Aplikacioni doganor zviceran Quickzoll është përditësuar, duke sjellë një ndryshim të rëndësishëm për përdoruesit që deklarojnë mallra të blera jashtë vendit.

Autoriteti Federal për Doganat dhe Sigurinë Kufitare (BAZG) ka bërë të mundur që tani mallrat të regjistrohen veçmas sipas dy normave të TVSH-së: 8.1% (norma standarde) dhe 2.6% (norma e reduktuar për ushqime dhe barna). Deri tani, përdoruesit mund të vendosnin vetëm vlerën totale të blerjeve, pa ndarje sipas kategorive të taksimit.

Me këtë përditësim, deklarimi doganor bëhet më i saktë dhe më i ngjashëm me procedurat zyrtare në sportelet doganore, duke shmangur nevojën për verifikime shtesë në disa raste.

Megjithatë, mbetet e disponueshme edhe mënyra e thjeshtuar e deklarimit, ku shënohet vetëm vlera totale e mallrave. Kjo opsion mund të përdoret kur pjesa e produkteve me normë të reduktuar është e vogël ose kur përdoruesi kërkon proces më të shpejtë.

Sipas të dhënave të BAZG, përdorimi i aplikacionit është rritur ndjeshëm vitet e fundit, me qindra mijëra deklarime dhe të ardhura në rritje nga taksat doganore.

Një studim i ri tregon se, ndryshe nga shumë vende të tjera, në Zvicër barra më e madhe për shëndetin mendor nuk lidhet me punën apo financat, por me sfidat e prindërimit.

Sipas një raporti të kompanisë AXA, një në katër të rritur në Zvicër vuan nga një çrregullim mendor. Studimi tregon se faktorët më të mëdhenj të stresit janë rritja dhe edukimi i fëmijëve.

Prindërimi si burimi kryesor i stresit

Rreth 45% e të anketuarve e kanë përmendur prindërimin si ndikimin më të madh negativ në shëndetin e tyre mendor. Pas tij renditen:

shqetësimet për të ardhmen (43%)

problemet financiare dhe të punës (42%)

Ndryshe nga Zvicra, në vende si Franca dhe Italia dominon shqetësimi financiar, ndërsa në Kinë puna konsiderohet burimi kryesor i stresit.

Të rinjtë dhe ndikimi i ekranit

Të rinjtë rezultojnë veçanërisht të prekur. Në grupmoshën 18–24 vjeç, rreth 39% raportojnë probleme të shëndetit mendor.

Gjithashtu, 93% e të rinjve besojnë se koha e tepërt para ekraneve ndikon negativisht në jetën e tyre, duke shkaktuar:

probleme me gjumin

vështirësi në përqendrim

gjendje të ulët emocionale

Rritje e ndjeshme e rasteve të paaftësisë për shkak të shëndetit mendor

Sipas AXA, kërkesat për ndihmë nga sigurimet invalidore për arsye psikike janë rritur me 78% mes viteve 2021 dhe 2025. Aktualisht, pothuajse gjysma e rezervave për rastet e reja lidhen me probleme të shëndetit mendor.

Një problem në rritje

Studimi nxjerr në pah një tendencë të qartë: problemet e shëndetit mendor po rriten vazhdimisht, dhe në Zvicër duket se balancimi mes familjes dhe jetës së përditshme po bëhet një nga sfidat më të mëdha.

Autoritetet zvicerane të sigurisë rrugore shprehin shqetësim të madh për sjelljen e shoferëve në trafik. Sipas Këshillit Zviceran për Parandalimin e Aksidenteve (BPA), një në tre automjete në Zvicër qarkullon mbi kufirin e lejuar të shpejtësisë.

Në një raport të publikuar të martën, BPA thekson se, pavarësisht disa përmirësimeve në rrugë, situata e përgjithshme mbetet e papranueshme. Sipas analizës, problematika është përkeqësuar në rrugët me kufi shpejtësie 80 km/h, ku rreth një e treta e shoferëve vazhdojnë të tejkalojnë shpejtësinë e lejuar.

“Ne shohim se një e treta e shoferëve ende vozisin më shpejt se kufiri dhe kjo na shqetëson shumë,” deklaroi zëvendësdrejtoresha e BPA-së, Annick Rywalski, për radion “La Matinale”.

Ndërkohë, respektimi i kufijve në zonat 30 km/h ka shënuar përmirësim të dukshëm, duke u rritur nga 46% në vitin 2019 në 65% aktualisht. Në total, 27% e automjeteve të kontrolluara në vitin 2025 kanë rezultuar me tejkalim shpejtësie, krahasuar me 21% në vitin 2019.

BPA kundërshton rritjen e kufijve të shpejtësisë

Në këtë kontekst, BPA shpreh shqetësim për disa nisma politike që synojnë rritjen e kufijve të shpejtësisë në 100 km/h jashtë zonave të banuara dhe në 130 km/h në autostrada.

“Sa më e lartë shpejtësia, aq më të shpeshta dhe më të rënda bëhen aksidentet,” paralajmëron BPA, duke theksuar se një ndryshim i tillë mund të ketë pasoja serioze për sigurinë rrugore.

Sipas përfaqësuesve të institucionit, në autostrada në Zvicër humbin jetën mesatarisht rreth 17 persona në vit. Rritja e kufirit të shpejtësisë do të kishte ndikim të menjëhershëm negativ. “Nëse e rrisim kufirin me 10 km/h, numri i viktimave mund të dyfishohet,” thuhet në paralajmërim.

Aksidentet rrugore dhe faktorët kryesorë

Gjatë vitit të kaluar, aksidentet rrugore në Zvicër kanë shkaktuar 214 viktima dhe rreth 4,000 të plagosur rëndë. Zyra Federale e Rrugëve (FEDRO) synon ta ulë numrin e viktimave nën 100 në vit deri në vitin 2030.

BPA thekson gjithashtu se shpejtësia nuk është faktori i vetëm i rrezikut. Shpërqendrimi në timon, veçanërisht përdorimi i telefonit celular, mbetet shkaku kryesor i aksidenteve, i ndjekur nga shpejtësia dhe alkooli.

Qeveria federale e Zvicrës ka hedhur poshtë të mërkurën akuzat e fundit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës se vendi nuk po ndërmerr masa të mjaftueshme kundër punës së detyruar në zinxhirët e furnizimit.

Departamenti Federal i Çështjeve Ekonomike, Arsimit dhe Kërkimit (EAER) i ka cilësuar këto pretendime si të pabazuara, duke theksuar se Zvicra nuk pajtohet me vlerësimin e Uashingtonit.

Sipas një raporti të publikuar të martën nga Përfaqësuesi amerikan për Tregti, Jamieson Greer, SHBA-të kritikojnë Zvicrën dhe shumë vende të tjera për mungesë masash të mjaftueshme kundër importit të produkteve të prodhuara me punë të detyruar. Në këtë kontekst, Uashingtoni propozon vendosjen e tarifave prej 12.5% për këto shtete.

“Qasje të ndryshme, por qëllim i njëjtë”

EAER deklaroi për agjencinë Keystone-ATS se Zvicra e refuzon kategorikisht këtë vlerësim. Sipas departamentit, Zvicra nuk mbështetet në ndalime të importit, por në një qasje gjithëpërfshirëse që përfshin rregullim shtetëror, vlerësime të detyrueshme të rrezikut nga sektori privat dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

“Edhe pse qasjet janë të ndryshme në metodologji, ato nuk ndryshojnë në qëllim apo efektivitet,” thuhet në reagim.

Autoritetet zvicerane theksuan gjithashtu se qëndrimi i vendit i është komunikuar tashmë palës amerikane dhe se përfundimet e raportit janë të papranueshme. “Industria amerikane nuk dëmtohet nga praktikat zvicerane,” u shtua më tej.

Reagimi i ekonomisë zvicerane

Organizata ekonomike Economiesuisse nuk është befasuar nga kërcënimet e reja për tarifa. Kryeekonomisti i saj, Rudolf Minsch, deklaroi se administrata amerikane e Donald Trump pritej të kërkonte mënyra të reja për të ruajtur presionin tarifor.

Sipas tij, tarifa e propozuar prej 12.5% nuk përbën një tronditje të madhe për bizneset zvicerane. Diferenca krahasuar me tarifat 10% të paralajmëruara ndaj BE-së është, sipas tij, “jo vendimtare”.

Ai shtoi se kompanitë zvicerane mund ta kompensojnë këtë diferencë në një afat të arsyeshëm, ose duke optimizuar kostot, ose duke i kaluar ato te konsumatorët.

Takime diplomatike në Paris

Në margjinat e konferencës ministrore të OECD-së në Paris, Presidenti i Konfederatës Zvicerane dhe njëkohësisht Ministër i Ekonomisë, Guy Parmelin, u takua me Sekretarin amerikan të Tregtisë, Jamieson Greer.

Palët, sipas deklaratave zyrtare, po vazhdojnë punën për gjetjen e zgjidhjeve të përbashkëta.