Pas një periudhe ngadalësimi të rritjes, qiratë do të rriten përsëri me një ritëm më të shpejtë në Zvicër, parashikon banka Raiffeisen në një studim të publikuar të enjten.

Ndërsa efektet dobësuese mbi qiratë nga rënia e normës bazë të interesit janë gati të zhduken dhe rritja e çmimeve të energjisë për shkak të luftës në Iran rrit çmimet e ndërtimit, stabilizimi i çmimeve në tregun e banesave me qira pritet të marrë fund së shpejti, argumentojnë ekspertët e bankës.

“Shkalla shumë e ulët e vendeve të lira dhe numri në rritje i abonimeve të kërkimit vazhdojnë të tregojnë një kërkesë të fortë të tepërt në treg,” citohet të ketë thënë Fredy Hasenmaile, kryeekonomisti i institutit, në një deklaratë. “Historikisht, një nivel kaq i ulët i vendeve të lira shkoi krah për krah me rritje të qirave dukshëm më të larta se sa përjetohen aktualisht.”

Pavarësisht shumë shenjave të mungesës së banesave, ndërtimi i banesave në Zvicër mbetet në nivele historikisht të ulëta, tha studimi. Një pjesë e madhe e sfidave në tregun e banesave lidhet me planifikimin e ri hapësinor, i cili, megjithëse i synuar, nuk është zbatuar mjaftueshëm.

Përveç përpjekjeve për dendësim, të cilat po ecin ngadalë, një nga faktorët kryesorë që qëndron pas këtij trendi është kompleksiteti në rritje rregullator: në dekadat e fundit, kërkesat për ndërtime të reja në fusha të tilla si efikasiteti i energjisë, mbrojtja e klimës, ulja e ndotjes akustike, aksesueshmëria dhe mbrojtja e trashëgimisë historike janë shtrënguar ndjeshëm, raporton swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, rregullimi po rritet edhe jashtë ligjeve të zhvillimit hapësinor: standardet teknike të lëshuara nga shoqatat private profesionale po bëhen gjithnjë e më të rëndësishme, pasi ato shpesh shpallen ligjërisht të detyrueshme. Pasojat janë një rritje e kërkesave teknike, një zgjatje e procedurave të autorizimit, një rritje e rreziqeve të planifikimit dhe një rritje e kostove të ndërtimit, të cilat në fund të fundit frenojnë aktivitetin e ndërtimit.

“Shumësia e pritjeve të reja sociale dhe teknike në lidhje me ndërtimin e banesave është kryesisht e dëshiruar politikisht dhe e mbështetur gjerësisht: të marra individualisht, rregullore të caktuara sigurisht që duken të përshtatshme”, komenton Hasenmaile. “Megjithatë, të marra së bashku, ato kontribuojnë në rritjen e kompleksitetit, rreziqeve dhe kostove të ndërtimit të banesave në një masë të tillë që progresi teknik dhe fitimet në efikasitet nuk mund t’i kompensojnë më këto efekte”.

Ndërkohë, nga ana e pronarëve të shtëpive rreth tetë muaj pas heqjes së vlerës së qirasë, ende ka pak reagim. “As nga aplikimet për rinovim dhe as nga xhiroja e bizneseve të vogla nuk ka shenja deri më tani të rritjes së aktivitetit të rinovimit, i cili ende përfiton nga lehtësimet tatimore në fazën e tranzicionit”, vëren eksperti.

Meqenëse vlera e qirasë do të hiqet vetëm që nga viti tatimor 2029, pronarët e shtëpive kanë hapësirë ​​për manovrim për të kryer rinovime të zbritshme nga taksat ose për të optimizuar strategjinë e tyre të ardhshme të financimit.

“Për të qenë në gjendje të shfrytëzojnë potencialin e kursimit të taksave në kohën e duhur dhe për të shmangur humbjet në vlerën e banesave të banuara nga pronarët që kanë nevojë për rinovim, puna duhet të planifikohet shpejt, pasi shumë masa kërkojnë kohë të gjata përgatitjeje. Përveç kësaj, pengesat e kapacitetit për zejtarët mund të priten sapo të fillojë bumi i pritur i rinovimit”, thotë Hasenmaile.

Investimet nga kompanitë e huaja në Zvicër ranë ndjeshëm vitin e kaluar. Kompanitë amerikane, ndër të tjera, u frenuan.

Numri i investimeve të huaja në Zvicër u tkurr me pothuajse një të katërtën në vetëm 84 projekte në vitin 2025, siç raportoi të enjten firma konsulente EY. Kompanitë amerikane – investitorët më të rëndësishëm – ulën investimet e tyre me 7%.

Në Evropë, rënia e përgjithshme ishte 7% në 5,026 projekte. Kjo do të thotë që aktiviteti i investimeve ra në nivelin më të ulët në njëmbëdhjetë vjet, siç shkruan EY. Kjo pasqyron krizat gjeopolitike, të politikës energjetike dhe ekonomike të viteve të fundit, transmeton albinfo.ch.

Shpërndarja e fondeve ndryshon. Sipas renditjes, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar janë vende veçanërisht të njohura për investime. Gjermania vjen në vendin e tretë si ekonomia më e madhe e vetme në Evropë. Ndërkohë, Zvicra renditet e 13-ta. Zvicra si një ‘portë hyrëse për në Evropë’”.

“Pavarësisht rënies së investimeve, Zvicra vazhdon të veprojë si një portë hyrëse për në Evropë për kompanitë amerikane”, thotë André Bieri, Lider i Tregjeve në Zvicër dhe Lihtenshtajn në EY, duke e kategorizuar zhvillimin. Zvicra vazhdon të ofrojë avantazhe vendndodhjeje, të tilla si talenti, siguria ligjore dhe një sistem tërheqës tatimor.

Fakti që investimet në Evropë në përgjithësi janë në rënie është pjesërisht për shkak të programeve mbështetëse dhe tarifave në SHBA. “Në të njëjtën kohë, ka pasiguri si rezultat i zhvillimeve gjeopolitike”, thotë Bieri. Prandaj, shqetësimet ekonomike mund të kenë ndikim edhe në Zvicër.

Avokati i një gruaje franceze të plagosur rëndë në zjarrin e Crans-Montana ka paraqitur një kërkesë për kompensim në total prej 8.2 milionë eurosh (7.5 milionë CHF). Kërkesa iu paraqit një gjykate në Paris.

“Ne duam 2 milionë euro si pagesë fillestare për shpenzimet urgjente dhe pjesën e mbetur për pjesën tjetër të jetës së klientes sime”, tha avokati i viktimës, Sébastien Fanti, në një intervistë me gazetën Neue Zürcher Zeitung të enjten. Ai e kishte publikuar tashmë veprimin e tij para një gjykate në Paris të hënën, por fillimisht nuk e përcaktoi shumën e kërkesës.

Avokati tha në intervistë se ishte një llogaritje paraprake e përgatitur nga një ekspert. Ndër të tjera, kërkesa është për kompensim për dëmtimin e integritetit fizik të gruas franceze dhe për humbjen e të ardhurave të saj. Klientja e tij do të duhet të kujdeset për pjesën tjetër të jetës së saj, transmeton albinfo.ch.

Fanti beson se ka shumë të ngjarë që Franca t’i paguajë 26-vjeçares paratë. “Franca do ta mbajë përgjegjëse bashkinë dhe kantonin e Valais, jam i sigurt për këtë”, i tha ai gjithashtu gazetës. Sipas avokatit, ai përfaqëson gjithsej 26 viktima dhe të afërmit e tyre.

Kërkesa iu dorëzua Komisionit të Kompensimit për Viktimat e Krimit (Civil) në Paris, siç njoftoi Fanti të hënën. Është në lidhje me një kallëzim penal të paraqitur në prokurorinë publike të Valais më 1 prill. Zyra e prokurorit publik të Valais konfirmoi marrjen e kallëzimit penal në agjencinë e lajmeve Keystone-SDA të martën.

Kjo përfshin veprat penale të zjarrvënies nga pakujdesia, dëmtimit të rëndë trupor nga pakujdesia dhe shkeljeve të rregullave të ndërtimit.

Një total prej 41 personash vdiqën në katastrofën e zjarrit që ndodhi ditën e Vitit të Ri dhe 115 u plagosën.

Fëmijët në klasën e dytë në Zvicër kanë ende hapësirë ​​për përmirësim në lexim dhe matematikë. Këto janë gjetjet e një studimi të ri të porositur nga Konferenca e Ministrave të Arsimit të Kantoneve.

Sipas një ankete të publikuar nga Universiteti i Bernës të enjten, 79% e nxënësve arritën objektivat kombëtare arsimore në lexim në gjuhën lokale të shkollës. Shifra për matematikën ishte 76%, transmeton albinfo.ch.

Ata që u testuan performuan më mirë në të kuptuarit e dëgjimit. Këtu, mesatarisht 87% e nxënësve arritën objektivat arsimore. Konferenca e Ministrave të Arsimit të Kantoneve (EDK) shkroi se në përgjithësi, rezultatet tregojnë se kantonet janë në një rrugë të harmonizuar. Ajo i kategorizoi rezultatet e përgjithshme si “të moderuara”.

Rreth 20,000 nxënës në rreth 1,150 shkolla u testuan në vitin 2024. Anketat e ardhshme do të zhvillohen në vitet 2028 dhe 2031.

Në vitin 2025, në Zvicër u hapën 12,485 falimentime kompanish.

Sipas njoftimit të Këshillit Federal, kjo korrespondon me një rritje prej 61.2 përqind krahasuar me vitin e kaluar.

Kjo rritje është kryesisht për shkak të faktit se ndryshimet në ligj kanë qenë në fuqi që nga fillimi i vitit të kaluar.

Në vitin 2025, në Zvicër u hapën 13,612 procedura falimentimi në përputhje me Ligjin Federal për Mbledhjen e Borxheve dhe Falimentimin (SchKG). Nga këto, 12,485 kishin të bënin me kompani dhe 1127 me individë privatë.

Krahasuar me vitin e kaluar, numri i hapjeve të falimentimit u rrit ndjeshëm (+48.5 përqind), gjë që është për shkak të rritjes së falimentimeve të kompanive (+61.2 përqind), raporton SRF. Falimentimet private, nga ana tjetër, janë ulur (-20.9 përqind), transmeton albinfo.ch.

Numri i procedurave të falimentimit të përfunduara është rritur gjithashtu me rreth 10 përqind vitin e kaluar, sipas deklaratës së Këshillit Federal. Humbja financiare nga humbjet nga falimentimi arriti në pothuajse 1.8 miliardë franga.

Ligji i ri çon në rritje afatshkurtër

Rritja e falimentimeve të korporatave është kryesisht për shkak të rritjes në janar 2025, i cili hyri në fuqi, të Ligjit Federal për Mbledhjen e Borxheve dhe Falimentimin (SchKG). Me futjen e ligjit të ri, kreditorët mund të riaplikojnë për shërbime publike të papaguara, siç janë taksat ose kontributet e sigurimeve shoqërore.

Më parë, një mbledhje borxhi ishte e mundur vetëm me anë të sekuestrimit. Në planin afatgjatë, ky ndryshim do të bëjë që kompanitë jo-likuide dhe për këtë arsye të falimentuara të zhduken nga tregu, por në planin afatshkurtër ato do të çojnë në një rritje të procedurave të falimentimit.

Edhe pse një pjesë e madhe e kësaj rritjeje në vitin 2025 është për shkak të këtij ndryshimi në ligj, efektet nuk mund të përcaktohen me saktësi, pasi nuk është e mundur të dallohet se cilat procedura falimentimi i atribuohen ndryshimit të paradigmës.