Parlamenti zviceran në sesion veror: debat i nxehtë për financimin e 13-të të pensionit AHV

Asambleja Federale e Zvicrës ka nisur sesionin veror, gjatë të cilit pritet të diskutohen disa çështje me ndikim të gjerë financiar dhe politik, përfshirë financimin e pensionit të 13-të të AHV-së, politikat energjetike dhe marrëveshjet tregtare ndërkombëtare.

Një nga temat kryesore është mënyra e financimit të pagesës shtesë për pensionistët e AHV-së. Qëndrimet mes Dhomës së Kantoneve dhe Këshillit Kombëtar mbeten të ndara, me debate rreth rritjes së mundshme të tatimit mbi vlerën e shtuar dhe kontributeve nga pagat. Komisionet parlamentare po shqyrtojnë një propozim për rritjen e përkohshme të TVSH-së me 0.5 pikë përqindjeje deri në vitin 2033, ndërsa nëse nuk arrihet marrëveshje, projektligji rrezikon të dështojë.

Në fushën e energjisë, parlamenti po diskuton mundësinë e heqjes së ndalimit për ndërtimin e centraleve të reja bërthamore në Zvicër, si pjesë e një kundërpropozimi ndaj një iniciative popullore për sigurinë energjetike. Vendimi përfundimtar pritet nga Këshilli Kombëtar gjatë javëve në vijim.

Po ashtu, në fokus është edhe marrëveshja e tregtisë së lirë me vendet e Mercosur-it. Ndërsa qeveria federale propozon një paketë kompensuese prej 158 milionë frangash për sektorin bujqësor, organizatat e fermerëve kërkojnë deri në 880 milionë franga, duke paralajmëruar pasoja nëse mbështetja nuk rritet.

Debat i rëndësishëm zhvillohet edhe për çështjen e taksimit individual të bashkëshortëve, si dhe për planet e reja të financimit të ushtrisë zvicerane, e cila kërkon miliarda franga për forcimin e mbrojtjes ajrore dhe kapaciteteve kibernetike.

Sesioni veror pritet të jetë vendimtar për disa prej reformave kryesore fiskale, energjetike dhe të sigurisë në Zvicër.

 

Në Bülach u shënua 621-vjetori i lindjes së Gjergj Kastriotit – Skënderbeut

Bülach, Zvicër – Nën organizimin e Shoqatës “Gjergj Kastrioti” Zvicër, të dielën u mbajt manifestimi kulturor dhe sportiv kushtuar 621-vjetorit të lindjes së Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu. Aktiviteti mblodhi qindra pjesëtarë të komunitetit shqiptar në Zvicër dhe u përmbyll me turneun ndërkombëtar të mundjes së duarve “Gjergji i Pamposhtur”.

Programi nisi me intonimin e Himnit Kombëtar dhe interpretimin artistik “Kushtrimi i Skënderbeut” nga këngëtarja Fjolla Berisha. Të pranishmit i përshëndeti kryetari i Shoqatës “Gjergj Kastrioti”, Agim Pepaj, ndërsa në emër të përfaqësive diplomatike të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut në Zvicër foli Konsulli i Republikës së Kosovës në Cyrih, Vigan Berisha.

Pjesa kulturore e manifestimit përfshiu recitime nga nxënësit Nerona Uka dhe Jon Sabriu, si dhe paraqitjen e Ansamblit “Vatra” me tablonë koreografike “Liria ka Emër”. Në program morën pjesë edhe nxënës të Shkollës Shqipe LAPSH.

Një segment i veçantë iu kushtua historisë dhe studimeve për Skenderbeun, Historiani Paulin Zefi mbajti kumtesën me temë “Fuqia e Gjergjit”, duke trajtuar aspekte të figurës dhe trashëgimisë së Skënderbeut. Pas kumtesës, Fjolla Berisha interpretoi këngën “Albulena”.

Pas përfundimit të programit artistik dhe kulturor, nisi turneu “Gjergji i Pamposhtur”, i zhvilluar në kategoritë e meshkujve dhe femrave. Në garë morën pjesë sportistë dhe entuziastë të mundjes së duarve nga vende të ndryshme evropiane. Paralelisht me aktivitetet sportive, organizatorët zhvilluan punëtori arti dhe aktivitete edukative për fëmijët. Punëtorinë artistike e udhëhoqi artisti Refki Gollopeni, duke krijuar hapësira kreative për pjesëmarrësit më të vegjël.

Kryetari i shoqatës, Agim Pepaj, tha se manifestimi u organizua në kuadër të shënimit të 621-vjetorit të lindjes së Skënderbeut dhe se koncepti i turneut “Gjergji i Pamposhtur” synon të promovojë vlerat e forcës, qëndrueshmërisë dhe disiplinës përmes sportit.

Në përfundim të aktivitetit, organizatorët ndanë medalje për garuesit e turneut, si dhe certifikata mirënjohjeje për pjesëmarrësit, sponsorët dhe mbështetësit që kontribuuan në realizimin e manifestimit.

Shoqata “Gjergj Kastrioti” Zvicër falënderoi pjesëmarrësit, vullnetarët, sponsorët dhe mysafirët për kontributin e tyre në organizimin e kësaj veprimtarie kushtuar figurës së Gjergj Kastriotit – Skënderbeut.

 

 

Protestë masive në Tiranë kundër projekteve në Zvërnec

Në Tiranë është mbajtur një protestë masive kundër ndërtimeve të planifikuara në zonën e Zvërnecit. Qytetarë dhe aktivistë mjedisorë u nisën nga sheshi “Skënderbej” dhe marshuan drejt institucioneve shtetërore.

Fillimisht, protestuesit u ndalën para Ministrisë së Brendshme, ku shprehën pakënaqësinë e tyre duke e rrethuar simbolikisht objektin me tel me gjemba. Kjo erdhi pas një incidenti të fundit në Zvërnec, ku një protestues u përfshi në një përplasje me roje të një kompanie private sigurie dhe më pas u arrestua.

Më pas, turma vazhdoi marshimin drejt Kryeministrisë, ku kërkoi dorëheqjen e kreut të qeverisë. Protestuesit mbanin pankarta me mesazhe si “Shqipëria nuk është në shitje” dhe “Anulo projektin”.

Ndërkohë, kryeministri Edi Rama, duke folur nga Berati, mbrojti politikat e qeverisë për mjedisin, duke theksuar se janë zgjeruar ndjeshëm zonat e mbrojtura në vend, përfshirë edhe Parkun Kombëtar të Vjosës.

Ai kritikoi ashpër protestuesit, duke i cilësuar si të ndikuar nga dezinformimi dhe keqkuptimi i situatës. Rama gjithashtu deklaroi se Zvërneci vazhdon të mbetet zonë e mbrojtur dhe se akuzat për shkatërrim të natyrës nuk qëndrojnë.

Vaud prezanton masa të reja për të menaxhuar problemet e sjelljes në shkolla

Kantoni i Vaud në Zvicër ka prezantuar një plan të ri veprimi që synon të përmirësojë menaxhimin e problemeve të sjelljes në shkolla dhe të mbështesë mësimdhënësit në klasë. Plani parashikon krijimin e qendrave burimore në të gjitha shkollat deri në vitin 2028, si dhe masa të tjera për trajtimin e situatave problematike.

Sipas autoriteteve arsimore, problemet e sjelljes përfshijnë nga moskryerja e detyrave shkollore, shpërthimet e zemërimit dhe fyerjet, deri te rastet e dhunës ndaj mësuesve ose nxënësve të tjerë. Këto raste mund të lidhen ose jo me nevoja të veçanta të nxënësve.

Sipas planit, çdo shkollë do të duhet të ketë një protokoll krize dhe një hapësirë të dedikuar për nxënësit që shfaqin sjellje problematike, me qëllim qetësimin dhe menaxhimin e situatave të vështira. Këto struktura do të organizohen sipas nevojave të çdo institucioni.

Masat përfshijnë gjithashtu trajnime për mësuesit, të cilat do të zhvillohen në formë konferencash online dhe materiale udhëzuese, me fokus në mënyrat e reagimit ndaj sjelljeve të vështira në klasë.

Një tjetër element i planit është krijimi i “klasave pedago-terapeutike” për nxënësit me vështirësi psikologjike, të cilat pritet të funksionojnë deri në vitin 2028, me orar të plotë ose të pjesshëm.

Autoritetet kantonale theksojnë se masat janë të përballueshme brenda buxhetit ekzistues dhe nuk sjellin kosto të larta shtesë. Ndërkohë, organizatat e mësuesve kanë përshëndetur nismën, por presin të shohin efektet konkrete të zbatimit të saj.

Erblin Osmani viziton FFK-në dhe Kombëtaren e Kosovës gjatë pushimeve verore

Në ambientet e Federatës së Futbollit të Kosovës (FFK), është mirëpritur futbollisti i ri dhe premtues kosovar, Erblin Osmani, i cili aktualisht është pjesë e gjigantit gjerman Bayern Munich.

Osmani, që ndodhet në Kosovë për pushimet e verës, ka vizituar FFK-në dhe ka ndjekur nga afër një seancë stërvitore të Kombëtares së Kosovës në stadiumin “Fadil Vokrri”. Gjatë vizitës, ai është njohur me punën e stafit teknik dhe atmosferën brenda ekipit kombëtar.

Kjo vizitë u vlerësua si një shembull i lidhjes së fortë mes futbollistëve kosovarë që po zhvillojnë karrierën në Evropë dhe vendlindjes së tyre. Sipas FFK-së, prania e lojtarëve të rinj si Osmani është dëshmi e potencialit të gjeneratës së re që po e përfaqëson Kosovën në arenën ndërkombëtare.

Federata e Futbollit e Kosovës i ka uruar Erblin Osmanit suksese të vazhdueshme dhe arritje të larta në karrierën e tij profesionale.

Ekspertët: Rënia e çmimeve të benzinës nuk pritet të jetë e shpejtë pavarësisht uljes së tensioneve

Premtimet për një rënie të shpejtë të çmimeve të benzinës pas përfundimit të konflikteve në Lindjen e Mesme po vlerësohen me skepticizëm nga ekspertët e energjisë, të cilët thonë se mekanizmat e tregut nuk lejojnë ulje të menjëhershme të çmimeve në pompat e karburantit.

Sipas specialistëve, vendet si Zvicra, të cilat importojnë të gjitha produktet e naftës nga tregu ndërkombëtar, janë të ndjeshme ndaj zhvillimeve gjeopolitike. Çdo ndërprerje në rrugët kryesore të furnizimit, siç është Ngushtica e Hormuzit, ndikon drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve globale të naftës dhe derivateve të saj.

Ekspertët shpjegojnë se ndërsa çmimet mund të rriten shpejt si pasojë e krizave, procesi i uljes është zakonisht më i ngadaltë. Një nga arsyet kryesore lidhet me strukturën e çmimit të karburantit, ku një pjesë e konsiderueshme përbëhet nga taksa dhe tarifa fikse. Po ashtu, kompanitë shpesh duhet të shesin rezervat e blera me çmime më të larta para se të reflektojnë uljet në treg.

Fenomeni i njohur si “efekti i raketës dhe pendës” përshkruan pikërisht këtë situatë: çmimet ngrihen me shpejtësi si raketë, por bien ngadalë si pendë. Sipas profesorit të politikave energjetike në EPFL, Michael Aklin, konsumatorët zakonisht reagojnë më pak ndaj uljeve të vogla të çmimeve, duke zvogëluar presionin mbi tregtarët për t’i reflektuar ato menjëherë.

Analizat tregojnë se një kthim i plotë në nivele më normale të çmimeve mund të kërkojë muaj apo edhe vite. Parashikimet e Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë sugjerojnë se stabilizimi i tregut mund të ndodhë vetëm në fund të vitit 2026 ose në fillim të vitit 2027.

Ndërkohë, ekspertët paralajmërojnë edhe kundër propozimeve për uljen e përkohshme të taksave mbi karburantet. Sipas tyre, nuk ka garanci që përfitimi do të transferohet plotësisht te konsumatorët, ndërsa një masë e tillë mund të dëmtojë përpjekjet për tranzicion ekologjik dhe uljen e varësisë nga lëndët djegëse fosile.

Sipas specialistëve të energjisë, çmimet e larta të karburanteve mbeten një nga nxitësit kryesorë për zhvillimin dhe përdorimin e alternativave më të qëndrueshme të transportit.

 

Diaspora, partner strategjik apo motor zhvillimi? Premtimet e partive për mërgatën

Diaspora zë vend të rëndësishëm në programet zgjedhore të partive politike që garojnë në zgjedhjet e 7 qershorit, me premtime që fokusohen në investime, zhvillim ekonomik, teknologji dhe lehtësimin e shërbimeve për mërgimtarët.

Lëvizja Vetëvendosje, Partia Demokratike e Kosovës dhe Lidhja Demokratike e Kosovës e konsiderojnë mërgatën si një faktor të rëndësishëm për zhvillimin e vendit, megjithëse qasjet dhe masat e propozuara dallojnë nga njëra-tjetra në programet politike të cilat i kanë publikuar. Albinfo.ch ju sjell në vijim të pêrmbledhura ofertat politike për diasporën të cilat janë përfshirê në kuadër të planprogrameve të publikuara.

Lëvizja Vetëvendosje ka paraqitur paketë të gjerë të masave për diasporën. Në programin e saj parashihet krijimi i “Dritares për Investime të Diasporës”, përmes së cilës shteti do të garantojë kredi investuese deri në 100 milionë euro për mërgimtarët që investojnë në Kosovë. Gjithashtu, LVV premton integrimin e Kosovës në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), me synim uljen e kostove të transferimit të parave nga diaspora. Programi përfshin edhe digjitalizimin e plotë të shërbimeve konsullore, mbështetjen për mësimin e gjuhës shqipe për fëmijët e mërgatës, kthimin automatik të shtetësisë për ata që e kanë humbur atë si pasojë e kufizimeve ligjore dhe përfshirjen e profesionistëve të diasporës në projekte zhvillimore, teknologjike dhe kërkimore.

Partia Demokratike e Kosovës e trajton diasporën në një kapitull të veçantë të programit të saj, duke e cilësuar atë si aset strategjik dhe fuqi diplomatike e ekonomike të Kosovës. PDK premton krijimin e mekanizmave institucionalë për përfshirjen aktive të mërgatës në diplomaci, ekonomi dhe zhvillim, si dhe trajtimin e saj si partner strategjik të shtetit. Një nga masat konkrete lidhet me investimet në teknologji dhe inovacion, ku përmes Fondit Kombëtar të Bashkë-Investimit parashihet që shteti të bashkëinvestojë në startup-et kosovare me modelin “matching 1:1”, duke mbështetur çdo investim të diasporës me kapital shtesë nga fondet publike.

Ndërkaq, Lidhja Demokratike e Kosovës nuk ka një kapitull të veçantë për diasporën, por përfshin disa masa që synojnë forcimin e lidhjeve me mërgatën. Programi i LDK-së parasheh krijimin e aviokompanisë kombëtare me linja direkte drejt qyteteve ku jetojnë komunitete të mëdha të diasporës, me synim uljen e kostove të udhëtimit. Po ashtu, premtohet krijimi i Rrjetit të Diasporës Teknologjike, përmes të cilit profesionistët kosovarë jashtë vendit do të angazhohen si mentorë, investitorë dhe partnerë të startup-eve në Kosovë. LDK synon gjithashtu të shfrytëzojë rrjetin global të ekspertëve kosovarë në fushën e teknologjisë dhe inovacionit për të mbështetur zhvillimin ekonomik të vendit.

Pavarësisht dallimeve në qasje, të tri partitë e shohin diasporën si një potencial të rëndësishëm për zhvillimin ekonomik dhe shoqëror të Kosovës. Megjithatë, LVV fokusohet më shumë në lehtësimin e shërbimeve dhe nxitjen e investimeve përmes garancive shtetërore, PDK në përfshirjen institucionale dhe bashkë-investimin në teknologji, ndërsa LDK në lidhjen e mërgatës me sektorin e inovacionit dhe lehtësimin e udhëtimeve drejt Kosovës/albinfo.ch

 

 

Kosova sjell magjinë e muzikës në Bernë, koncert i veçantë për Ditën e Çlirimit

Me rastin e Ditës së Çlirimit të Kosovës, Ambasada e Republikës së Kosovës në Bernë do të organizojë një mbrëmje të veçantë kulturore dhe muzikore me titull “Kultura Muzikore e Kosovës – Tradita dhe Zhvillimi”.

Ngjarja do të mbahet më 12 qershor 2026, në ora 20:00, në Yehudi Menuhin Forum në Bernë, ndërsa dyert do të hapen për publikun nga ora 19:30.

Përmes këtij koncerti, publiku do të ketë mundësinë të përjetojë një udhëtim artistik që ndërthur vlerat e trashëgimisë muzikore shqiptare me zhvillimet bashkëkohore të muzikës kosovare. Aktiviteti synon të promovojë kulturën dhe identitetin e Kosovës para publikut ndërkombëtar, duke ofruar një program të pasur artistik.

Pjesëmarrja në këtë ngjarje është pa pagesë, mirëpo rezervimi i biletës është i detyrueshëm për shkak të numrit të kufizuar të vendeve.

Organizatorët ftojnë të gjithë të interesuarit që të sigurojnë me kohë pjesëmarrjen e tyre në këtë mbrëmje kulturore, e cila pritet të mbledhë dashamirës të muzikës dhe kulturës në zemër të Zvicrës.

Studimi në Zvicër: Koha e fillimit të mësimit të frëngjishtes nuk është faktori vendimtar në përvetësimin e gjuhës

Një studim i ri i porositur nga kantoni Basel-Landschaft ka analizuar efektet e mësimit të hershëm të gjuhës frënge në shkollat zvicerane, duke arritur në përfundimin se koha e fillimit të mësimit nuk është faktori kryesor që përcakton suksesin e nxënësve në përvetësimin e gjuhës.

Raporti, i pari i këtij lloji në Zvicër, përfshin analizën e më shumë se 300 publikimeve dhe studimeve ekzistuese mbi mësimdhënien e gjuhëve të huaja. Dokumenti prej 130 faqesh është përgatitur për të shërbyer si bazë shkencore për debatet e vazhdueshme rreth mësimit të hershëm të frëngjishtes në shkollat fillore.

Autorja e studimit, Karin Büchel, tha se raporti shqyrton çështjen nga këndvështrime të ndryshme, duke përfshirë nxënësit, mësuesit, drejtuesit e shkollave dhe këshillat shkollore. Ajo theksoi se qëllimi i studimit nuk ishte të jepte rekomandime politike, por të ofronte të dhëna dhe analiza të bazuara në kërkime shkencore.

Sipas gjetjeve kryesore, fakti nëse mësimi i frëngjishtes fillon në klasën e tretë apo në një fazë më të vonshme nuk ka ndikim vendimtar në rezultatet përfundimtare të nxënësve. Studiuesit vlerësojnë se cilësia e mësimdhënies, metodat pedagogjike dhe kushtet e të nxënit kanë ndikim shumë më të madh sesa mosha në të cilën fillon mësimi i gjuhës.

Përfaqësuesit e Departamentit të Arsimit në Basel-Landschaft theksuan se rezultatet e studimit do t’u shërbejnë politikëbërësve dhe institucioneve arsimore për të marrë vendime të informuara lidhur me organizimin e mësimit të gjuhëve të huaja në të ardhmen.

Debati për mësimin e hershëm të frëngjishtes vazhdon prej vitesh në Zvicër, ndërsa disa kantone kanë shqyrtuar ose ndërmarrë hapa për ndryshimin e programeve ekzistuese të gjuhëve të huaja në arsimin fillor.

 

Debat mbi çështjen çame në Cyrih: Historia dhe të drejtat e njeriut

Të shtunën, më 6 qershor 2026 në orën 18:00, në Bibliotekën Pestalozzi-Hardau, Norastrasse 20, 8004 Zürich, organizohet një mbrëmje kushtuar çështjes Çame. Ligjërues, mysafirë nga Tirana do të jenë tre akademikët e shquar: Pëllumb Xhufi, Luan Rama dhe Ksenofon Krisafi.

Në fokus të aktivitetit janë: Kujtesa historike dhe qasja akademike, të drejtat e njeriut dhe standardet ndërkombëtare, perspektiva juridike mbi pronën dhe trashëgiminë, dialogu dhe qsjetinstitucionale ndërkombëtare.

Organizatorë: Lidhja Shqiptare në Botë dhe Fondacioni Çamëria „Hasan Tahsini“.

A është e vërtetë që emigrantët ua marrin vendet e punës zviceranëve?

Më 14, Zvicra voton për iniciativën 10 milionëshe në qershor. Diskutimi rreth kufizimit të imigracionit e lëviz vendin si pothuajse asnjë iniciativë tjetër më parë.

Shumë diskutojnë ndikimin e imigracionit në tregun e punës. Për shembull, “Sternenhimmel” shkruan: “Imigracioni është kaq i lartë sepse korporatat duan të sjellin punëtorë të rinj dhe më të lirë në vendin tonë. Të moshuarit duhet të shkojnë në RAV. Fakti që një shef sindikate si Maillard e mbështet këtë tregon se si ai nuk interesohet për fuqinë e tij punëtore.”

Përdoruesi “EinerDerSieben” shkruan në përgjigje të një komenti: “Askush nuk e izolon veten me këtë (nëse iniciativa pranohet, redaktori). Si rrezikohet kjo nga kjo? Ndoshta vendet e punës të paguara mirë u kthehen vendasve dhe kështu klasa e mesme do të forcohet?

Çfarë ka të keqe me akuzën se emigrantët vodhën vendet e punës së njerëzve në Zvicër? Për këtë janë përgjigjur dy ekspertët e tregut të punës Rafael Lalive nga Universiteti i Lozanës dhe George Sheldon nga Universiteti i Bazelit. Edhe ekspertët nuk pajtohen gjithmonë.

Emigrantët punojnë në këto industri

Në Zvicër, shkalla e papunësisë po rritet, por edhe numri i vendeve të lira të punës. Në fillim të vitit, kompanitë raportuan 98,200 vende të lira pune, sipas Zyrës Federale të Statistikave. Kjo është pesë përqind më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kërkesa po rritet, veçanërisht në sektorët e prodhimit dhe shërbimeve. Deri tani më e madhja, mungesa e punëtorëve të kualifikuar është më e madhja sipas vlerësimit të ofruesit të shërbimeve të personelit X28 në infermieri.

Vitin e kaluar, sipas qeverisë federale, 165,386 persona të huaj emigruan (3.1 përqind më pak se në vitin 2024). Nga profesionistët, shumica e profesionistëve punojnë në sektorin e shërbimeve në banka, në IT, në shitjen me pakicë dhe në industrinë e mikpritjes, siç tregon një vlerësim i emigrantëve në dhjetor 2025.

A po i marrin emigrantët vendet e punës zviceranëve?

George Sheldon: “Kjo prek vetëm ata me kualifikim të ulët. Ata bëjnë punën që zviceranët nuk duan ta bëjnë dhe plotësojnë fuqinë punëtore vendase. Zvicra nuk trajnon mjaftueshëm njerëz me kualifikim të lartë. Kjo është arsyeja pse mjekët gjermanë punojnë në shumë spitale në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe mjekët nga Franca në Zvicrën frëngjishtfolëse.

Rafael Lalive: “Ka imigrim të njerëzve të pakualifikuar në çdo vend. Por Zvicra dallohet nga fakti se vijnë shumë njerëz me kualifikim të lartë. Nëse specialistët e IT-së vijnë nga India, kjo mund të nënkuptojë që zviceranët duhet të kërkojnë të njëjtin sektor për një kohë të gjatë para se të gjejnë një punë. Në vitin 2025, emigruan 75,000 njerëz, por shkalla e përgjithshme e papunësisë nuk u rrit, vetëm midis njerëzve me kualifikim të lartë u rrit me 0.19 pikë përqindjeje. Për këtë, emigrantët me kualifikim të lartë krijojnë vende të reja pune dhe kompanitë nuk kanë nevojë të emigrojnë, raporton 20minuten.

A janë emigrantët më të rinj dhe më të lirë?

Lalive: “Jo, pothuajse kurrë dhe vetëm në nivelin më të ulët. Ulja e pagave parandalon kontratat kolektive të punësimit.

Sheldon: “Kur kompanitë kanë nevojë për punëtorë, ato zakonisht duhet t’i largojnë ata nga konkurrenca me paga më të larta. Nëse gjejnë zëvendësime jashtë vendit, pagat nuk do të rriten aq sa duhet, por ato nuk do të bien.”

A është ndikimi i imigracionit në tregun e punës në qytete i ndryshëm nga ai në rajonet rurale?

Sheldon: “Po, ka më shumë gjasa të ndihet në qytete. Atje ndodh që stafi në industrinë e ushqimit të flasë anglisht. Por atje edhe mysafirët e kuptojnë këtë. Kjo nuk do të ishte e imagjinueshme në fshat.”

Lalive: “Në qytete ka punë që kërkojnë një kualifikim të lartë. Shkalla e papunësisë është gjithashtu më e lartë atje. Prodhimi ka më shumë gjasa të bëhet në fshat. Kantonet rurale kanë shkallë të ulëta papunësie. Atje, kompanitë kanë tendencë të kenë frikë se nuk do të gjejnë askënd për të mbushur një vend pune.

Valë anulimesh në hotelet e Gjenevës ndërsa afrohet samiti i G7 në Evian

Hotelet e Gjenevës vuajnë nga anulime midis 10 dhe 15% ndërsa samiti i G7 afrohet në Evian, në Francën fqinje. “Ndjejmë një rënie”, thotë presidenti i tyre i ri Xavier Rey.

“Qershori është zakonisht një sezon shumë i lartë”, shpjegon ai që mori frenat e Société des hôteliers de Genève (SHG) disa javë më parë. Një klientelë biznesi shkon në Gjenevë në këtë kohë për takime.

Megjithatë, Këshilli i Shtetit ka rekomanduar që ata që mund të zgjedhin punën nga distanca. Aktiviteti ekonomik pritet të preket. Disa hotelierë telefonuan klientët e tyre të rregullt për të shpjeguar se “përvoja turistike dhe e biznesit nuk do të jetë krejt e njëjtë”, shton ai që zotëron dhe operon disa institucione nga grupi.

Në vend, u vunë re 15% e anulimeve. Pa dhomat me çmim preferencial të lançuara nga SHG për kompanitë e Gjenevës nga 10 deri më 19 qershor, përballë udhëtimit më të vështirë në qytet, shkalla do të arrinte edhe në 20%, shpjegon ai gjithashtu.

Dhe kjo rënie është e përgjithshme midis anëtarëve, ndërsa samiti është planifikuar nga 15 deri në 17 qershor. Sidomos pasi pasiguria ende rëndon mbi demonstratën e 14 qershorit. Por presidenti i SHG nuk pret një përmirësim të rezervimeve në dy javët e ardhshme.

Kjo situatë do të ketë gjithashtu një efekt në disa aktivitete ekonomike. “Ne do t’i zëvendësojmë njerëzit që kishin një fuqi të fortë blerëse me turistë më ekonomikë”, shpjegon Xavier Rey.

Ndryshe nga dyqanet, hotelierët nuk ofrojnë palisada për të mbrojtur vitrinat e tyre. “Ne ende duam të mbetemi një qytet pritës”, thotë presidenti i tyre. Një arsye tjetër, masat parandaluese mund të kenë një kosto të caktuar për këto institucione që tashmë po përballen me rënien e rezervimeve, raporton RTS. Por në rast dëmtimi, ndonjëherë do të jetë e nevojshme të qëndrohet disa javë me panele ndërtimi për riparime, shkruan albinfo.ch.

Këshilli i Shtetit i Gjenevës njoftoi se dëshironte një mekanizëm kompensimi në rast dëmtimi të bizneseve, por jo për humbjet në aspektin e xhiros. Nga ana e tyre, hotelierët “kanë një kuptim të caktuar” të kësaj qasjeje, sipas presidentit të SHG. “Është tashmë një gjë e mirë,” beson ai.

Sipas tij, disa kompani sigurimi me të cilat bashkëpunojnë hotelet e përfshijnë këtë situatë. SHG gjithashtu u dërgoi një letër të gjithë anëtarëve të saj për t’u kërkuar atyre të kontrollojnë kujdesin e tyre dhe të bëjnë një analizë të kërcënimeve të shqetësimeve.

Kori i “Prenk Jakova” nga Gjakova me performancë në Vjenë

Komuna e Gjakovës ka njoftuar se të dielen e 7 qershorit, kori i Shkollës së Mesme të Lartë të Muzikës “Prenk Jakova “, Gjakovë do të paraqitet me koncert koral në Vjenë.

Sipas njoftimit performanca do të zhvillohet nën dirigjimin e Kastriot Sada, transmeton albinfo.at.

“Korepetitor: Nezahate Shala Zeka, Gent Kumnova, Lian Juniku.
Datë: 07 Qershor, 2026.
Vendi: Peterskirche, Vjenë(distrikti I-rë)”, thuhet në njoftim.

Papunësia vazhdoi të rritet në Austri gjatë muajit maj

Ende nuk ka lajme të mira nga tregu i punës vendas. Në fund të majit, 54,422 persona në Austrinë e Poshtme ishin të regjistruar si të papunë ose ishin në trajnim AMS – kjo është pesë përqind më shumë se në maj të vitit të kaluar. Austria e Poshtme kështu regjistron rritjen më të lartë në shtetet federale.

Sipas AMS, numri i të papunëve u rrit si tek gratë (plus 7.9 përqind) ashtu edhe tek burrat (plus 2.3 përqind). Personat e moshuar të moshës 50 vjeç e lart gjithashtu patën një rritje të papunësisë (plus 6.1 përqind). Tek të rinjtë deri në moshën 24 vjeç, u vu re një rënie e vogël prej 0.2 përqind.

Rënie e vendeve të lira të punës

Zhvillimi i dobët ekonomik ka rritur shifrat e papunësisë vendase që nga pranvera e vitit 2023. Sipas një ankete nga Instituti Austriak për Kërkime Ekonomike (WIFO), shumica e kompanive mbeten skeptike, kryesisht për shkak të luftës në Iran.

AMS Lower Austria po kërkon një shkëmbim intensiv me sipërmarrësit dhe ka siguruar pothuajse 6,000 vende të lira pune dhe praktika, theksoi Drejtoresha Menaxhuese e Shtetit të AMS, Sandra Kern. “Sidomos në sfondin e ndryshimeve demografike, ne mbështetemi në strategji të personelit që shikojnë përpara – nga praktikat deri te integrimi i synuar i punëtorëve të moshuar”, thotë Kern.

Megjithatë, numri i vendeve të lira të regjistruara në AMS Lower Austria ra me 17 përqind krahasuar me majin e vitit të kaluar. Tregu i praktikave, me një total prej 970 vendesh të hapura praktike, është një rënie prej 10.9 përqind krahasuar me vitin e kaluar. Numri i vendeve të lira të punës po zvogëlohet në pothuajse të gjitha industritë, sektori i shëndetësisë dhe shërbimeve sociale është aktualisht më i prekuri, raporton ORF.

AMS dëshiron të frymëzojë të rinjtë që në fillim për profesione artizanale

Austria e Poshtme po investon posaçërisht në kualifikime, të rinj dhe punëtorë të kualifikuar, theksoi Susanne Rosenkranz (FPÖ), Këshilltarja e Shtetit përgjegjëse për tregun e punës, në takimin e Këshillit Këshillimor për Promovimin e Punonjësve të Austrisë së Poshtme. “Arsimi dhe trajnimi i vazhdueshëm janë çelësi për të siguruar vende pune dhe një jetë të vetëvendosur.”

Është veçanërisht e rëndësishme që të rinjtë të entuziazmohen për profesionet artizanale që në moshë të re. “Profesionet artizanale ofrojnë perspektiva të shkëlqyera në të ardhmen. Kjo është arsyeja pse të rinjve duhet t’u jepet mundësia të njihen me këto profesione herët dhe të fitojnë përvojë praktike”, thotë Rosenkranz, përcjell albinfo.ch.

SPÖ kritikon politikën e tregut të punës

Kritika të ashpra ndaj politikës së tregut të punës në vend erdhën nga kreu i partisë shtetërore SPÖ, Sven Hergovich. “Për muaj të tërë, papunësia në Austrinë e Poshtme është rritur më shpejt se mesatarja kombëtare. Për muaj të tërë nuk ka pasur aktivitete të dallueshme të koalicionit shtetëror. Situata problematike vetëm sa do të përkeqësohet në verë.” Hergovich bëri përsëri thirrje për një ulje të çmimeve të energjisë EVN dhe një paketë stimuluese.

PBB-ja e Zvicrës në rritje

Në tremujorin e parë të këtij viti, produkti i brendshëm bruto (PBB) zviceran – pa përfshirë ngjarjet sportive – u rrit me 0.4%, pas 0.2% në tre muajt e mëparshëm. Kjo u njoftua këtë mëngjes nga Sekretari i Shtetit për Ekonominë (SECO).

Ky është një rishikim në rënie i vlerësimit të shpejtë të bërë rreth 45 ditë para fundit të tremujorit (+0.5%), bazuar në të dhëna të përditësuara.

Krijimi i vlerës në sektorin industrial (+1.3%) shënoi një rritje të fortë pas disa tremujorësh të karakterizuar nga një trend i moderuar, thuhet në shënim. Industria prodhuese (+1.5%) rezultoi të ishte një shtyllë e rritjes. Dega kimike-farmaceutike (-3.4%) në vend të kësaj shënoi një trend negativ, raporton RSI, transmeton albinfo.ch.

Në sektorin e shërbimeve (+0.2%) dinamika mbeti modeste, me trende divergjente midis sektorëve individualë. Transporti (+1.9%) dhe shërbimet financiare (+1.3%) ishin veçanërisht pozitive. Tregtia (-0.8%) u mbyll me të kuqe.

Disa kategori të tregtisë me pakicë kanë rënë, dhe klima e butë ka kufizuar nevojën për ngrohje. Edhe sektori i hotelerisë dhe i shërbimit të ushqimit, falë ngadalësimit të numrit të qëndrimeve me netë të mysafirëve vendas dhe të huaj, ka regjistruar një tkurrje (-0.6%) të krijimit të vlerës.

Irani pezullon bisedimet e paqes me SHBA-në, shkak – lufta e intensifikuar izraelite në Liban

Irani ka pezulluar bisedimet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës në shenjë proteste ndaj veprimeve të Izraelit në Liban.

Sipas raportimeve nga agjencia gjysmëzyrtare iraniane e lajmeve Tasnim News Agency, Irani kërkon ndalimin e menjëhershëm të luftërave të Izraelit në Rripin e Gazës dhe Liban, si dhe tërheqjen e plotë të ushtrisë izraelite nga Libani.

“Duke pasur parasysh vazhdimin e sulmeve të regjimit izraelit në Liban dhe duke marrë në konsideratë faktin se Libani ishte një nga parakushtet për armëpushimin, i cili tani është shkelur në të gjitha frontet, përfshirë edhe Libanin, ekipi negociues iranian po pezullon ‘bisedimet dhe shkëmbimin e teksteve përmes ndërmjetësve”, ka raportuar Tasnim, transmeton albinfo.ch.

Tutje, thuhet se nuk do të ketë negociata derisa të plotësohen kërkesat e Iranit dhe të rezistencës lidhur me këto çështje.

Agjencia ka raportuar gjithashtu se Teherani zyrtar dhe grupet militante aleate të tij në rajon kanë futur në agjendën e tyre “mbylljen e plotë të Ngushticës së Hormuzit dhe aktivizimin e fronteve të tjera”.

Të hënën, kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, ka bërë të ditur se kishte urdhëruar ushtrinë izraelite të godiste lagjen Dahieh në Beirut, periferinë jugore të qytetit që konsiderohet një bastion i Hezbollahyut.

Një zyrtar izraelit ka deklaruar për CNN se planet për goditjen e Bejrutit ishin koordinuar me ShBA-në.

Pse liqenet zvicerane janë nën presion dhe nga çfarë po kërcënohen tani

Liqeni i Konstancës aktualisht po tregon anën e tij më të ulët. Sipas meteorologut Klaus Marquardt nga Meteo News, niveli aktualisht jashtëzakonisht i ulët është konfirmuar. Në afat të shkurtër, njëfarë relaksimi është në horizont: “Në një deri në dy javët e ardhshme pritet të bjerë shi i mjaftueshëm, në mënyrë që niveli i ujit të mund të rritet pak përsëri”, thotë Marquardt për Blick.

Megjithatë, kjo nuk është aspak një qetësim i qëndrueshëm i situatës. Faktori vendimtar qëndron në parahistorinë meteorologjike të vitit. Një dimër i varfër me borë dhe një pranverë në përgjithësi shumë e thatë do të kishte çuar në faktin se kishte shumë pak ujë të disponueshëm në zonat e pellgut të Liqenit të Konstancës për periudha më të gjata kohore.

Vera përsëri shumë e ngrohtë dhe e thatë?

Për më tepër, liqenet aktualisht po e fillojnë sezonin e ngrohtë deri diku “të zbrazët”. Në këtë kontekst, Marquardt flet për faktin se ka shumë “hapësirë ​​ruajtjeje” që duhet të rimbushet. Prandaj, asnjë ngjarje individuale shiu nuk është vendimtare, por fazat e reshjeve më të gjata dhe produktive.

Edhe një vështrim në parashikimet afatmesme nuk tregon ndonjë relaksim nga këndvështrimi i tij. Për verën, Marquardt vazhdon të presë kushte mjaft të ngrohta dhe me tendencë të thata. Kjo mund ta përkeqësojë përsëri situatën hidrologjike ose të paktën ta stabilizojë atë në një nivel të ulët.

Nga ana tjetër, ai është i kujdesshëm në lidhje me një rol të mundshëm të të ashtuquajturit mega-El-Niño: “Efektet e këtij fenomeni klimatik në Evropë janë shumë të përhapura për t’u përfshirë në mënyrë kuptimplote në parashikime.” Edhe pse sinjale të tilla globale të klimës janë shkencërisht interesante për Evropën Qendrore, ato janë vetëm pjesërisht të dobishme për parashikimet konkrete të reshjeve në Zvicër.

Nuk ka reshje të mjaftueshme që nga tetori

Martin Schmid nga Eawag e klasifikon situatën aktuale shumë më sistematike. Kreu i Grupit të Kërkimit të Analizës së Sistemit të Aplikuar në Departamentin e Ujërave Sipërfaqësore shpjegon se Liqeni i Konstancës është aktualisht në diapazonin më të ulët të vlerave të nivelit të matur historikisht për këtë sezon. Shkaku kryesor është një reshje e ulët në të gjithë zonën e pellgut që ka zgjatur me muaj: “Që nga tetori, reshjet nën mesatare kanë rënë pothuajse në të gjithë muajt – si shi dhe si borë.”

Liqeni i Konstancës konsiderohet shumë i ndjeshëm

Përveç kësaj, ekziston një veçori strukturore e Liqenit të Konstancës: Është një nga liqenet e pakta të mëdha në Zvicër, niveli i ujit i të cilit nuk rregullohet artificialisht.

Si rezultat, ai reagon drejtpërdrejt ndaj luhatjeve meteorologjike. “Liqeni i Konstancës është, pra, shumë më i ndjeshëm ndaj periudhave të thata sesa shumë liqene të tjera zvicerane”, shpjegon Schmid. Ndërsa liqene të shumta do të stabilizoheshin nga sistemet rregullatore, Liqeni i Konstancës pasqyronte drejtpërdrejt disponueshmërinë natyrore të ujit në zonën e pellgut, raporton Blick.

Në krahasim, shumica e liqeneve të tjera zvicerane aktualisht nuk tregojnë nivele jashtëzakonisht të ulëta uji. Edhe nga një këndvështrim ekologjik, Schmid aktualisht nuk sheh një krizë akute të cilësisë së ujit në Liqenin e Konstancës. Një nivel i ulët ndikon kryesisht në zonat bregore dhe habitatet e tyre, siç janë zonat e shumimit dhe pjelljes ose zonat me ujë të cekët, të cilat mund të thahen përkohësisht, përcjell albinfo.ch.

Tharja shumë e pamundur

Schmid nuk supozon se liqenet e mëdha në Zvicër mund të thahen në planin afatgjatë për shkak të ndryshimeve klimatike. “Për shumicën e liqeneve, vëllimi i hyrjes gjatë vitit është dukshëm më i lartë se avullimi nga sipërfaqja e liqenit – një tharje e plotë është, pra, shumë e pamundur.” Situata është e ndryshme me trupa më të vegjël uji në vende të veçanta gjeologjike, veçanërisht në zonat karstike. Atje, uji mund të thahet më shpejt nën tokë. Si shembull, Schmid citon Lake des Brenet, i cili është tharë pothuajse plotësisht në të kaluarën.

Megjithatë, studiuesi sheh sfida më të mëdha të ndryshimeve klimatike diku tjetër. Më të rëndësishme se një tharje e mundshme janë temperaturat në rritje të ujit, fazat më të gjata të ngrohta dhe proceset e ndryshuara të përzierjes në liqene. Këta faktorë mund të ndikojnë gjithashtu në përmbajtjen e oksigjenit në ujë në planin afatgjatë dhe kështu të ndryshojnë të gjithë ekologjinë e liqeneve.

Qeveria e Bernës kundër detyrimit të restoranteve për të pranuar para në dorë

Sipas qeverisë kantonale, Berna nuk duhet të fusë një detyrim ligjor për restorantet dhe hotelet që të pranojnë pagesa me para në dorë.

Qeveria rekomandon kështu refuzimin e një mocioni të paraqitur nga partitë e së djathtës politike.

Iniciatorët theksojnë se gjithnjë e më shumë institucione publike në kanton pranojnë vetëm pagesa elektronike ose dixhitale. Sipas peticionerëve, kjo diskriminon të moshuarit, të rinjtë pa kartë krediti ose debiti, njerëzit pa llogari bankare dhe ata që dëshirojnë të paguajnë me kartëmonedha dhe monedha për arsye privatësie.

Legjislacioni federal njeh paratë në dorë si një mjet ligjor pagese, por rregulli është dispozitiv: lokalet mund ta përjashtojnë atë me një njoftim në hyrje ose në menu.

Në një dokument qëndrimi të botuar së fundmi, qeveria kantonale tha se ndante shqetësimin për përjashtimin social të disa shtresave të popullsisë. Megjithatë, sipas ekzekutivit, zbatimi i mocionit do të ishte problematik, raporton swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Para së gjithash, nuk është e sigurt nëse kantonet kanë kompetencën për të futur një rregull të tillë: një ligj kantonal do të rrezikonte të anulohej nga Gjykata Federale.

Për më tepër, industria e ushqimit është fuqimisht kundër këtij detyrimi: restorantet e Bernës do të ishin në disavantazh krahasuar me ato në kantone të tjera dhe do të duhej të përballonin kosto shtesë.

Së fundmi, qeveria kantonale thekson se përdorimi i parave të gatshme po bie edhe në shumë degë të tjera, kështu që nuk është e qartë pse detyrimi duhet t’i imponohet vetëm industrisë së ushqimit.

Fjala e fundit tani i takon parlamentit kantonal.

Arbëreshë sjell “Hope” në Livingroom një mbrëmje muzikore dhe identitet artistik

Më 3 qershor 2026, në ora 20:00, artistja Arbëreshë do të prezantojë koncertin e saj live “Hope” në Livingroom. E njohur për stilin e saj të sofistikuar muzikor, Arbëreshë krijon një univers artistik ku tradita, jazz-i, muzika alternative dhe influencat bashkëkohore bashkëjetojnë në harmoni. Përmes interpretimit të saj autentik, ajo sjell një përvojë dëgjimi që shkon përtej koncertit klasik, duke e kthyer skenën në një hapësirë emocionesh, reflektimi dhe bukurie artistike.

Projekti “Hope” pasqyron këtë qasje krijuese, një dialog mes rrënjëve kulturore dhe shprehjes moderne, mes kujtesës dhe shpresës, duke i ofruar publikut një mbrëmje me atmosferë intime dhe cilësi të lartë muzikore.

Nën organizimin e Kasheme, koncerti pritet të mbledhë artdashës dhe publik që vlerëson muzikën me identitet, finesë dhe vizion artistik.

Data: 3 qershor 2026
Ora: 20:00
Vendi: Livingroom
Artistja: Arbëreshë
Koncerti: “Hope” (Live)
Organizator: Kasheme.

Zvicër: Norma referuese e kredisë hipotekare mbetet e pandryshuar

Norma referuese e hipotekës në qira mbetet e pandryshuar në 1.25%. Kjo u njoftua të hënën nga Zyra Federale e Strehimit (UFAB). Siç dihet, të dhënat ndihmojnë në përcaktimin e qirave në Zvicër, së bashku me faktorë të tillë si rritjet dhe kostot e mirëmbajtjes.

UFAB thekson se nëse qiraja ende bazohet në një normë prej 1.5% ose më të lartë, në parim e drejta për një ulje mbetet, e cila megjithatë duhet të kërkohet shprehimisht nga qiradhënësi, shkruan RSI, përcjell albinfo.ch.

Për të qenë të saktë, krahasuar me tremujorin e mëparshëm, norma ra nga 1.32% në 1.31%. Duke u publikuar në tremujorë të një përqindjeje, ajo do të mbetet në nivelin aktual derisa të bjerë nën 1.13% ose të kalojë 1.37%. Situata ka qenë e qëndrueshme që nga shtatori 2025, kur pati një përmirësim në rënie.

Gotthard, dhjetë vjet të tunelit hekurudhor më të gjatë në botë

Tuneli Bazë i Gothardit feston përvjetorin e dhjetë të hënën. I hapur më 1 qershor 2016, tuneli 57 kilometrash ka pothuajse dyfishuar kërkesën për trafik pasagjerësh në këtë itinerar, sipas hekurudhave federale zvicerane.

Dhjetë vjet pas inaugurimit të tij, Tuneli Bazë i Gothardit ka transformuar thellësisht lidhjet hekurudhore midis Zvicrës veriore dhe asaj jugore.

Që nga hapja e tij, 169,000 trena pasagjerësh dhe 276,000 trena mallrash kanë udhëtuar nëpër tunelin hekurudhor më të gjatë në botë, shkruan swissinfo. Me hapjen e tunelit bazë të Cenerit në vitin 2020, koha e udhëtimit midis Cyrihut dhe Luganos është reduktuar në një orë e 53 minuta, rreth 50 minuta më pak se para hapjes së tunelit. Kërkesa në itinerarin e Gothardit është pothuajse dyfishuar në dhjetë vjet, sipas një njoftimi për shtyp të publikuar të hënën, transmeton albinfo.ch.

Trafiku i mallrave ka përfituar gjithashtu nga kjo infrastrukturë. Vëllimi i transportuar u rrit në 24.2 milionë ton në vitin 2025, krahasuar me 17.8 milionë ton në itinerarin e vjetër në vitin 2015.

Ekonomia zvicerane po rritet pak më ngadalë se sa pritej

Ekonomia zvicerane u rrit pak më ngadalë se sa pritej në tremujorin e parë të vitit 2026. Produkti i brendshëm bruto real (PBB) u rrit me 0.4% në një bazë të rregulluar krahasuar me tremujorin e mëparshëm, tha të hënën Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO).

Në një vlerësim fillestar të shpejtë dy javë më parë, SECO kishte parashikuar një rritje pak më të lartë prej 0.5%. Megjithatë, shifra aktuale është më e lartë se në dy tremujorët e mëparshëm. Në atë kohë, rritja ishte përkatësisht 0.2% dhe -0.4%.

Sipas SECO-s, rritja në fillim të vitit u nxit kryesisht nga industria. Vlera e saj e shtuar u rrit fuqishëm me 1.3% – pas disa tremujorësh rritjeje të dobët, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Në sektorin e shërbimeve (+0.2%), megjithatë, vrulli mbeti i dobët. Sipas SECO-s, sektorët individualë u zhvilluan ndryshe. Tregtia dhe shitja me pakicë në veçanti u tkurrën.

Ky zhvillim është në përputhje me shpenzimet private të konsumatorëve në stanjacion. Si rezultat, kërkesa përfundimtare e brendshme ishte e dobët në plus 0.1%, megjithëse konsumi qeveritar u rrit me 0.9%.

Shifra është përshtatur për ngjarjet sportive. Siç dihet mirë, Lojërat Olimpike dhe ngjarjet e mëdha të futbollit shtrembërojnë PBB-në e Zvicrës për shkak të të ardhurave nga licencat që rrjedhin në shoqatat sportive me seli në Zvicër. Pa përshtatje, rritja e PBB-së ishte pak më e lartë në 0.7% në tremujorin e parë.