Në një operacion në shkallë të gjerë të zhvilluar të enjten pasdite, u gjetën katër persona, disa prej të cilëve të plagosur rëndë. Dy prej tyre u desh të transportoheshin me helikopter në spital, transmeton albinfo.ch.
Policia kantonale e St. Gallenit ka arrestuar një burrë 51-vjeçar.
Sipas policisë, burri i arrestuar është nga Serbia dhe nuk ka adresë fikse në Zvicër. “Gjatë hetimit, u konfirmua dyshimi i fortë për një krim”, shkruan policia kantonale e St. Gallenit në një deklaratë, shkruan srf.ch.
Një burrë dhe tri gra të plagosura
Të enjten, policia u njoftua nëpërmjet një telefonate emergjente për një burrë 73-vjeçar të plagosur. Në një zonë banimi të komunës Au, St. Gallen, patrulla gjeti tre persona të tjerë të plagosur. Ato ishin tri gra midis moshës 57 dhe 87 vjeç.
Dy prej tyre u desh të transportoheshin me helikopterë shpëtimi në spital. Policia aktualisht nuk mund të japë informacione të mëtejshme në lidhje me lëndimet e tyre ose gjendjen e tyre aktuale.
Me sa duket, dy nga gratë e plagosura po vizitonin viktimat e tjera. Zyra e prokurorit publik të St. Gallen po heton aktualisht se si u zhvillua krimi i dhunshëm. Kjo përfshin rolin e burrit të arrestuar, si dhe informacionin mbi sfondin, motivin e mundshëm për krimin dhe çështjen nëse persona të tjerë janë të përfshirë.
Kur ngrihet tema e banorëve të huaj, zakonisht bëhet fjalë për njerëz nga Bashkimi Evropian. Po ata që vijnë në Zvicër nga vendet e treta?
Kjo ndodh sepse shumica dërrmuese e popullsisë së huaj të Zvicrës – mbi 1.5 milion njerëz (60 përqind) – vijnë nga Bashkimi Evropian dhe shtetet e EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni).
Po për “minoritetin” – domethënë ata që imigrojnë në Zvicër nga vendet e treta?
Ndryshe nga njerëzit nga BE/EFTA, të cilët kanë qasje të pakufizuar në lejet e punës dhe tregun e punës zvicerane, situata është më kufizuese për të huajt e tjerë.
Ata i nënshtrohen një sistemi kuotash dhe autorizohen të lëvizin në Zvicër vetëm nëse plotësojnë të gjitha kriteret – duke përfshirë nivelin e tyre të arsimit (universitet) dhe aftësitë e kërkuara që nuk mund të gjenden në fuqinë punëtore zvicerane dhe të BE/EFTA-s.
Në vitin 2026, ashtu si në disa vite të mëparshme, Zvicra ndau 8,500 leje për punëtorë të kualifikuar dhe të specializuar nga vendet e treta, plus 3,500 leje për punëtorë nga Mbretëria e Bashkuar – gjithsej 12,000, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.
Një raport i ri nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) hedh dritë mbi shtetasit jo-BE/EFTA që punuan në Zvicër në vitin 2025:
Vitin e kaluar këtyre personave iu lëshuan gjithsej 6,591 leje pune; 764 prej këtyre lejeve iu dhanë shtetasve të Mbretërisë së Bashkuar dhe 5,827 personave nga vende të tjera të treta.
Kjo nuk është e pazakontë – në fakt, vetëm një pjesë e lejeve të disponueshme shpërndahen çdo vit.
Sipas të dhënave të SEM, kuotat nuk ishin shfrytëzuar plotësisht që nga viti 2017.
“Nëse një ose më shumë nga këto kërkesa nuk plotësohen, leja nuk do të jepet, edhe nëse ka ende leje të disponueshme brenda numrit maksimal vjetor”, tha ajo.
Rreth gjysma e këtyre specialistëve të kualifikuar ishin të punësuar në sektorin e IT-së, në konsulencë biznesi, në kërkim ose në industrinë kimike dhe farmaceutike, tregojnë të dhënat e SEM.
Ne gjithashtu e dimë se një numër i tyre – veçanërisht ata nga Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar – punojnë në sektorët e financës/bankës.
Ndërsa lufta në Lindjen e Mesme vazhdon dhe furnizimet me karburant po ngushtohen, disa linja ajrore kanë filluar të ulin fluturimet e tyre. Cila është situata në Zvicër?
Nuk janë vetëm shoferët që preken nga rritja e çmimeve të karburantit në pompa – në Zvicër, ato janë rritur deri në 25 përqind që nga fillimi i luftës në Iran më 28 shkurt.
Udhëtarët po preken gjithashtu, pasi disa linja ajrore dhe aeroporte kanë marrë masa për të kundërshtuar koston në rritje të karburantit – përkatësisht, duke shkurtuar oraret e fluturimeve dhe duke rritur çmimet e biletave.
Cila është situata në Zvicër?
Le të themi vetëm se ka lajme të mira dhe të këqija për udhëtarët.
Lajmi i mirë – të paktën për momentin – është se sipas zëdhënëses së SWISS, Meike Fuhlrott, furnizimi me karburant aviacioni në qendrën e linjës ajrore në Cyrih (e cila është gjithashtu qendra për linjën e saj ajrore simotër, Edelweiss) është i garantuar.
“Aktualisht nuk shohim ndonjë kufizim specifik në operacionet e fluturimit në destinacionet tona”, tha ajo.
Megjithatë, Fuhlrott theksoi se “ne po e monitorojmë situatën shumë nga afër sepse mund të ndryshojë me një njoftim të shkurtër”.
Për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit, të dy linjat ajrore kanë rritur mbishpagesat ndërkombëtare në biletat e avionit.
Këto mbishpagesa janë tarifa shtesë të shtuara nga linjat ajrore për të mbuluar kostot operative në rritje – siç është karburanti.
Shuma e saktë e kësaj rritjeje varet nga itinerari specifik.
Dhe edhe nëse udhëtarët planifikojnë të fluturojnë për në dhe nga Zvicra me linja të tjera ajrore, ata nuk do t’i shpëtojnë pagesës së çmimeve më të larta, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.
Kjo për shkak se transportuesit e tjerë brenda grupit Lufthansa, të cilit i përkasin si SWISS ashtu edhe Edelweiss – si dhe linja të tjera ajrore, po rrisin gjithashtu çmimet e tyre.
Sipas Euronews, “çmimet e biletave mund të mbeten të larta për muaj të tërë, edhe nëse lufta deeskalohet”.
Po anulimet?
Nga 29 marsi deri më 24 tetor, SWISS po pezullon qindra fluturime – 326 për të qenë të saktë.
Fluturimi me destinacion SHBA-në i prekur nga shkurtimet është ai nga Cyrihu në Çikago: frekuenca e tij do të reduktohet nga 14 në 12 herë në javë.
Një tjetër itinerar i gjatë i prekur nga shkurtimi është ai nga Cyrihu në Shangai – do të fluturojë vetëm tre herë në javë në vend të shtatë.
Megjithatë, këto anulime nuk janë shkaktuar nga çmimet më të larta të karburantit për avionët; përkundrazi, arsyeja për këto shkurtime është mungesa e pilotëve dhe avionëve.
Në mënyrë specifike, linja ajrore ka mungesë të kapitenëve dhe oficerëve të parë për Airbus A320 dhe A321, si dhe për A330 dhe A340, sepse shumë prej tyre aktualisht po ritrajnohen për të fluturuar me Airbus A350 të ri.
Përveç kësaj, 11 avionë janë në tokë për shkak të problemeve me motorin, gjë që e bën planifikimin operativ edhe më të vështirë.
Pluhuri i imët në ajrin zviceran tregoi një rritje të lehtë në vitin 2025, sipas analizës paraprake të matjeve të Rrjetit Kombëtar për Vëzhgimin e Ndotësve të Ajrit (NABEL).
Sipas Zyrës Federale për Mjedisin (UFAM), luhatjet vjetore janë kryesisht për shkak të kushteve të motit: ngjarje të tilla si zjarret në pyje ose pluhuri i Saharasë në fakt mund të ndikojnë në nivelet e pluhurit të imët.
Çfarë janë pluhurat e imët
Pluhurat e imët janë një përzierje e disa grimcave. Nga njëra anë, ato përbëhen nga të ashtuquajturat grimca primare, të emetuara direkt nga proceset e djegies, për shembull nga motorët me naftë dhe sistemet e ngrohjes me dru, ose të gjeneruara nga gërryerja e gomave, frenave ose sipërfaqes së rrugës. Nga ana tjetër, ato përfshijnë grimca sekondare, të cilat formohen vetëm në ajër nga ndotës të gaztë si oksidet e squfurit, oksidet e azotit ose amoniaku.
Bëhet një dallim midis PM10 dhe PM2.5, ose grimcave me një diametër më të vogël se 10 dhe 2.5 të mijëtat e një milimetri përkatësisht.
Si ka evoluar cilësia e ajrit
Në vitet e fundit, ndotja nga pluhuri i imët është ulur vazhdimisht. Sipas Martin Röösli, profesor i epidemiologjisë mjedisore në Institutin Zviceran të Shëndetit Tropikal dhe Publik të Universitetit të Bazelit, janë marrë masa të shumta, për shembull në lidhje me sistemet e ngrohjes, trafikun dhe industrinë.
Megjithatë, tani ekziston një fazë stanjacioni: “Dyshoj se me masat aktuale do të jemi në gjendje të zvogëlojmë më tej ndotjen nga pluhuri i imët”. Sistemet e ngrohjes me dru, për shembull, në fakt do të kontribuonin në një masë relativisht të madhe në përqendrimin e pluhurit të imët.
Rekomandimet e OBSH-së
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) përditësoi udhëzimet e saj për cilësinë e ajrit në vitin 2021 bazuar në prova të reja shkencore, duke ulur vlerat kufitare. Për lëndën e imët grimcore, vlera referuese është ulur nga 10 në 5 mikrogramë për metër kub për PM2.5, raporton RSI. Megjithatë, këto rekomandime të OBSH-së nuk janë ligjërisht të detyrueshme, transmeton albinfo.ch.
Vlerat kufitare ligjore zvicerane ende bazohen në udhëzimet e OBSH-së të vitit 2005. Këto kufij respektohen në shumicën e vendeve në Zvicër, nënvizon UFAM. Vlerat e reja udhëzuese të OBSH-së, nga ana tjetër, shpesh janë qartësisht të vjetruara.
UFAM aktualisht po shqyrton nëse do t’i përshtatë vlerat kufitare sipas rekomandimeve të reja të OBSH-së, siç sugjerohet edhe nga Komisioni Federal i Higjienës së Ajrit. Një zhvillim i mirëpritur nga Markus Kalberer, profesor i shkencës atmosferike në Universitetin e Bazelit: “OBSH bazohet në një gamë të gjerë praktikash mjekësore. Është parë se duke përgjysmuar vlerat kufitare për grimcat e imëta, do të arriheshin përfitime të qarta shëndetësore”.
Sa të dëmshme janë pluhurat e imëta
“Vlerësimet tregojnë se në Zvicër çdo vit mbi 2,000 vdekje shkaktohen nga ndotja e ajrit. Rreziku shëndetësor i lidhur me pluhurat e imëta nuk është i papërfillshëm”, thotë Kalberer. Martin Röösli gjithashtu thekson efektet e dëmshme: “Grimcat e imëta kanë një ndikim të gjerë në sistemin kardiovaskular. Është provuar gjithashtu se shkaktojnë kancer dhe çojnë në vdekshmëri të parakohshme.”
Një rritje e ndotjes nga pluhuri i imëtë në Zvicër në vitin 2025 është vërejtur edhe nga kompania IQAir në Raportin e saj Botëror të Cilësisë së Ajrit. Vlerat kufitare të OBSH-së, sipas raportit, nuk respektohen në pothuajse asnjë vend.
Në Vjenë, vitin e kaluar u raportuan gjithsej 5,913 raste të vjedhjes së biçikletave – 1,096 (minus 18.3 përqind) më pak se vitin e kaluar. Kjo raportohet nga organizata e lëvizshmërisë VCÖ, duke cituar të dhëna nga Ministria e Brendshme.
“Kjo është vlera më e ulët në vitet 2000”, raporton zëdhënësi i VCÖ Christian Gratzer. Dhjetë vjet më parë, numri i vjedhjeve të raportuara ishte 8,929, dhe në vitin 2014 u arrit një kulm me 9,431.
“Po supozohet se pavarësisht një numri të rritur ndjeshëm të çiklistëve, numri i vjedhjeve ka rënë. Ndërgjegjësimi për mbylljen e sigurt të biçikletës është rritur, cilësia e sistemeve të sigurisë është përmirësuar dhe ka më shumë vende parkimi të sigurta”, jep Gratzer arsyet për rënien.
Është e habitshme që ka dallime të qarta në krahasimin e distriktit: Shumica e vjedhjeve të biçikletave u raportuan në Leopoldstadt (707 raste), e ndjekur nga Landstraße (535) dhe Favoriten (466). Megjithatë, më e sigurta ishte në Hietzing me vetëm 74 biçikleta të vjedhura. Me 96 raste, Josefstadt është gjithashtu një nga distriktet me më pak vjedhje, raporton Heute.
Krahasuar me kryeqytetet e tjera të shteteve, Vjena po ecën relativisht mirë. Me 29 vjedhje biçikletash për 10,000 banorë, kryeqyteti federal është në vendin e katërt më të ulët. Vlerat janë dukshëm më të larta në Salzburg (66) dhe Innsbruck (55), për shembull. Megjithatë, dy të tretat e të gjitha vjedhjeve të biçikletave regjistrohen ende në kryeqytetet e shteteve, transmeton albinfo.at.
Megjithatë, shkalla e ulët e zbulimit mbetet një problem: Vetëm 325 vjedhje biçikletash u sqaruan vitin e kaluar. Kjo korrespondon me vetëm 5.5 përqind. Prandaj, VCÖ këshillon të shënohet numri i kornizës. Kjo e bën më të lehtë caktimin e një biçiklete të vjedhur. Për modelet e shtrenjta, rekomandohet edhe sigurimi i vjedhjes – idealisht duke përfshirë edhe vjedhjen e pjesshme.
Përveç kësaj, VCÖ bën thirrje për masa të mëtejshme: Mbi të gjitha, numri i vendeve të parkimit për biçikletat do të rritet – veçanërisht në dyqane, rrugë tregtare, ambiente argëtimi, ambiente sportive, si dhe në stacionet e trenave dhe stacionet e metrosë.
Ndjenja e konsumatorëve në Zvicër u përkeqësua ndjeshëm në mars, duke rënë në nivelin më të ulët që nga fillimi i vitit 2024. Lufta me Iranin ka të ngjarë të ketë luajtur një rol të rëndësishëm.
Indeksi i ndjenjës së konsumatorëve i llogaritur nga Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO) ra me 12.5 pikë në -42.9 pikë në mars krahasuar me shkurtin e vitit 2026. Krahasuar me marsin e vitit të kaluar, indeksi ra me 8.1 pikë.
Nën-indekset “Zhvillimi i Pritur Ekonomik”, “Situata e Pritur Financiare” dhe “Koha për Blerje të Mëdha” ishin nën nivelet e tyre nga marsi 2025. Ndërkohë, indeksi i “Situatës së Kaluar Financiare” mbeti praktikisht i pandryshuar, raporton SRF, përcjell albinfo.ch.
Kjo e çon indeksin në nivelin e tij më të ulët që nga fillimi i vitit 2024. Niveli më i ulët i mëparshëm u regjistrua në prill 2025 në -42.4 pikë, pak pasi presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump njoftoi rritjen e tij të parë të tarifave.
Indeksi i ndjenjës së konsumatorëve publikohet çdo muaj bazuar në një anketë të kryer nga SECO. Të dhënat nga familjet private janë mbledhur që nga viti 1972.
Qeveria e Shqipërisë ka njoftuar se çdo e ardhur e fituar jashtë vendit nga pensionistë shqiptarë apo të huaj që bëhën rezidentë në Shqipëri nuk do të tatohet. Qeveria ka propozuar ndryshime në ligjin për tatimin mbi të ardhurat, duke përjashtuar tatim mbi pensionet, me qëllim që të tërheqë sa më shumë diasporën edhe pensionistët e huaj që të vijnë të jetojnë në Shqipëri.
Përmes një projektligji të miratuar në qeveri ndryshohet ligji “Për tatimin mbi të ardhurat”, i cili përjashton nga tatimi pensionet që përfitohen nga jashtë vendit, për individët që janë ose bëhen rezidentë tatimorë në Shqipëri, transmeton albinfo.ch.
Sipas projektligjit, nëse je një individ që vjen të jetosh në Shqipëri, por merr pension në një shtet të huaj, kjo e ardhur nuk do të jetë e tatueshme.
“Kjo masë synon të tërheqë veçanërisht pensionistët që jetojnë jashtë vendit, duke nxitur zhvillimin e të ashtuquajturës “ekonomi e argjendtë”, është shprehur ministrja e ekonomisë Delina Ibrahimaj.
Përvëç kësaj, përmes këtij projektligji qeveria përjashton nga tatimi për të ardhurat personale dhe ato nga vetëpunësimi, të gjithë individët e punësuar që kanë ‘statusin e të verbrit’.
Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut dalin në rrugë për të mbrojtur gjuhën shqipe. Në të njëjtën kohë, një pjesë e diasporës në Zvicër mobilizohet për ndërtimin e xhamive shumëmilionëshe.
Ky është një paradoks që duhet thënë hapur, jo për të sulmuar, por për të reflektuar.
Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut po përballen me një moment të ndjeshëm, ku të drejtat e fituara me shumë mund, sidomos ato që lidhen me përdorimin e gjuhës shqipe, po vihen seriozisht në pikëpyetje.
Qeveria e re, pjesërisht në heshtje, po ndërmerr hapa që perceptohen si kufizim i rolit të shqipes në një shtet ku më shumë se një e treta e popullsisështë shqiptare.
Në këtë kontekst, shqiptarët duhet të mobilizohen dhe të mos pranojnë cenimin e gjuhës së tyre.
Protestat e studentëve shqiptarë për përdorimin e gjuhës shqipe në provimet e jurisprudencës janë një sinjal alarmi që nuk duhet injoruar, as nga pala maqedonase, as nga Bashkimi Europian.
Kur një i ri detyrohet të luftojë për një të drejtë themelore, kjo tregon se problemi është sistematik, jo i rastësishëm.
Në terren, realiteti është po aq shqetësues. Kushdo që ka vizituar Maqedoninë e Veriut si shqiptar nga Kosova apo Shqipëria e ka vënë re: në shumë raste mungon vullneti minimal për të kuptuar gjuhën shqipe, madje edhe kur është e qartë se bashkëbiseduesi nuk e njeh maqedonishten.
Kjo ndodh edhe në zona ku shqiptarët janë shumicë.
Ky nuk është problem komunikimi, por refuzim kulturor që, në raste të caktuara, merr edhe nuanca diskriminimi.
Bashkëjetesa nuk ndërtohet me indiferencë dhe as duke e parë tjetrin si inferior.
Por, ndërsa në Maqedoninë e Veriut luftohet për këto të drejta bazë, në Zvicër shpesh shohim një orientim tjetër të energjisë dhe burimeve të diasporës shqiptare.
Këtu, komuniteti është i organizuar dhe ekonomikisht i fuqishëm, por imamët me rrethin e tyre u kërkojnë besimtarëve të investojnë në projekte religjioze. Ky është një realitet që dihet nga të gjithë, por rrallë thuhet me zë.
Projektet për ndërtimin e xhamive shumëmilionëshe, të iniciuara dhe financuara në masë të madhe nga shqiptarët, shpesh nuk i përgjigjen një nevoje reale të komunitetit.
Rasti i debatit për një xhami të re në St. Gallen është ilustrues: në një zonë ku tashmë ekzistojnë disa xhami brenda një rrezeje të vogël, lind natyrshëm pyetja: pse edhe një tjetër dhe çfarë duam të arrijmë?
Për projektin e xhamisë 15 milionëshe albinfo.ch ka raportuar ne 2023.
Ajo çfarë unë kam parë aty, nuk i ndihmon integrimit të komunitetit tonë.
Këto mjete financiare do të kishin ndikim shumë më të madh nëse do të investoheshin në arsim, integrim dhe ruajtjen e gjuhës shqipe tek brezat e rinj.
Shkollat plotësuese, programet kulturore dhe iniciativat për fuqizimin e të rinjve janë ato që ndërtojnë të ardhmen reale të një komuniteti.
Të jemi të qartë, e drejta e lirisë fetare nuk duhet cenuar. Rreziku nuk është feja si e tillë. Tradita fetare e shqiptarëve ka qenë historikisht e moderuar dhe e lidhur me identitetin kombëtar. Rreziku qëndron te zhvendosja e fokusit drejt një identiteti të paqartë, ku gjuha dhe përkatësia kombëtare zbehen.
Kur të rinjtë ushqehen me narrativa të shkëputura nga realiteti ku jetojnë dhe me njohuri të kufizuara për gjuhën, prejardhjen dhe kulturën e tyre, krijohet një boshllëk identitar që mund të ketë pasoja afatgjata. Madje, këtu krijohen boshllëqe për manipulim të lehtë të të rinjve drejt një ekstremi të rrezikshëm.
Identiteti i një mërgimtari ruhet duke investuar në shkolla e arsim por jo domosdoshërisht edhe në xhami.
Ky paradoks pra duhet të na shqetësojë. Nuk është logjike që në një vend ku je autokton, të duhet ende të luftosh për gjuhën dhe të drejtat themelore, ndërsa në një tjetër, si Zvicra, që na ka ofruar strehë e mirëqenie, të përqendrohesh në projekte të ndërtimit të xhamive, thuajse se ne kemi migruar për të ndërtuar xhami dhe jo mirëqenie ekonomike.
Nëse brezat e rinj në diasporë rriten pa një lidhje të fortë me shqipen, atëherë humbja është afatgjatë dhe e pakthyeshme.
E kam të qartë që unë mbase mund të mos i shoh plotësisht nevojat shpirtërore të besimtarëve, mirëpo po e shoh që ata nuk brengosen për raportin me vendin mikpritës dhe me shoqërinë ku jetojmë. Po e shoh që po merr një kahje tjetër. Po e shoh që po i humbim këto balanca dhe po e shoh që pasojat do t’i ndiejmë të gjithë.
Andaj, këtu duhet reaguar dhe priorizuar integrimin, identitetin tonë shqiptar dhe jo vetëm atë fetar.
Përmes një dekreti presidencial, ish-kryetari i bashkisë së New York-ut, Eric Adams, është pajisur me pasaportë shqiptare.
Vendimi u miratua me një dekret të veçantë nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, teksa nuk janë bërë publike detaje lidhur me arsyet apo procedurat e dhënies së shtetësisë. Dekreti thekson se Adams mori pasaportë shqiptare me kërkesë të tij, transmeton albinfo.ch.
Ndryshe, vendimi është pjesë e praktikës për dhënien e shtetësisë shqiptare për figura të njohura ndërkombëtarisht teksa Adams është figurë e njohur në politikën amerikane, veçanërisht për çështjet e sigurisë dhe menaxhimit urban.
Nëntë nga dhjetë fluturime të Lufthansa u anuluan të premten në Gjermani, sipas sindikatës UFO, e cila shkaktoi një thirrje për grevë nga ekuipazhi i kabinës.
Shkalla e pjesëmarrjes në grevë është “gjigante” dhe “pothuajse të gjitha fluturimet” e markës “klasike” Lufthansa dhe degës rajonale CityLine janë anuluar, tha kryenegociatori i UFO-s, Harry Jäger, duke vlerësuar shkallën e anulimeve në rreth 90%.
Me kërkesë të AFP-së, grupi Lufthansa thjesht deklaroi se “më shumë se një e treta e fluturimeve të Lufthansa Airlines” ishin të siguruara të premten, që përfshin Lufthansa Classic, Cityline, City Airlines, Air Dolomiti dhe Discover Airlines, dhe për këtë arsye kompanitë që nuk preken nga greva.
Lufthansa tregon se është në gjendje të ofrojë “pothuajse të gjithë programin e fluturimeve përsëri të shtunën”, megjithëse “disa anulime dhe vonesa të izoluara” do të mbeten të mundshme.
Të gjitha fluturimet e operuara nga marka “klasike” Lufthansa janë caktuar për nisje nga aeroportet e Frankfurtit dhe Mynihut, dhe ato të degës rajonale Cityline janë caktuar për nëntë aeroporte në Gjermani në total, raporton RTS.
Sipas një zëdhënëseje të Aeroportit të Frankfurtit, më i madhi në Gjermani, “rreth 580 fluturime” anulohen të premten në të gjithë trafikun ajror të gjeneruar, përfshirë kompanitë e tjera, përcjell albinfo.ch.
Sipas homologut të tij në aeroportin e Mynihut, 400 janë anuluar në kryeqytetin bavarez.
Kjo thirrje për grevë, e katërta për grupin ajror që nga fillimi i vitit, vjen me kthimin e pushimeve të Pashkëve për shumicën e rajoneve gjermane.
Në origjinë të lëvizjes, sindikata UFO akuzon menaxhmentin e Lufthansës për mungesë progresi në temat kryesore të “mbingarkesës së punës”, “parashikueshmërisë më të mirë” dhe “zgjatjes së periudhave të njoftimit”.
Lufthansa konsideroi se “zgjidhje të qëndrueshme” mund të gjendeshin vetëm “përmes dialogut” dhe i bëri thirrje UFO-s në një deklaratë “të rifillojë negociatat”.
Deputetët e Kuvendit të Kosovës në seancën e sotme nuk e kanë votuar rezolutën e Lidhjes Demokratike të Kosovës lidhur me derivatet e çmimeve të naftës.
Në bazë të rezolutës parashihet ulja e përkohshme e akcizës për naftën nga 36 centë për litër në 20 centë deri në stabilizimin e çmimeve e ulja e TVSH-së për karburantet nga 18 për qind në 8 për qind, transmeton albinfo.ch.
Rezoluta parashihte edhe subvencionimin e çmimeve të naftës për sektorët më të ndjeshëm, përfshirë bujqësinë, transportin publik dhe prodhuesit vendorë.
E njëjta dështoi teksa 34 vota ishin për, 49 kundër dhe 7 abstenime.
Një aksident ka ndodhur të enjten mbrëma në autostradën A22 pranë Liestal, kur një shofer që po udhëtonte në drejtim të gabuar është përplasur me një veturë që vinte në drejtimin e duhur, përcjell albinfo.ch.
Sipas të dhënave të policisë së Basel-Landschaft Police, ngjarja ka ndodhur të enjten rreth orës 21:30. Një 39-vjeçar me një Mercedes të zi, që po udhëtonte nga Lausen në drejtim të Pratteln-it, për arsye ende të paqarta ka kaluar vijën e dyfishtë të sigurisë dhe ka vazhduar në korsinë e kundërt.
Si pasojë, ai është përplasur frontalisht-anësor me një veturë të kuqe Lancia që drejtohej nga një 57-vjeçar.
Pavarësisht përplasjes, të dy drejtuesit e automjeteve kanë mbetur të palënduar. Dy automjetet e dëmtuara janë tërhequr nga shërbimet e specializuara.
Për shkak të aksidentit, autostrada A22 është mbyllur për rreth një orë derisa është pastruar vendi i ngjarjes dhe është normalizuar qarkullimi. /Albinfo.ch
Në një raport të ri të publikuar të enjten, Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) rekomandon që Zvicra të forcojë dhe zgjerojë ofertat për kujdesin ndaj fëmijëve, si dhe të ofrojë mbështetje më të madhe financiare për prindërit, përcjell albinfo.ch.
Sipas raportit, kostot e kujdesit për fëmijët në Zvicër janë ndër më të lartat në botë, gjë që krijon pengesa për punësim, veçanërisht për gratë.
Gjithashtu, vendi përballet me mungesë të kapaciteteve në të gjitha rajonet, duke e bërë të vështirë aksesin në shërbimet e kujdesit për fëmijët.
Megjithatë, raporti thekson se Zvicra ka ndërmarrë tashmë disa hapa në këtë drejtim. Konkretisht, çështja e përballueshmërisë së kujdesit për fëmijët aktualisht po trajtohet në parlamentin zviceran./Albinfo.ch
Çmimet e karburanteve në Zvicra janë rritur ndjeshëm gjatë javëve të fundit, duke shënuar rritje deri në 25 për qind, përcjell albinfo.ch.
Sipas të dhënave, kjo rritje ka filluar që nga shpërthimi i konfliktit në Iran më 28 shkurt dhe veçanërisht pas bllokadës në Ngushtica e Hormuzit, një pikë kyçe për transportin global të naftës. War in Iran
Si pasojë, çmimet në pompat e karburantit kanë shënuar rritje të dukshme. Sot, benzina pa plumb 95 është rritur nga 1.67 në 1.89 franga për litër, ndërsa benzina 98 nga 1.78 në 2 franga për litër.
Edhe nafta (diesel) ka pësuar rritjen më të madhe, duke u rritur nga 1.75 në 2.24 franga për litër.
Në total, këto ndryshime përfaqësojnë rritje prej 13%, 12% dhe 25% respektivisht, duke reflektuar ndikimin e drejtpërdrejtë të tensioneve gjeopolitike në tregjet e energjisë./Albinfo.ch.
Një analizë e fundit e publikuar nga instituti kërkimor Avenir Suisse ofron një këndvështrim interesant mbi emigracionin dhe mënyrën se si ai ka ndryshuar strukturën e popullsisë në Zvicër, përcjell albinfo.ch.
Sipas raportit, me rritjen e numrit të emigrantëve që fitojnë shtetësinë zvicerane përmes natyralizimit, kufiri statistikor mes “të huajve” dhe “zviceranëve” po bëhet gjithnjë e më i paqartë. Kjo ndodh sepse shumë persona që më parë regjistroheshin si shtetas të huaj, pas marrjes së shtetësisë përfshihen në statistika si qytetarë zviceranë.
Analiza thekson se natyralizimi ka pasur ndikim të madh në përbërjen e popullsisë së vendit. Pa këtë proces, numri i shtetasve zviceranë do të kishte rënë që nga fillimi i viteve 1990.
Në të njëjtën kohë, raporti vlerëson se nëse emigrantët nuk do të natyralizoheshin, përqindja e banorëve të huaj në Zvicër do të ishte rreth 39 për qind. Aktualisht kjo shifër është rreth 27 për qind, kryesisht falë faktit se shumë emigrantë kanë marrë shtetësinë zvicerane gjatë dekadave të fundit.
Në përfundim, ekspertët theksojnë se natyralizimi luan rol të rëndësishëm jo vetëm në statistikat demografike, por edhe në integrimin e emigrantëve në shoqërinë e Zvicrës./Albinfo.ch
Sistemi shëndetësor në Zvicër po përballet me mungesë të theksuar të personelit, veçanërisht në infermieri dhe në kujdesin afatgjatë. Rritja e kërkesës për shërbime shëndetësore, e lidhur edhe me plakjen e popullsisë, po e bën gjithnjë e më të vështirë për institucionet të gjejnë staf të mjaftueshëm, ndërsa ky sektor njëkohësisht po hap mundësi të reja për të rinjtë që kërkojnë një karrierë të qëndrueshme.
Me mbi 22 vjet përvojë në sistemin shëndetësor zviceran, Adis Tairi ka ndërtuar një rrugëtim profesional nga praktika klinike deri te arsimi profesional. Sot, përmes platformës HealthCampus, ai angazhohet në trajnim praktik dhe përgatitjen e kuadrove të reja për nevojat reale të kujdesit shëndetësor në Zvicër. Në një intervistë për albinfo.ch, ai flet për sfidat aktuale dhe perspektivat e këtij sektori.
albinfo.ch: Sa serioze është aktualisht mungesa e personelit shëndetësor në Zvicër dhe cilët sektorë janë më të prekur?
Adis Tairi: Mungesa e personelit shëndetësor në Zvicër është një nga sfidat më të mëdha të sistemit shëndetësor sot. Kërkesa për profesionistë të kujdesit është shumë e lartë, veçanërisht në infermieri. Sektorët më të prekur janë spitalet, institucionet e kujdesit afatgjatë dhe Spitex. Në shumë institucione tashmë është e vështirë të plotësohen vendet e lira të punës, gjë që rrit presionin mbi stafin ekzistues.
albinfo.ch: Cilat janë arsyet kryesore që kanë çuar në këtë mungesë të kuadrove shëndetësore?
Adis Tairi: Arsyet janë të shumta. Një faktor i rëndësishëm është plakja e popullsisë, e cila rrit ndjeshëm nevojën për kujdes shëndetësor. Në të njëjtën kohë, puna në sektorin e kujdesit është shpesh shumë kërkuese dhe e lidhur me stres dhe ngarkesë të madhe. Gjithashtu për shumë vite nuk janë trajnuar mjaftueshëm profesionistë për të përmbushur nevojat e tregut.
albinfo.ch: Si pritet të zhvillohet kjo situatë në 5–10 vitet e ardhshme?
Adis Tairi: Parashikimet tregojnë se kërkesa për personel shëndetësor do të vazhdojë të rritet në vitet e ardhshme. Sidomos në kujdesin afatgjatë pritet një rritje e ndjeshme e nevojës për staf. Kjo do të thotë se sistemi shëndetësor do të ketë nevojë për shumë më tepër profesionistë të trajnuar dhe për struktura më të forta edukimi.
albinfo.ch: A po planifikohen programe të reja trajnimi për të rritur numrin e profesionistëve në shëndetësi?
Adis Tairi: Po. Zvicra tashmë ka filluar një ofensivë të madhe për të rritur numrin e profesionistëve në infermieri dhe në sektorin e kujdesit. Një element shumë i rëndësishëm është fakti që shumë institucione shëndetësore kanë detyrim për formim profesional (Ausbildungsverpflichtung). Kjo do të thotë që spitale, Spitex dhe institucione të kujdesit afatgjatë duhet të trajnojnë një numër të caktuar nxënësish dhe studentësh në profesionet e kujdesit.
albinfo.ch: Çfarë mundësish kanë të rinjtë ose personat që duan të ndryshojnë profesion për të hyrë në sektorin e shëndetësisë?
Adis Tairi: Sektori i shëndetësisë në Zvicër ofron shumë rrugë të ndryshme karriere. Një nga avantazhet e këtij sistemi është se mund të fillosh me një formim bazë dhe më pas të vazhdosh hap pas hapi drejt niveleve më të larta të arsimit.
Një hyrje shumë e zakonshme në sektor është formimi si ndihmës infermier/e (Pflegehelfer/in), i cili u jep njerëzve mundësinë të hyjnë në tregun e punës dhe të njohin nga afër sistemin shëndetësor. Pas kësaj ekzistojnë shumë mundësi për zhvillim profesional, për shembull drejt AGS, FaGe dhe më pas edhe drejt studimeve në nivel HF apo universitare.
albinfo.ch: Sa të hapura janë institucionet zvicerane për profesionistë shëndetësorë nga komunitetet e huaja?
(KEYSTONE/Martial Trezzini)
Adis Tairi: Institucionet zvicerane janë përgjithësisht të hapura për profesionistë nga komunitetet e huaja. Në fakt, sistemi shëndetësor në shumë raste mbështetet edhe tek profesionistë të trajnuar jashtë vendit. Megjithatë, ekzistojnë standarde të qarta profesionale dhe kërkesa gjuhësore që duhet të plotësohen.
albinfo.ch: Çfarë roli mund të luajë komuniteti shqiptar në plotësimin e mungesës së stafit në shëndetësi?
Adis Tairi: Komuniteti shqiptar në Zvicër ka një potencial shumë të madh për të kontribuar në këtë sektor. Shumë të rinj tashmë janë të integruar mirë, flasin gjuhët vendore dhe kanë një kulturë të fortë pune. Nëse orientohen më shumë drejt profesioneve të shëndetësisë, ata mund të japin një kontribut shumë të rëndësishëm në spitale, Spitex dhe institucione të kujdesit.
albinfo.ch: A ka pengesa administrative ose gjuhësore për të huajt që duan të punojnë në këtë sektor?
Adis Tairi: Pengesa kryesore zakonisht lidhet me njohjen e diplomave dhe me kërkesat gjuhësore. Profesionistët duhet të kenë njohuri të mjaftueshme të gjuhës së kantonit ku punojnë dhe në disa raste diplomat e huaja duhet të njihen zyrtarisht. Megjithatë, me orientimin dhe mbështetjen e duhur këto pengesa mund të tejkalohen.
albinfo.ch: Çfarë reformash mendoni se janë të nevojshme për ta bërë profesionin e infermierisë dhe kujdesit shëndetësor më tërheqës?
Adis Tairi: Është shumë e rëndësishme të përmirësohen kushtet e punës, të zvogëlohet ngarkesa dhe të krijohen më shumë mundësi zhvillimi profesional. Po ashtu duhet të investohet më shumë në edukim dhe në struktura të forta trajnimi brenda institucioneve.
albinfo.ch: Si mund të inkurajohen më shumë të rinj që të zgjedhin karrierë në shëndetësi?
Adis Tairi: Është e rëndësishme që të rinjtë të informohen më herët për mundësitë që ofron ky sektor. Praktikat, programet hyrëse dhe rrugët e qarta të zhvillimit profesional mund të luajnë një rol shumë të madh në këtë drejtim.
albinfo.ch: Cili është mesazhi juaj për ata që po mendojnë të ndjekin një profesion në këtë sektor?
Adis Tairi: Shëndetësia është një profesion me kuptim dhe me perspektivë të fortë për të ardhmen. Është një fushë që ofron stabilitet në tregun e punës dhe mundësi reale për zhvillim profesional. Për shumë njerëz gjëja më e rëndësishme është të bëjnë hapin e parë dhe të hyjnë në sektor. Pas kësaj, rrugët për zhvillim janë të shumta.
Në shëndetësi mund të hysh si ndihmës infermier (Pflegehelfer) dhe të arrish deri në studime të larta – sistemi ofron shumë rrugë zhvillimi.
Kërkesat për staf shëndetësor, shumë të mëdha
Kërkesa për profesionistë të kujdesit është shumë e lartë, veçanërisht në infermieri. Sektorët më të prekur janë spitalet, institucionet e kujdesit afatgjatë dhe Spitex. Në shumë institucione tashmë është e vështirë të plotësohen vendet e lira të punës, gjë që rrit presionin mbi stafin ekzistues.
Rezoluta e luftës e parashtruar nga Partia Demokratike e Kosovës ka kaluar në Kuvendin e Kosovës.
90 vota ishin për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim.
Deputeti Nait Hasani nga PDK ka paraqitur pikat kryesore të propozimit të rezolutës për mbrojtjen e të vërtetës historike të Luftës në Kosovë, duke theksuar rëndësinë e dokumentimit të krimeve të luftës dhe afirmimin e sakrificës së popullit shqiptar.
Përcaktimi i institucioneve të Kosovës për të kryer hulumtimin dhe dokumentimin e krimeve të kryera gjatë luftës në Kosovë, të vetmen të dhëna janë nga instituti.
Inkurajimi i institucioneve të drejtësisë për të vazhduar punën e nisur për hetimin dhe gjykimin e krimeve të luftës të kryera nga Serbia në Kosovë.
Nderimi me përulje sakrificës sublime të popullit shqiptar.
Dënimi i çfarëdo përpjekjeje zyrtare që synon amnistimin e Serbisë nga përgjegjësia për krimet e luftës në Kosovë.
Dënimi i çdo forme të shtrembërimit të fakteve historike që lidhen me luftën në Kosovë në vitin 1998-1999.
Dënimi i nismave si ekspozita e fundit që provokojnë ripërjetimin e dhembjeve.
Ftesa për Institutin që sa më parë të dokumentojë masakrat në Kosovë.
Mbështetje dhe inkurajim përgatitjes për ta paditur Serbinë për krimet gjenocidale të kryera në Kosovë dhe të tjera.
Rezoluta për çmimet e naftës nuk miratohet, deputetët e Vetëvendosjes votojnë kundër
Propozimi i LDK-së për Rezolutën për rritjen e çmimeve të naftës nuk kaloi në Kuvendin e Kosovës.
34 vota ishin për, 49 kundër dhe 7 abstenime.
Rrjeshimisht kjo rezolutë s’mori mbështetjen e deputetëve të Vetëvendosjes.
Ndryshe, kjo çështje u zhvendos që të trajtohet si pikë e gjashtë pasi filliimisht pati mospajtime mes partive politike./Albinfo.ch
Për të forcuar rezistencën ndaj ndryshimeve klimatike, Shqipëria po avancon drejt krijimit të një Kuadri Kombëtar për Shërbimet Klimatike (NFCS), një mekanizëm që synon përmirësimin e vendimmarrjes dhe koordinimit institucional në fushën e klimës, përcjell albinfo.ch.
Në këtë kuadër, përfaqësues nga institucionet kryesore shqiptare po zhvillojnë një vizitë studimore në Zvicër dhe Belgjikë, ku po njihen nga afër me modelet dhe praktikat më të mira që mund të përshtaten në kontekstin shqiptar.
NFCS pritet të mundësojë vendimmarrje më të informuar, bashkëpunim më të mirë ndërinstitucional dhe rritje të qëndrueshmërisë ndaj ndryshimeve klimatike, duke kontribuar në zhvillimin e qëndrueshëm të vendit.
Vizita është pjesë e mbështetjes që ofrohet nga Ambasada e Zvicrës në Shqipëri, së bashku me GIZ Albania dhe MétéoSuisse, si pjesë e angazhimit për forcimin e rezistencës klimatike në Shqipëri./Albinfo.ch
Embassy of Switzerland in AlbaniaEmbassy of Switzerland in AlbaniaEmbassy of Switzerland in Albania
Në shumë qytete të Zvicrës, riciklimi i qelqit nuk lejohet në çdo kohë të ditës, por vetëm brenda orareve të përcaktuara. Shishet dhe kavanozët duhet të hidhen në kontejnerët e posaçëm zakonisht nga e hëna deri të shtunën, shpesh mes orës 07:00 dhe 20:00, përcjell albinfo.ch.
Ky rregull është vendosur për një arsye praktike: qelqi krijon zhurmë gjatë hedhjes në kontejnerë, ndërsa në Zvicër respektimi i qetësisë së lagjes dhe pushimit të banorëve konsiderohet shumë i rëndësishëm.
Për këtë arsye, riciklimi i qelqit jashtë këtyre orareve, si gjatë natës, të dielave apo festave zyrtare, mund të sjellë edhe gjoba.
Megjithatë, ky kufizim nuk lidhet me mungesën e kujdesit për mjedisin, por me mënyrën e organizimit dhe disiplinës që karakterizon sistemin zviceran të riciklimit, ku qëllimi është ruajtja e rendit dhe respekti ndaj komunitetit./Albinfo.ch
Ministria e Financave dhe Banka Botërore kanë nënshkruar dy marrëveshje në vlerë totale prej 96 milionë euro, të cilat kanë për qëllim forcimin e sektorit financiar dhe lehtësimin e tregtisë në Kosovë, përcjell albinfo.ch.
Sipas njoftimit të Ministrisë së Financave, marrëveshjet përfshijnë Projektin për Zhvillimin e Sektorit Financiar (FSDP) me vlerë 50 milionë euro, si dhe Projektin për Lehtësimin e Tregtisë dhe Transportit në Ballkanin Perëndimor 2.0 (TTFP 2.0), i cili përbëhet nga kredi prej 35 milionë eurodhe grant prej 12 milionë euro.
Këto projekte synojnë mbështetjen e reformave strukturore dhe investimeve strategjike në Kosovë, në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian.
Në kuadër të projektit për zhvillimin e sektorit financiar, parashihet mbështetje për themelimin dhe funksionalizimin e Bankës Zhvillimore, kapitalizimin e institucioneve financiare, zgjerimin e instrumenteve të garancisë kreditore për bizneset, si dhe ndërtimin e një infrastrukture moderne të pagesave përmes sistemit të pagesave të shpejta.
Ndërkohë, projekti për lehtësimin e tregtisë dhe transportit synon përmirësimin e infrastrukturës dhe procedurave në pikat kufitare, digjitalizimin e proceseve tregtare dhe rritjen e konkurrueshmërisë së tregut, duke e afruar Kosovën me standardet dhe rrjetet evropiane.
Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka theksuar se këto marrëveshje përfaqësojnë hapa të rëndësishëm drejt forcimit të stabilitetit financiar dhe zhvillimit ekonomik, duke rritur qasjen e bizneseve në financa dhe duke përmirësuar efikasitetin e tregtisë.
Ndërkaq, përfaqësuesja e Bankës Botërore, Xiaoqing Yu, ka falënderuar për bashkëpunimin dhe ka shprehur optimizëm për zbatimin me kohë të projekteve, duke riafirmuar angazhimin për thellimin e bashkëpunimit edhe në të ardhmen.
Këto marrëveshje konsiderohen një hap i rëndësishëm drejt modernizimit të ekonomisë dhe përshpejtimit të integrimit ekonomik të Kosovës në rajon dhe më gjerë./Albinfo.ch
Vepra e njohur e kompozitorit uellsian Sir Karl Jenkins, “The Armed Man: A Mass for Peace”, është shpallur vepra më e pëlqyer në listën prestigjioze “Classic FM Hall of Fame 2026”, duke lënë pas emra të mëdhenj të muzikës klasike si Mozart, Beethoven, Vivaldi dhe Rachmaninoff, transmetonalbinfo.ch.
Kjo vepër, e krijuar në vitin 1999 dhe e dedikuar viktimave të luftës në Kosovë, u votua në vendin e parë nga rreth 90,000 vota të publikut, në sondazhin më të madh vjetor të muzikës klasike në botë.
Sipas vetë kompozitorit, vepra përshkruan ciklin e konfliktit njerëzor, duke nisur nga paqja, përgatitja për luftë, tragjedia dhe reflektimi, e deri te shpresa për një të ardhme më të mirë. Ai ka theksuar se mesazhi i saj mbetet po aq i rëndësishëm edhe sot, në një botë ende të përballur me konflikte.
“Është një rrëfim për konfliktin dhe luftën… fillon me paqe dhe përgatitje për luftë, reflektim dhe pastaj shpresë për një të ardhme më të mirë”, ka thënë Jenkins.
Vepra korale, e bazuar në strukturën e meshës dhe e ndërthurur me elemente muzikore nga kultura të ndryshme, është interpretuar mijëra herë në mbarë botën që nga publikimi i saj në vitin 2000. Ajo është konsideruar si një thirrje universale për paqe, duke bashkuar tema të fesë, historisë dhe humanizmit.
Në listën e këtij viti, Jenkins u bë gjithashtu kompozitori i parë i gjallë që renditet në vendin e parë në historinë e sondazhit, duke shprehur kënaqësi për këtë vlerësim ndërkombëtar.
Ndërkohë, në top-10 të listës figurojnë vepra të njohura si “Requiem” i Mozartit, “Symphony No. 9” e Dvořákut dhe “Adagio for Strings” e Barberit, ndërsa muzika e filmave po fiton gjithnjë e më shumë popullaritet.
Vepra “The Armed Man” është interpretuar edhe në Kosovë, ku më 6 korrik 2024 u shfaq në një koncert madhështor në sheshin qendror të Prishtinës, në kuadër të 25-vjetorit të çlirimit të vendit./Albinfo.ch
Trajneri i Hoffenheimit, Christian Ilzer, është shprehur i kënaqur me rikthimin e Leon Avdullahut pas lëndimit, duke theksuar se lojtari ka qenë i përfshirë plotësisht në stërvitje gjatë gjithë javës, përcjell albinfo.ch.
Në konferencën për shtyp të mbajtur të enjten, para ndeshjes ndaj Augsburgut që zhvillohet të premten, Ilzer ka deklaruar se Avdullahu tashmë është në formë të mirë dhe vendimi për aktivizimin e tij nga minuta e parë do të merret pas stërvitjes së fundit.
“Ishte e rëndësishme që Leon Avdullahu të luante gjysmë ore kundër Mainz. Ai gjithashtu mori pjesë plotësisht në stërvitje gjatë gjithë javës. Do të vendosim pas stërvitjes së sotme nëse ai do të fillojë apo do të vijë nga stoli”, ka thënë Ilzer.
Avdullahu u rikthye në fushë në ndeshjen ndaj Mainzit, ku u aktivizua nga minuta e 61-të në humbjen 2:1.
Ndeshja Hoffenheim – Augsburg zhvillohet të premten nga ora 20:30.
Ndërkohë, pjesë e rëndësishme e Hoffenheimit janë edhe dy futbollistët e Kosovës, Fisnik Asllani dhe Albian Hajdari./Albinfo.ch
