Numri i tërheqjeve të produkteve nuk ka qenë kurrë kaq i lartë në Zvicër. Këtë vit, për herë të parë duhet të kalojë shumë shifrën 200. Çështja është numri në rritje i blerjeve të ndryshme online, disa prej të cilave madje kalojnë nën radarin e kontrolleve.

Tërheqjet e produkteve shpërthejnë: Të enjten në mëngjes, ishte një xhel oftalmik potencialisht jo-steril; një ditë më parë, kërpudha të kontaminuara me një bakter dhe kazanë me doreza shumë të brishta.

Rritja e alarmeve arrin 50% midis viteve 2022 dhe 2025. Trendi është konfirmuar që nga janari, me 90 produkte të tërhequra tashmë nga tregu, gjysma e tërheqjeve të vitit të kaluar.

“Fakti që ka tërheqje nuk është shenjë e dobësisë së sistemit. Përkundrazi, tregon se sistemi funksionon”, tha Manel Nobel, kreu i sektorit të koordinimit dhe mbikëqyrjes së Zyrës Federale të Sigurisë Ushqimore dhe Çështjeve Veterinare për RTS.

Vetëkontrollet nga prodhuesit

Sistemi bazohet para së gjithash në vetëkontroll: prodhuesit duhet të analizojnë vetë produktet e tyre. Megjithatë, një tërheqje nga tregu mund të ketë pasoja serioze ekonomike për ta.

“Po diskutojmë midis prodhuesve, përpunuesve dhe shpërndarësve për të gjetur kontrollet më të mira të mundshme”, thotë Paul Meier, drejtor i Fromarte, pjesa ombrellë e prodhuesve artizanë të djathit.

Së dyti, autoritetet kryejnë kontrolle të synuara bazuar në rrezik, por burimet e tyre janë të kufizuara. “Ne ua delegojmë menaxhimin e rrezikut prodhuesve. Autoritetet duhet të kenë kontroll mbi të”, thotë Sophie Michaud Gigon, drejtoreshë e Federatës së Konsumatorëve Frëngjishtfolës, transmeton albinfo.ch.

Tërheqjet nuk kanë të bëjnë vetëm me ushqimin. Produktet elektronike, mjetet dhe lodrat e tjera kontribuojnë në rritjen e numrit të tërheqjeve, veçanërisht ato që shiten në internet.

Produkte që i shpëtojnë standardeve zvicerane

Edhe më problematike, produktet e blera në platforma të huaja i shpëtojnë plotësisht kontrolleve, sepse nuk i nënshtrohen legjislacionit zviceran. “Gjithnjë e më shumë produkte të rrezikshme po blihen nga konsumatorët, të cilët supozohet të jenë përgjegjës për konformitetin e vetë produktit”, ankohet Sophie Michaud Gigon.

“Nëse blini produkte kozmetike, lodra ose shtesa ushqimore në faqet e huaja, nuk ka asnjë garanci se do të përmbushen kërkesat zvicerane”, paralajmëron Manel Nobel.

Autoritetet njohin një formë të caktuar pafuqie. Çështja e rregullimit të platformave të huaja duhet të trajtohet shpejt në Parlament.

Në Shopville Migros në stacionin kryesor të Cyrih, një informator lajmesh peshoi disa sanduiçe. Asnjëri prej tyre nuk ishte aq i vështirë sa duhej të ishte sipas paketimit. Filloi me një sanduiç me pastrami për 7.95 franga, gjë që i dukej “padyshim shumë e lehtë”, thotë 34-vjeçari.

Peshorja më pas i dha të drejtë: Në vend të 220 gramëve, sanduiçi peshonte vetëm 206 gramë. Në dy ditët në vijim ai peshoi gjithsej dhjetë sanduiçe – pesha ishte midis 198 dhe 216 gramë.

“Kjo është vjedhje”, thotë 34-vjeçari i indinjuar. “Pesha mesatare duhet të jetë të paktën 220 gramë, por sigurisht jo më poshtë se kaq.”

Devijimi prej nëntë gramësh i lejuar

Sipas Institutit Federal Zviceran të Metrologjisë (METAS), informacioni i sasisë në një sanduiç të parapaketuar, pra një parapaketim, duhet të jetë në përputhje me rregulloren e specifikimit të sasisë sipas ligjit. “Prodhuesi i parapaketimeve është përgjegjës për këtë,” thotë METAS.

Nëse një konsumator gjen mbushje të pamjaftueshme, duhet të kontaktohet shitësi. Në broshurën “Sasi të sakta dhe informacion mbi çmimin” tregohen devijimet negative të lejuara të parapaketimeve: Një luhatje e caktuar e përmbajtjes tolerohet nëse përmbushen kërkesat, raporton 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Furnizuesi merr masa

Me kërkesë, Migros i referohet furnizuesit: “Fotografitë tregojnë një produkt që vjen nga një furnizues i jashtëm,” thotë një zëdhënëse për mediat. Informacioni i punonjësit të degës për klientin është i saktë: “Devijimet janë të njohura për ne dhe i janë raportuar furnizuesit.” Furnizuesi ka marrë tashmë masa për të shmangur devijime të tilla.

Standardet e cilësisë do të sigurohen me anë të mostrave, kontrolleve dhe auditimeve të rregullta. “Nëse klientët gjejnë ndonjë mangësi, është e rëndësishme për ne që ato t’i raportohen stafit të degës”, thotë zëdhënësi i Migros.

Në qytezën Gstaad, në Malësinë e Bernës, po dyshohet se ka ndodhur një ngjarje e rëndë, ku raportohet se janë shfrytëzuar për vite me radhë në kushte çnjerëzore pune dhjetëra gra nga Serbia.

Në gjykatën rajonale në qytetin e Thun-it, javën tjetër fillon procesi gjyqësor ndaj një familjeje serbe, burrë, grua dhe vajza e tyre, të akuzuar për organizimin e një sistemi të skllavërisë moderne në zemër të një prej destinacioneve më luksoze të Evropës.

Sipas një hulumtimi të publikuar nga gazeta zvicerane Tages-Anzeiger, rreth 40 gra serbe, të moshës nga 29 deri në 53 vjeç, janë sjellë në Zvicër me premtime për punë të rregullt, kushte dinjitoze jetese dhe pagë mujore prej 1500 frangash zvicerane dhe u ishte thënë se do të kishin ushqim, akomodim dhe orar normal pune.

Por, sipas hetimeve të autoriteteve zvicerane, gratë detyroheshin të punonin deri në 16 orë në ditë, shtatë ditë të javës, pa pushime dhe nën kontroll të vazhdueshëm.

Ato angazhoheshin si pastruese dhe staf ndihmës në vila luksoze, shtëpiza private dhe hotele elitare të resortit ku qëndrojnë miliarderë, biznesmenë dhe figura të njohura ndërkombëtare. Dëshmitë e publikuara nga mediat zvicerane flasin për kushte alarmante dhe shumë prej grave jetonin të izoluara dhe nuk lejoheshin të dilnin jashtë apo të komunikonin me njerëz të tjerë. Disa prej tyre, sipas raportimeve, urdhëroheshin të pastronin dritaret dhe ballkonet vetëm para lindjes së diellit, në mënyrë që të mos shiheshin nga fqinjët apo turistët.

Gjatë ditës nuk u lejohej as të dilnin në ballkon. Hetuesit dyshojnë se pasaportat u merreshin menjëherë sapo mbërrinin në Zvicër, ndërsa gratë kërcënoheshin se nuk do të paguheshin nëse largoheshin para përfundimit të kontratave tremujore, transmeton albinfo.ch.

Familja serbe operonte si një agjenci ndërmjetësuese që siguronte staf për pronarë vilash luksoze, hotele dhe kompani patundshmërie në zonën e Gstaad-it.

Prokuroria e Bernës ka ngritur një seri akuzash ndaj të akuzuarve, përfshirë trafikim qeniesh njerëzore, zhvatje, detyrim, kërcënim, lëndim trupor, falsifikim dokumentesh dhe mashtrim tatimor.

Vendimi i gjykatës pritet të shpallet më 16 qershor.

Shifrat qeveritare tregojnë se pagat e disa banorëve të huaj që mbajnë leje B janë mjaft më të larta se ato me leje C – dhe madje i tejkalojnë të ardhurat e qytetarëve zviceranë.

Në një studim mbi pagat zvicerane që publikoi në nëntor 2025, Zyra Federale e Statistikave (FSO) raportoi se pagat mesatare për pozicionet që kërkojnë një nivel të lartë përgjegjësie ndryshojnë ndjeshëm në varësi të lejes së qëndrimit.

Për më tepër, në këto vende pune të nivelit të lartë, “punëtorët e huaj në përgjithësi fitojnë paga më të larta se shtetasit zviceranë”.

“Për shembull, [në vitin 2024] punëtorët ndërkufitarë (mbajtës të lejes G) në pozicione të nivelit të lartë drejtues fituan 11,207 franga, banorët e përhershëm (mbajtës të lejes C) 11,966 franga dhe ata me leje qëndrimi (mbajtës të lejes B) 13,090 franga, krahasuar me 10,989 franga për punonjësit zviceranë”.

Pse mbajtësit e lejeve të nivelit të lartë B fitojnë më shumë se mbajtësit e lejes C?

Studimi nuk e trajtoi këtë pikë në mënyrë specifike, kështu që The Local ua bëri këtë pyetje ekspertëve të punësimit nga rekrutuesi Michael Page dhe Adecco Zvicër.

Gjithçka reduktohet në këtë: shumë pozicione drejtuese (dhe më të paguara) në kompanitë shumëkombëshe u shkojnë qytetarëve amerikanë dhe britanikë, të cilët, si shtetas të vendeve të treta, punojnë në Zvicër me një leje B.

“Lejet B shpesh lidhen me role të specializuara ose të larta për të cilat ndonjëherë ka shumë pak kandidatë në tregun zviceran,” tha Samuel Mete, Drejtor i Lartë për Adecco për The Local.

“Këto pozicione shpesh bien brenda grupeve globale të pagave të kompanive ndërkombëtare/shumëkombëshe, të cilat zakonisht vendosen më lart se pagat tipike lokale.”

“Dhe po, shtetasit amerikanë dhe britanikë janë më të zakonshëm në role të tilla të larta, por efekti është më i gjerë,” shtoi Mete. “Punonjësit zviceranë janë të shpërndarë në të gjitha nivelet funksionale, ndërsa specialistët e huaj janë shumë të përqendruar në role shumë të përgjegjshme dhe të paguara mirë. Kjo automatikisht e rrit mesataren.”

“Me pak fjalë: kjo është kryesisht për shkak të përzierjes së vendeve të punës, strukturave globale të kompensimit dhe mungesës së aftësive, sesa vetë kombësisë.”

Megjithatë, lejet B nuk u jepen vetëm këtyre profesionistëve të kërkuar, tha për The Local Stephan Surber i Michael Page, Partner Menaxhues për Zvicrën, Page Executive, transmeton albinfo.ch.

“Lejet B për punonjësit nga vendet jo-BE/EFTA i nënshtrohen kuotave të rrepta dhe testeve të tregut të punës. Punëdhënësit duhet të demonstrojnë se nuk ka asnjë kandidat të përshtatshëm zviceran ose të BE/EFTA-s para se t’i punësojnë,” tha ai.

“Këto pozicione zakonisht kërkojnë profesionistë të kualifikuar, të cilët shpesh kompensohen mbi mesataren e tregut dhe nuk mund të gjenden gjithmonë në BE.”

Paga të larta, por edhe përfitime të tjera

Këta profesionistë të kërkuar jo vetëm që kërkojnë paga të larta, por edhe përfitime shtesë.

“Në varësi të madhësisë së kompanisë, numri i kandidatëve [me bazë lokale] është shumë i kufizuar për pozicione të caktuara. Prandaj, punësimi i drejtuesve të huaj është i pashmangshëm,” sipas rekrutuesit Erik Wirz. “Dhe në Shtetet e Bashkuara, ka punonjës shumë të kualifikuar në fushat farmaceutike ose teknologjike.”

Kërkesa shtrihet edhe tek studiuesit më të mirë ose ata që janë specialistë të njohur në fushën e tyre, shtoi Wirz.

Përveç pagave të larta, kompanitë shkojnë deri aty sa mbulojnë qiranë, tarifat e shkollimit në shkolla private për fëmijët, dhe ndonjëherë edhe taksat dhe sigurimin shëndetësor, të drejtuesve të lartë amerikanë.

Por prisni: a paguhen gjithmonë mbajtësit e lejeve B më shumë se shtetasit zviceranë?

Studimi i FSO-së tregon se nuk është kështu.

Nëse marrim në konsideratë punë të tjera përveç atyre në menaxhimin e lartë, situata është e kundërta.

“Me 6,765 franga, shpërblimi (mesatar) i shtetasve zviceranë që nuk mbajnë pozicione menaxheriale u gjet të jetë më i lartë se pagat e paguara punëtorëve të huaj, përkatësisht 5,421 franga për lejet B, 6,034 franga për lejet C dhe 5,950 franga për lejet G”, raportoi FSO.

Një shtetas zviceran është midis ekuipazhit në bordin e anijes turistike Hondius, e cila është prekur nga një shpërthim i hantavirusit. Burri nuk ka simptoma, por është një rast kontakti, tha drejtori i Zyrës Federale të Shëndetit Publik.

Burri zviceran kishte kontakt me persona të infektuar në bord dhe është ende në anijen e prekur. “Për fat të mirë, ai është mirë,” tha Anne Lévy, Drejtoreshë e Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH), duke folur për radion publike zvicerane SRF. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) është tani përgjegjëse për rastet në bord. Sapo anija të mbërrijë në ishullin e Tenerife, OBSH do të vendosë se çfarë të bëjë me pacientët, shtoi Lévy.

Operatori Oceanwide Expeditions shpjegoi se askush në Hondius nuk po shfaq simptoma aktualisht. Sipas operatorit, anija pritet të mbërrijë në portin e Granadilla në Tenerife të dielën në mëngjes.

Pas ankorimit në portin e ishullit spanjoll në brigjet perëndimore të Afrikës, hapat mjekësorë dhe udhëtimi i mundshëm për në shtëpi i pasagjerëve do të jenë në duart e autoriteteve. Anija ishte nisur nga Kepi i Gjelbër të mërkurën në mbrëmje në drejtim të Ishujve Kanarie. Hondius fillimisht kishte filluar udhëtimin e saj në jug të Argjentinës në fillim të prillit, shkruan swissinfo.

Në një përditësim vonë të premten në mbrëmje, OBSH foli për gjashtë raste të konfirmuara të hantavirusit dhe dy raste të dyshuara. Tre nga këta tetë persona kanë vdekur. Ata janë një çift i moshuar nga Holanda dhe një grua nga Gjermania, transmeton albinfo.ch.

Pacienti zviceran në gjendje të mirë

Pacienti zviceran që u infektua me hantavirus në anijen turistike është ende duke u trajtuar në Spitalin Universitar të Zurichut (USZ). FOPH është në kontakt me të dhe gjendja e tij është e mirë, tha Lévy për SRF. Në përgjigje të një pyetjeje nga agjencia e lajmeve Keystone-SDA, USZ njoftoi të shtunën pasdite se burri kishte qenë “i qëndrueshëm që nga pranimi i tij më 4 maj”.

Sipas FOPH, gruaja e tij është ende në vetëkarantinë si masë paraprake. Çifti ishte larguar tashmë nga anija turistike në fund të prillit dhe ishte kthyer në Zvicër. Burri më pas zhvilloi simptoma.

Një person që jetonte në Gjenevë është gjithashtu në karantinë në shtëpi. Ajo ishte në një fluturim nga ishulli i Shën Helenës për në Johanesburg në Afrikën e Jugut, në të cilin udhëtonte edhe një person i sëmurë rëndë, tha FOPH të premten. Ky banor i Gjenevës nuk kishte qenë në bordin e anijes turistike.

“Është mirë të shohësh që njerëzit janë jashtëzakonisht të përgjegjshëm”, tha Lévy për vetëkarantinimin e të prekurve. Ndërkohë, FOPH nuk pret më shumë infeksione në Zvicër: “Duhen disa ditë për të zbuluar nëse dikush është i sëmurë apo jo. Bazuar në faktin se askush nuk është paraqitur deri më tani, jemi të sigurt”, tha Lévy.