

UBS theksoi se, “për sa kohë që SNB e lë normën bazë të interesit në 0 përqind, niveli i përgjithshëm i normës së interesit ka të ngjarë të mbetet i ulët në planin afatgjatë”.

Shumë vende në të gjithë Zvicrën ende kanë bunkerët e vjetër ushtarakë në territorin e tyre, të cilët datojnë që nga Lufta e Dytë Botërore. Por Bazeli ka shumicën – 12 prej tyre.

Siç raportohet nga transmetuesi publik SRF, një libër i ri mbi këtë temë shpjegon se si këta bunkerë – dhe ushtarët që i drejtonin ata – kishin për qëllim të parandalonin trupat gjermane nga pushtimi i Francës nëpërmjet Bazelit, transmeton albinfo.ch.

“Bazeli i ngjante një fortese”, duke ofruar strehim për 15,000 ushtarë zviceranë që ishin të stacionuar në kufirin gjerman dhe francez në atë kohë, thuhet në raport.

Sipas autorit të librit, Oswald Inglin, “Bazeli ishte i armatosur deri në dhëmbë. Nëse qyteti do të ishte pushtuar gjatë luftës, do të kishte qenë shkatërrues edhe për Zvicrën.”

Zvicrës iu deshën 15 vjet, një periudhë rekord, për të krijuar një linjë telefonike kombëtare emergjence për viktimat e dhunës në familje.

Kjo vonesë e konsiderueshme i atribuohet pengesave të shumta ligjore, administrative dhe teknike, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, sapo të hyjë në fuqi, viktimat e dhunës në familje do të jenë në gjendje të kontaktojnë këtë linjë kombëtare ndihme – një numër pa pagesë 142 – 24 orë në ditë.

Atje, ata do të marrin ndihmë të menjëhershme, këshillim ose kontaktet e nevojshme me shërbime të tjera.

Shefi i ri i ushtrisë, Benedikt Roos, do të marrë zyrtarisht detyrën më 1 janar. Nga pozicioni i Zvicrës në një botë që po ndryshon, te një ushtri e përfshirë në çështje dhe skandale, sfidat që presin këtë ushtarak karriere janë të shumta.
Sfida po shtohen për Benedikt Roos, shefin e ri të ushtrisë nga 1 janari. Fillimisht, numri i trupave: Parlamenti ka vendosur pak ditë më parë ligjërisht një minimum prej 100,000 ushtarësh të garantuar.

Për Komandantin e Divizionit Raynald Droz, kjo nuk mjafton. “Madhësia e përgjithshme e ushtrisë, nëse do ta mobilizonim, është shumë e vogël për sfidat që do të duhet të përballemi në mbrojtje,” paralajmëroi ai në programin e lajmeve të RTS në orën 19:30.
Bashkëpunimi me BE-në dhe NATO-n
Shtohen edhe çështjet që lidhen me inteligjencën. Një shërbim strategjik ku Zvicra mbetet shumë pas, sipas ekspertit të pavarur Denis Froidevaux: “A e kuptoni që Shërbimi Federal i Inteligjencës ka më pak staf sesa policia municipale e Lozanës?”
Benedikt Roos është një ushtarak klasik, i apasionuar pas tankeve. Ai do të duhet të manovrojë me takt për të siguruar që Zvicra të bashkëpunojë me Bashkimin Evropian dhe NATO-n. “Është një çështje politike, jo ushtarake,” deklaroi ai në prill të kaluar, para se të shkojë të stërvitet me ushtrinë gjermane në Austri, dhe para se të dinte se një ditë do të bëhej shef i shtabit të ushtrisë.

Rritja e buxhetit
Sa i përket financave, Këshilltari Federal Martin Pfister, përgjegjës për Mbrojtjen, arriti të mobilizojë Parlamentin. Pak para Krishtlindjeve, Dhomat i dhanë një shtesë prej 70 milionë frangash. Në total, ushtria ka tani pothuajse tre miliardë franga për pajisje.

Debati ndau politikanët e zgjedhur. “Është koha të zgjohemi dhe të marrim pjesë në këtë përpjekje për mbrojtje,” deklaroi Këshilltarja Kombëtare Jacqueline de Quattro (FDP/VD). Kolegu i saj në Këshillin Kombëtar, Samuel Bendahan (SP/VD), nuk ishte dakord: “Po fusim para, pa ndryshuar sigurinë tonë, sepse nuk kemi një plan sigurie të besueshëm,” u ankua ai.
Në këtë listë të gjatë sfidash shtohen edhe çështja e avionëve F-35, dixhitalizimi i ushtrisë, sistemi i mbrojtjes, dronët dhe skandalet që lidhen me RUAG. Misioni i Benedikt Roos premton të jetë intensiv.

Mandati i Karin Keller-Sutter si Presidente e Konfederatës Zvicerane u shënua nga sfida ekonomike. Një vit presidencial i trazuar po merr fund për të, ndërsa Guy Parmelin do ta zëvendësojë më 1 janar.

Keller-Sutter nisi vitin 2025 si një figurë e njohur në qeveri. Sipas një sondazhi të shkurtit, ajo ishte studente më e popullarizuar në kolegj, dhe në 2023, Financial Times e renditi mes 25 grave më me ndikim në botë.

Megjithatë, kur vlerësohet viti i saj presidencial, kjo reputacion ka zbehur, kryesisht për shkak të tensioneve ekonomike me Shtetet e Bashkuara.

Tarifa të larta doganore

Pas një fillimi premtues në prill me një telefonatë me Donald Trump, që çoi në pezullimin e tarifave mbi eksportet zvicerane, përpjekjet e saj nuk arritën të bindnin plotësisht presidentin amerikan. Tarifat u pezulluan përkohësisht, por pak javë më vonë u rritën në 39%, një nga normat më të larta në botë.

Dështimi i këtij procesi i atribuohet Karin Keller-Sutter, edhe pse përgjegjësia e saj mbetet e diskutueshme, siç vuri në dukje Këshilltari Federal Guy Parmelin. Ulja e tarifave nga 39% në 15% në nëntor i atribuhet ndërkohë Presidentit të ardhshëm të Konfederatës.

Blatten dhe financat

Mes çështjeve të tjera që shënuan mandatin e saj, katastrofa në Blatten u menaxhua mirë. Presidentja reagoi shpejt duke shkuar në vendngjarje për të ofruar mbështetje simbolike.

Keller-Sutter mori gjithashtu vendime në lidhje me Departamentin e Financave, duke u përballur me UBS për kapitalin e bankës dhe duke mbështetur programin e lehtësimit buxhetor të Konfederatës.

Kjo çështje mund të shkojë për votim popullor vitin e ardhshëm, duke i ofruar përfaqësueses së FDP një mundësi të re për sukses

Kantoni i Vaudit do të nisë vitin 2026 me një rritje të ndjeshme të taksave për automobilistët. Taksat për automjetet më ndotëse do të rriten nga 25% në 40%, ndërsa për disa kategori ato mund të arrijnë deri në 50%, pas miratimit të një amendamenti dy javë më parë në Parlamentin e Vaudit.

Amendamenti u propozua gjatë orëve të fundit të debatit mbi deficitin buxhetor të kantonit nga deputeti i të Gjelbërve, David Raedler, dhe u mbështet nga e majta dhe Liberalët e Gjelbër. Teksti i kërkon Këshillit të Shtetit të sigurojë 10 milionë franga përmes ligjit mbi taksat e automjeteve dhe mjeteve lundruese.

“Ky është një ligj i miratuar në vitin 2023,” kujton David Raedler.

“Ai parashikon bonuse për automjetet më pak ndotëse, të cilat mund të ulin taksën deri në 90%. Gjithashtu parashikon penalitete për automjetet më ndotëse, që mund të rrisin taksën deri në 50%. Deri tani, Këshilli i Shtetit ka aplikuar vetëm një rritje deri në 25%, edhe pse ligji lejon më shumë.”

Deputeti thekson se qëllimi nuk është të goditen të gjitha automjetet:

“Ideja nuk është aspak të tatohen të gjitha automjetet, por vetëm ato më ndotëset në flotën tonë, pikërisht sepse ligji u miratua me këtë objektiv.”

Automjete të rënda dhe të fuqishme

Sipas deputetit të të Gjelbërve, kjo rritje nuk do të prekë shumicën e shtresës së mesme.

“Automjetet e synuara janë kryesisht të rënda dhe shumë të fuqishme,” shpjegon ai.

“Nuk bëhet fjalë për automjete të zakonshme të shtresës së mesme. Janë automjete të shtrenjta, afër ose mbi 100 mijë franga, ose automjete shumë të rënda, shumë të fuqishme apo shumë të vjetra.”

Detajet konkrete të rritjes sipas llojit të automjetit janë tani në duart e Këshillit të Shtetit, i cili do t’i bëjë publike në fillim të vitit 2026, përpara dërgimit të faturave.

Reagimi i së djathtës

E djathta politike shpreh shqetësim për ndikimin e kësaj mase në buxhetet e familjeve, fermerëve dhe bizneseve.

Sipas Laurence Cretegny, deputete e PLR-së në Këshillin e Madh të Vaudit dhe presidente e TCS-Vaud:

“Nuk do të preken vetëm makinat luksoze, por edhe automjetet familjare, bujqësore dhe ato të bizneseve. Disa do të duhet të shtrëngojnë rripin, duke pritur mundësinë për të blerë një automjet të ri.”

Nga ana e saj, UDC synon ta rikthejë çështjen në diskutim në fillim të vitit 2026. Partia konservatore ka paraqitur, me mbështetjen e deputetëve të PLR-së, një mocion për uljen e nivelit maksimal të lejuar të taksës për automjetet.

Këshilli Federal i është përgjigjur me shkrim një pyetjeje nga Këshilltari Kombëtar i SVP-së së Thurgau-së, Pascal Schmid. Ishte një boshllëk në pagesën e përfitimeve plotësuese. Kjo bëri të mundur marrjen e përfitimeve plotësuese pa pasur të drejtë për pensionin bazë IV ose AHV.

Këshilli Federal ka njoftuar se në dhjetor të vitit të kaluar, 1420 shtetas të huaj kishin marrë përfitime plotësuese pa pension bazë (440 shtetas të BE-së/EFTA-s, 980 nga vendet e treta). Në total, kjo rezultoi në kosto prej 43 milionë frangash. 800 përfitues të përfitimeve plotësuese pa pension bazë ishin shtetas zviceranë. “Të gjithë këta njerëz jetojnë në Zvicër, pasi përfitimet plotësuese nuk mund të eksportohen”, tha Këshilli Federal, transmeton albinfo.ch.

Boshllëku

Qytetarët e BE-së/EFTA-s duhet të kenë frikë për statusin e tyre të qëndrimit nëse marrin ndihmë sociale për një periudhë të gjatë kohore. Kjo nuk vlen nëse marrin përfitime plotësuese (EL). Në fillim të dhjetorit, CH-Media-Zeitungen publikoi rastin e një shtetasi gjerman nga kantoni i St. Gallen.

Burri jetoi në Austri, ndërsa punoi në Zvicër si udhëtar ndërkufitar për një vit me kohë të pjesshme. Ai u transferua në Zvicër dhe punoi për gjashtë muaj të tjerë. Pastaj u regjistrua në IV. Ai nuk kishte të drejtë për pension sepse kishte hyrë tashmë me një humbje shëndetësore. Ai mori ndihmë sociale për një kohë, pastaj iu dhanë përfitime plotësuese për IV. Përfitimet plotësuese janë më të larta se ndihma sociale dhe mund të arrijnë në rreth 40,000 franga në vit për një individ.

Zëdhënësit e medias të Zyrës Federale të Sigurimeve Shoqërore konfirmuan për CH-Media-Zeitungen se ka disa raste të tilla. Megjithatë, mbetet e hapur pse është e mundur të merret EL pa të drejtë për përfitimin bazë, përcjell 20minuten.

Ndihma sociale

Në vitin 2019, u reformua Akti i të Huajve dhe Integrimit (AIG). Që atëherë, njerëzit që kanë jetuar në Zvicër për një kohë të gjatë dhe kanë një degë mund të humbasin gjithashtu të drejtën e tyre të qëndrimit nëse marrin ndihmë sociale.

Prandaj, Schmid donte të dinte se sa nga përfituesit e huaj do të duhej të largoheshin nga Zvicra nëse do të merrnin ndihmë sociale në vend të përfitimeve plotësuese pa pension. “Juridiksioni për revokimin e lejeve sipas ligjit të imigracionit për shkak të marrjes së përfitimeve plotësuese ose ndihmës sociale u takon autoriteteve kantonale të migracionit. Ekziston një shqyrtim rast pas rasti”, është përgjigjja e Këshillit Federal.

Megjithatë, Këshilli Kombëtar i SVP-së ka një mendim të qartë për këtë: “Praktikisht të gjithë këta njerëz do të duhej të largoheshin nga Zvicra nëse do të merrnin ndihmë plotësuese sociale në vend të përfitimeve pa pension.” Për të është e qartë se ky lloj përfitimesh plotësuese është në kundërshtim me sistemin. Ai dëshiron të diskutojë procedurën e mëtejshme me Diana Gutjahr, një anëtare e Komisionit Kombëtar të Sigurimeve përgjegjëse për sigurimet shoqërore.