Archives

Austria planifikon taksë të re prej 12% mbi transmetimet

Posted on by erezzaademi

Shoqata e Kanaleve Private Austriake (VÖP) po jep alarmin: Taksa e planifikuar e transmetimit mund të ketë pasoja të mëdha për vendndodhjen e medias në Austri.

Sipas informacioneve fillestare, shërbimet mediatike audiovizuale në të ardhmen do të ngarkohen me një taksë të re prej 12 përqind mbi shitjet e tyre në sektorin e transmetimit.

Kjo do të ndikonte gjithashtu në kanalet televizive austriake dhe ofruesit e shërbimeve sipas kërkesës, të cilët tashmë po japin një kontribut të rëndësishëm në diversitetin e medias, punësimin dhe krijimin e vlerës në vend. Sipas një transmetimi nga shoqata, situata ekonomike e stacioneve televizive private dhe shërbimeve audiovizuale në gatishmëri në Austri është tashmë kërcënuese për jetën.

Në vitet e fundit, gjithnjë e më shumë buxhete reklamimi janë zhvendosur jashtë vendit – veçanërisht në korporatat e mëdha dixhitale. Kjo ka dobësuar ndjeshëm bazën financiare të kompanive mediatike vendase dhe ka çuar në shkurtime vendesh pune prej rreth 10 deri në 20 përqind vetëm vitin e kaluar.

Qindra vende pune luhaten

Nëse shtohet një barrë e mëtejshme, kjo do të përkeqësonte më tej bazën ekonomike të shumë ofruesve të medias austriake. Sipas vlerësimeve aktuale, industria do të duhet të presë 20 milionë euro shtesë si rezultat i kësaj takse. Prandaj, VÖP paralajmëron për humbje të mëtejshme të vendeve të punës me tre shifra – veçanërisht në fushat e editorialit, prodhimit, teknologjisë, marketingut dhe zhvillimit dixhital.

Në të njëjtën kohë, investimet në përmbajtjen austriake, siç janë lajmet, revistat ose raportimet rajonale, do të duhet të zvogëlohen. Mund të ketë gjithashtu shkurtime në sport dhe të drejtat e licencave. Rezultati do të ishte një dobësim i ndjeshëm i diversitetit të mediave audiovizuale – me pasoja serioze për demokracinë.

Kostot do të kalohen

VÖP është veçanërisht kritike për faktin se zonat e rritjes dixhitale të të gjitha vendeve do të ngarkoheshin. Shërbimet audiovizuale sipas kërkesës dhe shërbimet e transmetimit në veçanti janë thelbësore për të ardhmen dhe konkurrueshmërinë e kompanive mediatike austriake, shkruan Heute. Një taksë shtesë speciale do të ndërlikonte investimet e nevojshme në këto fusha dhe do të kufizonte masivisht mundësitë e zhvillimit, transmeton albinfo.at.

Për më tepër, ofrimi i planifikuar ndoshta do të ishte i dukshëm edhe për konsumatorët. Pritet që të paktën një pjesë e kostove shtesë do t’u kalohet klientëve të ofertave me abonim të paguar.

VÖP thekson rëndësinë e promovimit të prodhimeve austriake të filmave dhe njeh interesin publik për të. Por: “Megjithatë, promovimi i filmave është një detyrë e politikës kulturore të shtetit dhe për këtë arsye duhet të financohet nga fondet publike – jo me transferim në sektorin e mediave audiovizuale, i cili është tashmë nën presion ekonomik.”

Kjo është ajo që kërkon shoqata

Me 12 përqind, Austria do të ishte dukshëm mbi vlerat krahasuese ndërkombëtare në këtë taksë. Shumë vende të tjera të BE-së janë përmbajtur nga futja e një takse të tillë – ndoshta për të mbrojtur kompanitë vendase të mediave.

Në fakt, masa supozohej të ndikonte te ofruesit ndërkombëtarë që gjenerojnë shitje në Austri pa ofruar krijim të konsiderueshëm vlere këtu. Nga pikëpamja e VÖP, është e pakuptueshme që kompanitë austriake të mediave, të cilat kontribuojnë shumë në krijimin e vlerës vendase, punësimin dhe investimet, duhet të ngarkohen gjithashtu. Nga pikëpamja e VÖP, kreditimi i vlerës së shtuar në Austri në tërësi do të ishte një parakusht themelor për një masë të tillë.

VÖP refuzon taksat dhe tarifat shtesë speciale për kompanitë mediatike në parim. Barra mbi kompanitë mediatike në Austri është tashmë shumë e lartë. Taksat e mëtejshme speciale do ta dobësonin edhe më shumë vendndodhjen e medias dhe do të rrezikonin diversitetin e medias, punësimin dhe publikun demokratik në planin afatgjatë.

Doganierët gjermanë kapën një burrë me 50 kilogramë marijuanë “për përdorim personal”

Posted on by erezzaademi

Zyrtarët doganorë gjermanë ndaluan një burrë 24-vjeçar në Blumberg, në kufirin me kantonin zviceran të Schaffhausen, i cili po fshihte 50 kilogramë marijuanë në makinën e tij. Shtetasi polak tha se e kishte blerë drogën në Zvicër për përdorim personal.

“Importi, eksporti dhe tranziti i kanabisit janë gjithashtu të ndaluara në parim për përdorim personal”, tha Zyra Kryesore Doganore në Singen, Gjermani, në një deklaratë të hënën, raporton swissinfo. Ndaj 24-vjeçarit janë duke u zhvilluar procedura penale, transmeton albinfo.ch.

Arrestimi i burrit polak daton që nga fundi i prillit.

Marihuana u gjet në 47 qese brenda qeseve të mbeturinave në bagazh, në hapësirën e gomës rezervë dhe në hapësirën e këmbëve përpara sediljeve të pasme të Mercedesit të regjistruar në Gjermani.

Diabeti: Shkencëtarët e Gjenevës punojnë drejt një të ardhmeje pa insulinë

Posted on by erezzaademi

Një hap i madh është ndërmarrë në Gjenevë për të luftuar diabetin e tipit 1. Një hidrogel inovativ i përdorur te minjtë hap rrugën për një pankreas bioartificial që do të funksionojë pa injeksione insuline në të ardhmen, njoftoi të hënën Universiteti i Gjenevës (UNIGE).

Qëllimi i tij është të promovojë mbijetesën e qelizave që prodhojnë insulinë të transplantuara në trup. Kjo qasje shkon përtej ishujve pankreatikë të testuar deri më sot, shpjegojnë UNIGE dhe Spitalet Universitare të Gjenevës (HUG).

Këto shpesh çojnë në refuzim dhe, në mëlçi, në inflamacion dhe furnizim të pamjaftueshëm me gjak. Amniogel bën të mundur kapërcimin e këtyre pengesave, sipas studimit të udhëhequr nga profesoresha e UNIGE-s, Ekaterine Berishvili, dhe të botuar në revistën Trends in bioteknologji, shkruan swissinfo.

I nxjerrë nga membrana amniotike njerëzore, ai promovon një rrjet mikrovaskular para transplantimit. Më pas lehtëson lidhjen me qarkullimin e gjakut të strehuesit, duke i mundësuar funksionimin e shartit, transmeton albinfo.ch.

Ky xhel krijon “një mjedis mbrojtës”, shpjegon Berishvili. Shartet, në formën e disqeve me diametër 9 mm, mundësuan mbajtjen e niveleve normale të sheqerit në gjak te minjtë diabetikë për të paktën 100 ditë. Hapi tjetër, përpara një aplikimi klinik, do të jetë rritja e tyre ose rritja e numrit të tyre në mënyrë që të mund të përdoren te njerëzit. Përtej diabetit, Amniogel mund të përdoret për të strehuar qeliza të tjera, duke hapur rrugën për trajtime të tjera të transplantimit.

SHBA-ja do që ta ndryshojë hartën energjetike të Ballkanit

Posted on by erezzaademi

Shtetet e Bashkuara duan ta ndryshojnë mënyrën se si furnizohet me energji Ballkani Perëndimor, duke bërë një rrjet marrëveshjesh për importin e gazit të lëngshëm (LNG).

Qëllimi është të ulet varësia e rajonit nga Rusia dhe të forcohet korridori energjetik nga jugu drejt Evropës Qendrore.

Për këtë, janë planifikuar projekte në disa vende të rajonit – nga Kroacia, Bosnje dhe Hercegovina, Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe Mali i Zi, deri në Kosovë dhe në Serbi.

Këto projekte përfshijnë gazsjellës të rinj, terminale për gazin e lëngshëm dhe termocentrale me gaz, dhe mbështeten politikisht dhe financiarisht nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian.

Disa nga këto projekte janë tashmë në fazë ndërtimi ose në proces kontraktimi, ndërsa të tjerat janë ende në fazën e planifikimit.

Në përgjithësi, sistemi energjetik rajonal është duke u orientuar gradualisht drejt gazit natyror nga SHBA-ja, Azerbajxhani dhe Mesdheu.

Jonathan Stern, profesor në Institutin Oxford për Studime Energjetike, vlerëson se Evropa Juglindore tashmë ka zhvilluar rrugë alternative të furnizimit.

“Ekzistojnë terminale të LNG-së në Greqi dhe Kroaci, dhe Korridori Jugor i Gazit nga Azerbajxhani, së bashku me fushën rumune të gazit Neptun Deep në Detin e Zi, shfrytëzimi i së cilës pritet të fillojë vitin e ardhshëm dhe rezervat e së cilës vlerësohen në 100 miliardë metra kub”, thotë Stern për Radion Evropa e Lirë.

Fundi i varësisë së Bosnje dhe Hercegovinës nga Rusia

Bosnje dhe Hercegovina ishte në qendër të vëmendjes në muajt e fundit, për shkak të projektit të Ndërlidhjes Jugore të Gazit me Kroacinë, i cili do t’i siguronte entitetit të Federatës së Bosnjës qasje në terminalin e LNG-së në Kërk dhe furnizues alternativ të gazit.

Në të njëjtën kohë, autoritetet e entitetit tjetër të Bosnjës, Republika Sërpska, vazhdojnë të zhvillojnë lidhje të ndara gazi me Serbinë, duke përfshirë projektin e Ndërlidhjes Lindore nga Bijelina në Banja Llukë.

Për gati pesë dekada, Bosnje dhe Hercegovina ka qenë plotësisht e varur nga gazi rus, i cili i shkon nëpërmjet Rrjedhës Turke.

Ai përdoret kryesisht për ngrohje në Sarajevë dhe, krahasuar me Serbinë, Bosnja është një konsumatore e papërfillshme.

Marrëveshja midis Bosnje dhe Hercegovinës dhe Kroacisë për lidhjen e gazsjellësit nga Dalmacia në Bosnjën qendrore, me degë në Hercegovinë dhe veriperëndim të vendit, u nënshkrua me pjesëmarrjen e sekretarit të Energjisë të SHBA-së, Chris Wright, në mujain prill në Dubrovnik.

Asaj i paraprinë disa muaj mbështetje zyrtare nga Uashingtoni për projektin, i cili u përshkrua si “strategjik për sigurinë energjetike të rajonit”.

Pjesa kroate e projektit drejtohet nga kompania shtetërore Plinacro, ndërsa në Bosnje dhe Hercegovinë nga kompania private amerikane AAFS Infrastructure and Energy, drejtorët e së cilës janë pjesë e rrethit të ngushtë të presidentit të SHBA-së, Donald Trump.

Projekti shkaktoi kritika nga Komisioni Evropian dhe Komuniteti i Energjisë, anëtare e të cilit është Bosnje dhe Hercegovina, për shkak të një ligji të posaçëm (lex specialis) në Federatën e Bosnjës që përfshin një kompani private amerikane, si dhe çështjeve të pajtueshmërisë me rregullat e BE-së.

“Projekti duhet të zbatohet brenda një kuadri që është plotësisht në përputhje me acquis-in ligjor të Komunitetit të Energjisë dhe me parimet e politikës energjetike të BE-së”, tha për Radion Evropa e Lirë Hanna Claeson, zëdhënëse e Komunitetit Evropian të Energjisë, anëtare të të cilit janë vendet e BE-së, Bosnje dhe Hercegovina dhe vendet e tjera të rajonit.

Bosnje dhe Hercegovina konsumon deri në 250 milionë metra kub gaz në vit, ndërsa përmes gazsjellësit të ri parashikohet të transportohen rreth 1.5 miliard metra kub.

Për këtë arsye është duke u shqyrtuar edhe ndërtimi i termocentraleve me gaz, të cilat do të mund të furnizonin me energji elektrike rreth 400.000 familje.

Aktualisht, 80 për qind e energjisë elektrike prodhohet në termocentrale me qymyr, disa prej të cilave janë ndërtuar më shumë se 50 vjet më parë.

Tubacioni i planifikuar do të lidhet me atë ekzistues që vjen nga Serbia.

Stern, nga Instituti i Oksfordit për Studime të Energjisë, beson se tubacioni “është i rëndësishëm për Bosnje dhe Hercegovinën, por jo për rajonin më të gjerë”.

Ai, gjithashtu, shpreh dyshime për levërdinë e investimit prej rreth 1 miliard eurosh – sa vlerësohet ndërtimi i këtij gazsjellësi të ri.

“Kroacia nuk ka kapacitet të disponueshëm të LNG-së për transitin e gazit përmes Bosnje dhe Hercegovinës. Dhe, ku do të shkonte? Serbia tani mund ta marrë atë përmes Bullgarisë”, thotë Stern.

Partneriteti strategjik Serbi-SHBA

Serbia po zgjeron infrastrukturën e saj të gazit në përpjekje për të ruajtur rolin e saj si qendër rajonale e energjisë, duke hapur njëkohësisht hapësirë për LNG-në amerikane dhe investime të reja perëndimore në sektorin e energjisë.

Ministrja serbe e Energjisë, Dubravka Gjedoviq Handanoviq, nënshkroi një deklaratë të përbashkët me SHBA-në dhe disa vende të Evropës Lindore dhe Qendrore në një samit në Uashington në shkurt të këtij viti.

Shefi i ndërmarrjes Srbijagas, Dushan Bajatoviq, deklaroi më pas se Serbia “do të duhet të blejë gaz amerikan”, megjithëse sasitë dhe kontratat formale nuk janë përcaktuar ende.

Marrëveshja Strategjike e Energjisë e vitit 2024 me SHBA-në parashikon diversifikimin e burimeve, por ende nuk ka një kontratë formale për blerjen e LNG-së amerikane.

Gazi amerikan mund të mbërrijë nëpërmjet terminalit kroat në Kërk ose Aleksandropolisit grek, falë ndërlidhjeve të reja me Bullgarinë dhe Maqedoninë e Veriut.

Serbia operon një rrjet prej rreth 2.500 kilometrash tubacionesh gazi dhe planifikon tubacione të reja, duke përfshirë edhe Maqedoninë e Veriut, dhe po zgjeron objektin e magazinimit të Banatski Dvorit.

Aktualisht, më shumë se 80 për qind të gazit, Serbia e merr nga Rusia përmes Rrjedhës Turke.

Pavarësisht njoftimeve për diversifikim, objektet kryesore të gazit në Serbi, përfshirë termocentralin-kogjenerues TE-TO Pançevo, vazhdojnë të jenë të lidhura me Gazprom-in rus dhe me Industrinë e Naftës së Serbisë.

Terminali i LNG-së në Tivar dhe termocentralet me gaz

Mali i Zi – megjithëse pa rrjet gazi – është duke u bërë pjesë e kuadrit amerikan të LNG-së, përmes planeve për një terminal në portin e Tivarit dhe termocentraleve të ardhshme me gaz.

Mali i Zi, gjithashtu, mori pjesë në Samitin Amerikan Transatlantik të Sigurisë së Gazit në Uashington, në shkurt të këtij viti, ku nënshkroi një deklaratë të përbashkët, me të cilën disa vende të Evropës Qendrore dhe Jugore njoftuan se do të bashkëpunojnë me SHBA-në në energji.

Edhe pse kompanitë amerikane Enerflex dhe Wethington Energy Innovation nënshkruan një memorandum me Qeverinë e Malit të Zi në vitin 2023 për përgatitjen e projektit, ende nuk ka marrëveshje për furnizimin me LNG, nuk janë caktuar sasitë dhe nuk janë nënshkruar kontrata konkrete.

Mali i Zi, ndërkohë, ka mbështetur projektin e gazsjellësit Jon-Adriatik (IAP), i cili do ta lidhte gazsjellësin Transadriatik (TAP) në Shqipëri me Kroacinë, por ai ende mbetet në fazën e planit fillestar.

Përndryshe, disa termocentrale me gaz me kapacitete që variojnë nga 50 deri në 400 megavate, po merren në konsideratë në Tivar, Podgoricë dhe Plevle, duke përfshirë modele hibride dhe konvertime të termocentraleve ekzistuese.

Sipas studimeve të realizuara për Elektroekonominë e Malit të Zi nga kompania japoneze JERA dhe konsulenca zvicerane SS&A Power Consultancy, të gjitha opsionet e shqyrtuara janë teknikisht të realizueshme dhe ekonomikisht të leverdishme.

Në varësi të kapacitetit të termocentralit dhe burimit të furnizimit me gaz, investimet vlerësohen të variojnë nga 233 deri në 362 milionë euro.

Kosova aktualisht jashtë planeve

Kosova nuk ka infrastrukturë të gazit dhe mbështetet plotësisht në termocentralet me qymyr.

Projekti për një interkonektor gazi me Maqedoninë e Veriut është përfshirë më herët në planin investues të BE-së për Ballkanin Perëndimor, por është ndalur për shkak të, siç kanë thënë nga Qeveria, kostove të larta dhe fokusit strategjik në burimet e ripërtëritshme të energjisë.

Tubacioni do t’i jepte Kosovës qasje në gaz nga terminalet greke të LNG-së në Detin Egje, dhe ideja ishte të ndërtohej edhe një tubacion drejt Shqipërisë.

“Nëse dhe kur kushtet e tregut ndryshojnë dhe mjedisi i biznesit bëhet më tërheqës, Departamenti i Energjisë [i SHBA-së] do të jetë i gatshëm të ndihmojë në lidhjen e kompanive amerikane me partnerët në Kosovë”, ka thënë për Radion Evropa e Lirë Joshua Volz, i dërguar i posaçëm i Departamentit amerikan të Energjisë.

Kosova ka refuzuar të investojë rreth 200 milionë dollarë amerikanë në infrastrukturën e gazit përmes programit të Korporatës së Sfidave të Mijëvjeçarit (MCC) dhe i ka devijuar fondet në sistemet e ruajtjes së energjisë në bateri.

Maqedonia e Veriut – hallkë kyç e Korridorit Jugor

Shkupi, aktualisht, është duke ndërtuar infrastrukturë të re të gazit me mbështetjen e Uashingtonit dhe Brukselit, me synimin që të shkëputet nga varësia shumëvjeçare nga gazi rus dhe të pozicionohet si një qendër e re energjetike rajonale.

Maqedonia e Veriut është anëtare e NATO-s dhe kandidate për BE, prandaj diversifikimi i furnizimit me energji është bërë edhe çështje gjeopolitike.

Termocentrali-kogjenerues TE-TO Shkup, që furnizon kryeqytetin me ngrohje dhe prodhon energji elektrike, varet nga gazi rus dhe është nën kontrollin e grupit rus Sintez.

Shkupi ka nënshkruar një memorandum me furnizues amerikanë për blerjen e LNG-së, por detajet nuk janë bërë publike.

Gazsjellësi Gjevgjeli-Negotinë është në ndërtim e sipër dhe do ta lidhë këtë vend me terminalet LNG në Greqi, me një kapacitet fillestar prej 1.5 miliard metrash kub në vit.

Institucionet e BE-së janë duke e financuar projektin me një kombinim kredish dhe grantesh, ndërsa, paralelisht, po planifikohet edhe një ndërlidhje me Serbinë – me punimet që pritet të fillojnë në vitin 2027.

“Maqedonia e Veriut planifikon të ndërtojë 67 objekte të reja energjetike, me një kapacitet të instaluar total prej 4.416 megavatesh, duke përfshirë një central bashkëprodhimi pranë Negotinit”, tha Ministria e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale e Maqedonisë së Veriut për Radion Evropa e Lirë.

Shqipëria – qendra e LNG-së në Adriatik

Në prill të këtij viti, Shqipëria nënshkroi një marrëveshje strategjike, me vlerë 6 miliardë dollarë, me kompaninë amerikane Venture Global dhe kompaninë greke Aktor LNG USA, të cilat do të blejnë LNG nga Shtetet e Bashkuara për furnizim afatgjatë – nisur nga viti 2030.

Plani përfshin zhvillimin e një qendre energjetike në Vlorë, me një terminal LNG dhe një termocentral me gaz me kapacitet prej rreth 380 megavatesh, me lidhje me Gazsjellësin Trans-Adriatik (TAP), i cili transporton gaz nga Azerbajxhani në Itali që nga viti 2020.

Projekti mbështetet nga administrata amerikane, e cila e sheh Shqipërinë si një pikë hyrjeje të mundshme për shpërndarjen e gazit amerikan në Kosovë, Maqedoni të Veriut dhe pjesë të tjera të Ballkanit Perëndimor.

Shqipëria nuk ka një rrjet të brendshëm funksional të gazit dhe infrastruktura ekzistuese nga periudha socialiste është kryesisht e papërdorshme.

Për Shqipërinë, e cila pothuajse të gjithë energjinë elektrike e prodhon nga hidrocentralet, ndërtimi i një termocentrali me gaz do të shërbente si rezervë sigurie në periudhat e thatësirës dhe rritjes së konsumit.

“Zgjidhja për gazifikimin e Shqipërisë është ndërtimi i Gazsjellësit Jon-Adriatik (IAP) dhe lidhja me terminalin e LNG-së në Kroaci, lidhja me Gazsjellësin Trans-Adriatik (TAP), përmes të cilit vjen gazi nga rajoni i Kaspikut, dhe ndërtimi i një terminali të LNG-së dhe magazinimit të gazit në Dumrei”, thotë Stavri Dhima, nga Universiteti Evropian në Tiranë, i cili ka punuar për 20 vjet në Institutin për Kërkime të Naftës dhe Gazit në Fier.

Terminali i LNG-së në portin e Vlorës mund të jetë një qendër gazi për furnizimin e Shqipërisë, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës, dhe nëpërmjet IAP-it dhe TAP-it gazi mund të shkojë edhe në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në Itali.

“Vetëm infrastruktura nuk garanton siguri energjetike”, thotë për Radion Evropa e Lirë Sophie Corbeau, nga Qendra për Politika Globale të Energjisë në Paris, duke iu referuar planeve për ndërtimin e terminaleve të reja të LNG-së, tubacioneve të gazit dhe termocentraleve me gaz.

Vendet që duan ta zvogëlojnë varësinë e tyre nga gazi rus, duhet së pari të sigurojnë kontrata të besueshme afatgjate me disa furnizues, përfundon Corbeau./REL

Linjat hekurudhore ndërkombëtare që Zvicra planifikon të zgjerojë

Posted on by erezzaademi

Përveç një treni të ri për në Londër, hekurudhat kombëtare zvicerane, SBB, po planifikojnë gjithashtu të zhvillojnë më tej disa nga linjat e tyre ekzistuese ndërkufitare.

Linja hekurudhore direkte e planifikuar prej kohësh midis Zvicrës dhe Londrës është afruar një hap më afër realizimit në maj, pasi SBB dhe SNCF Voyageurs e Francës nënshkruan një ‘memorandum mirëkuptimi’ me Eurostar për të krijuar një lidhje direkte midis qyteteve zvicerane dhe kryeqytetit të Mbretërisë së Bashkuar.

Ndërsa kjo linjë mbetet një nga prioritetet kryesore të SBB, kompania po planifikon gjithashtu të zgjerojë shërbimet në destinacionet ekzistuese evropiane, të cilat janë veçanërisht të njohura për udhëtarët zviceranë.

Cilat linja ndërkombëtare do t’i japë përparësi SBB në të ardhmen?

Cyrih-Mynih

Të dhënat e SBB zbulojnë se Gjermania është ndër destinacionet kryesore për udhëtarët nga Zvicra – veçanërisht linja e Cyrih në Mynih.

Operuar nga Deutsche Bahn, ajo mbetet një nga linjat më të udhëtuara, edhe pse ka vonesa të shpeshta dhe tashmë të njohura.

Megjithatë, kjo linjë ka gëzuar një rritje të qëndrueshme, me 27 përqind më shumë pasagjerë të regjistruar në vitin 2025 sesa gjatë vitit të kaluar.

Data e saktë e zgjerimit nuk është treguar.

Qytete të tjera gjermane

Trenat ICE midis Bazelit dhe Frankfurtit, Këlnit, Berlinit dhe Hamburgut do të kenë gjithashtu përparësi, me SBB që parashikon gjithnjë e më shumë pasagjerë, 18,600 deri në vitin 2035, që udhëtojnë në këto linja.

Shërbime më të shpeshta në këtë itinerar janë planifikuar për fundin e vitit 2027.

Trena të rinj direktë me destinacion Gjermaninë nga Milano dhe Lugano nëpërmjet Lucernës dhe Bazelit dhe anasjelltas janë planifikuar gjithashtu për këtë kohë.

Parisi

Kjo itinerar, i operuar nga TGV Lyria e Francës së bashku me SBB, është gjithashtu popullor në mesin e udhëtarëve.

SBB vlerëson se numri i pasagjerëve që udhëtojnë çdo ditë për në kryeqytetin francez mund të arrijë në 10,500 deri në vitin 2035, raporton thelocal.

Shumica – 6,900 në ditë – ka të ngjarë të udhëtojnë nga Lozana dhe Gjeneva, me 3,700 udhëtarë të tjerë që udhëtojnë çdo ditë për në Paris që hipin në Cyrih dhe Bazel, transmeton albinfo.ch.

Venecia

Numri i pasagjerëve në këtë linjë pritet të rritet nga rreth 7,000 aktualisht në 10,500 deri në vitin 2035.

Prandaj, SBB po përqendrohet në drejtimin e më shumë trenave në këtë linjë.

Zgjerimi i parë pritet në dhjetor 2026, me shtimin e një treni të dytë ditor Eurocity nga Cyrihu në Venecia.

Mundësitë e blerjes së biletave do të zgjerohen gjithashtu

Udhëtarët zviceranë shpesh ankohen se biletat për trenat ndërkombëtarë janë më të shtrenjta për t’u blerë në Zvicër sesa në vendet e tjera.

Është e vërtetë që çmimet e biletave në Zvicër janë mjaft më të larta, pasi ato rriten jo vetëm nga kostoja e lartë e jetesës në vend, por edhe nga rrjeti hekurudhor më i zhvilluar dhe i dendur, si dhe nga një shërbim më i shpeshtë.

Megjithatë, Komisioni Evropian po shqyrton zbatimin e një sistemi të unifikuar biletash, i cili do të ishte i hapur edhe për udhëtarët nga Zvicra.

Qëllimi është të futen standarde të përbashkëta për udhëtimet ndërkufitare, megjithëse koha e saktë e kësaj mase nuk dihet ende.

Ekonomia zvicerane u rrit në fillim të vitit

Posted on by erezzaademi

Pavarësisht tronditjes së çmimit të naftës dhe turbulencave doganore, ekonomia zvicerane pati një performancë të mirë në fillim të vitit 2026. Megjithatë, është e pasigurt nëse ky trend do të vazhdojë.

Produkti i brendshëm bruto (PBB) real, i rregulluar sezonalisht, u rrit me 0.5% në tremujorin e parë krahasuar me tremujorin e mëparshëm, sipas vlerësimit të shpejtë të PBB-së të publikuar të hënën nga Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO). Si sektori industrial ashtu edhe ai i shërbimeve kontribuan në rezultat.

Në tremujorin e fundit të vitit 2025, PBB-ja ishte rritur me 0.2%, ndërsa në tremujorin e mëparshëm kishte rënë me 0.5% për shkak të mosmarrëveshjes për tarifat.
Rritja aktuale tejkalon parashikimet e ekspertëve: në një anketë të kryer nga agjencia AWP, analistët kishin parashikuar rritje midis 0.3% dhe 0.4%.

Megjithatë, për Felicitas Kemeny, drejtuese e situatës ekonomike në SECO, surpriza është e kufizuar. “Besimi në ekonomi është përmirësuar”, thotë ajo. “Ulja e tarifave ka pasur një efekt pozitiv dhe një impuls i lehtë pozitiv ka ardhur edhe nga Gjermania.”

Disa tregues kryesorë kanë sinjalizuar me të vërtetë një trend pozitiv. Për më tepër, nuk duhet harruar se çmimi i naftës u rrit ndjeshëm vetëm në mars, pra në muajin e tretë të tremujorit.

Edhe pas kësaj, treguesit e besimit nuk u përkeqësuan ndjeshëm, vëren Kemeny. Kjo ngre shpresa për ruajtjen e momentit pozitiv në afat të shkurtër, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, Kemeny nuk dëshiron të paragjykojë nevojën për të rregulluar parashikimet ekonomike të qeverisë federale. Deri më tani, në skenarin e saj kryesor, grupi i ekspertëve të qeverisë supozoi një rritje prej 1.0% për vitin aktual; me çmimet e naftës që mbeten të larta, kjo duhet të jetë 0.8%.

Përmbledhja e PBB-së, e publikuar 45 ditë pas përfundimit të çdo tremujori, bazohet në informacionin paraprak të disponueshëm në anën e prodhimit. Të dhënat bazë që janë ende të paplota plotësohen nga vlerësimet dhe përditësohen në një datë të mëvonshme, të cilat mund të ndikojnë në rezultat. Vlerësimi i detajuar i PBB-së do të publikohet më 1 qershor. Vetëm atëherë do të jetë e mundur të ofrohen informacione specifike për sektorët individualë.

6 qershor: Panairi i Librit Salon du Livre au Château, pjesë edhe këndi i librit shqip

Posted on by erezzaademi

Më 6 qershor, ditë e shtunë, do të zhvillohet edicioni i pestë i Panairit të Librit, “Salon du Livre au Château”, një ngjarje unike që ndërthur letërsinë, artin dhe bukurinë e kështjellës në Cressier.

Hyrja është falas, teksa ngjarja do të zhvillohet nga ora 16:00 deri më 22:00 në Rue Vallier 3, 2088 Cressier NE.

Sipas njoftimit, vëmendje e veçantë këtë vit do t’i kushtohet krijimtarisë shqiptare.
Programi i ditës:
16:00: Hapja me tingujt e Cor des Alpes nga Michel Fellmann.
16:10: Fjalimet hapëse, Ekspozita zbulimi, Artizanat, Bibliobus, Maquillage (grimi për fëmijë) dhe Bar i hapur.
16:30 & 17:30: Lexim për të rinjtë me histori Kamishibaï (Marianne Schneeberger).
18:00: Concert West Tide – Muzikë live.
20:00: Concert Dessiné – Një performancë unike artistike.
20:30: Animacion “Histoire Poind’Ex”.
22:00: Mbyllja e panairit me Cor des Alpes.

Bëhet e ditur se në rast moti të mirë, panairi do të zhvillohet në oborrin idilik të kështjellës. Në rast shiu, aktiviteti do të mbahet në Sallën Vallier.

Shkalla e papunësisë në Zvicër: 266,000 njerëz të papunë, niveli më i lartë që nga COVID-19

Posted on by erezzaademi

Numri i të papunëve në Zvicër po vazhdon të rritet. Në tre muajt e parë të vitit aktual, 266,000 persona ishin të papunë, sipas raporteve të Zyrës Federale të Statistikave (FSO).

Kjo është 26,000 persona më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Shkalla e papunësisë rritet nga 4.7 përqind vitin e kaluar në 5.2 përqind. Kjo është më e larta që nga kriza e koronavirusit në vitin 2021 me 5.8 përqind.

Më shumë të papunë sesa të papunë

Shkalla e papunësisë është dukshëm më e lartë se shkalla e papunësisë prej 3 përqind në prill. Kjo për shkak se të papunët përfshijnë jo vetëm të papunët e regjistruar në qendrat rajonale të punësimit, por edhe të papunët që nuk janë të regjistruar. FSO bazohet në përkufizimin e Organizatës Ndërkombëtare të Punës.

Sipas Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO), të papunë janë personat e moshës 15 deri në 74 vjeç që nuk kanë qenë të punësuar në javën referuese, por që kanë kërkuar në mënyrë aktive punë në katër javët e mëparshme dhe janë të disponueshëm për t’u punësuar, raporton 20minuten.

Trendi zviceran në krahasim me BE-në

Shkalla e papunësisë në Zvicër është edhe më e ulët se në BE. Por, ndërsa në Zvicër po rritet, në BE ra nga 6.2 në 6.1 përqind. Në BE, ra nga 6.2 përqind në 6.1 përqind.

Një vështrim në vendet fqinje tregon zhvillime të ndryshme: Në Gjermani, ashtu si në Zvicër, shkalla e papunësisë u rrit me 0.5 përqind nga 3.7 përqind në 4.2 përqind. Në Francë, shkalla u rrit nga 7.5 përqind në 7.8 përqind dhe në Austri nga 6.1 përqind në 6.2 përqind. Në Itali, nga ana tjetër, ra ndjeshëm nga 6.8 përqind në 5.3 përqind, transmeton albinfo.ch.

Numri i të punësuarve po rritet gjithashtu.

Në tre muajt e parë të vitit aktual, 5.351 milion njerëz ishin të punësuar me fitim në Zvicër. Kjo është 0.2 përqind më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

 

Qiratë në Zvicër rezultojnë më të përballueshme krahasuar me shumë qytete evropiane

Posted on by BR

Edhe pse Zvicra njihet për qiratë e larta, një analizë ndërkombëtare tregon se banesat në qytetet zvicerane janë më të përballueshme krahasuar me shumë metropole të mëdha evropiane kur llogariten në raport me pagat, transmeton albinfo.ch.

Studimi i publikuar nga portali financiar Tradingpedia analizoi 127 qytete në mbarë botën dhe arriti në përfundimin se qytetet zvicerane “dallohen si vende të mira për të jetuar me qira bazuar në pagat lokale”, pavarësisht se kanë ndër qiratë më të shtrenjta në Evropë.

Në Cyrih, një nga qytetet më të shtrenjta në botë, qiraja mesatare mujore kalon 2,380 franga zvicerane — niveli më i lartë mes qyteteve të analizuara. Megjithatë, paga mesatare neto prej rreth 6,790 frangash bën që banorëve t’u mbeten afërsisht 65% e të ardhurave edhe pas pagesës së qirasë.

Sipas analizës, qytete të tjera zvicerane si Bazel, Bern dhe Lozanë rezultojnë edhe më të favorshme sa i përket raportit mes qirasë dhe të ardhurave.

Studimi thekson se në shumë qytete të mëdha evropiane, edhe pse qiratë janë më të ulëta në vlerë absolute, pagat janë dukshëm më të vogla, duke e bërë barrën reale të qirasë më të rëndë për banorët.

Largimet nga vendi, ku renditen Kosova e Shqipëria

Posted on by BR

Flukset e emigracionit po shndërrohen në pengesë kryesore për rritjen ekonomike afatgjatë në gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor (WB6).

Banka Botërore, në raportin e rregullt ekonomik rajonal, që u publikua këto ditë, vuri në dukje se edhe në dy vitet e fundit  2024-2025, rajoni vazhdon të vuajë nga hemorragjia e vazhdueshme e forcës punëtore, duke krijuar vështirësi të mëdha në tregut të punës.

Të dhënat tregojnë së Shqipëria mbetet në qendër të kësaj problematike, duke regjistruar shifrat më të larta të emigracionit neto (largimet minus kthimet), Ndërsa Serbia njeh shifrat më të ulëta në krahasim me popullsinë e saj.

Shqipëria më e prekura e Rajonit për emigrimin

Shqipëria kryeson listën me nivelin më të lartë të emigracionit neto, duke mbajtur një shifër konstante prej -24.2 mijë në të dy vitet 2024-2025.

Vendi po përballet një hemorragji demografike të vazhdueshme që nuk po reflekton përmirësim, përkundrazi është përshpejtuar pas pandemisë.

Arsyet kryesore lidhen me kërkesën për paga më të larta dhe kushte më të mira jetese në vendet e Bashkimit Evropian, veçanërisht nga shtresa e të rinjve dhe profesionistëve.

Të dhënat e Bankës Botërore sugjerojnë se politikat e brendshme për frenimin e këtij fenomeni nuk po japin rezultatet e pritura. Ky trend i lartë mbetet një sfidë kritike për tregun e punës dhe qëndrueshmërinë e skemave shoqërore në vend.

Kosova, rënie pas fluksit të lartë të heqjes së vinave

Banka Botërore shikon për Kosovën përmirësim të dukshëm vitin e kaluar. Shifra e emigracionit neto ulet nga -22,000 persona në 2024 në -18, 500 në 2025, duke treguar një tendencë drejt stabilizimit.

Ky ndryshim me tendence ulje reflekton stabilizim pas valës së parë të liberalizimit të vizave që shpesh sjell një kulm e pastaj rënie. Megjithatë, shifrat mbeten sërish ndër më të lartat në rajon, çka tregon se presioni për emigrim mbetet i lartë për shkak të papunësisë te të rinjtë.

Arsyet e largimit mbeten kryesisht ekonomike, por rënia e ritmit tregon se ka ngadalësim të dëshirës për t’u larguar përgjithmonë. Rënia e largimeve me 2025 është shenjë inkurajuese për stabilitetin demografik të shtetit më të ri të rajonit.

Serbia largimet rriten, por më të ulëtat në Rajon

Serbia shfaq një përkeqësim të ndjeshëm të situatës, ku emigracioni neto rritet nga -8,200 në vitin 2024 në -13,100 në vitin 2025, referoi Banka Botërore. Por në raport me popullsinë prej rreth 6.8 milionë banorësh, Serbia ka shifra më të ulëta të emigracionit neto.

Kjo rritje i atribuohet kryesisht pasigurisë dhe një pakënaqësi në rritje brenda vendit ndaj qeverisjes, pavarësisht investimeve të huaja me vlerë të lartë që hyjnë në territorin serb. Emigracioni në Serbi lidhet kryesisht me kërkesën për liri më të mëdha politike. Rritja e kësaj shifre e vendos Serbinë në një pozicion më delikat sesa parashikimet fillestare për stabilitet demografik në rajon.

Bosnja, emigracion të qëndrueshëm

Bosnja dhe Hercegovina gjithashtu regjistron një rritje të emigracionit neto, duke kaluar nga -4,600 në vitin 2024 në -7,100 në vitin 2025. Ky trend negativ ushqehet kryesisht nga ngërçi i gjatë politik dhe mungesa e perspektivës së qartë për integrim të shpejtë në strukturat euro-atlantike.

Qytetarët po largohen drejt vendeve si Gjermania apo Austria për të gjetur jo vetëm punë, por edhe një ambient më të qëndrueshëm social dhe ligjor. Rritja e trendit tregon se faktorët shtytës po forcohen, ndërkohë që reformat e brendshme nuk po ecin me ritmin e duhur.

Maqedonia e Veriut stabilizon ikjet

Maqedonia e Veriut është i vetmi vend në listë, krahas Kosovës, që tregon një përmirësim të lehtë, duke u zhvendosur nga -5,900 largime në 2024 në -5,700 në 2025. Edhe pse ndryshimi është i vogël, ai reflekton një lloj qëndrueshmërie në krahasim me fqinjët që po përjetojnë rritje të shpejtë të emigrimit.

Arsyet e këtij stabiliteti mund të lidhen me përpjekjet për reforma strukturore dhe një treg pune që po tenton të thithë forcën e lirë punëtore. Megjithatë, trendi negative tregon se problemet bazë si korrupsioni dhe pagat e ulëta vazhdojnë të nxisin largimin e qytetarëve, por vendi ka arritur të kontrollojë disi flukset e mëdha të papritura të largimeve.

Edhe Mali i Zi i drejtohet emigracionit

Mali i Zi ka pësuar rritjen më të madhe brenda rajonit në vitin e kaluar, nga -1,800 persona të larguar në 2024 në -9,300 në 2025. Arsyet janë komplekse dhe përfshijnë ndryshimet në koston e jetesës dhe paqëndrueshmërinë në sektorin e turizmit që është sektori kryesor I ekonomisë.

Mali i Zi ka popullsinë më të vogël në Rajon me rreth 600 mijë banorë, por njëkohësisht standardin më të lartë të jetesës. Mirëpo trendi në rritje i largimeve tregon zhgënjim të popullatës me qeverisjen brendshme.

Valë e re largimesh nga puna në Zvicër

Posted on by BR

Gjiganti japonez Takeda do të shkurtojë 280 vende pune në selinë evropiane pranë Cyrihut.

Kompania farmaceutike japoneze Takeda Pharmaceutical Company ka njoftuar se planifikon të eliminojë 280 vende pune në selinë e saj evropiane në Opfikon.

Shkurtimet janë pjesë e një programi global kursimi që synon të reduktojë kostot e kompanisë me rreth 1 miliard franga zvicerane. Deri tani nuk janë bërë publike datat e sakta të largimeve nga puna, transmeton albinfo.ch.

Takeda është një nga kompanitë më të mëdha farmaceutike në botë dhe prej vitesh ka prani të rëndësishme në Zvicër, sidomos në rajonin e Cyrihut.

Me këtë njoftim, numri i vendeve të punës që pritet të humben në Zvicër gjatë vitit 2026 dhe viteve në vazhdim po vazhdon të rritet. Muajt e fundit, disa kompani ndërkombëtare në sektorët farmaceutikë, teknologjikë dhe industrialë kanë paralajmëruar reduktime stafi për shkak të rritjes së kostove dhe ngadalësimit ekonomik.

Aplikimi nga diaspora, thyhet rekordi

Posted on by BR

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka njoftuar se me t’u mbyllur periudha për regjistrimin e votuesve nga jashtë Kosovës për zgjedhjet e parakohshme të 7 qershorit, janë pranuar mbi 142 mijë kërkesa për regjistrim.

Me mbi 140 mijë kërkesa për votim nga jashtë vendit, diaspora ka shënuar numrin më të lartë të aplikimeve, duke kaluar edhe zgjedhjet e vitit 2021, kur ishin regjistruar rreth 130 mijë aplikime, transmeton albinfo.ch.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka bërë të ditur për KOHËN se mbi 109 mijë prej tyre janë aprovuar, mbi shtatë mijë janë refuzuar, ndërsa mbi 25 mijë të tjera janë në pritje për shqyrtim.

Mënyra më e përzgjedhur për të votuar, sipas tij  është votimi përmes postës.

Ai tutje ka njoftuar se votimi përmes postës do të zhvillohet më herët, nga 25 maji deri më 6 qershor, ndërkaq votimi në përfaqësi diplomatike organizohet më 6 qershor. “Për votimin me postë, janë funksionalizuar kutitë postare në 23 shtete të ndryshme të botës, përfshirë Kosovën, dhe adresat e tyre do të bëhen publike gjatë kësaj jave. Kurse, për votimin fizik në përfaqësi diplomatike, KQZ do të saktësojë numrin e ambasadave dhe konsullatave në të cilat do të organizohet ky lloj votimi. Sipas vendimit fillestar, procesi i votimit planifikohej të organizohet në 48 përfaqësi diplomatike me gjithsej 70 vendvotime, prej të cilave 33 ambasada dhe 15 konsullata”, ka theksuar ai.

Shqipëria po rrezikon të humbasë diasporën

Posted on by BR

Shqipëria jo vetëm që nuk po përfiton nga potencialet e diasporës po duket se po humbet tërësisht lidhjet pasi brezi i dytë pothuajse është asimiluar dhe nuk gjen shumë lidhje me vendin.

Një studim i fundit i Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin (IOM) që ka në fokus riintegrimin e të kthyerve vërejti kaos të politikave strategjive, institucioneve që shërbejnë për urat lidhëse me diasporën, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Disa të anketuar nga ekspertët e IOM theksuan mbylljen e Ministrit të Shtetit për Diasporën si një pengesë që la pa strukturë të dedikuar marrëdhënien me diasporën. Të anketuarit thanë se transferimi i përgjegjësive të këtij posti te Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme pati ndikim negativ në vazhdimësinë, vizibilitetin dhe efektivitetin e angazhimit të diasporës në Shqipëri.

Ky ndryshim institucional çoi në një periudhë ngadalësimi, ndërsa institucione kyçe si Agjencia Kombëtare e Diasporës dhe Fondi Shqiptar i Zhvillimit të Diasporës përjetuan reduktim ose ndërprerje të aktivitetit. Ky ngadalësim u përkeqësua më tej gjatë periudhës së zgjedhjeve kombëtare, kur vendimmarrja institucionale u ngadalësua dhe iniciativat e lidhura me diasporën nuk ishin më përparësi.

Një i anketuar nga një OJQ vuri në dukje më tej se koordinimi ndërministror, thelbësor për iniciativa të tilla ndërsektoriale, është dobësuar pas mbylljes së ministrisë së dedikuar. Disa të anketuar besojnë se kjo mbyllje, jo vetëm që pezulloi projektet në vazhdim, por edhe dobësoi besimin dhe vrullin që ishte krijuar mes diasporës dhe institucioneve shqiptare.

Një anëtar i Këshillit Koordinues të Diasporës mendonte se angazhimi i këshillit nuk ishte më përparësi kombëtare dhe ishte ulur në nivelin e një çështjeje të punëve të jashtme, duke i distancuar ata simbolikisht.

Si rrjedhojë, iniciativat që lidhen me promovimin kulturor, bashkëpunimin ekonomik dhe kontributin strategjik të politikave nga diaspora kanë qenë të copëtuara, me vizibilitet të ulët dhe me më pak mbështetje institucionale.

Edhe pse diaspora e Shqipërisë shihet gjerësisht si një aset strategjik, që kontribuon ndjeshëm në PBB përmes dërgesave dhe ekspertizës, shteti ende nuk ka krijuar struktura të fuqishme për të kanalizuar këtë potencial.

Barriera për profesionistët e diasporës

Një sfidë tjetër e ngritur si nga anëtarët e diasporës, është mungesa e kanaleve të strukturuara për profesionistët e diasporës që të kontribuojnë për zhvillimin e Shqipërisë. Ndonëse shumë janë të gatshëm të ofrojnë ekspertizën e tyre, veçanërisht në fusha si arsimi, kujdesi shëndetësor dhe qeverisja, mungojnë mekanizmat formale për të lehtësuar angazhimin afatshkurtër, në distancë ose të bazuar në projekte.

Kjo mungesë e programeve të strukturuara si bursat kërkimore, emërimet e përkohshme ose rolet këshillimore kufizojnë aftësinë e profesionistëve të diasporës për t’u angazhuar në mënyrë domethënëse. Anëtarët me kualifikime të larta në diasporën shqiptare, përfshi avokatët, mjekët dhe akademikët, u shprehën se proceset tejet burokratike në Shqipëri ishin pengesë kryesore për kthimin e tyre.

Një profesioniste që jetonte në Itali e identifikoi burokracinë si pengesën e saj më të rëndësishme. Një përfaqësuese e qeverisë përmendi se, për shkak të burokracisë së tepruar, njerëzit lodhen dhe humbasin besimin te qeveria.

Një anëtar i diasporës e përsëriti këtë ndjenjë, duke vënë në dyshim nëse mekanizmat institucionale do t’i mbronin në mënyrë të duhur të drejtat e tij, nëse këto do të viheshin në rrezik. U theksua gjithashtu një rezistencë e përgjithshme brenda sistemeve vendase.

Një anëtare e diasporës nga Gjermania tregoi se si përpjekjet e saj për të prezantuar reforma shëndetësore u pritën me dyshim, në vend të bashkëpunimit. Po kështu, një anëtar i diasporës konstatoi me kritikë një prirje të shqiptarëve për të shpërfillur ekspertizën e jashtme, duke e përshkruar atë si qëndrim të njerëzve që i dinë të gjitha.

Një i anketuar me ekspertizë në angazhimin e diasporës vuri në dukje se, ndonëse shumica dërrmuese e diasporës shkencore është e hapur për bashkëpunim, institucionet shqiptare shpesh e kishin të vështirë të angazhoheshin në mënyrë reciproke, për shkak të kufizimeve të përgjithshme të kapaciteteve dhe sfidave operative.

Një i anketuar nga një OJF e përqendruar tek angazhimi i diasporës vuri në dukje sfidat e bashkëpunimit me institucionet publike, duke përmendur kuadrin e ngurtë të veprimit, që pasqyron kufizimet burokratike në sistem.

Kufizime në komunikim

Shtrirja dhe komunikimi u përmendën në masë dërrmuese nga të anketuarit, si nga diaspora ashtu edhe nga institucionet përkatëse, si çështje që kërkojnë përmirësim.

Anëtarët e diasporës ndihen të paqartë për mënyrën se si të kontaktojnë për çështjet e diasporës. Një sfidë që u përmend sistematikisht ishte mungesa e një baze të centralizuar të dhënash për diasporën, e cila pengon shtrirjen e synuar. Ky problem shkon përtej angazhimit të diasporës, duke ndikuar në zhvillimin kombëtar.

Për shembull, një punonjës shteti kishte bindjen se, nëse ka të dhëna mbi numrin e specialistëve të diasporës, siç janë kardiologët, do të bëhej i mundur organizimi i nismave të përshtatura, si konsultat në distancë ose kontributet periodike.

Në vitin 2020, nisi procesi për një platformë për profesionistët e diasporës me mbështetje ndërkombëtare, por ai u ndërpre për shkak të shqetësimeve për mbrojtjen e të dhënave, sqaroi një i anketuar nga një institucion shtetëror.

Një përpjekje e mëvonshme e sektorit privat për të rifilluar iniciativën u përball me mungesa fondesh. Pavarësisht këtyre pengesave është e vendosur të zhvillohet një platformë të dedikuar.

Për përmirësim të cilësisë së jetës nuk ka kthim

Përfshirja e diasporës në kthimin e përhershëm ose migracionin qarkullues pa përmirësuar cilësinë e përgjithshme të jetës, veçanërisht në aspektin e qasjes në shërbime cilësore, është sfiduese, evidentojnë ekspertët e IOM. Grupet e fokusit me anëtarët e diasporës përmendën vazhdimisht cilësinë e arsimit, kujdesin shëndetësor.

Një anëtar i diasporës me banim në Kanada u shpreh se, për shumë njerëz, qëndrimi jashtë vendit është një vendim praktik dhe jo i preferuar. Ai shpjegoi se frika nga sfidat e mundshme si mungesa e punësimit, pagat e ulëta, problemet në lidhje me shkollimin dhe pengesa të tjera të ndryshme e bëjnë kthimin të rrezikshëm.

Një i anketuar nga një institucion shtetëror besonte se një shqetësim kryesor për shumë familje të diasporës në lidhje me kthimin është ndikimi që lëvizja do të kishte te fëmijët e tyre, i cili shpesh bëhet faktor vendimtar, më shumë se çdo stimul.

Një i anketuar tjetër deklaroi se do ta konsideronte kthimin vetëm nëse cilësia e shkollave dhe spitaleve do të përmirësohej, ndërsa një i anketuar nga një institucion shtetëror theksoi se mjekët e diasporës kanë nevojë për garanci të caktuara, siç janë shkollat ndërkombëtare ose infrastruktura e telemjekësisë, përpara se të angazhohen për të punuar në Shqipëri.

Brezi i ri i diasporës po shkëputet

Disa pjesëmarrës një studimin e IOM përmendën  shkëputjen kulturore të brezave të rinj të diasporës, duke paralajmëruar se shqiptarët e brezit të dytë dhe të tretë po asimilohen me shpejtësi jashtë vendit, ndërsa po veniten lidhjet me trashëgiminë e tyre. Një pjesëmarrëse me banim në Itali theksoi një ndarje në rritje mes brezave, duke vënë në dukje se anëtarët më të rinj të diasporës jo vetëm që e flasin më pak rrjedhshëm shqipen, por kanë edhe më pak gjasa të mendojnë për t’u kthyer.

Ajo shprehu shqetësimin se me çdo brez, lidhjet me Shqipërinë dobësohen, pasi pasardhësit e anëtarëve të diasporës së brezit të parë humbasin rrjedhshmërinë në gjuhën e tyre dhe kanë më pak arsye për të ruajtur një lidhje me vendin e prejardhjes.

Edhe një i anketuar tjetër vuri në dukje shkëputjen, duke vënë në dukje humbjen e lidhjes emocionale me anëtarët profesionistë të diasporës, veçanërisht me anëtarët që kanë rrjete ndërkombëtare të rëndësishme, një potencial i pashfrytëzuar që mund të mbështetë zhvillimin e Shqipërisë.

Siç është vënë re nga disa të anketuar, strategjia për diasporën nuk bën dallim të mjaftueshëm midis nevojave dhe kapaciteteve të segmenteve të ndryshme të diasporës, siç janë të rinjtë e brezit të dytë, profesionistët me kualifikim të lartë ose personat me qëndrim afatgjatë jashtë vendit. Kjo mungesë diferencimi ka sjellë si humbje e mundësive për angazhim të synuar dhe programim më gjithëpërfshirës.

Vetë anëtarët e diasporës u shprehën se kishin informacion të kufizuar për strategjinë; disa u thanë se nuk ishin kontaktuar ose konsultuar kurrë, pavarësisht se ishin profesionistë aktivë me ekspertizë përkatëse.

Nuk Je Vetëm – kampanja për shëndetin mendor

Posted on by BR

Të jetuarit jashtë vendlindjes ka shumë sfida në vete, duke përfshirë edhe vetminë si një nga fenomenet më të përhapura të kohës sonë, që prek miliona njerëz në mbarë botën.

Diaspora kosovare në Gjermani është një nga komunitetet më të mëdha, por njëkohësisht më pak të shërbyera kur bëhet fjalë për qasjen në shërbime të shëndetit mendor, transmeton albinfo.ch.

Shpeshherë në mes të dy kulturave, duke u përballur me presionet e integrimit, jetën profesionale dhe detyrimeve familjare, shumë individë, nga të rinjtë deri tek prindërit luftojnë në heshtje me izolimin, ankthin dhe depresionin.

Prandaj, për të ngritur vetëdijen mbi shëndetin mendor, Ambasada e Kosovës në Berlin, në bashkëpunim me platformën Mendje, kanë publikuar kampanjën vetëdijësuese dedikuar diasporës shqiptare në Gjermani e cila prekë vetminë, presionin emocional, mungesën e familjes dhe rëndësinë e mbështetjes.

Kampanja ‘Nuk Je Vetëm’ është një fushatë ndërgjegjësuese e cila do të ketë mbulueshmëri të gjerë në komunitetin tonë në Gjermani dhe përtej. Kjo kampanjë është zhvilluar me mbështetjen dhe pjesëmarrjen edhe të ambasadorit Dr. Faruk Ajeti.

https://www.facebook.com/reel/4375493289357023

Rreth 143 mijë aplikime nga diaspora

Posted on by BR

Të dielën në mesnatë është përmbyllur periudha për regjistrimin e votuesve jashtë Kosovës për të votuar në zgjedhjet e parakohshme për Kuvendin e Kosovës.

Brenda 12 ditëve, KQZ ka pranuar 142,803 aplikime, pjesa më e madhe e të cilave janë aprovuar dhe votuesit e regjistruar do të duhet të presin afatet për të votuar, varësisht mënyrës së votimit që kanë përzgjedhur gjatë regjistrimit.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka treguar për përfundimin e regjistrimit të votuesve jashtë Kosovës dhe të dhënat preliminare nga ky proces, transmeton albinfo.ch.

“Në bazë të të dhënave preliminare, nga fillimi i këtij procesi, më 6 maj dhe deri në përfundim të tij, më 17 maj 2026, përmes platformës elektronike janë pranuar 142,803 kërkesa për regjistrim, prej të cilave deri më tani janë aprovuar 109,696, ndërsa 7,325 të tjera janë refuzuar dhe 25,702 janë në pritje për shqyrtim”, tha Elezi.

Sipas Elezit, mënyra më e përzgjedhur për të votuar, është votimi përmes postës.

“Nga 109,696 aplikime të aprovuara, 81,901 shtetas janë regjistruar për të dërguar pakon me fletëvotim në kutinë postare jashtë Kosovës, 2,855të tjerë për të dërguan pakon me fletëvotim në kutinë postare të KQZ-së në Kosovë dhe 24,940 janë regjistruar për të votuar fizikisht në ndonjërën nga përfaqësitë diplomatike”, tregoi Elezi.

Kur do të votohet?

Sipas Zëdhënësit të KQZ-së, votimi jashtë vendit zhvillohet më herët.

“Së pari, planifikohet që votimi përmes postës të fillojë më 25 maj dhe të përfundojë më 6 qershor, ndërkaq, votimi në përfaqësi diplomatike organizohet më 6 qershor”, tha Elezi.

Votimi me postë dhe votimi në përfaqësi diplomatike

Më tej, Elezi ka shpjeguar se “për votimin me postë, janë funksionalizuar kutitë postare, ndërsa për votimin fizik në përfaqësi diplomatike KQZ do të saktësojë numrin e ambasadave dhe konsullatave në të cilat do të organizohet votimi.

“Për votimin me postë, janë funksionalizuar kutitë postare në 23 shtete të ndryshme të botës, përfshirë Kosovën, dhe adresat e tyre do të bëhen publike gjatë kësaj jave. Kurse, për votimin fizik në përfaqësi diplomatike, KQZ do të saktësojë numrin e ambasadave dhe konsullatave në të cilat do të organizohet ky lloj votimi. Sipas vendimit fillestar, procesi i votimit planifikohej të organizohet në 48 përfaqësi diplomatike me gjithsej 70 vendvotime, prej të cilave 33 ambasada dhe 15 konsullata. Megjithatë, pasi në periudhën e regjistrimit ka një numër përfaqësish që kanë më pak se 50 votues të regjistruar, KQZ do ta rishikojë listën e përfaqësive diplomatike në të cilat do të organizohet votimi më 6 qershor”, njoftoi Elezi.

Sot protesta e studentëve shqiptarë në Shkup

Posted on by BR

Studentët shqiptarë në Maqedoninë e Veriut kanë paralajmëruar një protestë të re, e cila do të mbahet sot (e hënë) prej orës 16:30 para Urës së Gurit në Shkup, me kërkesën që provimi i jurisprudencës të mundësohet edhe në gjuhën shqipe.

Sipas njoftimit të studentëve, protesta do të zhvillohet nën moton “Bashkohuni me studentët – të gjithë një zëri”.

Studentët shqiptarë edhe më 6 prill të këtij viti protestuan duke kërkuar t’u lejohet ta mbajnë provimin e jurisprudencës në gjuhën e tyre amtare, në gjuhën shqipe.

Kërkesat e tyre janë që provimi të zhvillohet plotësisht në shqip, me procedura të barabarta për të gjithë kandidatët dhe zbatim real të të drejtave gjuhësore të garantuara me ligj.

Cilat janë dobitë nga pirja e kafes

Posted on by BR

Pirja e disa filxhanëve kafe në ditë mund të ketë përfitime për shëndetin e zemrës dhe të ulë rrezikun e goditjes në tru, bën të ditur një studimi i ri, sipas “Knowridge Science”.

Kafeja është një nga pijet më të konsumuara në botë dhe prej vitesh ekspertët kanë debatuar për ndikimin e saj në shëndet.

Studimi u realizua nga studiues të Universitetit “Semmelweis” në Hungari dhe u bazua në të dhënat e projektit të madh shëndetësor “UK Biobank”, i cili përfshin informacion për qindra mijëra persona në Britaninë r Madhe.

Në analizë u përfshinë rreth 468 mijë të rritur, të cilët u ndoqën për një periudhë prej 10 deri në 15 vitesh.

Rezultatet treguan se njerëzit që konsumonin nga një deri në tre filxhanë kafe në ditë kishin rezultatet më të mira shëndetësore.

Krahasuar me ata që nuk pinin kafe, konsumatorët e moderuar kishin 12% rrezik më të ulët vdekjeje nga çdo shkak, 17% rrezik më të ulët vdekjeje nga sëmundjet e zemrës dhe 21% rrezik më të ulët për goditje në tru.

Analiza e skanimeve të zemrës tek një grup prej rreth 30 mijë pjesëmarrësish tregoi gjithashtu se konsumatorët e rregullt të kafesë kishin zemra me strukturë dhe funksion më të shëndetshëm.

Studiuesit besojnë se përbërësit natyralë të kafesë, si antioksidantët, mund të ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave të zemrës nga dëmtimi dhe inflamacioni.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se konsumimi duhet të jetë i moderuar.

Sipas tyre, një deri në tre filxhanë kafe në ditë konsiderohen të sigurt për shumicën e njerëzve, ndërsa një stil jetese i shëndetshëm,  me dietë të balancuar, aktivitet fizik dhe gjumë të mirë, mbetet faktori më i rëndësishëm për mbrojtjen e zemrës.

NATO mobilizon 3,000 forca elitare në stërvitjen më të madhe në Evropë

Posted on by Alb

NATO ka nisur stërvitjen më të madhe të forcave speciale në Evropë, ku po marrin pjesë rreth 3,000 ushtarë elitarë nga SHBA-ja, Mbretëria e Bashkuar dhe 22 vende të tjera.

Stërvitja 10-ditore po zhvillohet në 10 shtete dhe ka për qëllim të testojë reagimin e aleancës ndaj skenarëve të mundshëm të sabotimit, sulmeve kibernetike dhe infiltrimeve nga një kundërshtar i paidentifikuar, i cili dyshohet të jetë Rusia.

Në ushtrime janë përfshirë edhe vende partnere të NATO-s, përfshirë Zvicrën dhe Gjeorgjinë, ndërsa pjesëmarrja e SHBA-së thekson rolin e saj të rëndësishëm në sigurinë e Evropës.

Paralelisht, raportohet se Pentagoni ka anuluar disa plane për dislokim të trupave amerikane në Poloni dhe disa vende të tjera evropiane, përfshirë shtetet baltike dhe Rumaninë. Po ashtu është pezulluar edhe një vendosje më e vogël ushtarake në Gjermani, në kuadër të rishikimeve të pranisë ushtarake amerikane në Evropë.

Diaspora shqiptare në Rumani, urë mes historisë dhe së ardhmes së Shqipërisë

Posted on by Alb

Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme i Shqipërisë,  Ferit Hoxha, mori pjesë në një mbrëmje përkujtimore të mbajtur në Arqipeshkvinë Metropolitane Tiranë-Durrës, kushtuar të Lumit Vladimir Gjika. Ai u vlerësua si një figurë e shumëanshme, shembull besimi, dinjiteti dhe qëndrese, si dhe një lidhje e rëndësishme kulturore e shpirtërore mes Shqipërisë dhe Rumanisë.

Në një postim në rrjetin social “X”, Hoxha e cilësoi këtë aktivitet si një moment të rëndësishëm kujtese për marrëdhëniet e thella historike, kulturore dhe njerëzore mes dy vendeve dhe popujve.

Ai theksoi se pikërisht në Rumani kanë marrë formë pjesë të rëndësishme të Rilindjes Kombëtare shqiptare, ku patriotët shqiptarë kanë artikuluar idetë e lirisë dhe pavarësisë, kanë botuar gazeta e libra dhe kanë mbajtur gjallë frymën kombëtare dhe identitetin evropian të Shqipërisë.

Ministri vlerësoi gjithashtu kontributin e familjeve shqiptare që kanë lënë gjurmë në jetën politike, kulturore dhe shpirtërore të të dy vendeve, duke theksuar se në këtë mënyrë nderohet edhe diaspora shqiptare në Rumani.

“Ata që nuk i harruan rrënjët e tyre, por i ruajtën dhe i përcollën me krenari brez pas brezi”, u shpreh ai.

Hoxha shtoi se edhe sot diaspora shqiptare, e cilësuar si “Atdheu jashtë”, mbetet një burim i rëndësishëm energjie, dijesh dhe lidhjesh, duke kontribuar në zhvillimin e vendit, forcimin e identitetit kombëtar dhe të ardhmen evropiane të Shqipërisë.

Shteti që po shqyrton ndalimin e skuterëve elektrikë për tê miturit

Posted on by Alb

Autoritetet në Greqi po shqyrtojnë masa të reja për rritjen e sigurisë rrugore, duke synuar kufizimin e përdorimit të skuterëve elektrikë nga të miturit dhe vendosjen e rregullave më të rrepta për përdoruesit e rritur. Këto masa vijnë pas shqetësimeve për numrin e aksidenteve, sidomos gjatë sezonit turistik në ishuj.

Ministri i Mbrojtjes së Qytetarëve, Michalis Chrysochoidis, ka deklaruar se po merren në konsideratë rregullore të reja, të cilat përfshijnë kufizime të shpejtësisë, ndalimin e qarkullimit në rrugë me shpejtësi të lartë, sigurimin e detyrueshëm dhe vendosjen e standardeve të sigurisë për skuterët elektrikë. Gjithashtu, bashkive pritet t’u jepet rol në përcaktimin e numrit maksimal të skuterëve që lejohen në një zonë të caktuar.

Në të njëjtën linjë, është ngritur edhe ideja e ndalimit të plotë të motorëve me katër rrota (ATV) në ishujt grekë, për shkak të përfshirjes së tyre në aksidente të rënda dhe shpesh fatale, veçanërisht me turistë.

Autoritetet pritet të rrisin kontrollet policore gjatë verës, duke forcuar praninë e policisë rrugore në zonat turistike dhe ishuj.

LASK bën histori në Austri: kampion pas 61 vitesh, festë edhe për Art Smakajn

Posted on by Alb

LASK Linz ka arritur një fitore të madhe ndaj Austria Vienna me rezultat 0:3 në ndeshjen e javës së 32-të të Bundesligës austriake.

Me këtë triumf, skuadra nga Linzi është shpallur kampione e sezonit 2025/26, duke rikthyer titullin e ligës pas plot 61 vitesh pritjeje.

Në këtë ekip është edhe futbollisti i Kombëtares së Kosovës, Art Smakaj, i cili aktualisht është i lënduar dhe nuk po paraqitet në fushë.

Përveç titullit të kampionit, LASK këtë sezon ka arritur të fitojë edhe Kupën e Austrisë, duke kompletuar një sezon të jashtëzakonshëm me dy trofe të mëdhenj.

Zvicër: Qeveria federale synon të kufizojë reklamimin e ushqimeve të pashëndetshme për fëmijët

Posted on by Alb

Qeveria federale e Zvicrës po planifikon të kufizojë ndjeshëm reklamimin e ushqimeve të pashëndetshme në disa hapësira, me qëllim mbrojtjen e fëmijëve nga ndikimi i marketingut të produkteve si ëmbëlsirat, patatinat dhe ushqimet me përmbajtje të lartë sheqeri dhe yndyre.

Sipas autoriteteve, rreth një në pesë fëmijë në Zvicër është mbipeshë. Ushqime të tilla mund të kontribuojnë në lodhje, obezitet dhe rritje të rrezikut për sëmundje si diabeti. Megjithatë, këto produkte po promovohen gjithnjë e më shumë përmes rrjeteve sociale, lojërave online dhe reklamave publike, transmeton albinfo.ch.

Zyra Federale për Sigurinë Ushqimore dhe Çështjet Veterinare (BLV) ka shprehur shqetësim për këtë situatë dhe, sipas gazetës “NZZ am Sonntag”, po shqyrton masa konkrete për kufizimin e reklamave.

Vetërregullim vullnetar me industrinë

Për disa muaj, BLV ka zhvilluar bisedime me industrinë ushqimore. Qëllimi është krijimi i një sistemi vetërregullimi vullnetar që do të reduktonte ndjeshëm reklamimin e produkteve të pashëndetshme.

Në këtë drejtim ekzistojnë tashmë iniciativa të industrisë, si “Swiss Pledge”, ku marrin pjesë kompani si Coca-Cola, McDonald’s, Rivella dhe Kellogg’s. Përfaqësues të kësaj nisme shprehen se vetërregullimi është një kompromis tipik zviceran, ku palët bien dakord për zgjidhje të përbashkëta.

Sipas planit aktual, ky sistem mund të hyjë në fuqi në fillim të vitit të ardhshëm.

Diskutime për kufizime më të gjera

Sipas raportimeve, në industri ka edhe kërkesa për kompromis në lidhje me periudha të caktuara festive. Megjithatë, autoritetet federale theksojnë se çdo vetërregullim duhet të jetë efektiv dhe i zbatueshëm në mënyrë të plotë.

“Fëmijët nuk duhet të ekspozohen ndaj reklamave të tilla në mënyrë të vazhdueshme, qoftë pas orës 17:00 apo gjatë festave si Krishtlindjet dhe Pashkët,” deklaroi përfaqësuesi i BLV-së, Michael Beer.

Më 26 maj, përfaqësues të industrisë ushqimore dhe autoritetet federale do të zhvillojnë një takim të ri për të përcaktuar masat e mundshme.

Autoritetet zvicerane kanë tentuar edhe më parë të rregullojnë këtë çështje, por përpjekjet kanë dështuar për shkak të mungesës së marrëveshjes me industrinë. Këtë herë, megjithatë, autoritetet shprehen më optimiste për arritjen e një zgjidhjeje.