Shqiptarja Arba Kokalari merr rol kyç në Parlamentin Evropian

Një tjetër sukses i rëndësishëm për shqiptarët në institucionet evropiane është shënuar nga eurodeputetja me origjinë shqiptare, Arba Kokalari, e cila është caktuar në Komisionin e Barazisë së Parlamentit Evropian, transmeton albinfo.ch.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë Kokalari përmes një reagimi publik, ku njoftoi se në kuadër të këtij angazhimi do të kontribuojë në hartimin e politikave të reja që ndërlidhen me inteligjencën artificiale (AI) dhe barazinë gjinore.

Sipas saj, zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale sjell mundësi të mëdha për shoqërinë, por njëkohësisht paraqet edhe sfida serioze në aspektin e barazisë. Ajo theksoi se gratë vazhdojnë të jenë të nënpërfaqësuara në sektorët e teknologjisë, inteligjencës artificiale dhe profesioneve digjitale, gjë që ndikon në mundësitë e tyre profesionale dhe në rolin që luajnë në zhvillimin e teknologjive të së ardhmes.

Kokalari kërkoi që Bashkimi Evropian të investojë më shumë në edukimin digjital, aftësitë që lidhen me inteligjencën artificiale dhe krijimin e mundësive më të mëdha për gratë dhe vajzat në fushat e teknologjisë.

Ajo ngriti shqetësime edhe për përdorimin e papërgjegjshëm të teknologjisë, duke përmendur fenomenin e “deepfake” dhe përmbajtjet abuzive të krijuara nga inteligjenca artificiale, të cilat sipas saj prekin veçanërisht gratë.

“Gratë duhet të kenë mundësi më të mira për të formësuar të ardhmen digjitale dhe mbrojtje të fortë kur teknologjia keqpërdoret”, ka deklaruar Kokalari.

Eurodeputetja u ka bërë thirrje qytetarëve, ekspertëve dhe organizatave të ndryshme që të kontribuojnë me ide dhe propozime për politikat e ardhshme në këtë fushë.

Arba Kokalari është anëtare e Parlamenti Evropian dhe përfaqëson Suedinë nga radhët e Arba Kokalari, duke u dalluar për angazhimin e saj në çështjet e tregut digjital, sigurisë dhe barazisë gjinore në Bashkimin Evropian./Albinfo.ch

Pianistja kosovare Anila Aliu debuton në Singapor, mahnit publikun me recitalin e saj

Pianistja nga Kosova, Anila Aliu, ka shënuar një sukses të rëndësishëm në karrierën e saj artistike, duke mbajtur recitalin e saj debutues në Singapor dhe duke marrë vlerësime të shumta nga publiku ndërkombëtar, transmeton albinfo.ch.

Koncerti u zhvillua në një atmosferë intime dhe të ngrohtë, ku interpretimi i saj u prit me entuziazëm nga audienca singaporiane. Përmes performancës së saj, Aliu arriti të krijojë një lidhje të veçantë me publikun, duke dëshmuar nivelin e lartë artistik dhe profesional që e karakterizon.

Pas recitalit, pianistja e përshkroi këtë moment si një ëndërr të realizuar, duke theksuar emocionet që përjetoi gjatë paraqitjes së saj në zemër të Singaporit.

“Një ëndërr e realizuar në zemër të Singaporit. Ndarja e recitalit tim debutues me një audiencë kaq intime dhe receptive ishte një nder dhe privilegj i thellë. Të mirëpritesh kaq ngrohtë në skenën e gjallë kulturore singaporiane është një piketë që do ta mbaj me vete për një kohë të gjatë”, ka shkruar ajo.

Aliu ka shprehur mirënjohje të veçantë për organizatorët, bashkëpunëtorët dhe miqtë që kontribuuan në realizimin e koncertit, duke falënderuar veçanërisht drejtuesit dhe stafin e shkollës së muzikës Cristofori Music School Singapore për mikpritjen dhe mbështetjen profesionale.

Ajo theksoi se përtej muzikës, mbështetja emocionale, fjalët inkurajuese dhe dashamirësia e publikut e kanë prekur thellë, duke e bërë këtë përvojë të paharrueshme.

Në fund të mesazhit të saj, pianistja falënderoi publikun edhe në gjuhën kineze, duke treguar se po mëson Mandarinishten dhe duke dëshmuar respektin e saj për kulturën vendase.

Recitali në Singapor konsiderohet një hap i rëndësishëm në karrierën ndërkombëtare të Anila Aliut, e cila vazhdon të përfaqësojë me dinjitet Kosovën dhe talentin shqiptar në skenat prestigjioze muzikore në botë./Albinfo.ch

KQZ nis sot numërimin e votave nga përfaqësitë diplomatike, mbi 22 mijë qytetarë votuan jashtë vendit

Lajmin e ka bërë të ditur zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, i cili njoftoi se numërimi do të fillojë të enjten, më 11 qershor 2026, në ora 16:00, në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve (QNR).

Sipas tij, votimi fizik jashtë Kosovës është zhvilluar më 6 qershor në gjithsej 30 përfaqësi diplomatike. Nga 27,724 qytetarë të regjistruar për të votuar në këto përfaqësi, të drejtën e votës e kanë shfrytëzuar rreth 22,414 votues, që përbën afërsisht 81 për qind të numrit të përgjithshëm të të regjistruarve.

Ndërkaq, në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve po vazhdon procesi i vlerësimit dhe verifikimit të pakove të supozuara me fletëvotime të ardhura përmes postës nga diaspora.

Sipas të dhënave të KQZ-së, nga 23 kuti postare janë tërhequr mbi 85,700 pako të supozuara me fletëvotime, të cilat aktualisht po kalojnë nëpër procedurat e verifikimit përpara se të procedohen për numërim./Albinfo.ch.

Vetëm 22 vjeç, Jeton Sinani diplomon me notën 10 dhe merr titullin Doktor i Mjekësisë

Jeton Sinani përfundoi studimet në Mjekësi të Përgjithshme në moshën 22-vjeçare, duke mbrojtur me sukses temën e diplomës dhe duke marrë titullin Doktor i Mjekësisë me vlerësimin maksimal, transmeton albinfo.ch.

Mosha shpesh konsiderohet vetëm një numër kur talenti, përkushtimi dhe puna e palodhshme bashkohen për të arritur rezultate të jashtëzakonshme. Një shembull i tillë vjen nga Vitia, ku i riu Jeton Sinani ka shënuar një sukses të veçantë akademik.

Në moshën vetëm 22-vjeçare, Sinani ka përfunduar me sukses studimet në Mjekësi të Përgjithshme, duke u renditur ndër mjekët më të rinj në Kosovë që arrijnë këtë sukses në një moshë kaq të hershme.

Gjatë mbrojtjes së diplomës, ai prezantoi temën me titull “Komplikacionet më të shpeshta te fëmijët e mjekuar me citostatikë”, një çështje me rëndësi të veçantë në fushën e mjekësisë pediatrike. Para komisionit vlerësues, Sinani dëshmoi njohuri të avancuara profesionale dhe përgatitje të lartë shkencore.

Puna dhe prezantimi i tij u vlerësuan me notën maksimale 10, duke kurorëzuar me sukses një rrugëtim akademik të shkëlqyer.

Ky sukses është pritur me krenari nga familja, miqtë dhe bashkëqytetarët e tij në Viti, ndërsa historia e Jeton Sinanit shërben si frymëzim për shumë të rinj që synojnë arritje të mëdha përmes arsimit dhe përkushtimit.

Pas diplomimit, ai ndau emocionet e këtij momenti në profilin e tij, duke shkruar:

“Sot, më datë 08.06.2026, kam mbrojtur temën time të diplomës me titull ‘Komplikacionet më të shpeshta te fëmijët e mjekuar me citostatikë’, me ç’rast mora titullin Doktor i Mjekësisë.”/Albinfo.ch

Kandersteg/BE: Mbyllet pishina për shkak të rrjedhjes së ujit

Pishina në Kandersteg/BE do të mbetet e mbyllur deri në njoftim të mëtejshëm për shkak të një rrjedhjeje të paidentifikuar plotësisht uji. Bëhet e ditur se po humbet më shumë se 100,000 litra në ditë. Kjo është ekuivalente me sasinë e ujit që një familje me katër anëtarë përdor në gjashtë muaj, transmeton albinfo.ch.

Vendndodhja e rrjedhjes është ende e paqartë.

Bashkia ka kryer teste të ndryshme, siç i tha SRF presidenti i këshillit bashkiak të Kanderstegut, René Mäder. “Më në fund, zbuluam një çarje të madhe në rezervuarin balancues.” Kjo tani është riparuar.

Hapi tjetër është të monitorohet nëse niveli i ujit mbetet i qëndrueshëm apo nëse rrjedhja vazhdon. Idealisht, pishina mund të rihapet brenda rreth tre javësh.

Ndahet nga jeta sociologu dhe ish-deputeti zviceran, Jean Ziegler

Sociologu Jean Ziegler ndërroi jetë të mërkurën në moshën 92 vjeç. Gruaja e tij konfirmoi një raport nga transmetuesi zviceran në gjuhën frënge RTS për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA.

Ziegler lindi në Bernë më 19 prill 1934. Përveç punës së tij si Këshilltar Kombëtar (deputet federal), Ziegler ishte profesor i sociologjisë në Universitetin e Gjenevës. Ai dha mësim edhe në Universitetet e Bernës, Grenoble dhe Parisit, sipas Fjalorit Historik të Zvicrës.

Si president i Grupit Parlamentar Zvicër-Botë e Tretë, Ziegler ishte një përfaqësues aktiv dhe kontrovers i popullit që zhvilloi një betejë të gjatë kundër bankave dhe lobit ekonomik në Zvicër dhe jashtë saj.

Politikani jokonvencional është i njohur edhe si përkrahës i vendosur i pavarësisë së Kosovës. Këtë e ka dëshmur, sidmos me pjesëmarrjen e tij të  shpeshtë në demostratat që zhvilloheshin në Gjenevë nga komuniteti shqiptar i Zvicrës.

Ai shkroi vepra të shumta mbi këtë temë, të cilat u përkthyen në disa gjuhë, të tilla si “Zvicra lan më bardh” (1990) dhe “Urrejtja e Perëndimit” (2009), etj. Ai shërbeu gjithsej 27 vjet në Këshillin Kombëtar për Partinë Socialdemokrate (SP).

Pas tërheqjes nga politika zvicerane, Ziegler vazhdoi karrierën dhe angazhimin e tij të gjatë ndaj vendeve në zhvillim në nivel ndërkombëtar.

Nga viti 2000 deri në vitin 2008, Ziegler ishte Raportues Special i Këshillit të të Drejtave të Njeriut të OKB-së për të Drejtën e Ushqimit. Më pas, ai ishte anëtar i Komitetit Këshillimor të Këshillit të të Drejtave të Njeriut.

Zvicra, vendi i tretë më paqësor në botë

Shumica e vendeve në botë janë më pak paqësore sesa ishin një vit më parë. Vitin e kaluar është shënuar numri i dytë më i lartë i  vdekjeve të lidhura me luftën që nga fillimi i indeksit dy dekada më parë. Vetëm në vitin 2023 ka pasur më shumë njerëz që kanë vdekur në luftë.

Megjithatë, Zvicra madje e ka përmirësuar renditjen e saj në indeksin e paqes të Institutit për Ekonomi dhe Paqe.

Rusia renditet përsëri në vendin e fundit, dhe Ukraina, Izraeli dhe Sudani gjithashtu kanë rezultate të dobëta.

Zvicra renditet e treta midis vendeve më paqësore në botë, me një rezultat prej 1.363. Vetëm Zelanda e Re (1.343) dhe Islanda (1.161) kanë rezultate më të larta, transmeton albinfo.ch. Sllovenia është në vendin e katërt, dhe Irlanda në të pestin. Zvicra madje është ngjitur disa vende: Vitin e kaluar, ishte në të pestin, shkruan sda.ch.

“Edhe pse e kemi përjetuar këtë kolaps katastrofik globalisht, ai nuk i ka prekur vërtet vendet e renditura më lart”, thotë Steve Killelea në një artikull të BBC-së. Killelea është themeluesi dhe kryetari i Institutit për Ekonomi dhe Paqe, i cili e lançoi indeksin duke filluar nga viti 2007.

Raporti vlerëson 163 vende duke përdorur 23 tregues për të matur gjendjen e paqes në tre fusha: niveli i sigurimeve shoqërore, shkalla e konflikteve të vazhdueshme kombëtare dhe ndërkombëtare dhe shkalla e militarizimit.

Këto janë 10 vendet më paqësore në botë:

Vendi i parë: Islanda
Vendi i dytë: Zelanda e Re
Vendi i tretë: Zvicra
Vendi i katërt: Sllovenia
Vendi i pestë: Irlanda
Vendi i gjashtë: Austria
Vendi i shtatë: Portugalia
Vendi i tetë: Singapori
Vendi i nëntë: Finlanda
Vendi i dhjetë: Japonia
Renditja e lartë e Zvicrës i atribuohet, ndër të tjera, shkallës së ulët të krimit dhe politikës së saj të gjatë të neutralitetit ushtarak.

Këto janë 10 vendet më pak paqësore në botë:

Renditja 163: Rusia
Renditja 162: Sudani
Renditja 161: Republika Demokratike e Kongos
Renditja 160: Ukraina
Renditja 159: Izraeli
Renditja 158: Sudani i Jugut
Renditja 157: Afganistani
Renditja 156: Jemeni
Renditja 155: Siria
Renditja 154: Mali
Renditja 153: Somalia

Xhaka, mes futbollistëve me shumë përvojë në Botëror

Kapiteni i Zvicrës, Granit Xhaka, është prej lojtarëve më me përvojë në gjithë Kampionatin Botëror.

Ai në ngjarje të mëdha me Zvicrën ka luajtur në 25 ndeshje.

“Kicker” ka paraqitur të mërkurën për këto statistika.

Nga Zvicra, Ricardo Rodriguez ka më së shumti paraqitje në Evropianë dhe Botëror. Mbrojtësi 33-vjeçar ka humbur vetëm 33 minuta prej Botërorit 2014, ka shkruar “Kicker”, transmeton albinfo.ch.

“Kapiteni Granit Xhaka gjithashtu krenohet me numër mbresëlënës prej 25 paraqitjeve në turne madhor. Mjeshtri i mesfushës ka humbur vetëm një ndeshje të madhe gjatë këtyre vjetëve, çerekfinalen e Evropianit 2021 kundër Spanjës, për shkak të grumbullimit të kartonëve të verdhë”, ka shkruar “Kicker”.

Mediumi gjerman ka shkruar po ashtu se “këta dy veteranë e formojnë themelin mbi të cilin trajneri Murat Yakin mund të mbështetet përsëri në turne”.

Xhaka me Zvicrën i ka 146 paraqitje, ndërsa ka kontribuuar me 17 gola.

Cyrihu nxjerr në ankand targën “ZH 26” për Vitin e Sportit

Kantoni i Cyrihut po nxjerr në ankand përsëri një targë të veçantë të automjeteve: Për të shënuar Vitin e Sportit 2026, është targa me numrin “ZH 26”, transmeton albinfo.ch.

Ankandi fillon të enjten dhe përfundon më 17 qershor, pak para ndeshjes së dytë të grupit të ekipit kombëtar të futbollit, siç njoftoi kantoni të mërkurën.

Për më shumë se 30 vjet, zyra e trafikut rrugor ka nxjerrë në ankand targa me pesë shifra dhe më të ulëta çdo javë, shkruan sda.ch. Të ardhurat shkojnë në thesarin e shtetit të Cyrihut.

Rekordi aktual për një targë të Cyrihut është 299,000 franga zvicerane. Kjo shumë u pagua në vitin 2024 për targën “ZH 24”.

(Foto: Sicherheitsdirektion Kanton Zürich)

Sulmuesit me sharrë elektrike në Schaffhausen i shtohen edhe 5 vite burg

Personi që kishte hyrë me forcë në një degë të sigurimeve shëndetësore CSS në Schaffhausen me një sharrë elektrike të ndezur në korrik 2017, duke plagosur dy persona, nuk do të lirohet. Ai do të mbetet në trajtim spitalor, transmeton lbinfo.ch.

Gjykata e Lartë e Schaffhausenit ka zgjatur masën për 59-vjeçarin deri në maj 2030, sipas vendimit të publikuar të mërkurën. Megjithatë, ky vendim nuk është ende ligjërisht i detyrueshëm; i akuzuari mund të apelojë ende në Gjykatën Supreme Federale, shkruan srf.ch.

Më 24 korrik 2017, atëherë 51-vjeçari kishte sulmuar disa punonjës të kompanisë së sigurimeve shëndetësore. Dy burra u plagosën nga sharra; një çift që po merrnin këshilla në atë kohë kishte pësoi tronditje.

Autori i krimit u arrestua të nesërmen.

Sulmuesi me motosharrë, i cili pasi që kishte plagosur pesë persona, kishte mbajtur në ankth zviceranët për rreth 36 orë, është arrestuar falë një shqiptari. Ka qenë njoftimi i bërë në polici nga Liman Kabashi, pronar i një picerie në Thalwil të Cyrihut ai që e ka orientuar policinë në “adresë” të saktë. Dhe për këtë kishin shkruar atë ditë mediat zvicerane si Blick.ch, 20 minuten etj.

“Ai kaloi rreth orës 17.30 në afërsi të picerisë. Fytyrën e tij e njoha menjëherë dhe menjëherë e kontaktova policinë” thotë Liman Kabashi, pronar i picerisë “Pipponi”, transmeton albinfo.ch. Thalwili është një komunë plot 63 kilometra larg Schaffhausenit, ku ka ndodhur sulmi dhe ende nuk ka informata se si ka arritur Franz Vrousis deri aty.

“Ai kishte një çantë me vete dhe po shkonte drejt migrosit. Për t`u siguruar se ishte ai, unë e ndoqa nga pas. Ai dukej i përgjumur dhe i tërhequr në vete. Pastaj unë me whatsapp e njoftova një polic që e kam mik”.

Vrousis vuan nga një formë e rëndë e skizofrenisë paranojake-halucinatorike. Në iluzionin e tij, ai besonte se shpirtrat e këqij vinin nga punonjësit e sigurimeve dhe donin ta vrisnin.

Zvicra fiton miliona edhe nëse eliminohet herët nga Botërori 2026

Pjesëmarrja në Kupën e Botës 2026 nuk sjell vetëm prestigj sportiv, por edhe përfitime të mëdha financiare. Sipas të dhënave të publikuara para turneut, Kombëtarja e Zvicrës do të arkëtojë pothuajse 10 milionë franga zvicerane, edhe nëse eliminohet që në fazën e grupeve.

FIFA ka rritur fondin total të shpërblimeve për Botërorin 2026, i cili për herë të parë zhvillohet me 48 kombëtare. Çdo ekip që siguron pjesëmarrjen në turne përfiton një shumë të konsiderueshme financiare, ndërsa shpërblimet rriten ndjeshëm për skuadrat që avancojnë në fazat eliminatore, shkruan 20min.ch, transmeton albinfo.ch.

Për Zvicrën, kjo do të thotë se vetëm pjesëmarrja në SHBA, Kanada dhe Meksikë garanton të ardhura milionëshe. Në rast të kalimit të fazës së grupeve, federata zvicerane do të përfitojë edhe më shumë, ndërsa ekipet që arrijnë në gjysmëfinale apo finale mund të sigurojnë dhjetëra miliona shtesë.

Këto mjete zakonisht përdoren nga federatat për zhvillimin e futbollit, investime në infrastrukturë, programe për të rinjtë dhe mbështetjen e ekipeve kombëtare. Për këtë arsye, kualifikimi në Botëror konsiderohet një sukses i madh jo vetëm sportiv, por edhe ekonomik.

Me ambicie për të arritur sa më larg në turne, Zvicra synon jo vetëm rezultate historike në fushë, por edhe përfitime të rëndësishme financiare që do të ndihmojnë zhvillimin e futbollit zviceran në vitet e ardhshme.

Basel-Stadt, kantoni i parë ku banorët me të drejtë vote janë në pakicë

Kantoni Basel-Stadt po bën historinë e demokracisë zvicerane. Për herë të parë, ata që kanë të drejtë vote nuk përbëjnë më shumicën e popullsisë. Studiuesit politikë e shohin këtë si një zhvillim që mund të ndikojë në kantone të tjera në të ardhmen.

Në kantonin e Basel-Stadt-it, struktura e popullsisë ka ndryshuar aq drastikisht sa, për herë të parë, ata që kanë të drejtë vote (shtetasit zviceranë në moshë madhore) nuk përbëjnë më shumicën, transmeton albinfo.ch. Siç raportohet nga SRF, 50.3 për qind e afërsisht 211,000 banorëve tani nuk kanë të drejtë vote.

Ky grup përfshin njerëz pa pasaportë zvicerane, të mitur, njerëz nën kujdestari dhe ata me leje qëndrimi javore. Kjo e bën Basel-Stadt kantonin e parë në Zvicër ku njerëzit me pjesëmarrje politike janë bërë pakicë.

Për shkencetaren politike Eva Gschwind, ky zhvillim ngre pyetje themelore. Ajo thotë për SRF se një demokraci varet nga përfshirja e një segmenti sa më të gjerë të popullsisë.

Nëse gjithnjë e më shumë njerëz preken nga vendimet politike pa qenë në gjendje të marrin pjesë në procesin e vendimmarrjes, politika humbet disa nga drejtimet e saj. Si rezultat, qeveria dhe parlamenti mund të gjenden gjithnjë e më shumë “duke fluturuar verbërisht”.

Është interesante që kantoni i Gjenevës ka një përqindje edhe më të lartë të banorëve të huaj me 42 për qind sesa Basel-Stadt me 39 për qind. Megjithatë, votuesit e huaj ende përbëjnë shumicën atje.

Arsyeja qëndron te afërsisht 35,000 qytetarët zviceranë që jetojnë jashtë vendit, të cilët mund të vazhdojnë të marrin pjesë në referendume dhe zgjedhje.

Çfarë zgjidhjesh po diskutohen?

Ky zhvillim po nxit diskutime të reja rreth pjesëmarrjes politike. Një mundësi do të ishte ulja e moshës së votimit në 16 vjeç, përcjell albinfo.ch. Kjo do t’u jepte disa mijëra të rinjve shtesë në Bazel të drejtën për të votuar. Një propozim i tillë ka qenë përsëri në tryezë që nga vjeshta e vitit 2025.

Gjithashtu në diskutim janë të drejtat e votimit komunale ose kantonale për të huajt, siç ekziston tashmë në pjesë të kantoneve të Jura dhe Neuchâtel.

Për më tepër, autoritetet po përqendrohen në procedurat e thjeshtuara të natyralizimit. Basel-Stadt ka ulur ndjeshëm tarifat për aplikimet për natyralizim vitet e fundit.

Sa ka gjasa Zvicra për tu shpallur kampion

Sa gjasa ka Zvicra të fitojë Kupën e Botës 2026? Sipas një analize matematikore të publikuar nga mediat zvicerane, shanset e helvetikëve për t’u shpallur kampionë bote janë vetëm 1.16 për qind.

Llogaritjet janë bërë duke u bazuar në modele statistikore, renditjet e ekipeve, formën e skuadrave dhe probabilitetet e kalimit nga një fazë në tjetrën të turneut. Sipas këtyre parashikimeve, Zvicra nuk bën pjesë në grupin e favoritëve kryesorë, por konsiderohet një kombëtare që mund të surprizojë, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Favoritët kryesorë për triumfin në Botëror mbeten kombëtaret tradicionale si Brazili, Franca, Anglia, Spanja dhe Argjentina, të cilat gëzojnë shanse dukshëm më të larta për të ngritur trofeun.

Megjithatë, historia e futbollit ka treguar se statistikat nuk janë gjithmonë vendimtare. Zvicra ka qenë një nga skuadrat më të qëndrueshme evropiane në vitet e fundit dhe synon të arrijë rezultatin më të mirë në historinë e saj në një Kampionat Botëror.

Me kapitenin Granit Xhaka në krye dhe një brez të talentuar lojtarësh, helvetikët shpresojnë të sfidojnë parashikimet dhe të avancojnë sa më larg në turneun që po zhvillohet në SHBA, Kanada dhe Meksikë.

Edhe pse probabiliteti prej 1.16 për qind mund të duket i ulët, tifozët zviceranë besojnë se në futboll gjithçka është e mundur dhe se skuadra e Murat Yakinit mund të jetë një nga surprizat e mëdha të Botërorit 2026.

Kënga dhe vallja shqiptare pushtojnë Moudonin këtë të shtunë!

Shoqata Kulturore dhe Artistike ILIRËT do të marrë pjesë në Festivalin e Muzikës në Moudon më 13 qershor 2026, duke prezantuar këngë dhe valle tradicionale shqiptare.

Vendi: Moudon

Ora 12:00, Skena La Grenette

Ora 16:00, Skena Place Mauricette Cachemaille

Ejani të mbështesim kulturën shqiptare dhe të shijojmë një ditë festive me muzikë dhe traditë shqiptare.

Kompanitë zvicerane investuan 27 miliardë dollarë në SHBA, por mund të mos mjaftojë

Kompanitë zvicerane investuan rreth 27 miliardë dollarë në Shtetet e Bashkuara vetëm gjatë katër muajve të parë të vitit 2026, si pjesë e një angazhimi shumëvjeçar prej 200 miliardë dollarësh të marrë nga bizneset zvicerane ndaj administratës amerikane, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Marrëveshja u arrit pasi SHBA-ja pranoi të ulte tarifat për produktet zvicerane nga 39 për qind në 15 për qind. Megjithatë, investimet e mëdha mund të mos jenë të mjaftueshme për të garantuar trajtim të favorshëm në të ardhmen. Së fundmi, Uashingtoni ka paralajmëruar tarifa të reja për vendet që, sipas autoriteteve amerikane, nuk po bëjnë mjaftueshëm në luftën kundër punës së detyruar. Sipas propozimeve aktuale, Zvicra mund të përballet me një tarifë prej 12.5 për qind, më e lartë se ajo e paraparë për Bashkimin Evropian.

Ndër investitorët kryesorë zviceranë janë gjigantët farmaceutikë Novartis dhe Roche, të cilët po zgjerojnë kapacitetet e tyre prodhuese dhe kërkimore në SHBA. Investime të rëndësishme po bëjnë edhe kompani të tjera si Ypsomed dhe MSC.

Sipas Dhomës Amerikano-Zvicerane të Tregtisë, bizneset zvicerane po i përmbushin premtimet e tyre për investime, por pasiguria rreth politikës tregtare amerikane vazhdon të mbetet shqetësim për ekonominë zvicerane.

SHBA-ja është një nga partnerët më të rëndësishëm ekonomikë të Zvicrës dhe shumë kompani zvicerane po rrisin praninë e tyre në tregun amerikan për të mbrojtur eksportet dhe për të shmangur kostot shtesë që mund të vijnë nga tarifat tregtare.

Klubet me më shumë futbollistë në Botëror

Të dhënat e fundit kanë zbuluar klubet që kanë kontribuar me më shumë futbollistë në Kupën e Botës 2026, duke reflektuar përqendrimin e talentit në elitën e futbollit botëror.

Në krye të listës qëndron Manchester City, i cili do të ketë plot 19 lojtarë të angazhuar në këtë turne, duke konfirmuar edhe një herë thellësinë dhe cilësinë e skuadrës angleze.

Në vendin e dytë renditet Bayern Munich me 18 futbollistë të grumbulluar me kombëtaret e tyre.

Më pas vijnë dy gjigantët evropianë, Paris Saint-Germain dhe Arsenal, të cilët kanë nga 16 lojtarë secili të përfshirë në Botëror, transmeton albinfo.ch.

Në vendin e pestë pozicionohet Barcelona me 15 përfaqësues, ndërsa një grup klubesh të njohura si Manchester United, Crystal Palace dhe Atlético Madrid kanë secila nga 12 lojtarë të thirrur për turneun më prestigjioz të futbollit botëror.

Pronarët e iPhone në Zvicër marrin qasje në Siri AI

Përdoruesit e iPhone në Zvicër do të jenë ndër të parët në Evropë që do të kenë qasje në Siri AI, versionin e ri të asistentit virtual të Apple të fuqizuar nga inteligjenca artificiale.

Apple e prezantoi teknologjinë e re gjatë konferencës WWDC 2026, duke premtuar një Siri shumë më të avancuar, më bisedues dhe më të integruar me aplikacionet dhe të dhënat personale të përdoruesit, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe nga vendet e Bashkimit Evropian, Zvicra nuk preket nga kufizimet që lidhen me Aktin për Tregjet Digjitale (DMA). Për këtë arsye, përdoruesit zviceranë do të mund të përdorin funksionet e reja të Apple Intelligence dhe Siri AI sapo ato të lëshohen zyrtarisht.

Apple ka konfirmuar se Siri AI nuk do të jetë i disponueshëm në iPhone dhe iPad në vendet e BE-së kur të dalin iOS 27 dhe iPadOS 27, pasi kompania dhe rregullatorët evropianë nuk kanë arritur marrëveshje për çështjet e interoperabilitetit dhe privatësisë.

Siri AI do të sjellë funksione të reja si kuptimi i kontekstit personal, qasje më inteligjente në email, mesazhe dhe fotografi, përgjigje më natyrale në biseda dhe aftësi më të avancuara për të kryer detyra në pajisje.

Megjithatë, jo të gjitha pajisjet do ta mbështesin teknologjinë e re. Funksionet e Apple Intelligence dhe Siri AI do të jenë të disponueshme vetëm në modelet më të reja të iPhone-ve dhe pajisjeve Apple që plotësojnë kërkesat harduerike të kompanisë.

Për përdoruesit në Zvicër, kjo përbën një avantazh të rëndësishëm krahasuar me fqinjët në BE, të cilët aktualisht nuk kanë asnjë afat të përcaktuar se kur do të mund ta përdorin Siri AI në iPhone dhe iPad.

Gjykata Federale: Cyrihu dhe Winterthuri mund të vendosin për pagat minimale

Një vendim historik nga Lozana forcon pozicionin e qyteteve më të mëdha të Kantonit të Cyrihut, respektivisht qyteteve Cyrih dhe Winterthur. Gjykata Supreme Federale i ka konsideruar të lejueshme rregulloret e tyre përkatëse të pagës minimale, transmeton albinfo.ch. Megjithatë, data kur rregulloret e reja do të hyjnë në fuqi mbetet e paqartë.

Gjykata Supreme Federale ka vendosur që qytetet e Cyrihut dhe Winterthur lejohen të futin një pagë minimale komunale (në nivel të qytetit). Kështu, në Cyrih, ajo do të jetë 23.90 franga zvicerane në orë, dhe në Winterthur, 23 franga.

Rregullorja e re e pagës minimale do të favorizojë kryesisht punonjësit në sektorët me paga të ulëta si pastrimi, turizmi dhe shitja me pakicë. Në shumë nga këto raste bëhet fjalë për gra, shkruan sda.ch. Data e saktë kur paga minimale do të hyjë në fuqi është ende e pavendosur.

Kundërshtarët e pagës minimale vazhdojnë të kenë dyshime nëse kjo është mënyra e duhur për të luftuar varfërinë. Kjo u njoftua bashkërisht nga Dhoma e Tregtisë dhe Shoqata e Punëdhënësve të Winterthur, Shoqata e Ndërmarrjeve të Vogla dhe të Mesme të Winterthur dhe Zonës Përreth, dhe Shoqata e Biznesit të Qytetit të Cyrihut.

“Diskriminimi duhet të parandalohet.”

Shoqatat premtuan të punojnë në mënyrë konstruktive me qytetet e Cyrihut dhe Winterthurit për zbatimin e vendimit, përcjell albinfo.ch. Është e rëndësishme që kontrollet e pagave të bëhen kryesisht në ato sektorë që nuk kanë një marrëveshje kolektive negociatash.

Për më tepër, duhet të sigurohet që kompanitë lokale që paguajnë pagë minimale të mos jenë në disavantazh nga konkurrentët që nuk janë të detyruar të paguajnë një pagë minimale.

Risitë e Botërorit 2026

Botërori i Meksikës, Kanadasë dhe SHBA do të nisë këtë të enjte me ndeshjen hapëse mes Meksikës dhe Afrikës së Jugut në stadiumin Azteca.

Bëhet fjalë për një edicion historik, teksa për herë të parë do të jenë 48 skuadra pjesëmarrëse, por edhe për faktin se do të ketë disa risi në rregullore.

Modifikimet e miratuara nga IFAB do të ndryshojnë shumë mënyrën e të luajturit, gjykimit dhe menaxhimit të ndeshjeve. Por le ta nisim me ndryshimet të kanë të bëjnë me sistemin VAR

Më shumë pushtet sistemit VAR. Teknologjia do të ketë një rol gjithnjë e më qendror në ndeshje. Deri tani VAR mund të ndërhynte në vetëm 3 raste: goli, penalltia dhe ndëshkimet me karton të kuq direkt. Që nga ndeshja e së enjtes, ata që do të jenë përpara monitorit do të duhet të rishikojnë më shumë situata. Sistemi VAR do të mund të korrigjojë akordimin e gabuar të një goditje këndi, për shembull kur prekja e fundit e topit është e dukshme nga sulmuesi. Ndërhyrja do të bëhet e mundur vetëm nëse nuk e vonon rifillin e lojës. Teknologjia po ashtu do të mund të korrigjojë ndëshkimin me karton të kuq pas kartonit të dytë të verdhë të dhënë pa të drejtë dhe gabimet në identifikimin e lojtarëve për sanksionet me kartonë të verdhë apo të kuq. IFAB për më tepër ka vendosur edhe për një saktësim në protokollin VAR në lidhje me faullet e kryerë nga skuadra që sulmon përpara se topi të rivihet në lojë në goditje këndi apo dënimi. Nëse një thyerje e normës do të ketë ndikim te një gol, penallti apo sanksion disiplinor, gjyqtari në monitor mund t’i kërkojë atij në fushë të rishohë episodin. Nëse do të konfirmohet parregullsia, loja do të rinisë me përsëritjen e goditjes standarde dhe me sanksionin e mundshëm disiplinor

Lufta ndaj humbjes së lojë. Ashpërsi maksimale kundër atyre që kërkojnë të luajnë me kronometrin, duke nisur nga zëvendësimet. Ata që duhet të lënë fushën e lojës, duhet ta bëjnë brenda 10 sekondave që nga komunikimi i zëvendësimit. Në rast të kundërt, futbollisti që do të duhet të hyjë është i detyruar të presë 1 minutë. Ky rregull u aplikua për herë të parë në miqësoren Japoni-Islandë me skuadrën vendase që shfrytëzuan për 60 sekonda superioritetin numerik për të shënuar golin e fitores 1-0. Po kështu, përveç rregullit të 8 sekondëshit për portierin në momentin që ka topin në duar, shtohen kufizime të tjera për rivëniet anësore dhe ato fundore. Nëse arbitri sheh se një skuadër po humbet kohë, do të nisë numërimin mbrapsht prej 5 sekondash. Nëse topi nuk rivihet në lojë brenda limieteve, rivënia anësore do t’i shkojë skuadrës kundërshtare, ndërsa ajo fundore do të bëhet goditje këndi. Për të evituar ndërprerje taktike dhe simulime, nëse një futbollist merr kurë mjekësore duhet që të qëndrojë jashtë fushe të paktën 1 minutë pas trajtimit. Përjashtim bëjnë vetëm portierët në rast të traumave të rënda. Bashkë me këto masa, duke parë edhe temperaturat e larta që parashikohen në SHBA, në çdo pjesë loje do të ketë një pauzë për hidratim prej 3 minutash.

Kartonët e kuq. Gjatë Botërorit 2026, futbollistët nuk do të mund të mbulojnë gojën teksa flasin me shokët e skuadrës, kundërshtarët apo gjyqtarët. FIFA e mori këtë mase pas episodit mes Prestiannit dhe Vinicius në sfidën e Ligës së Kampioneve mes Benficas dhe Realit të Madridit për të limituar tensionet dhe sjelljet antisportive. Nëse biseda do të konsiderohet i ndezur apo provokues, ekziston rreziku i ndëshkimit me karton të kuq. Me karton të kuq do të ndëshkohen edhe ata që braktisin fushën e lojës për protestë pa autorizimi, siç ndodhi në finalen e Kupës së Afrikës mes Senegalit dhe Marokut.

St. Galleni do t’ua ndalojë mësueseve mbajtjen e shamisë në shkollë

Rruga drejt ndalimit të shamisë për mësuesit në St. Gallen tani është e qartë. Këshilli (Parlamenti) Kantonal i St. Gallen ka miratuar me shumicë bindëse një mocion përkatës. Qeveria tani është e ngarkuar me hartimin e një projektligji për të bërë të mundur zbatimin e këtij qëndrimi, transmeton albinfo.ch.

Në verën e vitit 2025, prindërit në Eschenbach protestuan kundër punësimit të një mësueseje të re që donte të mbante shami gjatë mësimdhënies. Shkolla përfundimisht vendosi të mos vazhdonte me punësimin e saj, shkruan sda.ch.

Menjëherë pas kësaj, anëtarë individualë nga të katër grupet politike në Këshillin Kantonal paraqitën një mocion duke kërkuar sqarime. Mocioni kërkonte që mbajtja e “veshjeve ose simboleve të motivuara fetarisht nga mësuesit” në shkollat ​​publike të ndalohej në Aktin e Arsimit Publik.

Qeveria e kantonit mbështeti kërkesën, por donte ta kufizonte ndalimin në shkollat ​​fillore, përcjell albinfo.ch. Të mërkurën në mëngjes, pas një debati të hollësishëm, këshilli miratoi mocionin me 70 vota pro dhe 46 kundër.

Qeveria tani duhet të hartojë një ndryshim në ligj.

Përleshje masive mes sirianëve dhe kosovarëve në Austri, shqiptohen dënime me burg

Një përleshje e dhunshme mes tre shtetasve sirianë dhe tre kosovarëve në qytetin e Grazit të Austrisë ka përfunduar me dënime të rënda nga gjykata, pas një incidenti që tronditi opinionin publik, transmeton albinfo.at. 

Ngjarja ndodhi në muajin shkurt në një pikë karburanti në lagjen Lend, ku gjashtë burrat u përfshinë në një konflikt fizik në mes të ditës, ndërsa në vendngjarje ndodheshin edhe familje me fëmijë dhe qytetarë të tjerë të pafajshëm.

Sipas raportimeve nga mediat austriake, shkaku i konfliktit dyshohet të ketë qenë një mosmarrëveshje që lidhej me një grua. Situata u përshkallëzua me përdorimin e grushteve, shkopinjve të bejsbollit dhe mjeteve të tjera të forta.

Pamjet e kamerave të sigurisë, të paraqitura gjatë procesit gjyqësor, treguan se një nga të akuzuarit sirianë kishte hyrë me automjet në hapësirën e pikës së karburantit, duke detyruar një kosovar të largohej me shpejtësi për të shmangur goditjen.

Njëri nga të dëmtuarit pësoi frakturë në zgavrën e syrit dhe, sipas avokatit të tij, ende rrezikon humbjen e shikimit.

Prokuroria i akuzoi të gjashtë personat për pjesëmarrje në përleshje, ndërsa ndaj autorëve kryesorë u ngritën edhe akuza për detyrim dhe tentim të shkaktimit të lëndimeve të rënda trupore. Të gjithë të akuzuarit, të moshës nga 21 deri në 28 vjeç, kishin precedentë penalë.

Gjykatësi Andreas Lenz dënoi ashpër sjelljen e të përfshirëve, duke theksuar se armë si boksi i hekurit apo shkopinjtë e bejsbollit nuk kanë vend në automjete për t’u përdorur kundër njerëzve.

Sipas vendimit të gjykatës, tre kosovarët u dënuan me masa që variojnë nga diversionet deri në tetë muaj burgim efektiv. Ndërkohë, tre sirianët morën dënime më të rënda, nga dy vjet e gjysmë deri në gjashtë vjet burg.

Rasti ka ngjallur reagime të shumta në Austri për shkak të nivelit të lartë të dhunës dhe rrezikut që iu kanos qytetarëve të pranishëm gjatë incidentit./Albinfo.at 

Gratë në Zvicër kanë më pak besim te shteti sesa burrat

Gratë në Zvicër kanë më pak besim ndaj institucioneve shtetërore krahasuar me burrat, sipas një studimi të ri të porositur nga Zyra Federale për Barazi Gjinore (FOGE) dhe realizuar nga OECD. Edhe pse niveli i përgjithshëm i besimit në institucionet publike mbetet i lartë në krahasim me vendet e tjera, diferenca mes grave dhe burrave është veçanërisht e theksuar në Zvicër, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Sipas studimit, vetëm 45 për qind e grave shprehen të sigurta për aftësinë e tyre për të marrë pjesë në politikë, krahasuar me 65 për qind të burrave. Po ashtu, 26 për qind e grave nuk marrin pjesë në asnjë aktivitet politik, ndërsa kjo përqindje është 17 për qind te burrat. Diferenca gjinore në pjesëmarrjen politike është pothuajse dy herë më e lartë se mesatarja e vendeve të OECD-së.

Studimi evidenton gjithashtu dallime në kënaqësinë ndaj shërbimeve publike dhe në perceptimin e institucioneve shtetërore. Sipas autoriteteve zvicerane, këto rezultate tregojnë se ende ekzistojnë pengesa që ndikojnë në angazhimin dhe besimin e grave në jetën publike dhe politike.

Ekspertët theksojnë se besimi në institucione është një element kyç për funksionimin e demokracisë dhe se zvogëlimi i këtij hendeku gjinor mbetet një sfidë e rëndësishme për Zvicrën në vitet e ardhshme.