Alarm në Zvicër: 2/3 e perimeve në supermarkete përmbajnë substanca toksike

Një analizë e kryer nga revista e konsumatorëve K-Tipp ka zbuluar se një pjesë e madhe e perimeve të shitura në Zvicër përmbajnë substanca potencialisht të rrezikshme për shëndetin.

Sipas testimit të 25 produkteve të ndryshme, 16 prej tyre rezultuan të kontaminuara me kimikate PFAS, të njohura si “kimikatet e përjetshme” për shkak të qëndrueshmërisë së tyre të lartë në mjedis dhe në trupin e njeriut, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Produktet më të prekura

Nivelet më të larta të ndotjes janë gjetur tek:

karrotat

patatet

Ndërsa produkte si:

kastravecat

sallata

domatet

kanë rezultuar me nivele më të ulëta, por gjithsesi të pranishme të këtyre substancave.

Çfarë janë PFAS?

PFAS janë një grup kimikatesh industriale që përdoren gjerësisht dhe që mund të lidhen me probleme serioze shëndetësore, përfshirë dëmtime hormonale dhe rritje të rrezikut për sëmundje të ndryshme.

Diferenca mes bio dhe konvencionale

Analiza nxori në pah edhe një dallim të rëndësishëm:

perimet organike (bio) ishin më pak të kontaminuara

në disa raste, niveli i PFAS ishte deri në 50% më i ulët

Për shembull, karrotat bio nga Coop dhe Lidl kishin dukshëm më pak ndotje krahasuar me produktet konvencionale nga Migros dhe Aldi.

Çfarë do të thotë kjo për konsumatorët?

Edhe pse prania e PFAS nuk nënkupton rrezik të menjëhershëm, ekspertët paralajmërojnë se ekspozimi afatgjatë mund të jetë problematik, duke kërkuar kontroll më të rreptë dhe transparencë më të madhe në zinxhirin ushqimor.

Ky zbulim pritet të rrisë presionin mbi autoritetet dhe supermarketet për të garantuar siguri më të lartë ushqimore dhe për të kufizuar përdorimin e kimikateve të rrezikshme në prodhim.

Valisi ndalon posterin kundër emigracionit – “mund të ngatërrojë shoferët”

Autoritetet në kantonin Valis kanë ndaluar përdorimin e një posteri politik të lidhur me referendumin “No to 10 million”, duke shkaktuar debat të ri në Zvicër.

Posteri, i promovuar nga SVP, paraqet një simbol të ngjashëm me shenjën rrugore “ndalohet hyrja”, për të ilustruar mesazhin për kufizimin e emigracionit, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, policia e Valisit nuk e kundërshton përmbajtjen politike të posterit, por formën vizuale. Sipas tyre, dizajni mund të:

krijojë konfuzion tek shoferët

ngatërrohet me sinjalistikën reale rrugore

paraqesë rrezik për sigurinë në komunikacion

Autoritetet kantonale i kërkuan SVP-së që të ndryshojë posterin për ta bërë më të qartë, duke theksuar se në formën aktuale “mund të mashtrojë përdoruesit e rrugës”.

Por partia refuzoi ta modifikojë, duke çuar në ndalimin e posterit në territorin e kantonit.

Nga ana tjetër, SVP reagoi duke paralajmëruar ankesë ndaj vendimit, ndërsa si kundërpërgjigje njoftoi se do të vendosë një etiketë “imazh i censuruar” mbi poster.

Ky rast ka hapur debat mbi kufirin mes lirisë së shprehjes politike dhe sigurisë publike, në një periudhë të ndjeshme përpara referendumit për kufizimin e popullsisë në Zvicër.

Fehim Abazi, kryetar i ri i Komunitetit Musliman Shqiptar të Zvicrës

Komuniteti Musliman Shqiptar në Zvicër (KMSHZ) ka zgjedhur udhëheqësin e ri. Fehim Abazi, imam në Lozanë, është votuar për kryetar pas tërheqjes nga gara të kryetarit të deritanishëm, Mehas Alija.

Zgjedhja u bë gjatë Kuvendit të rregullt të mbajtur të dielën në xhaminë e Friburgut, ku morën pjesë 106 delegatë nga e gjithë Zvicra. Me këtë vendim, drejtimi i KMSHZ-së kalon nga pjesa gjermanofolëse e vendit në atë frankofone.vPunimet e Kuvendit nisën në një atmosferë të qetë pune, me miratimin e rendit të ditës dhe shqyrtimin e raporteve vjetore.

Kryetari në largim, Mehas Alija, prezantoi aktivitetet e vitit 2025, duke theksuar se janë realizuar rreth 40 iniciativa në fusha fetare, arsimore, sociale dhe institucionale.

“Është një volum pune që kërkon përkushtim dhe koordinim të vazhdueshëm”, theksoi Alija.

Delegatët miratuan gjithashtu raportin financiar, i cili u vlerësua pozitivisht edhe nga revizorët profesionalë. Në kuadër të vendimmarrjes, Kuvendi aprovoi disa ndryshime në rregulloren e punës dhe pranoi tri xhami të reja si anëtare. Me këtë, numri i xhamive shqiptare në kuadër të KMSHZ-së arrin në 67.

Gara për kryetar fillimisht përfshinte dy kandidatë: Mehas Alija dhe Fehim Abazi. Megjithatë, pak para votimit, Alija njoftoi tërheqjen e tij, duke i hapur rrugë zgjedhjes së Abazit.

Në fjalën e tij përmbyllëse, Alija falënderoi bashkëpunëtorët për mbështetjen gjatë një dekade angazhimi, duke veçuar si arritje kryesore bashkimin e dy bashkësive islame shqiptare në vitin 2020. “Ky ka qenë një rrugëtim i përbashkët, me sfida dhe suksese, për të cilin ndihem mirënjohës. Kemi ndërtuar ura bashkëpunimi, kemi mbështetut iamamët dhe krysitë. Kemi qenë bashkë në ditë të mira dhe të vështira. Kemi realizuar unifikimin e 64 xhamive shqiptare brenda KMSHZ së, kemi rritur buxhetin, kemi themeluar disa departamente. Është puna më e mirë pas formimt të shkollave shqipe dhe themelimit të xhamive, dhe për këtë jemi krenar” u Mehas Alija në mbyllje të fjalimit.

Si kandidat i vetëm, Fehim Abazi u votua nga delegatët dhe mori drejtimin e organizatës.

Në deklaratën e tij të parë, ai theksoi nevojën për unitet dhe komunikim të drejtpërdrejtë me komunitetin. “Është një përgjegjësi e madhe. Prioritet do të jetë forcimi i unitetit dhe kontakti i drejtpërdrejtë me çdo xhami në vend”, tha Abazi, duke shtuar se planifikon vizita në të gjitha qendrat gjatë vitit të parë të mandatit.

Kuvendi zgjodhi gjithashtu një kryesi prej 11 anëtarësh, e përbërë nga imamë, përfaqësues të xhamive dhe tri gra nga sektori civil. Lista e propozuar u shpalos nga Komisioni zgjedhor, i udhëhequr nga Ferid Zeqiri, dhe u miratua me shumicë votash.

Në përmbyllje të punimeve, u ndanë mirënjohje për kontributet gjatë vitit të kaluar, ndërsa nikoqirët e xhamisë së Friburgut organizuan një darkë për pjesëmarrësit.

 

 

 

Shqipëria po plaket

Plakja e popullsisë në vendet e Ballkanit Perëndimor ku bën pjesë edhe Shqipëria po bëhet vit pas viti një temë gjithmonë e më e mprehtë.

Raporti i fundit i Bankës Botërore sjell në vëmendje se sfida reale për këtë do të jetë kujdesi afatgjatë që duhet të garantohet për këto popullsi që po shkojnë drejt asaj që cilësohet si “superplakja”.

“Kërkesa për shërbime të kujdesit afatgjatë (LTC) është tashmë e lartë në Ballkanin Perëndimor dhe pritet të rritet me shpejtësi, ndërsa popullsia vazhdon të plaket,” thuhet në raport, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Kujdesi afatgjatë përfshin “shërbime dhe përfitime për personat që, për shkak të kufizimeve fizike ose mendore për një periudhë të gjatë, kanë nevojë për mbështetje në aktivitetet e përditshme ose për kujdes të vazhdueshëm,” ndërsa përkufizimet ndryshojnë sipas vendeve dhe institucioneve.

Të dhënat tregojnë një realitet në përkeqësim: “rreth 16 për qind e personave mbi 65 vjeç raportojnë vështirësi të mëdha në kryerjen e aktiviteteve bazë të përditshme, ndërsa 32 për qind të tjerë raportojnë disa vështirësi.”

Ndërkohë, të moshuarit përbëjnë tashmë “rreth 9–19 për qind të popullsisë në nivel kombëtar” në vendet e rajonit.

Presioni pritet të intensifikohet ndjeshëm në dekadën e ardhshme. Sipas Bankës Botërore, “Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina dhe Serbia pritet të klasifikohen si vende ‘super të plakura’ (me të paktën 20 për qind të popullsisë mbi 65 vjeç), ndërsa deri në vitin 2050 edhe Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut pritet të ndjekin të njëjtin trend.”

Pavarësisht këtyre zhvillimeve, mbulimi i shërbimeve dhe përfitimeve formale të kujdesit afatgjatë mbetet shumë i kufizuar në të gjithë rajonin, duke sjellë një varësi të fortë nga kujdesi informal familjar.

Sipas të dhënave të disponueshme të nënvizuara në raport vetëm një pjesë e vogël e të moshuarve përfitojnë shërbime në natyrë të financuara publikisht dukshëm nën nivelet e BE-së.

Sipas Bankës Botërore mbështetja publike priret të fokusohet në kujdesin rezidencial dhe në pagesa cash për kujdestarët informalë, ndërsa shërbimet në shtëpi dhe ato me bazë komunitare mbeten të pazhvilluara dhe shpesh financohen nga donatorë ose OJF, pa u integruar në sisteme publike të qëndrueshme.

Përdorimi i IA: Ku renditen, Zvicra, Kosova e Shqipëria

Përdorimi i inteligjencës artificiale gjeneruese po përhapet me ritme të ndryshme në Evropë, por Shqipëria dhe Kosova po shfaqen si ndër vendet më aktive në adoptimin e kësaj teknologjie në rajon dhe më gjerë.

Sipas të dhënave të Anketës Evropiane për Kushtet e Punës, publikuar në fund të muajit prill, rreth 12% e punonjësve në Bashkimin Evropian përdorin IA gjeneruese në punën e tyre.

Megjithatë, grafiku i publikuar tregon se disa vende jashtë bllokut, përfshirë Shqipërinë dhe Kosovën, renditen mbi këtë mesatare, duke u afruar me nivelet e vendeve më të zhvilluara. Kosova renditet e shtata në Evropë, me 20% të punonjësve që përdorin IA gjeneruese, pas Luksemburgut (25%), Zvicrës (24%), Suedisë (21%), Norvegjisë (21%), Belgjikës (20%), Danimarkës po me 20%, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa Shqipëria renditet e 11-a, me 18% të punonjësve që raportojnë se e përdorin IA gjeneruese, në nivele të njëjta me Gjermaninë, Austrinë e Finlandës dhe shumë më pak se Holanda (19%).

Në vendet e tjera të rajonit, përdorimi i IA gjeneruese është shumë i ulët, me Maqedoninë e Veriut, Serbinë e Bosnjë Hercegovinën, që renditen në fund të Evropës, me vetëm 3% përdorim. Në Mal të Zi treguesi është pak më i lartë, në 10%.

Fqinjët, si Greqia e Italia, ku kanë emigruar pjesa më e madhe e shqiptarëve, e përdorin shumë pak këtë mjet, në vetëm 5%.

IA gjeneruese është një lloj inteligjence artificiale që jo vetëm analizon të dhëna, por krijon përmbajtje të re, si tekste, imazhe, kode apo audio, duke u bazuar në modele që ka mësuar nga të dhëna ekzistuese. Ndryshe nga sistemet tradicionale të IA-së që fokusohen te parashikimi apo klasifikimi, IA gjeneruese mund të prodhojë materiale të ngjashme me ato të krijuara nga njeriu, duke e bërë të dobishme në fusha si shkrimi, marketingu, programimi dhe dizajni.

Evropa

Sipas raportit, që nga viti 2024, përdorimi i mjeteve të IA gjeneruese në punë raportohet nga 12% e punonjësve në BE. Megjithatë, ekzistojnë dallime të dukshme mes shteteve anëtare, me nivele më të larta në Luksemburg, Suedi, Belgjikë dhe Danimarkë, ku të paktën një në pesë punonjës deklaron se përdor IA gjeneruese në punën e tij. Vende të tjera, si Greqia, Italia, Portugalia dhe Rumania, kanë nivele shumë më të ulëta, në 5% ose më pak.

Mjetet e IA gjeneruese përdoren më shumë nga burrat sesa nga gratë dhe nga punonjësit më të rinj në krahasim me ata më të moshuar. Të rinjtë shpesh kanë një njohje më të madhe me teknologjitë e reja, përfshirë IA gjeneruese, për shkak se janë rritur në një mjedis dixhital.

Ndërsa ka gjithnjë e më shumë prova se IA gjeneruese mund të rrisë ndjeshëm produktivitetin në profesionet me bazë njohurish, ajo mund të kontribuojë edhe në rritjen e monotonisë në punë, për shembull duke gjeneruar volume të mëdha përmbajtjeje që kërkojnë kontroll dhe rishikim të vazhdueshëm. Megjithatë, një analizë paraprake e të dhënave të anketës së punës sugjeron të kundërtën: përdorimi i IA gjeneruese lidhet me një nivel më të ulët të detyrave monotone dhe me një probabilitet më të lartë që punonjësit të vlerësojnë vetë cilësinë e punës së tyre.

Ky model mund të lidhet me faktin se IA gjeneruese përdoret më shumë në profesione si menaxherët dhe profesionistët, të cilët zakonisht kanë nivele më të larta arsimimi dhe më shumë autonomi në punë. Të dhënat e Eurobarometrit të fundit tregojnë gjithashtu se të rinjtë (15–24 vjeç) kanë një perceptim më pozitiv për teknologjitë në vendin e punës, përfshirë IA-në, krahasuar me grupmoshat më të mëdha.

Ky trend, thekson raporti nxjerr në pah një ndarje dixhitale sipas brezave, ku punonjësit më të moshuar mund të përballen me vështirësi në adoptimin dhe integrimin e këtyre teknologjive në punën e tyre. Një diferencë sipas nivelit arsimor vërehet gjithashtu në përdorimin e IA gjeneruese, ashtu si edhe në përdorimin e teknologjive të tjera të përfshira në anketë.

Anketa

Anketa Evropiane për Kushtet e Punës 2024, e publikuar në prill të këtij viti ofron një panoramë të plotë të cilësisë së punës në Evropë, duke analizuar karakteristikat e fuqisë punëtore, vendet e punës, cilësinë e punës dhe cilësinë e jetës në punë.

Anketa është një instrument i rëndësishëm për politikëbërësit, pasi nxjerr në pah rolin e cilësisë së punës në arritjen e një rritjeje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse në Evropë.

Gjetjet e anketës bazohen në 36,644 intervista ballë për ballë, të zhvilluara në 35 vende. Çdo intervistë zgjati rreth 45 minuta, duke ofruar një pasqyrë unike mbi gjendjen e punës në Evropë.

Kjo anketë është zhvilluar në mënyrë të rregullt që nga viti 1990, duke ofruar një seri të krahasueshme të të dhënave për kushtet e punës në Evropë në intervale pesëvjeçare.

Rama në Samit: Shans i madh se sa mund të bëjmë së bashku

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama ka mbërritur sot në Armeni për të marrë pjesë në Samitin e tetë të Komunitetit Politik Evropian (EPC).

Ky Samit mbledh liderë nga vende të ndryshme të Evropës për të diskutuar mbi çështje të sigurisë, bashkëpunimit rajonal dhe sfidave të përbashkëta politike e ekonomike në kontinent.

Pjesëmarrja e kryeministrit Rama në këtë aktivitet vjen në kuadër të angazhimeve të Shqipërisë në proceset evropiane dhe forcimit të bashkëpunimit me vendet e Bashkimit Evropian dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë, transmeton albinfo.ch.

“Është një tjetër samit, Samiti i Komunitetit Politik Evropian dhe një tjetër mundësi për të ndarë ambiciet dhe shqetësimet tona të përbashkëta. Ndërkohë, është një tjetër shans i madh për të parë se sa mund të bëjmë së bashku dhe sa e rëndësishme është te ecet përpara me bashkimin e Evropës”, tha Rama.

Gjatë punimeve të samitit, pritet që liderët të trajtojnë tema me rëndësi strategjike për stabilitetin dhe zhvillimin e mëtejshëm të Evropës.

Kurti takon edhe presidentin zviceran në Samitin e Komunitetit Politik Evropian (EPC)

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka marrë pjesë në darkën zyrtare të shtruar nga Presidenti i Republikës së Armenisë, Vahagn Khachaturyan, në kuadër të Samitit të Komunitetit Politik Evropian (EPC), që po mbahet në Jerevan.

Sipas njoftimit të publikuar nga Kurti në rrjetin social Facebook, ai është mirëpritur në pritjen zyrtare nga kryeministri i Armenisë, Nikol Pashinyan, si dhe nga kryetari i Kuvendit armen, Alen Simonyan.

Gjatë mbrëmjes, Kurti ka zhvilluar bashkëbisedime me liderë dhe përfaqësues të lartë të shteteve pjesëmarrëse, ku janë shkëmbyer ide dhe qëndrime lidhur me zhvillimet aktuale në Evropë dhe më gjerë, si dhe për mundësitë e thellimit të bashkëpunimit në fusha me interes të përbashkët, transmeton albinfo.ch.

Në kuadër të këtyre takimeve, Kurti ka biseduar me kryeministrin e Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, presidentin e Këshillit Evropian, António Costa, presidentin e Konfederatës së Zvicrës, Guy Parmelin, zëvendëspresidenten e Bullgarisë, Iliana Iotova, kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama, presidentin e Malit të Zi, Jakov Milatović, kryeministrin e Norvegjisë, Jonas Gahr Støre, sekretarin e Përgjithshëm të OSBE-së, Feridun H. Sinirlioğlu, kryeministrin e Andorrës, Xavier Espot Zamora, anëtarin e Presidencës së Bosnjë dhe Hercegovinës, Denis Beçiroviq, si dhe kryeministren e Lihtenshtajnit, Brigitte Haas.

Kurti ka bërë të ditur se gjatë mbrëmjes ka pasur edhe takime me liderë të tjerë evropianë, në kuadër të agjendës së Samitit EPC.

Durrës: Fëmija i tretë i aksidentuar jashtë rrezikut për jetë

I mituri, i cili u plagos rëndë nga përplasja me makinë ditën e djeshme në zonën e Ish Kënetës në Durrës, është jashtë rrezikut të jetën.

Fëmija u dërgua të dielën në Spitalin e Traumës, pasi kishte marrë dëmtime të rënda, transmeton albinfo.ch.

Burime bëjnë me dije se 8-vjeçari pritet të kalojë në pavion, jashtë rrezikut për jetën. Megjithatë do të vijojë të ndiqet në Spitalin e Traumës, SUT, për trajtimin e dëmtimeve të marra nga aksidenti.

Varrosen sot

Një aksident tragjik u regjistrua të dielën në zonën e Ish-Kënetës në Durrës, ku dy fëmijë u përplasën për vdekje nga automjeti i drejtuar nga Nikoll Radaçi, i cili rezultoi se ishte i dehur.

Korrespondentja e Top Channel, Vali Qyrfyçi, raporton se sot do përcillen për në banesën e fundit dy të miturit, 9 dhe 12 vjeç.

Si ndodhi ngjarja?

Katër fëmijë kanë qenë duke luajtur në trotuar, kur një automjet i drejtuar nga Nikoll Radaçi ka humbur kontrollin dhe ka përplasur tre prej tyre.

Si pasojë e përplasjes, dy të mitur , të moshës 10 vjeç, kanë ndërruar jetë në vendngjarje, ndërsa një tjetër ndodhet në spital në gjendje të rëndë për jetën, nën kujdesin e mjekëve. Njëri prej fëmijëve ka shpëtuar pa lëndime.

Drejtuesi i mjetit është larguar nga vendi i aksidentit menjëherë pas ngjarjes, duke braktisur automjetin, por është arrestuar më vonë nga policia.

Shoferi i dehur

Pas aksidentit tragjik që i mori jetën dy fëmijëve ditën e djeshme në Durrës, ka ardhur reagimi nga Policia e Shtetit.

Në njoftimin zyrtar, policia e Durrësit thekson se shoferi ishte i dehur pas kryerjes së testit të alkoolit, ndërsa shkak i aksidentit është bërë humbja e kontrollit mbi mjetin.

Gjithashtu, nga verifikimet e historikut të drejtuesit të automjetit rezulton se ky shtetas është ndëshkuar më parë për shkelje të rregullave të qarkullimit rrugor, konkretisht për parakalim të gabuar, në vitin 2020, dhe për tejkalim të shpejtësisë, dy herë, me pezullim të lejes së drejtimit nga 1 muaj, në vitin 2022.

Pse është titull historik për FC Thun

FC Thun bënë historinë e futbollit zviceran duke u bërë ekipi i parë që fiton Swiss Super League menjëherë pas promovimit nga kategoria e dytë.

Është një arritje që nuk ka precedent në futbollin modern zviceran dhe që i bashkohet legjendave evropiane të Nottingham Forest të vitit 1978 dhe Kaiserslautern të vitit 1998, transmeton albinfo.ch.

Thun është një klub nga një qytet me vetëm 45,000 banorë, i cili u kthye në elitë pasi fitoi Sëiss Challenge League sezonin e kaluar.

Për t’u përgatitur, klubi shpenzoi rreth 2 milionë euro në transferime, një shifër marramendëse krahasuar me 18 milionët e Basel apo 13 milionët e Young Boys. Por paratë nuk e shkruajnë gjithmonë historinë në futboll.

Trajneri Mauro Lustrinelli, i cili ishte lojtar i Thun në sezonin historik të Ligës së Kampionëve 2005-06, i ka çuar tani ata sërish në Evropë, 20 vjet pas atij aventure të paharrueshme ku u ndeshën me Arsenal, Ajax dhe Sparta Prague.

Titullin e siguruan pas humbjes së St. Gallen, duke mbyllur me 11 pikë diferencë, ndërkohë që tifozët e mahnitur festuan gjatë gjithë natës në sheshin qendror të qytetit.

Mes tyre edhe Binia Derche, 56 vjeçe, tifoze prej 32 vitesh me mbi njëqind fanella të Thunit në koleksion, njeriu që nuk mundi t’i mbante lot kur ekipi mundi Young Boys 2-1 në mars. Disa histori futbolli shkruhen për tifozë si ajo.

Vlen të theksohet fakti se te kampionët luajnë edhe dy lojtarë shqiptarë. Bëhet fjalë për Kastriot Imerin dhe Valmir Matoshin. Të dy luajtën një rol të jashtëzakonshëm në fitimin e këtij trofeu.

Imeri është aktivizuar 28 ndeshje duke shënuar 6 gola dhe 7 asistime, ndërsa Matoshi, numëron 31 ndeshje, 6 gola dhe 4 asistime.

 

50 plazhet më mahnitëse në botë

Për ata që jetojnë në hemisferën veriore, vera është shumë afër, që do të thotë se është koha të filloni të planifikoni pushimet perfekte në plazh.

Dhe çfarë mënyre më e mirë për ta nisur sesa me listën vjetore të “50 Plazheve më të Mira në Botë”?

Lista e vitit 2026 sapo është publikuar, duke përfshirë 50 brigje mahnitëse nga e gjithë bota.

Në këtë listë gjenden plazhe të ndryshme: nga një ishull i vogël në formë loti në Filipine, te një gji australian ku shfaqen delfinët dhe një plazh me rërë rozë i quajtur sipas Princeshës Diana në Barbuda.

Si përzgjidhen 50 plazhet më të mira në botë?

Renditja krijohet përmes një procesi të detajuar përzgjedhjeje. Mbi 1,000 profesionistë të turizmit nominojnë plazhet e tyre të preferuara, të cilat më pas vlerësohen nga ekipi i World’s 50 Beaches së bashku me një grup të posaçëm “Ambasadorësh të Plazhit”.

Çdo plazh vlerësohet sipas tetë kritereve: veçantia, jeta e egër, natyra e paprekur, tingujt natyrorë, hyrja e lehtë në ujë, uji, mungesa e turmave dhe mundësia për kushte perfekte.

Cili është plazhi më i mirë në botë për 2026?

Në vendin e parë renditet Entalula Beach në Filipine, një “copë parajse e nënvlerësuar” në provincën Palawan.

Plazhi karakterizohet nga rërë e bardhë, ujë kristal të pastër, shkëmbinj gëlqerorë dhe palma të larta.

Ai ndodhet në një ishull të vogël dhe është i arritshëm vetëm me varkë, çka e mban të paprekur dhe pa shumë turma.

50 plazhet më të mira në botë (2026):

Entalula Beach, Filipine

Fteri Beach, Greqi

Wharton Beach, Australi

Nosy Iranja, Madagaskar

East Beach (Plazhi Lindor), Vomo Island, Fixhi

Shoal Bay East, Anguilla

Dhigurah, Maldive

Playa Balandra, Meksikë

Koh Rong, Kamboxhia

Donald Duck Bay, Tajlandë

Cayo de Agua, Venezuelë

Cala Macarella, Spanjë

One Foot Island, Ishujt Cook

Princess Diana Beach (Plazhi Princesha Diana), Barbuda

Turquoise Bay (Gjiri Turkez), Australi

PK 9 Beach, Polinezia Franceze

Grace Bay, Turks dhe Caicos

Cala dei Gabbiani, Itali

Saadiyat Beach, Emiratet e Bashkuara Arabe

Canto de la Playa, Republika Domenikane

Wineglass Bay (Gjiri “Gota e Verës”), Australi

Pink Beach (Plazhi Rozë), Indonezi

Paradise Beach (Plazhi Parajsë), Tajlandë

Anse Source d’Argent, Seychelles

Kalanggaman, Filipine

Seven Mile Beach (Plazhi Shtatë Milje), Ishujt Kajman

Freedom Beach (Plazhi i Lirisë), Tajlandë

Siesta Beach, SHBA

Kaputaş Beach, Turqi

Cayo Zapatilla, Panama

The Baths (Banjat), Ishujt e Virgjër Britanikë

Cabo San Juan del Guía, Kolumbi

Baía do Sancho, Brazil

Porto Katsiki, Greqi

Santa Giulia, Francë

Blue Lagoon (Laguna Blu), Fixhi

Playa Xpu-Ha, Meksikë

Ofu Beach, Samoa Amerikane

Playa Cofete, Spanjë

Le Morne Beach, Mauritius

Flamenco Beach, Porto Riko

Grand Anse, Grenada

Praia da Falésia, Portugali

Pontal do Atalaia, Brazil

Boulder Beach, Afrikë e Jugut

Porto Timoni, Greqi

Paje Beach, Zanzibar

La Pelosa, Itali

Cas Abao, Curaçao

Keem Beach, Irlandë

Diskutime për azilin dhe integrimin: propozime të reja për menaxhimin e refugjatëve në Evropë

Profesori i etikës Peter G. Kirchschläger ka kritikuar politikat aktuale të migracionit në Evropë, duke argumentuar se shtetet kanë detyrim moral të ofrojnë azil dhe rrugë të sigurta për refugjatët. Sipas tij, shumë nga problemet që u atribuohen migrantëve në debatet publike kanë shkaqe të tjera dhe nuk duhet të përdoren si bazë për fajësim të përgjithshëm.

Ai thekson se çdo person ka të drejtë për azil dhe se migrantët shpesh shndërrohen padrejtësisht në “kokë turku” për çështje si mungesa e banesave apo problemet e sigurisë. Kirchschläger kritikon gjithashtu partitë politike që, sipas tij, nxisin këtë narrativë, por kërkon përgjegjësi edhe nga ato që nuk adresojnë mjaftueshëm problemet reale sociale, transmeton albinfo.ch.

Në bazë të llogaritjeve të tij, një shpërndarje e barabartë e refugjatëve në komunat e BE-së do të rezultonte në rreth 12 persona për komunë në vit, duke e bërë, sipas tij, sistemin të menaxhueshëm. Ai propozon gjithashtu përmirësim të integrimit përmes banimit në njësi më të vogla, programeve arsimore dhe fushatave kundër paragjykimeve.

Kirchschläger shton se debati publik shpesh fokusohet në migracionin më shumë sesa në probleme të tjera ekonomike, si evazioni fiskal, të cilin e konsideron një humbje shumë më të madhe për shtetet evropiane.

Ai i bën thirrje politikës dhe qytetarëve që të trajtojnë migracionin me qasje më të bazuar në fakte dhe me përgjegjësi etike, duke shmangur, sipas tij, përdorimin e refugjatëve si shkak për problemet shoqërore.

Dy shqiptarë kurorëzohen kampionë në Zvicër me Thun-in

Klubi zviceran Thun ka siguruar titullin kampion për sezonin 2025/26 në Superligën e Zvicrës, duke e mbyllur garën për kreun pas fitores 3-0 të Sionit ndaj St. Gallen, rezultat që vulosi gjithçka në mënyrë matematikore.

Në këtë sukses të madh të klubit, pjesë e rëndësishme kanë qenë edhe dy futbollistët me prejardhje shqiptare, Kastriot Imeri dhe Valmir Matoshi.

Të dy lojtarët kanë dhënë kontribut të vazhdueshëm gjatë gjithë sezonit. Imeri ka regjistruar 28 paraqitje me 6 gola dhe 7 asistime, ndërsa Matoshi ka luajtur 31 ndeshje, duke shënuar 6 gola dhe dhënë 4 asistime.

Me paraqitjet e tyre, dyshja shqiptare ka ndihmuar dukshëm Thun-in në rrugëtimin drejt titullit kampion.

Zvicër: Kritika ndaj kompanisë që fiton miliona nga kujdesi familjar i paguar

Një kompani zvicerane që operon në fushën e kujdesit familjar, Pflegewegweiser, është vënë nën kritika për mënyrën se si promovon dhe përfiton nga modeli i kujdesit familjar të paguar përmes sigurimeve shëndetësore.

Sipas raportimeve, kompania ka shënuar rritje të shpejtë financiare, duke kaluar nga rreth 1 milion në mbi 48 milionë franga zvicerane brenda tre viteve. Ajo fiton duke ndërmjetësuar kontrata pune për familjarët që kujdesen për të afërmit e tyre në shtëpi, ndërsa një pjesë e pagesës mbahet nga kompania.

Në Zvicër, familjarët mund të kompensohen për kujdesin që ofrojnë, përmes sigurimeve shëndetësore dhe mbështetjes komunale, me një pagesë mesatare rreth 38 franga në orë për kujdestarët familjarë. Sipas të dhënave, sistemi i kushton sigurimeve shëndetësore rreth 150 milionë franga në vit.

Megjithatë, kompania po kritikohet për praktika marketingu që dyshohet se synojnë të nxisin qytetarët të regjistrohen në këtë skemë. Një rast i raportuar përfshin kontaktimin e një pensionisteje pas një porosie online, ku asaj i është sugjeruar rimbursim për kujdesin familjar nga sigurimi shëndetësor.

Politikanë zviceranë kanë reaguar duke kërkuar rregulla më të rrepta. Deputeti Thomas Rechsteiner ka propozuar kufizim të reklamimit dhe masa për të parandaluar që fondet e sigurimeve shëndetësore të përdoren për përfitime komerciale.

Debati mbetet i hapur mes mbështetësve të modelit, që e shohin si ndihmë për familjet, dhe kritikëve që paralajmërojnë rritje të kostove dhe abuzime të mundshme me sistemin.

Zvicër: Të Gjelbrit propozojnë kufizimin e shpejtësisë në 80 km/h në autostrada

Përballë krizës së naftës dhe rritjes së çmimeve të karburanteve, Partia e Gjelbër në Zvicër propozon kufizimin e shpejtësisë në 80 km/h në autostrada. Sipas tyre, kjo masë do të ndihmonte në uljen e konsumit të karburantit dhe do të lehtësonte barrën financiare për qytetarët.

Presidentja e partisë, Lisa Mazzone, deklaroi për “Sonntagzeitung” se situata aktuale duhet të shfrytëzohet si një mundësi për t’u larguar nga varësia ndaj lëndëve djegëse fosile, por edhe për të përmirësuar gjendjen financiare të popullsisë. Ajo thekson se vozitja me shpejtësi më të ulët kursen karburant, veçanërisht në një kohë kur çmimet e benzinës janë rritur ndjeshëm pas luftës në Iran.

Mazzone kujton se një masë e ngjashme ishte zbatuar edhe gjatë krizës së naftës në vitin 1973, kur autoritetet vendosën përkohësisht kufizimin në 100 km/h për të kursyer energji. Sipas saj, edhe sot kjo qasje mbetet aktuale.

Ambientalistët theksojnë gjithashtu përfitime të tjera nga kjo masë, si rrjedhë më e qetë e trafikut, më pak zhurmë për banorët dhe ulje të numrit të aksidenteve.

Propozime të tjera

Ideja për uljen e shpejtësisë nuk është e re. Në vitin 2022, një nismë e ngjashme për kufizim në 100 km/h u hodh poshtë në Parlament.

Ndërkohë, Të Gjelbrit propozojnë edhe masa të tjera, duke u frymëzuar nga Gjermania. Ata sugjerojnë bileta ditore prej 10 frangash për transportin publik, të ngjashme me abonimin 9-eurosh që u aplikua në Berlin në verën e vitit 2022.

Qëllimi është të inkurajohet përdorimi i transportit publik dhe të rritet fuqia blerëse e qytetarëve, në vend të heqjes së taksës mbi karburantet, siç kanë kërkuar disa politikanë të djathtë.

Një tjetër propozim është ndalimi i fluturimeve me avionë privatë, për të rezervuar karburantin për fluturimet e rregullta. Sipas Mazzone, qeveria duhet të vendosë prioritete të qarta.

Reagime kundërshtuese

Këto ide janë kritikuar nga përfaqësues të partive të djathta. Deputeti liberal Philippe Nantermod i ka cilësuar ato si “masa ndëshkuese dhe më shumë marketing sesa zgjidhje reale”, duke argumentuar se nuk i ndihmojnë qytetarët që varen nga makina.

Nga ana tjetër, Cloé Dutoit nga Partia e Gjelbër i kundërshton këto kritika, duke theksuar se një biletë ditore e lirë për transportin publik nuk mund të konsiderohet ndëshkim.

Ajo shton se kufizimi i shpejtësisë në 80 km/h kërkon guxim politik, duke rikujtuar se edhe në vitin 1973 janë marrë masa të forta në një situatë krize të ngjashme.

Debat politik në vazhdim

Propozimi pritet të nxisë debat në Komisionin e Transportit dhe Telekomunikacionit në Këshillin Kombëtar. Në të njëjtën kohë, Partia Popullore Zvicerane (UDC) ka paraqitur një propozim të kundërt, duke kërkuar rritjen e kufirit të shpejtësisë në 130 km/h në autostrada dhe 100 km/h jashtë zonave të banuara, siç ishte në vitet 1980.

Megjithëse mbështetja për politikat e gjelbra është në rënie, Lisa Mazzone mbetet e bindur se koha do të tregojë se këto masa janë të nevojshme. Ajo i justifikon propozimet jo vetëm me argumente mjedisore, por edhe me nevojën për të rritur pavarësinë energjetike dhe për të mbrojtur ekonominë e qytetarëve zviceranë.

Zhegra nderoi Agim Ramadanin, heroin që u bë simbol i lirisë

Në kuadër të shënimit të datëlindjes së Heroit të Kosovës, Agim Ramadani, u mbajt manifestimi tradicional kulturor “Ditët e Agimit” në Zhegër të Gjilanit, ku mori pjesë edhe Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla.

Gjatë aktivitetit, Gërvalla theksoi se “heronjtë e lirisë së Kosovës kanë vetëm ditëlindje”, duke nderuar figurën dhe veprën e Ramadanit, të cilin e cilësoi si figurë fisnike, vizionare dhe strateg të lirisë. Ajo vlerësoi lart kontributin dhe sakrificën e tij në shërbim të lirisë së vendit.

Sipas saj, edhe pse jeta e Ramadanit u ndërpre herët, vepra dhe ideali i tij mbeten të përjetshme dhe udhërrëfyese për brezat e ardhshëm. Gërvalla shtoi se vendosmëria dhe trimëria e tij, së bashku me sakrificën e heronjve të tjerë, e kthyen idealin e lirisë në realitet.

Në këtë aktivitet mori pjesë edhe kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, i cili përmes një shkrimi përkujtoi figurën e Ramadanit. Ai theksoi se në Zhegër, mes njerëzve të tij, kujtimi i “Katanës së papërsëritshme” merr një domethënie të veçantë.

Abdixhiku u shpreh se vendlindja e Ramadanit e afron më shumë kujtimin për të, pasi pikërisht aty nisi rruga e një djali që u shndërrua në simbol për të gjithë shqiptarët. Sipas tij, nderimi i sotëm i kushtohet jo vetëm figurës së tij, por gjithë jetës dhe veprës që ai la pas.

Manifestimi “Ditët e Agimit” mblodhi pjesëmarrës nga të gjitha trevat, duke u shoqëruar me aktivitete kulturore dhe artistike në nderim të jetës dhe veprës së Heroit Agim Ramadani.

Maqedoni: Mjekët e diasporës do të përfshihen në trajtimin e pacientëve përmes telemjekësisë

Mjekë specialistë nga vendi që jetojnë dhe punojnë në Evropë pritet të përfshihen në trajtimin e pacientëve në Maqedoninë e Veriut përmes telemjekësisë. Ata do të mund të japin mendime dhe këshilla profesionale për rastet mjekësore në spitale dhe klinika.

Ky projekt është ende në fazë testimi dhe synon të përmirësojë sistemin shëndetësor, si dhe të ndihmojë në zbutjen e mungesës së mjekëve.

Nga Oda e Mjekëve theksojnë se telemjekësia nuk është risi dhe përdoret gjerësisht në botë. Ata e mbështesin këtë iniciativë, por vlerësojnë se prioritet duhet të jetë punësimi dhe zhvillimi i mjekëve të rinj në vend.

Sipas tyre, reformat që përmirësojnë shëndetësinë janë të mirëpritura, por theksi duhet të mbetet te krijimi i kushteve për punë dhe avancim profesional të stafit mjekësor vendas.

Qytetarët kanë mendime të ndara për këtë projekt. Disa besojnë se mjekët nga jashtë nuk mund të vendosin diagnoza përfundimtare, ndërsa të tjerë mendojnë se ata mund të ndihmojnë përmes konsultimeve, sidomos duke analizuar rezultate dhe incizime mjekësore.

Në terren, qytetarët shprehen edhe për mungesën e mjekëve dhe pritjet e gjata në sistemin shëndetësor, duke theksuar se shërbimet duhet të përmirësohen.

Projekti tashmë ka filluar në formë pilote në Dibër dhe Dellçevë, ku pacientët marrin shërbime nga distanca me mbështetjen e stafit mjekësor nga Shkupi, raportkn alsat transmeton albinfo.ch.

Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, po shqyrtohet mundësia që specialistët nga diaspora të ofrojnë mendime profesionale për rastet e trajtuara në vend. Ndërkohë, një numër i madh mjekësh vazhdojnë të largohen nga vendi çdo vit, duke e vështirësuar më tej funksionimin e sistemit shëndetësor.

Kompanitë që zëvendësojnë punëtorët me AI mund të përballen me taksë të re

Debati për vendosjen e një takse ndaj kompanive që zëvendësojnë punëtorët me inteligjencë artificiale po rikthehet sërish në qendër të diskutimeve ekonomike. Kjo vjen pasi një studim i ri paralajmëron se automatizimi i shpejtë mund të sjellë pasoja jo vetëm për punëtorët, por edhe për vetë bizneset.

Sipas ekonomistëve Bret Hemuej Falk dhe Geri Cukalas, autorë të studimit “The AI Layoff Trap”, zëvendësimi i shpejtë i njerëzve me teknologji mund të ulë kërkesën në treg. Edhe pse një kompani kursen duke përdorur AI, nëse këtë e bëjnë të gjitha firmat njëkohësisht, atëherë ulet numri i të punësuarve, dhe rrjedhimisht edhe fuqia blerëse e konsumatorëve.

Autorët e quajnë këtë fenomen “kurthi i pushimeve nga puna”. Në një ekonomi konkurruese, kompanitë shtyhen të automatizojnë për të ulur shpenzimet, por kjo mund të sjellë pasoja të përgjithshme si rritje të papunësisë dhe rënie të kërkesës. Sipas tyre, as masat si rikualifikimi i punëtorëve apo të ardhurat bazë universale nuk e zgjidhin plotësisht problemin.

Për këtë arsye, ata propozojnë një taksë të posaçme mbi automatizimin. Kjo do të funksiononte ngjashëm me taksat mjedisore: kompanitë që krijojnë ndikim më të madh shoqëror duke zëvendësuar njerëzit me teknologji, do të kontribuonin më shumë në buxhetin publik. Qëllimi nuk është ndalimi i teknologjisë, por ngadalësimi i procesit të automatizimit.

Ideja nuk është e re. Në Evropë është diskutuar edhe më parë taksa mbi robotët, por ajo nuk është miratuar. Kundërshtarët argumentojnë se një masë e tillë mund të rrisë kostot dhe të ulë konkurrueshmërinë e kompanive.

Megjithatë, zhvillimi i inteligjencës artificiale e bën këtë debat më aktual se kurrë. Ndryshe nga robotët industrialë që zëvendësonin kryesisht punën fizike, AI po depërton edhe në punët e zyrës, kreative dhe analitike, duke prekur edhe profesionet e kualifikuara.

Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, inteligjenca artificiale mund të ndikojë rreth 40% të vendeve të punës në nivel global dhe deri në 60% në ekonomitë e zhvilluara. Disa punë mund të bëhen më efikase, por të tjera rrezikojnë të zhduken ose të sjellin ulje pagash dhe punësimesh.

Pyetja kryesore mbetet nëse tregu i lirë mund ta menaxhojë vetë këtë transformim. Nëse kompanitë veprojnë individualisht për të ulur kostot, ato përfitojnë, por efekti negativ përhapet në të gjithë ekonominë përmes uljes së konsumit. Prandaj, autorët mendojnë se pa ndërhyrje publike, automatizimi mund të shkojë përtej nivelit optimal për shoqërinë.

Për vende si Maqedonia e Veriut, kjo temë është edhe më e ndjeshme për shkak të emigrimit të të rinjve, mungesës së fuqisë punëtore të kualifikuar dhe pagave të ulëta. Inteligjenca artificiale mund të rrisë produktivitetin, por nëse përdoret vetëm për zëvendësim të punëtorëve, mund të dobësojë tregun e punës dhe konsumin.

Për momentin, taksa mbi AI mbetet një ide në nivel studimor, por ajo hap një pyetje të rëndësishme për të ardhmen: si të balancohet përparimi teknologjik me mbrojtjen e vendeve të punës dhe stabilitetit ekonomik.

Trump rrit tarifat për automjetet e BE-së

Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar se Shtetet e Bashkuara do të rrisin tarifat doganore për automjetet dhe kamionët që importohen nga Bashkimi Evropian në 25 për qind.

Sipas tij, kjo masë vjen si reagim ndaj, siç e ka quajtur ai, moszbatimit të plotë të një marrëveshjeje tregtare nga ana e Brukselit. Ai ka theksuar se vendimi pritet të hyjë në fuqi javën e ardhshme.

Trump ka shtuar se tarifat e reja nuk do të vlejnë për automjetet që prodhohen brenda SHBA-së.

Ky zhvillim ka shtuar shqetësimet për një përshkallëzim të mundshëm të tensioneve tregtare mes SHBA-së dhe BE-së, në një kohë kur industria evropiane e automobilave po përballet me sfida të mëdha, përfshirë konkurrencën globale dhe kalimin drejt makinave elektrike.

Në Bruksel, zyrtarët e BE-së kanë shprehur shqetësim për ndikimin që mund të kenë këto tarifa në tregtinë transatlantike dhe kanë paralajmëruar një reagim zyrtar, si dhe masa të mundshme reciproke nëse vendimi zbatohet.

Industria automobilistike evropiane, një nga sektorët më të rëndësishëm të ekonomisë së BE-së, pritet të përballet me rritje kostosh dhe ulje të konkurrueshmërisë në tregun amerikan.

Qeveria zvicerane vlerëson sistemet alternative të mbrojtjes ajrore

Qeveria zvicerane po ndjek blerjen e një sistemi shtesë të mbrojtjes ajrore me rreze të gjatë veprimi, të projektuar për të plotësuar raketat amerikane Patriot. Për këtë qëllim, ajo po mbledh informacione nga katër vende.

Përveç katër vendeve – Gjermania, Franca, Izraeli dhe Koreja e Jugut – u kontaktuan edhe pesë prodhues, tha Kaj-Gunnar Sievert, zëdhënës i Zyrës Federale të Armatimeve (Armasuisse), për agjencinë e lajmeve Keystone-ATS të shtunën, duke konfirmuar një raport të publikuar nga CH Media.

Armasuisse u ka dërguar “kërkesa për informacion” autoriteteve në Gjermani, Francë, Izrael dhe Korenë e Jugut, shpjegoi Sievert. “Prioritetet kryesore janë koha e dorëzimit, kostot, performanca dhe pjesa e prodhimit në Evropë, idealisht në Zvicër”.

Sipas Armasuisse, informacioni duhet të jetë i disponueshëm deri në fund të majit. Megjithatë, Sievert theksoi se këto ende nuk përbëjnë një ofertë; prandaj, qeveria federale nuk do të marrë ende një vendim për modelin në këtë fazë. Armasuisse nuk bëri deklarata se cilët prodhues dhe sisteme janë të përfshirë konkretisht.

Patriotët nga SHBA-ja vonohen

Në mars, qeveria vendosi të shqyrtojë nëse do të ishte e përshtatshme të blinte një sistem shtesë të mbrojtjes ajrore tokë-ajër, mundësisht të prodhimit evropian, përveç sistemit amerikan Patriot që është porositur tashmë.

Me këtë vendim, sipas Ministrit të Mbrojtjes Martin Pfister, qeveria po reagonte ndaj kërcënimit në rritje në Evropë që paraqesin armët me rreze të gjatë veprimi, veçanërisht në dritën e luftërave në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, përcjell albinfo.ch.

Zvicra tashmë e ka porositur sistemin Patriot nga SHBA-ja, por ushtria zvicerane do ta marrë atë katër deri në pesë vjet më vonë se sa ishte planifikuar fillimisht, doli në fund të shkurtit. Fillimisht, dorëzimi i sistemit ishte planifikuar për vitet 2027 dhe 2028.

Qeveria synon të zbusë ndikimin e kësaj vonese duke blerë një sistem të dytë. Në të njëjtën kohë, synon të zvogëlojë varësinë nga Shtetet e Bashkuara. Ky hap rrit fleksibilitetin në rast të një konflikti, shpjegoi Pfister në mars.

Hyjnë në fuqi rregulla të reja rrugore për skuterat elektrikë në Austri

Duke filluar nga 1 maji 2026, do të hyjë në fuqi një sërë ndryshimesh në rregulloret e trafikut rrugor të Austrisë. Me amendamentin e 36-të të Ligjit për Trafikun Rrugor, ligjvënësit po i përgjigjen rritjes së mënyrave alternative të transportit. Qëllimi është të përmirësohet siguria rrugore dhe të eliminohen zonat gri ligjore ekzistuese. Klubi Austriak i Automobilave, Motoçikletave dhe Turizmit (ÖAMTC) përcaktoi pikat kryesore.

Rregulla të reja për skuterët elektrikë dhe biçikletat elektrike do të zbatohen nga 1 maji 2026. Në të njëjtën kohë, do të futet një bazë ligjore për kontrollet automatike të aksesit në zona të caktuara të trafikut. Ndryshime të tjera do të pasojnë më vonë gjatë vitit, duke ndikuar në rregulloret e lejeve të drejtimit (nga 1 shtatori) dhe mopedët elektrikë (nga 1 tetori 2026).

Një nga ndryshimet më të rëndësishme është se skuterët elektrikë do të klasifikohen zyrtarisht si automjete. Kjo prezanton kërkesa të qarta teknike. Këto përfshijnë një frenë funksionale, një zile ose bri dhe reflektorë të shumtë – të bardhë përpara, të kuq prapa dhe të verdhë në anët. Do të kërkohen gjithashtu sinjale kthese në skajet e timonit.

Në errësirë ​​ose në shikueshmëri të dobët, duhet të ndizet një dritë e bardhë përpara dhe një dritë e kuqe prapa, me dritën e pasme të lejuar të ndizet. Po futet gjithashtu një limit alkooli në gjak prej 0.5 për ngasësit.

Ngasësit nën moshën 16 vjeç do të duhet të mbajnë një helmetë. Amendamenti sqaron gjithashtu se vetëm një person mund të ngasë një skuter elektrik në të njëjtën kohë, dhe mbajtja e sendeve – si p.sh. në timon – është e ndaluar. Skuterët elektrikë mund të përdoren kudo që lejohet çiklizmi.

Amendamenti gjithashtu prezanton mundësinë e kontrolleve automatike të aksesit në zonat e qetësuara nga trafiku, raporton theinternational. Kamerat do të jenë në gjendje të zbulojnë nëse automjetet me shumë korsi hyjnë në zona të tilla pa autorizim, duke përfshirë zonat e planifikuara si qendra e qytetit të Vjenës, transmeton albinfo.at.

Zbatohen kërkesat për mbrojtjen e të dhënave. Vetëm targat e automjeteve mund të regjistrohen, jo këmbësorët ose përdoruesit e tjerë të rrugës.

ÖAMTC ka kritikuar aspekte të reformës, duke përmendur mungesën e rregullave uniforme kombëtare – për shembull, në lidhje me vendet ku mund të krijohen zona të tilla dhe kush lejohet të hyjë në to. Gjithashtu ngriti shqetësime se disa qytete mund t’i përdorin kontrollet kryesisht për të gjeneruar të ardhura, duke bërë krahasime me përvojat në Itali.

Ndryshimet më të gjera prekin motorët elektrikë, të cilët shpesh përdoren nga shërbimet e shpërndarjes. Nga 1 tetori 2026, ato do të klasifikohen si automjete motorike dhe nuk do të lejohen më të përdorin korsi biçikletash.

Do të zbatohen kërkesa shtesë, duke përfshirë regjistrimin, sigurimin, patentën e drejtimit dhe përdorimin e detyrueshëm të helmetës. Sipas ekspertit Wolf, zbatimi i vonuar synon t’u japë atyre që preken kohë për t’u përgatitur. Shoferët që dëshirojnë të vazhdojnë të përdorin automjetet e tyre do të kenë nevojë për një patentë të vlefshme dhe automjetet duhet të jenë të regjistruara dhe të siguruara.

Lozanë: Veshjet tradicionale shqiptare, mesazh i fortë për identitetin dhe rininë

Më 2 maj 2026, në ambientet e Universitetit të Lozanës (UNIL), u mbajt ekspozita “Trésors Vestimentaires”, një ngjarje kulturore që solli në qendër të vëmendjes pasurinë dhe identitetin e veshjeve tradicionale shqiptare, raporton albinfo.ch.

E organizuar nga Shoqata e Studentëve Shqiptarë në Lozanë, kjo ekspozitë mblodhi një numër të madh pjesëmarrësish-studentë, përfaqësues institucionalë dhe dashamirës të kulturës shqiptare-duke krijuar një atmosferë të ngrohtë dhe autentike në zemër të një prej universiteteve më të njohura në Evropë.

Një thesar kulturor i sjellë në jetë

Ekspozita paraqiti një koleksion të pasur të veshjeve tradicionale nga treva të ndryshme shqiptare, të kuruara nga Flora Balaj, duke ofruar për publikun një udhëtim vizual në histori, traditë dhe identitet.

albinfo.ch 

Vizitorët patën mundësinë të shohin nga afër detajet e punuara me mjeshtëri, ngjyrat karakteristike dhe simbolikën që mbart çdo kostum-elemente që dëshmojnë për një trashëgimi të ruajtur ndër shekuj.

“ILIRËT” i dhanë shpirt traditës

Një nga momentet më të veçanta të aktivitetit ishte performanca e ansamblit “ILIRËT” në Lozanë, ku një grup vajzash të reja të veshura me kostume tradicionale sollën në skenë hijeshinë dhe elegancën e kulturës shqiptare.

Vallet tradicionale të interpretuara prej tyre krijuan emocione të forta tek publiku dhe i dhanë aktivitetit një dimension të gjallë artistik, duke e kthyer ekspozitën në një përvojë të plotë kulturore.

Mesazh i fortë për rininë shqiptare

Në një prononcim për albinfo.ch, Fane Shala, kryetare e Shoqatës së Studentëve Shqiptarë në Lozanë, theksoi se ideja për këtë ekspozitë kishte lindur prej muajsh, me synimin për të prezantuar pasurinë kulturore shqiptare edhe për komunitetet e tjera në Lozanë.

 

“Trashëgimia jonë është një thesar. Kemi dashur ta ndajmë këtë pasuri dhe t’ua tregojmë edhe të tjerëve vlerat tona kulturore,” u shpreh ajo, duke dhënë edhe një mesazh të drejtpërdrejtë për të rinjtë:

“Mos ngurroni të prezantoni kulturën tuaj. Merrni pjesë në aktivitete të tilla. Le të marrim shembull nga arbëreshët në Sicili, që kanë arritur ta ruajnë kulturën e tyre për qindra vite-pse të mos e bëjmë edhe ne?”

Pjesëmarrje e gjerë dhe interes i madh

Në këtë aktivitet morën pjesë edhe figura publike shqiptare, përfshirë politikanët e rinj me rrënjë shqiptare si Musa Kamenica dhe Gzim Rama, si dhe përfaqësues të institucioneve diplomatike.

Ndër të pranishmit ishte edhe Monika Zguro, përfaqësuese e Ambasadës së Shqipërisë në Zvicër, që dëshmon mbështetjen institucionale për promovimin e kulturës shqiptare në diasporë.

Prania e tyre, së bashku me komunitetin e gjerë, tregoi interesin në rritje për ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare.

Identitet që jeton edhe larg atdheut

Ekspozita “Trésors Vestimentaires” nuk ishte vetëm një prezantim i veshjeve tradicionale, por një dëshmi e gjallë se identiteti shqiptar vazhdon të jetojë dhe të përcillet edhe jashtë kufijve.

Në një kohë kur ruajtja e kulturës bëhet gjithnjë e më sfiduese, aktivitete të tilla tregojnë qartë se diaspora shqiptare jo vetëm që e ruan këtë trashëgimi, por e promovon atë me krenari dhe dinjitet.

Hyrja në ekspozitë ishte e hapur për publikun dhe aktiviteti u mirëprit gjerësisht nga të pranishmit

 

 

Lajmet që morën më shumë vëmendje këtë javë

Deputetët thonë ‘jo’ për një pritje më të shkurtër për shtetësinë zvicerane dhe më shumë kompani në Zvicër vazhdojnë të shkurtojnë vende pune, ishin vetëm disa nga lajmet që morën më shumë vëmendje këtë javë.

Deputetët thonë ‘jo’ për një pritje më të shkurtër për shtetësinë zvicerane

Gjatë një seance të posaçme, Këshilli Kombëtar ka hedhur poshtë një propozim për të përgjysmuar kohën e pritjes përpara se një i huaj jo-BE të mund të aplikojë për shtetësi.

Propozimi (i njohur edhe si “Iniciativa e Demokracisë”) synon të shkurtojë kohën e pritjes përpara se një i huaj të mund të aplikojë për shtetësi nga 10 vitet aktuale të qëndrimit në pesë.

Iniciativa gjithashtu kërkon që qeveria federale të jetë përgjegjëse për natyralizimin, në mënyrë që procedura të standardizohet në të gjithë vendin.

Më shumë kompani në Zvicër vazhdojnë të shkurtojnë vende pune

Dy kompani nga Lucern i janë bashkuar listës së gjatë të firmave me seli në Zvicër që po shkurtojnë fuqinë punëtore.

Kompanitë janë Andritz Beutler AG në Gettnau, e cila po pushon nga puna 50 punonjës, dhe Serge Ferrari Tersuisse SA në Emmenbrücke, e cila po pushon nga puna 62 punonjës.

Në të dyja rastet, shkurtimet e vendeve të punës rrjedhin nga vendimet e marra nga kompanitë mëmë të huaja – përkatësisht në Gjermani dhe Francë.

Ky njoftim i fundit, më 28 prill, erdhi menjëherë pas shkurtimeve të vendeve të punës të njoftuara të njëjtën javë në ofruesin e kartave të kreditit Swisscard, i cili tha se 40 vende pune do të shkurtohen në zyrën e kompanisë në Cyrih nga 1 maji – përveç qindra të tjerave që do të hiqen këtë vit.

Punëtorët e huaj ‘përmbysin’ trendin e plakjes së Zvicrës

Përveç përfitimeve të provuara të popullsisë së huaj në tregun e punës dhe ekonominë e Zvicrës në përgjithësi, emigrantët gjithashtu rigjallërojnë popullsinë e plakur të vendit.

Të dhënat nga Zyra Federale e Statistikave tregojnë se të huajt me të vërtetë e ngadalësojnë procesin e plakjes së vendit.

Kjo për shkak se emigrantët janë kryesisht në moshë pune dhe në përgjithësi më të rinj se popullsia vendase.

Si shembull, mosha mesatare e shtetasve zviceranë sot është 44.5 vjeç. Për të huajt që jetojnë në Zvicër, është 37.5 vjeç.

Biletat e avionit po bëhen gjithnjë e më të shtrenjta

Ndërsa çmimet e karburantit për avionë vazhdojnë të rriten – përfshirë edhe për linjat ajrore zvicerane – kalimi i pushimeve verore jashtë vendit në vitin 2026 do të bëhet mjaft më i shtrenjtë.

Sipas një studimi nga platforma e konsumatorëve Comparis të publikuar më 30 prill, çmimet e avionit janë aktualisht deri në 77 përqind më të larta se pesë vjet më parë.

Për të kursyer para, linjat ajrore po optimizojnë rrjetet e tyre, duke eliminuar fluturimet jofitimprurëse, duke nxjerrë nga shërbimi avionët joefikas ndaj karburantit dhe duke u përqendruar në disa qendra lidhëse.

Në Zvicër, Edelweiss tashmë eliminoi fluturimet e gjata nga Cyrihu në dy destinacione amerikane: Denver dhe Seattle.

Për më tepër, frekuenca e një fluturimi tjetër me destinacion SHBA-në – nga Cyrihu në Las Vegas – do të reduktohet gjithashtu gjatë fillimit të verës dhe vjeshtës.

Votuesit zviceranë kanë refuzuar referendumet kundër imigracionit për dekada të tëra

Ndërsa iniciativa e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) për të kufizuar imigracionin po fiton vrull para referendumit kombëtar të 14 qershorit, ia vlen të kujtojmë se përpjekjet në Zvicër për të frenuar fluksin e të huajve nuk janë asgjë e re.

Në fakt, të gjitha përveç njërit nuk kishin arritur të merrnin shumicën e votave.

Megjithatë, sipas sondazhit të fundit, iniciativa e SVP mund ta thyejë këtë seri – 52 përqind e votuesve thanë se janë në favor të saj.

Blerjet në faqet e internetit të huaja janë të rrezikshme, paralajmërojnë autoritetet zvicerane

Banorët e Zvicrës shpenzojnë pothuajse 15 miliardë franga në vit për blerje online nga kompani jashtë vendit.

Megjithatë, ky mall mund të mos jetë i sigurt për t’u përdorur.

Sipas deputetit Benjamin Roduit, produktet e porositura nga jashtë, të cilat në të vërtetë nuk duhet të shiten në Zvicër për shkak të rreziqeve për shëndetin dhe sigurinë – ai përmendi lodrat si shembull – aktualisht po u dorëzohen shumë familjeve zvicerane.

Ai ka paraqitur një mocion në Këshillin Kombëtar, duke kërkuar të bllokojë aksesin në disa platforma të tregtisë së huaj të njohura për shkelje të masave të sigurisë që janë në fuqi në Zvicër dhe Bashkimin Evropian.

Por vëllimi i madh i këtyre importeve e bën të vështirë vendosjen e inspektimeve efektive, thanë deputetët.